Wyrok z 26 marca 2025, sygn. I C 1301/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 marca 2025 roku

Sąd Rejonowy w Radomiu I Wydział Cywilny w składzie następującym:

Przewodniczący: Sędzia Grzegorz Wąsik

Protokolant: Patrycja (...)

po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2025 roku w D. na rozprawie

sprawy z powództwa D. G.

przeciwko Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W.

o zapłatę

1.

zasądza od Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz D. G. kwotę 17.894,31 zł (siedemnaście tysięcy osiemset dziewięćdziesiąt cztery złote 31/100) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od kwoty 17.394,31 zł (siedemnaście tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt cztery złote 31/100 od dnia 21 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty oraz od kwoty 500 zł (pięćset złotych) od dnia 13 października 2023 roku do dnia zapłaty;

2.

oddala powództwo w pozostałym zakresie;

3.

zasądza od Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz D. G. kwotę 4217 zł (cztery tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

4.

nakazuje pobrać od Towarzystwo (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Radomiu kwotę 186 zł (sto osiemdziesiąt sześć złotych) tytułem wydatków tymczasowo uiszczonych przez Skarb państwa

Sędzia Grzegorz Wąsik

Sygn. akt I C (...)23 upr.

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 12 grudnia 2023 roku (data prezentaty – k. 3) D. G., reprezentowany przez pełnomocnika w osobie adwokata, wniósł o zasądzenie od Towarzystwo (...) spółki akcyjnej z siedzibą w W. kwoty 19.061,15 zł wraz odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od kwoty 18.561,15 zł od dnia 21 sierpnia 2023 roku do dnia zapłaty i od kwoty 500 zł od dnia 13 października 2023 roku do dnia zapłaty. Wniósł również o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pozwu wskazał, że w dniu 18 lipca 2023 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd marki B. (...) o nr rej. (...), będący jego własnością. Sprawca zdarzenia miał zawartą umowę ubezpieczenia w zakresie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych u pozwanej. W toku prowadzonego postępowania likwidacyjnego pozwana po oględzinach sporządziła kalkulację naprawy uszkodzonego pojazdu na kwotę 28.341,18 zł. Podał, że w kosztorysie zastosowano ceny części zamiennych, stawkę rbg w wysokości 80 zł, a także rabat na części. Wobec zaniżenia wysokości szkody przez pozwaną, powód celem ustalenia rzeczywistego kosztu naprawy pojazdu zlecił sporządzenie prywatnej kalkulacji. Ze sporządzonej kalkulacji wynika, że rzeczywisty koszt naprawy pojazdu kształtuje się na poziomie 50.781,82 zł. Po zweryfikowaniu kosztorysu przez stronę pozwaną, ubezpieczyciel dopłacił kwotę 2.601 zł, a później jeszcze kwotę 1.278,49 zł. Ostatecznie pozwana wypłaciła powodowi odszkodowanie w łącznej kwocie 32.220,67 zł. Do dopłaty z tytułu odszkodowania za naprawę pojazdu pozostaje więc kwota 18.561,15 zł. Powód korzystał z usług profesjonalistów świadczących pomoc w zakresie obsługi szkody komunikacyjnej, w przeprowadzeniu oględzin, weryfikacji dokumentów i z tego tytułu poniósł koszt w wysokości 500 zł. Pozwana odmówiła refundacji kosztów obsługi szkody (pozew – k. 3 – 5).

Pozwana, reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, złożyła odpowiedź na pozew z dnia 15 kwietnia 2024 oku (data nadania w urzędzie pocztowym – k. 99), wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Przyznała, że w chwili zdarzenia świadczyła na rzecz sprawcy szkody ochronę ubezpieczeniową z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych. W ocenie pozwanej, wypłacona dotychczas kwota odszkodowania odpowiada wysokości szkody powstałej w uszkodzonym pojeździe. Zakwestionowała wyliczenia wysokości roszczeń pojazdu poszkodowanego oraz twierdzenia powoda dotyczące kosztów naprawy pojazdu, a także zasadność poniesienia kosztów obsługi komunikacyjnej. Wskazała, że gwarantowała poszkodowanemu możliwość naprawy pojazdu we współpracującym warsztacie naprawczym, w kwocie uwzględniającej gwarantowane rabaty i stawki, jednak z oferty tej nie skorzystał, więc nie wywiązał się z obowiązku minimalizacji szkody (odpowiedź na pozew – k. 32 - 38).

Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 18 lipca 2023 roku doszło do kolizji drogowej, w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd marki B. (...) o nr rej. (...), należący do D. G.. Na skutek kolizji w pojeździe poszkodowanego uszkodzeniu uległ lewy bok samochodu, błotnik, zderzak, słupek progi. Po zdarzeniu pojazd nie był jezdny. Sprawca wypadku poruszał się pojazdem posiadającym ważne ubezpieczenie OC posiadaczy pojazdów mechanicznych zawarte z Towarzystwo (...) spółką akcyjną z siedzibą w W. (okoliczności bezsporne, a ponadto zeznania powoda D. G. – k. 105v. – 106, 107; zeznania świadka A. G. – k. 106, 107).

Szkoda została zgłoszona do ubezpieczyciela w dniu 19 lipca 2023 roku (okoliczność bezsporna).

D. G. udzielił pełnomocnictwa K. R. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą (...) do prowadzenia wszelkich spraw związanych z likwidacją szkody. Pełnomocnictwo dotyczyło otrzymywania wszelkich dokumentów dotyczących likwidacji szkody, zlecenia i przeprowadzenia dodatkowych oględzin, ustalenia wysokości zaliczek i odszkodowania, bez wypłaty odszkodowania, podpisywania i składania odwołań w związku ze szkodą w pojeździe marki B. (...) o nr rej. (...) (pełnomocnictwo i upoważnienie – w aktach szkody na płycie CD – k. 98).

W toku postępowania likwidacyjnego Towarzystwo (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. sporządziła kalkulację kosztów naprawy pojazdu, na podstawie której ustalono wartość kosztów naprawy na kwotę 28.341,18 zł brutto (wycena naprawy pojazdu – k. 8 – 8v. i k. 50 – 50v..; kalkulacja naprawy – k. 9 – 13, k. 43 – 47; ponadto zeznania powoda D. G. – k. 105v. – 106, 107).

Decyzją z dnia 3 sierpnia 2023 roku Towarzystwo (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. przyznała poszkodowanemu odszkodowanie w kwocie 28.341,18 zł (decyzja – k. 49 – 49v.).

W dniu 4 sierpnia 2023 roku pełnomocnik D. G. wysłał do ubezpieczyciela wiadomość e-mailową, w której zakwestionował przyjętą w kalkulacji stawkę za roboczogodzinę w wysokości 80 zł netto jako zaniżoną i nieadekwatną do stawek występujących na terenie zamieszkania poszkodowanego, które kształtują się na poziomie min. 120 zł netto w warsztacie i 180 zł netto w (...). Zarzucił również bezzasadne obniżenie kosztów naprawy pojazdu w oparciu o zastosowane rabaty na części, które są nieosiągalne na rynku motoryzacyjnym. Zarzucił, że ubezpieczyciel bezzasadnie zastosował w kalkulacji części alternatywne o znacznie niższej jakości niż uszkodzone oryginalne. Ponadto zwrócił się o wskazanie warsztatu, który dokona naprawy po kosztach wskazanych przez ubezpieczyciela. Do wiadomości została dołączona prywatna kalkulacja naprawy pojazdu (wiadomość e-mail z dnia 4 sierpnia 2023 roku – k. 14 – 14v.; kalkulacja naprawy – k. 15 – 18v.)

Decyzją z dnia 10 sierpnia 2023 roku Towarzystwo (...) spółka akcyjna z siedzibą w W. przyznała poszkodowanemu dopłatę do odszkodowania w kwocie 2.601, zł (decyzja – k. 24 – 24v., k. 57 – 57v.), zaś decyzją z dnia 31 sierpnia 2023 roku dalszą kwotę 1.278,49 zł (decyzja – k. 25 – 25v., k. 71 - 72.). Suma dotychczas wypłaconego odszkodowania wyniosła 32.220,67 zł.

W dniu 13 września 2023 roku (...) Odszkodowań K. R. wystawiła D. G. fakturę nr (...) na kwotę 500 zł brutto za obsługę szkody komunikacyjnej dotyczącej pojazdu marki B. (...) o nr rej. (...) - za przeprowadzenie oględzin, sporządzenie kosztorysu naprawy, weryfikację dokumentów. Faktura została opłacona gotówką (faktura – k. 26; zeznania powoda D. G. – k. 105v. – 106, 107).

Pismem z dnia 18 września 2023 roku pełnomocnik D. G. wezwał ubezpieczyciela do zapłaty kwot 18.561,15 zł tytułem odszkodowania i 600 zł tytułem zwrotu kosztów obsługi szkody w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania (wezwanie do zapłaty – k. 27 – 27v.).

Po ponownej analizie dokumentacji szkodowej, decyzją z dnia 13 października 2023 roku ubezpieczyciel odmówił wypłaty dalszej kwoty tytułem odszkodowania (decyzja – k. 28 – 28v., k. 85 – 85v.).

D. G. po szkodzie naprawił uszkodzony pojazd przy użyciu nowych, oryginalnych części (zeznania powoda D. G. – k. 105v. – 106, 107).

Niezbędny do poniesienia koszt naprawy uszkodzeń w warunkach dobrego warsztatu naprawczego, przy zastosowaniu technologii producenta i części zamiennych pochodzących od producenta pojazdu, gwarantujących przywrócenie stanu sprzed szkody wynosi 41.360,57 zł netto, tj. 50.873,50 zł brutto. Ze względu na wzrost wartości pojazdu po naprawie szacowana wartość szkody na pojeździe wynosi 49.614,98 brutto (opinia biegłego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego T. C. wraz z załącznikami – k. 119 – 142; opinia uzupełniająca wraz z załącznikami – k. 154 - 167).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy niniejszej. Sąd uwzględnił załączone do akt sprawy dokumenty, gdyż ich prawdziwość i wiarygodność w świetle wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego nie nasuwa żadnych wątpliwości. Sąd uznał za wiarygodne również zeznania powoda. Korespondowały one z pozostałem materiałem dowodowym.

Sąd uznał za wiarygodną opinię biegłego T. C.. Opinia w ocenie Sądu wykonana została w sposób rzetelny z uwzględnieniem wiedzy specjalistycznej i zgodnie ze zleceniem Sądu. Ponadto wskazać należy, że biegły ustosunkował się do zarzutów stron w opinii uzupełniającej.

Zeznania świadka A. G. stanowiły podstawę ustaleń na temat zakresu uszkodzeń w pojeździe, stanu technicznego pojazdu przed zdarzeniem, przebiegu procesu likwidacji szkody. Sąd uznał te zeznania za wiarygodne albowiem były jasne, stanowcze, logiczne i spontaniczne.

Sąd Rejonowy zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 822 § 1 k.c. – przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. Zgodnie z § 2 tego artykułu umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o których mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia.

Problematyka umów odpowiedzialności cywilnej uregulowana została również
w przepisach szczególnych, tj. obowiązującej od dnia 1 stycznia 2004 roku ustawie z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm.). Określając zakres odpowiedzialności gwarancyjnej ubezpieczyciela należy mieć na uwadze art. 34 ust. 1, art. 36 i 38 tej ustawy. Zgodnie z art. 34 ust. 1 tej ustawy –
z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych przysługuje odszkodowanie, jeżeli posiadacz lub kierujący pojazdem mechanicznym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z ruchem tego pojazdu szkodę, której następstwem jest śmierć, uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia bądź też utrata, zniszczenie lub uszkodzenie mienia. Zgodnie z art. 36 tej ustawy – odszkodowanie ustala się w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, najwyżej jednak do ustalonej w umowie ubezpieczenia sumy gwarancyjnej. Oznacza to, że o rodzaju i wysokości świadczeń należnych od zakładu ubezpieczeń decydują przepisy kodeksu cywilnego, zatem wysokość odszkodowania powinna być ustalona według reguł określonych w art. 363 k.c.

Zgodnie z art. 436 § 2 k.c. - w razie zderzenia się mechanicznych środków komunikacji poruszanych za pomocą sił przyrody ich posiadacze mogą wzajemnie żądać naprawienia poniesionych szkód tylko na zasadach ogólnych. Pozwany jako ubezpieczyciel sprawcy szkody jest zobowiązany do naprawienia szkody. Natomiast zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 roku o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych - poszkodowany w związku ze zdarzeniem objętym umową ubezpieczenia obowiązkowego odpowiedzialności cywilnej może dochodzić roszczeń bezpośrednio od zakładu ubezpieczeń. Zgodnie z art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 2 k.c.).

W sprawie niniejszej pozwana nie kwestionowała istnienia podstaw swojej odpowiedzialności, ani legitymacji procesowej czynnej strony powodowej. Ubezpieczyciel
w toku postępowania likwidacyjnego wypłacił poszkodowanemu część odszkodowania, dlatego spór sprowadzał się do wysokości należnego stronie powodowej odszkodowania.

Celem ustalenia wysokości szkody poniesionej przez powoda Sąd, dopuścił dowód
z opinii biegłego sądowego z zakresu techniki samochodowej i ruchu drogowego na okoliczność ustalenia naprawy pojazdu w związku z uszkodzeniem pojazdu marki (...). (...) o nr rej. (...).

Zgodnie z art. 361 § 2 k.c. i 363 § 1 k.c. naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł i powinno ono nastąpić według wyboru poszkodowanego przez przywrócenie stanu poprzedniego bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje zasadność rozliczenia szkody przez wypłatę świadczenia odpowiadającego wysokości kosztów celowych, koniecznych i niezbędnych do przywrócenia pojazdu powoda do stanu, jaki istniał przed kolizją. Koszty niezbędne do wykonania naprawy to takie, które zostały poniesione w wyniku przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu jego używalności technicznej istniejącej przed wypadkiem przy zastosowaniu technologicznej metody odpowiadającej rodzajowi uszkodzeń pojazdu. Z kolei koszty ekonomiczne i celowe to koszty ustalone według cen części i innych materiałów koniecznych do wykonania naprawy i stawek (...) obowiązujących na rynku lokalnym.

Zgodnie z art. 361 § 2 k.c. szkodą jest różnica między stanem majątku poszkodowanego, jak zaistniał po zdarzeniu wywołującym szkodę, a stanem tego majątku, jaki istniałby, gdyby nie nastąpiło to zdarzenie. Roszczenie odszkodowawcze powstaje z chwilą obowiązku naprawy szkody, a nie po powstaniu kosztów naprawy pojazdu. Poszkodowanemu należy się zatem odszkodowanie nawet wtedy, gdy nie podejmuje naprawy uszkodzonego pojazdu. Wysokość tego odszkodowania równa się hipotetycznie określonym kosztom przywrócenia pojazdu do stanu, jaki istniał przed kolizją. Podobnie, w tej wysokości odszkodowanie należy się również wówczas, gdy przed ustaleniem wysokości szkody pojazd zostanie naprawiony (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 grudnia 2018 r., III CZP 51/18, OSNC 2019/9/94). Innymi słowy dokonanie naprawy (z uwagi na jej zakres i jakość) nie oznacza zawsze, że pojazd zostanie przywrócony do stanu pierwotnego. Dlatego należy przyjąć, że wyrównanie uszczerbku majątkowego zapewnia kalkulacja uzasadnionych kosztów naprawy.

Stwierdzić należy, że ubezpieczyciel sprawcy szkody zobowiązany jest zapłacić poszkodowanemu w ramach odszkodowania odpowiednią sumę pieniężną (art. 363 § 1 k.c.
w zw. z art. 822 § 1 k.c.), która powinna pokryć koszty naprawy samochodu. W przypadku szkody komunikacyjnej obowiązek jej naprawienia aktualizuje się już w momencie jej wyrządzenia. Ceny części i usług przyjmuje się na poziomie obowiązującym na rynku lokalnym, z uwzględnieniem części nowych i oryginalnych tj. pochodzących od producenta pojazdu, o ile ich użycie jest niezbędne do naprawienia uszkodzonej rzeczy albo gdy ich zastosowanie nie prowadzi do zwiększania wartości pojazdu w stosunku do jego wartości sprzed powstania szkody (wyrok Sądu Najwyższego z 20 listopada 1970 r., II CR 425/72
i uchwała Sądu Najwyższego z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III CZP 80/11). Dopóki wykorzystanie części oryginalnych przy naprawie samochodu nie prowadzi do zwiększenia się jego wartości w stosunku do wartości, jaką posiadał przed wypadkiem, to nie ma żadnych przeszkód do uwzględnienia ich cen w kosztach naprawy. Jeżeli wykorzystanie przy naprawie części oryginalnych zniweluje w całości albo chociaż w części wynikającą z wypadku utratę wartości auta, to ich użycie jest zasadne. W tych zaś przypadkach, gdy wykorzystanie części oryginalnych skutkuje przyrostem wartości auta, ubezpieczycielowi przysługuje żądanie obniżenia odszkodowania tj. ograniczenia go do sumy stanowiącej różnicę pomiędzy pełnym kosztem naprawy a kwotą odpowiadającą przyrostowi wartości auta. Uwzględnieniu przy ustaleniu tej relacji podlegają ceny części oryginalnych (tak Sąd Najwyższy w uchwale z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III CZP 80/11). Zgodnie z treścią uchwały Sądu Najwyższego
z dnia 13 czerwca 2003 roku wydanej w sprawie III CZP 32/03 – odszkodowanie przysługujące od ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej za uszkodzenie pojazdu mechanicznego obejmuje niezbędne i ekonomicznie uzasadnione koszty naprawy pojazdu, ustalone według cen występujących na lokalnym rynku (LEX 78592). Sąd Najwyższy wskazał, że efekt w postaci naprawienia osiągnięty zostaje wtedy, gdy w wyniku prac naprawczych uszkodzony samochód doprowadzony zostaje do stanu technicznej używalności odpowiadającej stanowi przed uszkodzeniem.

Zwiększenie wartości samochodu po naprawie można by uwzględniać tylko wówczas, gdyby chodziło o wykonanie napraw takich uszkodzeń, które istniały przed wypadkiem, albo ulepszeń w stosunku do stanu przed wypadkiem, czego strona pozwana nie wykazała. Nadto w niniejszym procesie po sporządzeniu opinii przez biegłego, ubezpieczyciel nie wykazał, aby nastąpiło zwiększenie wartości pojazdu poszkodowanego w porównaniu do jego wartości sprzed szkody wskutek użycia części wskazanych przez biegłego.

Powszechne i utrwalone jest stanowisko doktryny i judykatury, że odszkodowanie przysługuje poszkodowanemu niezależnie od tego, czy pojazd został rzeczywiście naprawiony (wyrok SN z dnia 17 czerwca 1987r. sygn.. akt IV CR 158/87, wyrok SN z dnia 16 maja 2002r. sygn. akt V CKN 1273/00, wyrok SN sygn. akt I CR 151/88). Sąd w całości aprobuje wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 kwietnia 2018 roku w sprawie II CNP 43/17, Lex 2490615 – „Z art. 822 § 1 k.c. wynika, że obowiązek ubezpieczyciela odpowiedzialności cywilnej polega na zapłacie określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone przez ubezpieczonego osobom trzecim, a więc na spełnieniu świadczenia pieniężnego. Poszkodowany może, według swojego wyboru, żądać od ubezpieczyciela zapłaty kosztów hipotetycznej restytucji albo zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej ustalonej zgodnie z metodą różnicy. Przepis art. 822 § 1 k.c. modyfikuje normę wynikającą z art. 363 § 1 k.c. bowiem jedynie tylko w ten sposób, że roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego przekształca w roszczenie o zapłatę kosztów restytucji. Powstanie roszczenia w stosunku do ubezpieczyciela o zapłacenie odszkodowania, a tym samym jego zakres odszkodowania, nie zależą od tego, czy poszkodowany dokonał restytucji i czy w ogóle ma taki zamiar”.

Wskazać w tym miejscu należy, iż Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 13 czerwca 2003 r. w sprawie III CZP 32/03 (publ. LEX 78592) podkreślił, że iż poszkodowanemu przysługuje wybór odpowiedniego warsztatu naprawczego, któremu powierzy on dokonanie naprawy uszkodzonego pojazdu. Warsztaty te mogą posługiwać się różnymi cenami w zakresie tych samych lub podobnych prac naprawczych. Co więcej, ceny te mogą odbiegać w odpowiedniej skali od cen stosowanych przez warsztaty naprawcze działające na odpowiednim rynku lokalnym (np. na terenie określonego miasta lub gminy). Sąd Najwyższy wskazał też, iż „zgodnie z zasadą pełnej kompensaty poniesionej szkody (art. 361 § 2 k.c.), poszkodowany będzie mógł domagać się od ubezpieczyciela odszkodowania obejmującego poniesione koszty wspomnianych prac naprawczych. Za kategorię "niezbędnych" kosztów naprawy należałoby uznać takie koszty, które zostały poniesione w wyniku przywrócenia uszkodzonego pojazdu do stanu jego technicznej używalności istniejącej przed wyrządzeniem szkody przy zastosowaniu technologicznej metody odpowiadającej rodzajowi uszkodzeń pojazdu mechanicznego. Kosztami "ekonomicznie uzasadnionymi" będą koszty ustalone według cen, którymi posługuje się wybrany przez poszkodowanego warsztat naprawczy dokonujący naprawy samochodu. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że ceny te odbiegają (są wyższe) od cen przeciętnych dla określonej kategorii usług naprawczych na rynku napraw samochodu. Jeżeli nie kwestionuje się bowiem uprawnienia do wyboru przez poszkodowanego warsztatu samochodowego mającego dokonać naprawy, miarodajne w tym zakresie powinny być ceny stosowane właśnie przez ten warsztat naprawczy w związku z naprawą indywidualnie oznaczonego pojazdu mechanicznego”. Przenosząc powyższe stanowisko Sądu Najwyższego na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że ubezpieczyciel nie ma prawa do stawek za prace naprawcze, czy rodzaju części zamiennych.

Istotnie, wskazać należy w tym miejscu na dwa ostatnie stanowiska Sądu Najwyższego wyrażone w Uchwałach Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego:

- z dnia 8 maja 2024 roku, sygn. III CZP 142/22, zgodnie z którą ,,jeżeli poszkodowany poniósł już koszty naprawy pojazdu lub zobowiązał się do ich poniesienia, wysokość odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych powinna odpowiadać tym kosztom, chyba że w danych okolicznościach są one oczywiście nieuzasadnione; wysokość odszkodowania nie zależy od ulg i rabatów możliwych do uzyskania przez poszkodowanego od podmiotów współpracujących z ubezpieczycielem. Jeżeli poszkodowany nie poniósł jeszcze kosztów naprawy pojazdu ani nie zobowiązał się do ich poniesienia, wysokość odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych powinna odpowiadać przeciętnym kosztom naprawy na lokalnym rynku, z uwzględnieniem możliwych do uzyskania przez poszkodowanego ulg i rabatów, chyba że skorzystaniu z tych ulg i rabatów sprzeciwia się jego uzasadniony interes (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z dnia 8 maja 2024 roku, sygn. III CZP 142/22, opubl. Biuletyn SN 2024/5). Uzasadnienie uchwały nie zostało jeszcze opublikowane na stronie internetowej Sądu Najwyższego.

- z dnia 11 września 2024 roku w sprawie III CZP 65/23, zgodnie z którą jeżeli naprawa pojazdu przez poszkodowanego stała się niemożliwa, w szczególności w razie zbycia lub naprawienia pojazdu, nie jest uzasadnione ustalenie wysokości odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy.

Sąd uznał jednak, że w niniejszej sprawie należą się hipotetyczne koszty naprawy pojazdu i w całości uwzględnił opinię biegłego T. C..

Z tych też względów Sąd uznał, iż uzasadnione koszty naprawy przedmiotowego pojazdu wynoszą 49.614,98 zł brutto. Strona pozwana w toku postępowania likwidacyjnego wypłaciła poszkodowanemu kwotę 32.220,67 zł brutto, co oznacza, że za samą naprawę pojazdu, pozwana obowiązana jest dopłacić powodowi kwotę 17.394,31 zł.

Powód w niniejszej sprawie dochodził również kwoty 500 zł tytułem poniesionych kosztów obsługi szkody na etapie jej likwidacji na podstawie faktury nr (...). Powód udowodnił poniesienie tych kosztów załączoną do pozwu fakturą.

Jeśli chodzi o kwestię zwrotu powyższych kosztów, zasadność tego żądania należy ocenić w oparciu o treść art. 361 § 1 k.c., zgodnie z którym zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. Przepis ten stanowi wyraz zasady refundacji wyłącznie tych wydatków, które pozostają w związku przyczynowym ze szkodą.

W uchwale z 13 marca 2012 roku Sąd Najwyższy przyjął, że uzasadnione i konieczne koszty pomocy świadczonej przez osobę mającą niezbędne kwalifikacje zawodowe, poniesione przez poszkodowanego w postępowaniu przesądowym prowadzonym przez ubezpieczyciela, mogą, w okolicznościach konkretnej sprawy stanowić szkodę, mimo, że zasadniczy ciężar postępowania w przedmiocie likwidacji szkody spoczywa na ubezpieczycielu (III CZP 75/11, OSNC 2012/7-8/81). W niniejszej sprawie powód skorzystał z pomocy profesjonalisty w zakresie likwidacji szkód. Należy podkreślić, że skorzystanie z tej usługi przez powoda było niezbędne celem ustalenia wysokości żądania pozwu w sytuacji, gdy pozwana zaniżyła należne odszkodowanie. Opinia biegłego sądowego potwierdziła stanowisko powoda, że dotychczas przyznane przez ubezpieczyciela odszkodowanie było zaniżone. Taka sytuacja pozwala uznać, że poniesione koszty na obsługę szkody były obiektywnie uzasadnione i konieczne.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda łącznie kwotę 17.894,31 (17.394,31 zł + 500 zł), o czym orzekł w punkcie 1. (pierwszym) wyroku, oddalając powództwo w pozostałym zakresie, tj. w zakresie dalszego żądanego odszkodowania z tytułu kosztów naprawy pojazdu, o czym orzekł w punkcie 2. (drugim) wyroku.

O odsetkach Sąd orzekł na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c.

Orzekając o odsetkach Sąd zważył, że orzeczenie zasądzające odszkodowanie ma charakter rozstrzygnięcia deklaratoryjnego, zaś zobowiązanie do zapłaty odszkodowania jest zobowiązaniem z natury rzeczy bezterminowym, dlatego też przekształcenie go w zobowiązanie terminowe następuje stosownie do treści art. 455 k.c. (niezwłocznie) – w wyniku wezwania wierzyciela (pokrzywdzonego) skierowanego wobec dłużnika (podmiotu zobowiązanego do naprawienia szkody) do spełnienia świadczenia. Reguła ta, w zakresie terminu spełnienia świadczenia, doznaje modyfikacji w przypadku, gdy podmiotem zobowiązanym do naprawienia szkody jest zakład ubezpieczeń. Wówczas termin do spełnienia świadczenia wyznacza regulacja art. 817 k.c. albo art. 14 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych. W art. 14 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych ustawodawca zobligował ubezpieczyciela do spełnienia świadczenia w terminie 30 dni od daty otrzymania przez niego zawiadomienia o szkodzie. Na wypadek, gdyby we wskazanym wyżej terminie nie było możliwe ustalanie odpowiedzialności zakładu ubezpieczeń lub wysokości odszkodowania, datę wypłaty świadczenia wyznacza termin 14 – dniowy, liczony od momentu, gdy przy zachowaniu należytej staranności wyjaśnienie tych okoliczności było możliwe.

Zgłoszenie przedmiotowej szkody nastąpiło w dniu 19 lipca 2023 roku, a zatem termin trzydziestu dni upłynął bezskutecznie w dniu 18 sierpnia 2023 roku. Żądanie zasądzenia odsetek od kwoty 17.394,31 zł od dnia 21 sierpnia 2023 roku było więc zasadne. Odsetki od kwoty 500 zł Sąd zasądził od dnia 13 października 2023 roku.

O kosztach procesu Sąd, w punkcie 3. (trzecim) wyroku, orzekł na podstawie art. 100 zd. 2 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. uznając, że powód uległa tylko co do nieznacznej części swego żądania.

Na koszty procesu poniesione przez stronę powodową składają się opłata od pozwu – 1.000 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa – 17 zł, wynagrodzenie pełnomocnika ustalone w kwocie minimalne – 3.600 zł (ustalone na podstawie § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie) oraz zaliczka na poczet kosztów opinii biegłego – 600 zł , tj. łącznie 5.217 zł. Dodatkowo Sąd na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c. orzekł także o odsetkach ustawowych za opóźnienie od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu.

Wobec tego, że wydatki w sprawie zostały pokryte częściowo tymczasowo ze środków Skarbu Państwa, na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych w zw. z art. 100 zd. 2 k.p.c., kwotą tych wydatków należało obciążyć stronę pozwaną. Na wydatki pokryte przez Skarb Państwa złożyło się wynagrodzenie biegłego w wysokości 186 zł (w pozostałej części wypłacone z zaliczek uiszczonych przez strony).

Sędzia Grzegorz Wąsik

ZARZĄDZENIE

/…/

15 kwietnia 2025 r. Sędzia Grzegorz Wąsik