Uzasadnienie z 24 czerwca 2025, sygn. II K 738/24

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 738/24

(...)-0.Ds.1979.2024

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może
ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343,
art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie
o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji
zawartych w częściach 3–8 formularza.

1. USTALENIE FAKTÓW

1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie
przypisano)

1

R. C.

Czyn zarzucany oskarżonemu:

w okresie od dnia 02 sierpnia 2022 roku do 08 sierpnia 2022 roku w B., woj. (...), działając z góry powziętym zamiarem oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, reprezentując firmę (...) S.A. z siedzibą we W., doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem P. Z. (1) oraz H. Z. (1) w kwocie 19.129,20 złotych, poprzez wprowadzenie ich w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z warunków umowy nr (...) o wykonanie instalacji pompy ciepła z modernizacją instalacji cieplnej wody użytkowej, w ten sposób, że nie zrealizował zawartej umowy, ani nie zwrócił wpłaconej zaliczki w wysokości 19.129,20 złotych, działając tym samym na szkodę P. Z. (1) oraz H. Z. (1),

tj. czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

1.1.1.

W dniu 2 sierpnia 2022 roku H. Z. (1) zawarła z M. K. – przedstawicielem spółki (...), reprezentowanej przez członka zarządu R. C., umowę nr (...) o wykonanie instalacji pompy ciepła marki LG z modernizacją instalacji ciepłej wody użytkowej.

Warunkiem realizacji umowy była wpłata zaliczki w wysokości 19.129,20 złotych. Powyższej wpłaty dokonano w dniu 8 sierpnia 2022 roku.

Na mocy zawartej umowy, montaż systemu miał nastąpić w terminie do 60 dni roboczych od daty wpłaty zaliczki.

Pokrzywdzony P. Z. (1) wielokrotnie zwracał się do M. K., bezskutecznie ponaglając go do wywiązania się z podpisanej umowy.

We wrześniu 2022 roku, kiedy termin montażu pompy ciepła minął, M. K. skontaktował się z pokrzywdzonym. Poinformował go, że zamówiony produkt jest niedostępny oraz zaproponował dostarczenie pompy ciepła innego producenta, która była jednak droższa, w związku z czym konieczna była do niej stosowna dopłata. Aneksem z dnia 26 września 2022 roku zmieniono przedmiot umowy na zaproponowaną pompę ciepła marki SystemAir oraz jej cenę. Wtedy też pokrzywdzony dowiedział się, że będąca stroną umowy spółka znajduje się w restrukturyzacji.

Pomimo podpisanego aneksu do umowy z dnia 2 sierpnia 2022 roku, zamówiona pompa ciepła nadal pozostawała niedostarczona i niezainstalowana.

W dniu 21 października 2022 roku pokrzywdzony otrzymał informację o opóźnieniu dostaw i ich przesunięciu z tygodnia 42. na tydzień 47 wraz w pismem od dystrybutora firmy produkującej pompy ciepła marki SystemAir, którym potwierdzono fakt opóźnienia.

W dniu 15 listopada 2022 roku pokrzywdzony, w związku ze zbliżającym się montażem instalacji pompy ciepła, otrzymał prośbę o zapoznanie się z wytycznymi dotyczącymi przygotowania kotłowni do jej montażu.

Około 23 listopada 2022 roku skontaktowano się z P. Z. (1), informując go o tym, że firma (...) nie jest w stanie dostarczyć pompy ciepła marki SystemAir i zaproponowano mu kolejne urządzenie. Pokrzywdzony nie wyraził jednak na to zgody i pismem z dnia 25 listopada 2022 roku H. Z. (1) dokonała wypowiedzenia umowy z dnia 2 sierpnia 2022 roku oraz wezwała do zwrotu pobranej przez firmę (...) zaliczki w terminie 7 dni. Ponieważ spółka znajdowała się wówczas w restrukturyzacji, to zwrot zaliczki w wyznaczonym terminie, zgodnie z decyzją nadzorcy restrukturyzacyjnego, nie był możliwy, o czym poinformowano pokrzywdzoną. Przekazano jej również, że jeżeli decyzja o odstąpieniu od umowy jest ostateczna, to należy o tym poinformować spółkę, a następnie oczekiwać zakończenia postępowania restrukturyzacyjnego. Pismem z dnia 30 listopada 2022 roku, pokrzywdzona potwierdziła swój zamiar odstąpienia od umowy.

Zeznania P. Z. (1)

2-3, 269-270

Umowa nr (...) z dnia 2 sierpnia 2022 roku

6-9

Faktura zaliczkowa FZ 210/014/8/2022

10

Aneks nr (...) z dnia 26 września 2022 roku do umowy nr (...) z dnia 2 sierpnia 2022 roku

11-12

Korespondencja e-mail

13-19

Wypowiedzenie umowy

20-21

Odpowiedź C. S. na wypowiedzenie umowy

23

Wezwanie do zwrotu zaliczki

25-27

Zeznania A. N.

68, 270-271

Zeznania J. G.

73-74, 272-273

Zeznania S. B.

84

Wyjaśnienia R. C.

172-173, 248-251

Zeznania H. Z. (2)

251

Zeznania M. Z.

271-272

Zeznania J. S.

273

Zeznania K. Ł.

273-274

1.1.2.

Oskarżony R. C. urodził się (...) we W.. Posiada wykształcenie wyższe podyplomowe, zaś jego wyuczony zawód to logistyk. Osiąga miesięczny dochód w wysokości około 5.000 złotych, którego źródłem jest prowadzona przez niego jednoosobowa działalność gospodarcza. Oskarżony jest rozwodnikiem, posiada dwoje dzieci, na które płaci alimenty. Jest właścicielem dwóch mieszkań we W. oraz posiada pojazd osobowy marki S. (...), rok produkcji 2020, o wartości 130.000 złotych.

Oskarżony w trakcie prowadzonego postępowania nie był karany sądownie.

Sporządzona w trybie art. 213 § 1 k.p.k. notatka urzędowa o R. C.

Oświadczenie procesowe oskarżonego

194

248

Karta karna

199

1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie
przypisano)

1

R. C.

Czyn zarzucany oskarżonemu:

w okresie od dnia 02 sierpnia 2022 roku do 08 sierpnia 2022 roku w B., woj. (...), działając z góry powziętym zamiarem oraz w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, reprezentując firmę (...) S.A. z siedzibą we W., doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem P. Z. (1) oraz H. Z. (1) w kwocie 19.129,20 złotych, poprzez wprowadzenie ich w błąd co do zamiaru i możliwości wywiązania się z warunków umowy nr (...) o wykonanie instalacji pompy ciepła z modernizacją instalacji cieplnej wody użytkowej, w ten sposób, że nie zrealizował zawartej umowy ani nie zwrócił wpłaconej zaliczki w wysokości 19.129,20 złotych, działając tym samym na szkodę P. Z. (2) oraz H. Z. (1),

tj. czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

Nieudowodniony został fakt, że oskarżony R. C., realizując znamiona występku z art. 286 § 1 k.k., dopuścił się zarzucanego mu czynu.

Brak dowodu

2. OCENA DOWODÓW

2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1.

Zeznania P. Z. (1) i H. Z. (1)

Zeznania świadków były wiarygodne, spójne i logiczne oraz zgodne z treścią dowodów z dokumentów. Brak było powodów, aby Sąd nie dał im w pełni wiary. Co zaś dotyczy braku przypisania oskarżonemu zarzucanego mu czynu, to podkreślić należy, że fakt ten nie wpływa na wiarygodność świadków, bowiem nie zależy ona od ich oceny prawnej, będącego przedmiotem postępowania, zdarzenia.

Zeznania A. N., J. G., S. B., M. Z., R. W., J. S. oraz K. Ł.

Zeznania świadków były wiarygodne, spójne i logiczne oraz zgodne z treścią dowodów z dokumentów. Brak było powodów, by Sąd nie dał im w pełni wiary.

Wyjaśnienia R. C.

Wyjaśnienia oskarżonego są spójne i logiczne oraz nie budzą wątpliwości Sądu. Nie są przy tym sprzeczne z pozostałymi, zgromadzonymi w sprawie, materiałami dowodowymi, brak było powodu aby odmówić im wiary.

1.1.1.

Umowa nr (...) z dnia 2 sierpnia 2022 roku wraz z aneksem nr (...) z dnia 26 września 2022 roku

Dokumenty prywatne, których prawdziwość i autentyczność nie była kwestionowana.

Faktura zaliczkowa FZ 210/014/8/2022

Korespondencja e-mail

Wypowiedzenie umowy

Odpowiedź C. S. na wypowiedzenie umowy

Wezwanie do zwrotu zaliczki

1.1.2.

Sporządzona w trybie art. 213 § 1 k.p.k. notatka urzędowa o R. C.

Notatka urzędowa sporządzona w trybie art. 213 § 1 k.p.k. zawierającą dane osobopoznawsze dotyczące osoby oskarżonego sporządzona została przez osoby posiadające do tego odpowiednie kwalifikacje. Nie była kwestionowana w toku postępowania.

Karta karna

Dokument urzędowy, którego prawdziwość i autentyczność nie była kwestionowana.

2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia
dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt
1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

Pozostałe, które nie zostały wymienione w stanie faktycznym sprawy

Pozostałe dowody nie miały znaczenia dla ustalenia faktów.

3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Oskarżony

3.1. Podstawa prawna
skazania albo warunkowego
umorzenia postępowania
zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

3.2.Podstawa prawna
skazania albo warunkowego
umorzenia postępowania
niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

3.3.Warunkowe umorzenie
postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

3.4.Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

x

3.5.Uniewinnienie

1

R. C.

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

Oskarżony stanął pod zarzutem popełnienia występku z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.

Zgodnie z dyspozycją art. 286 § 1 k.k. oszustwo popełnia ten, kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania.

Do znamion czasownikowych oszustwa należy wprowadzenie w błąd pokrzywdzonego, skutkujące niekorzystnym rozporządzeniem należącym do niego mieniem albo wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Jak słusznie zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 lipca 2007 roku, sygn. akt V K.K. 384/06 „wprowadzenie w błąd może mieć postać zarówno działania (np. sprawca przedstawia pokrzywdzonemu nieprawdziwe informacje dotyczące transakcji, za którą ma otrzymać od niego wynagrodzenie), jak i zaniechania (np. sprawca zataja przed pokrzywdzonym istotne informacje dotyczące obciążeń własnego majątku czy wady prawnej przedmiotu transakcji). Opisane sposoby działania sprawcy muszą poprzedzać niekorzystne rozporządzenie mieniem przez pokrzywdzonego, stąd też istotnym znamieniem oszustwa jest związek przyczynowy między wprowadzeniem w błąd, czy wyzyskaniem błędu a niekorzystnym rozporządzeniem mieniem”. Błąd należy więc rozumieć poprzez niezgodność między rzeczywistością a jej odbiciem w świadomości człowieka. Polegać on może zarówno na nieświadomości, jak i mylnym wyobrażeniu (G. Łabuda [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, red. J. Giezek, Warszawa 2021, art. 286).

Co się zaś tyczy pojęcia rozporządzenia mieniem, to należy przez nie rozumieć dokonanie dyspozycji majątkowej, wskutek której polepszeniu ulega sytuacja majątkowa sprawcy lub innego podmiotu kosztem pokrzywdzonego m.in. poprzez przeniesienie, obciążenie, ograniczenie lub zniesienie prawa majątkowego (M. Dąbrowska-Kardas, P. Kardas [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Tom III. Komentarz do art. 278-363 k.k., wyd. V, red. W. Wróbel, A. Zoll, Warszawa 2022, art. 286).

Przestępstwo oszustwa, ze względu na znamię celu, należy go kategorii przestępstw kierunkowych. Można je popełnić wyłącznie w zamiarze bezpośrednim. Co szczególnie istotne, „[ś]wiadomość i wola sprawcy musi obejmować wszystkie elementy przedmiotowe czynu zabronionego, tj. wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania oraz doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia przez pokrzywdzonego własnym lub cudzym mieniem” (G. Łabuda [w:] Kodeks karny. Część szczególna. Komentarz, red. J. Giezek, Warszawa 2021, art. 286). Korzyścią majątkową, stanowiącą cel działania sprawcy przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., jest ogólne polepszenie sytuacji majątkowej, co może polegać na zwiększeniu aktywów lub zmniejszeniu pasywów (wyrok SN z dnia 5 czerwca 2012 roku, sygn. akt II K.K. 287/11).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, nie sposób jest dostrzec, by zarzucany oskarżonemu czyn zawierał znamiona czynu zabronionego określonego w art. 286 § 1 k.k.

Zarówno z zeznań świadków, jak i pozostałych zgromadzonych w toku postępowania dowodów, wynika zamiar zrealizowania umowy z dnia 2 sierpnia 2022 roku. Nawet jeśli kontakt ze spółką (...) był utrudniony, to jej przedstawiciele informowali pokrzywdzonego P. Z. (1) o problemach związanych z dostarczeniem przedmiotu umowy. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt zawarcia aneksu do powyższej umowy, w którym spółka zobowiązała się do dostarczenia innej pompy ciepła. Także z korespondencji z W. D. wynika, że spółka istotnie miała zamiar zakupu i zainstalowania w domu pokrzywdzonego zakupionej przez jego matkę pompy ciepła. Co więcej, zarówno A. N., J. G., S. B., J. S. oraz sam oskarżony R. C. wskazywali, że spółka w dniu 2 sierpnia 2022 roku miała możliwość wywiązania się z zawartej z pokrzywdzoną H. Z. (1) umowy. J. G. zeznawał nadto, że w okresie objętym zarzutem zdarzały się aneksy przedłużające termin wykonania lub zmieniające model pompy ciepła na dostępną w Polsce. Jak wyjaśniał oskarżony, o niedostępności zamówionego przez pokrzywdzoną modelu pompy ciepła, spółka (...) nie mogła wiedzieć w dniu zawarcia umowy, a to dlatego, że sytuacja na rynku była dynamiczna, wskutek czego nawet dystrybutorzy nie mogli mieć pewności, że zakontraktowane przez nich modele rzeczywiście zostaną im dostarczone. Warto przy tym podkreślić, że spółka w czasie podpisania umowy współpracowała z kilkoma dostawcami, wobec czego zadośćuczyniono zasadom etyki kupieckiej. Spółka korzystała bowiem ze zróżnicowanego łańcucha dostaw. Istotny pozostaje przy tym fakt, że wszyscy pytani o to świadkowie, a także sam oskarżony, przyznawali, że w 2022 roku sytuacja na rynku pomp ciepła była niestabilna. Przewyższający podaż popyt powodował znaczne trudności w dochowaniu terminowości dostaw, skutkiem czego były także opóźnienia realizacji umów, przedmiotem których były sprzedaż i montaż pomp ciepła. Skoro więc sytuacja na rynku pomp ciepła była dynamiczna i niestabilna, to spółka (...), mając świadomość realiów rynkowych, nie mogła wprowadzić pokrzywdzonych w błąd. Otóż prowadzenie działalności gospodarczej, w tym podejmowanie współpracy z innymi podmiotami obarczone jest zawsze ryzykiem gospodarczym niepowodzenia, poniesienia straty i to bez celowego działania kontrahentów, tak jak to miało miejsce w okolicznościach poddanych pod osąd w niniejszej sprawie. Pojawienie się jakichkolwiek trudności w realizacji zobowiązań, czy też utrata płynności finansowej, a w efekcie likwidacja podmiotu są naturalnymi zdarzeniami w toku prowadzenia działalności gospodarczej. Nie każde niepowodzenie w prowadzeniu interesów stanowi przejaw, czy wynik przestępnego działania przedsiębiorcy. Nie można mówić o oszustwie w przypadku błędnych decyzji biznesowych, niedbalstwa w prowadzeniu interesów, czy też braku należytego rozpoznania i oceny rynku. Nadawanie przestępczego charakteru takim działaniom, jak prowadzenie działalności gospodarczej w sposób niecelowo nieprawidłowy (nieudolny) prowadziłoby do konieczności pociągania do odpowiedzialności karnej wszystkich przedsiębiorców, którzy prowadząc działalność gospodarczą popadliby w długi, których nie potrafią spłacić.

Niezależnie jednak od tego, czy zawarcie umowy z pokrzywdzoną poprzedzono odpowiednim rozpoznaniem i oceną rynku, czy też nie, to niewywiązanie się z umowy z powodu błędnych decyzji biznesowych bądź nawet niedbalstwa w prowadzeniu interesów nie będzie skutkowało realizacją znamion czynu zabronionego z art. 286 § 1 k.k.

Odnosząc się zaś do zarzutów pokrzywdzonego, związanych z faktem, że w dniu zawarcia umowy nie wiedział, że wobec spółki zainicjowano postępowanie restrukturyzacyjne, to zauważyć należy, że spółka na dzień 2 sierpnia 2022 roku nie znajdowała się w restrukturyzacji. Postanowienie sądu o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego wydane zostało w dniu 12 sierpnia 2022 roku i dopiero od tej daty spółka zobowiązana była do występowania w obrocie pod dotychczasową firmą z dodaniem oznaczenia „w restrukturyzacji”, co wynika z dyspozycji art. 66 ust. 2 ustawy – Prawa restrukturyzacyjnego. Żaden przedsiębiorca nie ma obowiązku informowania klientów o złożeniu w tym przedmiocie wniosku do sądu, ani o swojej sytuacji finansowej. Co istotne, doradca restrukturyzacyjny spółki – (...) – zeznawał, że po dniu 12 sierpnia 2022 roku zamówienia nadal były realizowane, a plan restrukturyzacyjny dawał szansę na przystosowanie jej do nowych warunków rynkowych i zapobiegnięciu upadłości przedsiębiorstwa. Takim właśnie celom służy restrukturyzacja.

Jak wynika z poczynionych w toku postępowania ustaleń, spółka, której członkiem zarządu był oskarżony, miała zamiar wykonania zawartej z pokrzywdzoną umowy. Sam brak terminowej realizacji świadczenia nie stanowi automatycznie o oszustwie. Konieczne jest bowiem wykazanie, że przedsiębiorca już w chwili podpisywania umowy nie zamierzał wywiązać się ze zobowiązania, zas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje na fakt przeciwny.

Ponadto, niezależnie od powyższych rozważań, oskarżony R. C. nie mógł wprowadzić pokrzywdzonych w błąd. Nie miał on bowiem na żadnym etapie zawierania umowy kontaktu, ani z P. Z. (1), ani z jego matką H. Z. (1), co potwierdził sam pokrzywdzony, który zeznał dodatkowo, że nie czuł się oszukany przez oskarżonego, ani nie uważał go za sprawcę przestępstwa oszustwa.

Odnośnie zaś samej zaliczki, to jej zwrot w czasie, w którym żądał tego pokrzywdzony, nie był możliwy. Wynikało to stąd, że zgodnie z zeznaniami nadzorcy M. Z., zwroty zaliczek traktowane były jako czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu i nadzorca nie wyrażał zgody na ich dokonywanie.

Sąd pragnie przy tym podkreślić, że nie twierdzi bynajmniej, jakoby pokrzywdzony nie mógł domagać się sprawiedliwości. Nie budzi jednak wątpliwości fakt, że przysługujących mu wobec spółki (...) roszczeń powinien był domagać się na drodze postępowania cywilnego, nie zaś postępowania karnego.

4. KARY, ŚRODKI KARNE, PRZEPADEK, ŚRODKI KOMPENSACYJNE
I ŚRODKI ZWIĄZANE Z PODDANIEM SPRAWCY PRÓBIE

Oskarżony

Punkt
rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku
odnoszący się
do przypisanego
czynu

Przytoczyć okoliczności

---

---

---

---

5. INNE ROZSTRZYGNIĘCIA ZAWARTE W WYROKU

Oskarżony

Punkt
rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku
odnoszący się
do przypisanego
czynu

Przytoczyć okoliczności

---

---

---

---

6. INNE ZAGADNIENIA

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował
określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez
stronę

---

7. KOSZTY PROCESU

Punkt

rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2

Na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. kosztami procesu Sąd obciążył Skarb Państwa. Rozstrzygnięcie to było konieczne z uwagi na treść ww. przepisu.

8. PODPIS

SSR Małgorzata Dębicka-Skibińska