Wyrok z 24 lipca 2025, sygn. X C 1350/23
Pokaż pozostałe podstawy prawne (13)
Sygn. akt X C 1350/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 24 lipca 2025 r.
Sąd Rejonowy w Toruniu X Wydział Cywilny w składzie:
Przewodnicząca: Asesor sądowy Anna Bindas-Smoderek
Protokolant: sekretarz sądowy Paulina Pietrzyńska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2025 r. w Toruniu sprawy
z powództwa Fundacji (...) z siedzibą w S.
przeciwko W. H.
o zapłatę
I. oddala powództwo w całości;
II. zasądza od powoda Fundacji (...) z siedzibą w S. na rzecz pozwanego W. H. kwotę 3.617 zł (trzy tysiące sześćset siedemnaście złotych) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Pozwem z 16 sierpnia 2023 r. powód Fundacja (...) z siedzibą w S. wniósł o zasądzenie od pozwanego W. H. kwoty 20.766,29 złotych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 21 lutego 2022 r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu.
W uzasadnieniu pozwu wskazano, że pozwany zawarł ze (...) z siedzibą w S. – dalej: (...) umowę pożyczki, które zabezpieczeniem była umowa poręczenia udzielonego przez Fundację Fundusz (...) w S. – dalej: „Fundusz”. Fundusz i strona pozwana zawarły umowę o udzielenie poręczenia określając w niej granice odpowiedzialności poręczyciela. Ponadto Fundusz zawarł ze (...) umowę poręczenia, na podstawie której Fundusz poręczył zobowiązanie dłużnika wobec (...) jako wierzyciela, wynikające z umowy pożyczki zawartej pomiędzy dłużnikiem a (...), w wysokości 80% wykorzystanej i niespłaconej kwoty kapitału pożyczki, bez odsetek i innych kosztów związanych z udzieloną pożyczką.
Powód za podstawę faktyczną żądania w sprawie wskazał wyrok zaoczny Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 23 października 2017 r. o sygn. akt I C 1035/17 wydany przeciwko pozwanemu W. H. z powództwa (...) (...). (...) z siedzibą w S.. Przedmiotowym wyrokiem Sąd Rejonowy w Toruniu zasądził od pozwanego W. H. na rzecz (...) (...). (...) z siedzibą w S. kwotę 27.817,47 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP nie większymi niż maksymalne odsetki za opóźnienie od 31 marca 2017 r. do dnia zapłaty. Po wydaniu przedmiotowego orzeczenia Fundusz na żądanie wystosowane przez (...) wykonał zobowiązanie z tytułu umowy poręczenia poprzez zapłatę części niespłaconego kapitału pożyczki. W wyniku zapłaty w dniu 29 grudnia 2020 r. kwoty 20.766,29 zł za cudzy dług, za który Fundusz był odpowiedzialny osobiście, Fundusz nabył spłaconą wierzytelność (...) w kwocie dokonanej zapłaty zgodnie z art. 518 § 1 pkt 1 k.c. Kolejno w dniu 31 grudnia 2021 r. powód zawarł z Funduszem umowę, na podstawie której nabył wierzytelność przysługującą Funduszowi względem dłużnika.
Powód podniósł przy tym, że wniesienie powództwa w sprawie było konieczne albowiem pierwotnemu wierzycielowi tj. (...) nadal przysługują prawa do posługiwania się tytułem wykonawczym w postaci wyroku zaocznego z dnia 23 października 2017 r. o sygn. akt I C 1035/17 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Powód nie dysponuje tytułem wykonawczym na swoją rzecz i nie ma możliwości uzyskania go od poprzedniego wierzyciela. Powód podkreślił przy tym, że wobec nabycia 80% wierzytelności wynikającej z ww. tytułu wykonawczego nie mógł uzyskać dalszego tytułu wykonawczego w trybie art. 793 k.p.c., a także nie miał możliwości uzyskania klauzuli wykonalności z zaznaczeniem przejścia uprawnień, nie mógł również wstąpić do postępowania egzekucyjnego w trybie art. 804 1 k.p.c. Ponadto, powód wskazał, że wniosek złożony w trybie art. 788 k.p.c. został prawomocnie oddalony.
W odpowiedzi na pozew z dnia 4 czerwca 2024 r. pozwany W. H. wniósł o oddalenie powództwa w całości i obciążenie powoda kosztami procesu. Pozwany zarzucił, że wierzytelność wynikająca z wyroku I C 1035/17 jest od 2017 r. egzekwowana przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Toruniu (...).
Pismem z dnia 22 lipca 2024 r. powód złożył replikę na odpowiedź na pozew podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem złożonym w dniu 20 września 2024 r. na zarządzeniem Przewodniczącego, pozwany W. H. wniósł o odrzucenie pozwu w sprawie albowiem wierzytelność mająca podstawę w umowie pożyczki została stwierdzona prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego w Toruniu w sprawie I C 1035/17. Ponadto zarzucono, że umowa pierwotna zawarta przez pozwanego ze (...) (...). Z. H. zawiera klauzule abuzywne oraz jest nieważna. Ponadto zarzucono nieważność umów poręczenia, ubezpieczenia, a także przekazania wierzytelności. W szczególności pozwany domagał się przedłożenia umowy przekazania wierzytelności z dnia 31 grudnia 2021 r. wraz z aneksem z 20 kwietnia 2022 r. i wszelkimi załącznikami do tej umowy kwestionując fakt skutecznego nabycia wierzytelności przez powoda.
W piśmie z dnia 9 października 2024 r. powód odniósł się do zarzutów i wniosków zawartych w powyższym piśmie pozwanego. Strona powodowa podkreślała, że wierzytelność mająca podstawę w umowie pożyczki została stwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu sygn. I C 1035/17. Powód formułując żądanie pozwu opiera się na art. 518 § 1 k.c. i wstąpieniu w prawa wierzyciela stwierdzone tytułem wykonawczym, brak jest zatem podstaw do kwestionowania stosunku prawnego, który został prawomocnie osądzony. Przedmiotem sprawy nie jest analiza treści umowy pożyczki – to działanie zostało już przez Sąd przeanalizowane – skutkiem czego jest wydany ww. wyrok uwzględniający żądanie pierwotnego wierzyciela.
Postanowieniem z dnia 7 listopada 2024 r. Sąd odmówił odrzucenia pozwu w sprawie.
W dalszych pismach procesowych strony podtrzymały dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Sąd ustalił, co następuje.
W dniu 25 sierpnia 2025 r. W. H. zawarł ze (...) z siedzibą w S. umowę pożyczki (kredyt konsumencki) nr (...). Kredytodawca był reprezentowany przez pracowników G. S. oraz M. Ł..
Umowa została zawarta na okres od 25 sierpnia 2018 r. do 27 stycznia 2021 r. na całkowitą kwotę kredytu 30.000 zł. Oprocentowanie zmienne wynoszące w dniu zawarcia umowy 9,50%. RRSO wynosiło 24,19%, a całkowita kwota do zapłaty w dniu zawarcia umowy wynosiła 46.095,14 zł. Szacunkowy całkowity koszt kredytu wynosił 16.095,41 zł, w tym wartość odsetek 8.525,11 zł. Opłata przygotowawcza wynosiła 40 zł, a prowizja 3.000 zł.
Zabezpieczeniem przyznanej pożyczki było przystąpienie do ubezpieczenia grupowego (...)w dniu 25 sierpnia 2018 r. za opłatą jednorazową 3.326,40 zł.
Ponadto zabezpieczeniem było poręczenie według prawa cywilnego za opłatą 1.203,60 zł.
Umowa została zawarta na formularzu udostępnionym przez kredytodawcę.
Zgodnie z § 9 umowy (...) zastrzegł sobie prawo do wypowiedzenia umowy z 30-dniowym terminem wypowiedzenia i postawienia po upływie okresu wypowiedzenia całej pożyczki wraz z odsetkami w stan natychmiastowej wymagalności w przypadku stwierdzenia, że warunku udzielenia pożyczki, w szczególności zobowiązania zawarte w pkt 28, nie zostały dotrzymane, a także w przypadku, gdy pożyczkobiorca nie zapłaci w terminach określonych w umowie pełnych rat pożyczki za co najmniej dwa okresy płatności po uprzednim wezwaniu pożyczkobiorcy listem poleconym do zapłaty zaległych rat w terminie nie krótszym niż 7 dni od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy.
Dowód:
umowa pożyczki, k. 11-13.
W dniu wypłaty pożyczki z kwoty 30.000 zł kapitału pożyczki pobrano kwoty 3.326,40 zł tytułem składki na ubezpieczenie, 3.000 zł tytułem prowizji za udzielenie pożyczki, 1.200 zł tytułem poręczenia (a ponadto pobrano prowizje 3,60 zł za przelew na rachunek zewnętrzny), a także 40 zł tytułem opłaty przygotowawczej. Ponadto spłacono kwoty 12.824,54 zł tytułem innego zobowiązania W. H..
Dowód:
zestawienie transakcji, k. 46 akt I C 1035/17,
zeznania świadka M. Ł., k. 382-383.
W dniu 25 sierpnia 2015 r. Fundacja (...) z siedzibą w S. zawarła ze (...) z siedzibą w S. umowę poręczenia nr (...).
Przedmiotowa umowa poręczenia dotyczyła umowy pożyczki zawartej z W. H. na kwotę 30.000 zł. Poręczenie obejmowało zobowiązanie się Fundacji do zapłaty zobowiązania klienta wobec (...) wynikającej z umowy kredytu/pożyczki w wysokości 80% wykorzystanej i niespłaconej kwoty kapitały kredytu/pożyczki, bez odsetek i innych kosztów związanych z udzielonym kredytem/pożyczką. Kwota poręczenia wynosiła nie więcej niż 24.000 zł i miała być wypłacona w przypadku gdyby zobowiązania z tytułu umowy nie zostały wykonane oraz po spełnieniu warunków wymienionych w niniejszej umowie i zasadach współpracy. Poręczenie zostało udzielone bezterminowo.
Zgodnie z § 4 z chwilą wykonania przez Fundusz zobowiązania, o którym mowa w § 3 tj. zapłaty kwoty zobowiązania w terminie 30 dni od otrzymania wezwania do zapłaty, Fundusz nabywa spłaconą wierzytelność (...) w kwocie dokonanej spłaty zgodnie z art. 518 § 1 pkt 1 k.c. Potwierdzeniem dokonanej subrogacji jest zaświadczenie o dokonanej spłacie, wydawane przez (...).
Dowód:
umowa poręczenia, k. 14.
W dniu 25 sierpnia 2015 r. Fundacja Fundusz (...) w S., reprezentowana przez G. S. i M. Ł. zawarła z W. H. umowę o udzielenie poręczenia nr (...).
W umowie wskazano, że zgodnie ze złożonym przez klienta wnioskiem o udzielenie poręczenia z dnia 25 sierpnia 2015 r. Fundusz podjął decyzję o udzieleniu poręczenia za zobowiązania klienta z tytułu pożyczki/kredytu nr (...) w (...) (...). (...) (...) z siedzibą w S. w wysokości 24.000 zł co stanowi 80% całkowitej kwoty pożyczki/kredytu. Odpowiedzialność Funduszu z tytułu poręczenia obejmuje spłatę 80% pozostałego do spłaty zobowiązania klienta z tytułu kapitału pożyczki/kredytu liczonego z wyłączeniem należności ubocznych oraz wszelkich innych kosztów, które nie są w żadnym wypadku objęte poręczeniem.
Stosownie do § 4 klient W. H. zobowiązał się do zapłaty na rzecz Funduszu wynagrodzenia w wysokości 4% całkowitej kwoty kapitału pożyczki/kredytu nr (...) i wynosiło 1.200 zł.
Według § 5 klient zobowiązał się do pokrycia roszczeń regresowych Funduszu wobec niego, powstałych w wyniku realizacji poręczenia.
Umowa została zawarta na formularzu udostępnionym przez poręczyciela.
Dowód:
umowa o udzielenie poręczenia, k. 15-16.
Zawarcie umowy poręczenia przez pożyczkobiorcę było warunkiem udzielenia pożyczki, bez tego zabezpieczenia pożyczkodawca nie udzieliłby kredytu.
Dowód:
zeznania świadka M. Ł., k. 382-383.
Wyżej opisane umowy poręczenia zostały zawarte w ramach realizacji umowy współpracy zawartej w dniu 25 lipca 2014 r. przez Fundację Fundusz (...) z siedzibą w S. z siedzibą przy ul. (...) ze (...) (...) (...). (...) (...) w S. przy ul. (...).
W umowie tej wskazano, że celem Funduszu jest realizacja społecznie i gospodarczo użytecznych celów poprzez prowadzenie i wspieranie między innymi: ochrony zabytków, architektury i przyrody a w szczególności zabytkowych zespołów dworskich, pałacowych i zamkowych na terenie Polski; ochrony renowacji i rekonstrukcji zabytkowych założeń dworskich, pałacowych i zamkowych wraz z obiektami folwarcznymi i założeniami parkowymi; działalności edukacyjnej oświatowej i kulturalnej o charakterze wielokulturowym integracyjnym; działalności szkoleniowej dla innych organizacji pozarządowych oraz w szczególności grup społecznych narażonych na wykluczenie; społecznej aktywności obywateli; dobroczynności działań humanitarnych; nauki edukacji oświaty i wychowania szerzenie oświaty wśród osób i dzieci mających do niej utrudniony dostęp wspieranie integracji i reintegracji społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym pomocy społecznej w tym walka z wykluczeniem osób niezamożnych i w wieku emerytalnym działania pomocy osobom znajdującym się w szczególnie trudnej sytuacji życiowej i materialnej wyrównanie szans tych rodzin i osób; pomoc ofiarom katastrof klęsk żywiołowych konfliktów zbrojnych i wojen w kraju i za granicą podtrzymywanie i upowszechnianie tradycji narodowej pielęgnowania polskości oraz rozwoju świadomości narodowej obywatelskiej i kulturowej upowszechnianie wartości chrześcijańskich wspieranie działalności prowadzonej na rzecz kombatantów i osób represjonowanych; działalności charytatywnej.
Według umowy Fundusz osiąga przychody z tytułu prowizji od poręczeń kredytów i pożyczek udzielanych przez (...). Celem stron jest obopólna maksymalizacja przychodów z tytułu odpowiednio odsetek od udzielanych pożyczek i kredytów oraz prowizji od poręczeń pożyczek lub kredytu.
W § 1 umowy wskazano, że udzielanie poręczeń przez Fundusz jest ekonomicznie związane z udzielaniem kredytów/pożyczek przez (...). Bezpośrednim odbiorcą i beneficjentem usług świadczonych przez strony jest klient, który ponosi koszty tych świadczeń. Na podstawie umowy o współpracy, strony nie świadczą usług dla siebie nawzajem, lecz wyłącznie na rzecz klienta. Poręczenie jest nierozerwalnie związane z kredytem/pożyczką jakiego udziela (...) klientowi.
Dowód:
umowa o współpracy wraz z aneksami, k. 141-160.
Fundacja Fundusz (...) z siedzibą w S. została ustanowiona przez (...) Instytut (...) spółka jawna z siedzibą w H., Fundację (...) z siedzibą w S. oraz Towarzystwo (...) Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością spółką komandytowo-akcyjną z siedzibą S..
Dowód:
statut Fundacji Funduszu (...), k. 284-287.
Na skutek pozwu złożonego przez (...) (...) z siedzibą w S. przeciwko W. H. wyrokiem zaocznym z dnia 23 października 2017 r. w sprawie I C 1035/17 Sąd Rejonowy w Toruniu zasądził od pozwanego W. H. na rzecz powoda (...) (...) w S. kwotę 27.817,47 zł z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy lombardowej NBP nie większymi niż maksymalne odsetki za opóźnienie za opóźnienie od 31 marca 2017 roku do dnia zapłaty oraz kwotę 5.011,48 zł tytułem zwrotu kosztów procesu.
Na kwotę 27.817,47 zł składała się kwota 25.957,86 zł dochodzona w pozwie jako kwota tytułem kapitału oraz kwota 1.859,61 zł tytułem odsetek.
Do pozwu w sprawie I C 1035/17 nie dołączono umowy poręczenia.
W dniu 11 grudnia 2017 r. Sąd Rejonowy w Toruniu na wniosek (...) (...) (...) w S. nadał orzeczeniu klauzulę wykonalności jako orzeczeniu prawomocnemu.
Dowód:
wyrok SR w Toruniu z dnia 23 października 2017 r. I C 1035/17, k. 17,
pozew wraz z załącznikami w aktach I C 1035/17 – k. 2-66 akt I C 1035/17.
Na wniosek (...) (...) (...) w S. w dniu 21 lutego 2018 r. na podstawie powyższego wyroku wszczęto wobec W. H. egzekucję komorniczą. Wierzytelność dochodzona na podstawie wniosku wynosiła kwotę 27.817,47 zł jako kapitał pożyczki, 2.492,14 zł jako odsetki umowne naliczone do 21 lutego 2018 r., 120 zł tytułem kosztów postępowania klauzulowego, 5.011,48 tytułem kosztów postępowania.
Podstawą wszczęcia wskazanego postępowania był wyrok zaoczny wydany w sprawie I C 1035/17 zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 11 grudnia 2017 r. na rzecz (...) z siedzibą w S..
Dowód:
wniosek o wszczęcie egzekucji wraz z załącznikami, k. 168-176,
pismo (...) z 28 stycznia 2021 r., k. 175-176,
wstąpienie z 18 sierpnia 2021 r., k. 177-189,
pismo komornika sądowego z 13.09.2024 r. wraz z załącznikami, k. 202-213.
Pismem z dnia 22 grudnia 2020 r. (...) (...) (...) (...). (...). H. w S. wezwała Fundację Funduszu (...) z siedzibą w S. do zapłaty kwoty wynikającej z umowy poręczenia z dnia 25 sierpnia 2025 r. z tytułu udzielonej przez Kasę pożyczki nr (...) tj. kwoty 20.788,29 zł jako kwoty stanowiącej 80% kwoty niespłaconego kapitału należności na dzień wezwania.
Dowód:
wezwanie do zapłaty z 22 grudnia 2020 r., k. 18.
W dniu 29 grudnia 2020 r. Fundacja Fundusz (...) w S. wpłaciła na rzecz rachunku W. H. prowadzonym przez (...) kwotę poręczenia w wysokości 20.766,29 zł.
Dowód:
potwierdzenie realizacji transakcji, k. 19
Pismem z dnia 14 grudnia 2021 r. (...) (...) (...). (...) .. S. w S. oświadczyła, że Fundacja Fundusz (...) w S. wykonała zobowiązanie z tytułu poręczenia poprzez zapłatę w dniu 29 grudnia 2020 r. na rzecz (...) kwoty 20.766,29 zł i potwierdziła wpływ kwoty na swój rachunek bankowy. (...) oświadczyła, że tym samym Fundusz nabył spłaconą wierzytelność (...) w kwocie dokonanej spłaty zgodnie z art. 518 § 1 pkt 1 k.c. i że na Fundusz przeszła wierzytelność stwierdzona prawomocnym orzeczeniem.
Dowód:
oświadczenie o przejściu wierzytelności z 14 grudnia 2021 r., k. 20-23
W dniu 28 stycznia 2021 r. (...) (...). Z. H. z siedzibą w S. zawiadomił komornika sądowego, że w dniu 29 grudnia 2020 r. dłużnik solidarny, niebędący dłużnikiem egzekwowanym (poręczyciel) dokonał wpłaty w wysokości 20.766,29 zł na poczet wierzytelności w sprawie (...) i wniósł o pomniejszenie wartości roszczenia w sprawie. Informował, że ww. kwota została zaksięgowana na poczet należności głównej.
Kolejno na mocy art. 804 1 k.p.c. w miejsce (...) (...). Z. H. z siedzibą w S. wstąpił do postępowania (...) Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą w U.). Zgodnie z dokumentacją załączoną do wniosku nabywca wierzytelności nabył roszczenie co do kwoty kapitału w wysokości 5.191,57 zł, odsetki umowne na dzień 29.06.2021 r. 1.362,48 zł, prowizja 174,92 zł, przy czym jako łączną kwotę zadłużenia na dzień 29.06.2021 r. wskazano kwotę w wysokości 14.331,02 zł.
Aktualnie egzekwowana w sprawie (...) uwzględnia ww. wpłatę poręczyciela w wysokości 20.766,29 zł, niemniej komornik sądowy dokonał jej zaliczenia w inny sposób niż wynikało to z pisma 28 stycznia 2021 r. Komornik sądowy wbrew bowiem pismu wierzyciela z dnia 28 stycznia 2021 r. dokonał rozksięgowania kwoty spłaty kapitały w wysokości 20.766,29 zł w ten sposób, że kwotę 7.211,04 zł zaliczył na odsetki, a jedynie kwotę 13.555,25 zł na spłatę kapitału. Wobec czego do spłaty pozostawała należność główna w wysokości 14.262,22 zł. Na dzień 3 września 2024 r. kwota należności głównej egzekwowana wobec dłużnika wynosi 13.608,71 zł, odsetki zaległe 2.051,04 zł. Łącznie dla wierzyciela 15.659,75 zł
Dowód:
wniosek o wszczęcie egzekucji wraz z załącznikami, k. 168-176,
pismo (...) z 28 stycznia 2021 r., k. 175-176,
wstąpienie z 18 sierpnia 2021 r., k. 177-189,
pismo komornika sądowego z 13.09.2024 r. wraz z załącznikami, k. 202-213.
W dniu 31 grudnia 2021 r. Fundacja Fundusz (...) w likwidacji z siedzibą w S. zawarła z Fundacją (...) z siedzibą w S. umowę przekazania wierzytelności. Umowa została zawarta w związku z postawieniem Fundacji Fundusz (...) w stan likwidacji, a Fundacja (...) jest jednym z fundatorów Fundacji. Wobec tego w § 1 Fundusz oświadczył, że przysługują mu wierzytelności pieniężne szczegółowo opisane w § 2 umowy. Wierzytelności wynikają z wypłat jakie Fundusz w ramach udzielanych poręczeń dokonywał na rzecz (...) (...) w przypadku bezskutecznej egzekucji prowadzonej z wniosku (...) (...) przeciwko Dłużnikom oraz w innych przypadkach wynikających z ustalonych zasad współpracy. Fundusz dokonywał zapłaty kwoty równej 80% wartość niespłaconego kapitału pożyczki dłużnika.
Zgodnie z § 2 Fundusz przekazał nieodpłatnie na rzecz H. przysługujące mu wierzytelności na cele związane z działalnością statutową H.. Przekazanie wierzytelności przez Fundusz na rzecz H. i ich przyjęcie przez H. następuje z chwilą podpisania umowy.
Według tabeli pod poz. (...)przekazano wierzytelność dot. umowy pożyczki nr (...), dot. pożyczki nr (...), zawartej przez W. H., numer umowy pożyczki (...), numer poręczenia (...), data zawarcia umowy poręczenia 19 grudnia 2017 r., data wypłaty środków poręczenia 29 grudzień 2020 r., data wydania oświadczenia o przejściu wierzytelności 14.12.2020 r., zanonimizowano i nie można odczytać sygnatury akt sądowych, data orzeczenia sądu 23 października 2017 r., sąd zasądzający wierzytelność Sąd Okręgowy w Toruniu, zanonimizowano i nie można odczytać wartości wierzytelności (kwoty wpłaconej tytułem poręczenia).
Dowód:
umowa przekazania wierzytelności z 31 grudnia 2021 r., k. 289-319, na k. 302 – pozycja (...).
W dniu 20 kwietnia 2022 r. Fundacja Fundusz (...) w likwidacji z siedzibą w S. zawarła z Fundacją (...) z siedzibą w S. zawarła aneks nr (...) do umowy przekazania wierzytelności z dnia 31 grudnia 2021 r. w celu doprecyzowania i usystematyzowania wykazu wierzytelności. Zestawienie wierzytelności złożone do akt sprawy zostało w całości zanonimizowane w tym co do pozycji (...)co do której wskazano jedynie nr pożyczki (...).
Dowód:
Aneks nr (...) z dnia 20 kwietnia 2022 r., k. 320-350, na k. 336v – pozycja (...).
Jednocześnie wobec zawarcia ww. umowy i aneksu do niej w dniu 15 czerwca 2022 r. Fundacja Fundusz (...) w likwidacji z siedzibą w S. oraz Fundacja (...) z siedzibą w S. przyjęły tekst jednolity zawartej umowy przekazania wierzytelności. W tekście jednolitym pod pozycją nr (...)ujawniono wierzytelność dot. umowy pożyczki nr (...), zawartej przez W. H., numer umowy pożyczki (...), numer poręczenia (...), data zawarcia umowy poręczenia 25.08.2015 r., data wypłaty środków poręczenia 29 grudzień 2020 r., sygnatura akt sądowych I C 1035/17, data orzeczenia sądu 23 października 2017 r., sąd zasądzający wierzytelność Sąd Rejonowy w Toruniu, wartość wierzytelności 20.766,29 zł.
Dowód:
wyciąg z umowy przekazania wierzytelności tekst jednolity z 15 czerwca 2022 r. wraz z wyciągiem z listy wierzytelności, k. 23-26.
Postanowieniem z dnia 18 listopada 2022 r. w sprawie X Co 2421/22 referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Toruniu oddalił wniosek Fundacji (...) o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi zaocznemu z dnia 23 października 2017 r. w sprawie I C 1035/17 z przejściem uprawnień na ww. podmiot.
Dowód:
postanowienie z 18 listopada 2022 r. X Co 2421/22, k. 32
postanowienie z dnia 5 stycznia 2023 r. X Co 3166/22, k. 33
Na dzień 18 czerwca 2025 r. od W. H. w ramach egzekucji prowadzonej pod sygn. (...) wyegzekwowano kwotę 41.824,38 zł, w tym dla wierzyciela przekazano 38.140,96 zł.
Dowód:
zaświadczenie, k. 380-381.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w pełni w oparciu o przedłożone przez powoda oraz pozwaną dokumenty, kopie oraz wydruki komputerowe, których prawdziwość formalna nie była podważana przez żadną ze stron, a w konsekwencji nie budziła też wątpliwości Sądu, który dał im wiarę w całości.
Sąd uznał zeznania pozwanego W. H. za wiarygodne w całości albowiem korespondowały one z pozostałym materiałem dowodowym. Podobnie jako wiarygodne należało ocenić zeznania świadka M. Ł..
Sąd zważył, co następuje.
Powództwo podlegało oddaleniu w całości albowiem powód nie wykazał nabycia wierzytelności dochodzonej pozwem, a nadto dochodził zapłaty na skutek nieważnej umowy poręczenia, która zdaniem Sądu nie uprawnia powoda do dochodzenia roszczeń wskazanych w pozwie.
Z treści pozwu wynikało, że powód przez powoda Fundacja (...) z siedzibą w S. swoją legitymację do dochodzenia roszczenia z tytułu umowy wywodzi z umowy przekazania wierzytelności z 31 grudnia 2021 r. Jednocześnie przedmiotowa umowa została usystematyzowana aneksem nr (...) z dnia 22 kwietnia 2022 r., a nadto sporządzono do niej tekst jednolity w dniu 15 czerwca 2022 r.
Tym samym, legitymacja procesowa czynna strony powodowej miałaby wynika z treści art. 509 § 1 i 2 k.c. Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. W wyniku dokonania przelewu na nabywcę przechodzi ogół uprawnień przysługujących dotychczasowemu wierzycielowi, który zostaje wyłączony ze stosunku zobowiązaniowego jaki go wiązał z dłużnikiem. Reguła jest, że każda wierzytelność może być przedmiotem przelewu - chyba że zakazuje tego ustawa, umowa bądź sprzeciwia się temu właściwość zobowiązania. Celem i skutkiem przelewu jest przejście uprawnień na nabywcę. W razie dokonania takiego przelewu dochodzi do szczególnego następstwa prawnomaterialnego po stronie wierzyciela, przy czym wierzytelność przechodzi na nabywcę w niezmienionym stanie i zakresie. Przelew stanowi czynność kauzalną a praktyka wskazuje, że przyczynę prawną stanowią najczęściej umowy wzajemne, odpłatane lub mające na celu zabezpieczenie innej wierzytelności.
Podkreślić należy, że okoliczność przenieść wierzytelności na osobę trzecią może zostać dowiedziona w dowolny sposób, nie mają tu zastosowania wymogi stawiane przez art. 788 § 1 k.p.c. Niemniej wykazanie następstwa prawnego jest niezbędne.
W celu wykazania swojej legitymacji powód przy pozwie złożył wyciąg z umowy przekazania wierzytelności - tekst jednolity sporządzony 15 czerwca 2022 r. do umowy z dnia 31 grudnia 2021 r., do którego to wyciągu załączono wyciąg z listy wierzytelności tj. co do pozycji (...)dot. umowy pożyczki nr (...), zawartej przez W. H., numer umowy pożyczki (...), numer poręczenia (...), data zawarcia umowy poręczenia 25.08.2015 r., data wypłaty środków poręczenia 29 grudzień 2020 r., sygnatura akt sądowych (...), data orzeczenia sądu 23 października 2017 r., sąd zasądzający wierzytelność Sąd Rejonowy w Toruniu, wartość wierzytelności 20.766,29 zł.
Tym samym według przedmiotowego tekstu jednolitego i złożonego wyciągu powód miał nabyć wierzytelność dochodzoną pozwem. Niemniej strona pozwana złożyła zarzut dotyczący niewykazania przedmiotowego nabycia wierzytelności, w tym niewykazania aby treść przedmiotowego tekstu jednolitego i wyciągu odpowiadała treści pierwotnie zawartej umowy przekazania wierzytelności i zażądała w tym zakresie dokumentów źródłowych. Realizując powyższe żądanie i związane z tym zobowiązanie Sądu powodowa spółka złożyła uwierzytelnione przez pełnomocnika powoda kopie umowy przekazania wierzytelności z 31 grudnia 2021 r. oraz aneksu nr (...) z dnia 22 kwietnia 2022 r. Jednocześnie ww. dokumenty obejmowały listy wierzytelności.
Zgodnie z treścią art. 6 k.c., ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć też trzeba, że przy rozpoznawaniu sprawy na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (por. wyrok SN z 17 grudnia 1996 r., sygn. akt I CKU 45/96). To strony dysponują przedmiotem postępowania i są w najwyższym stopniu zainteresowane jego wynikiem, wobec czego to na nich, co do zasady, ciąży obowiązek powoływania i przedstawiania sądowi wybranych przez siebie dowodów.
Zaprzeczenie dokonane przez stronę procesową powoduje, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stają się sporne i muszą być udowodnione. W razie ich nieudowodnienia sąd oceni je na niekorzyść strony, na której spoczywał ciężar dowodu, chyba że miał możność przekonać się o prawdziwości tych twierdzeń na innej podstawie (por. postanowienie SN z dnia 28 kwietnia1975 r., sygn. akt III CRN 26/75).
W zakresie złożonego tekstu jednolitego umowy przekazania wierzytelności należało odnotować, że strona powodowa złożyła jedynie wyciąg poświadczony za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika powoda. Tymczasem takich „wyciągów” nie można uznać za odpis dokumentu, który mógł, zgodnie z powoływanym art. 129 k.p.c., zostać potwierdzony za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie adwokata lub radcę prawnego, gdyż warunkiem potraktowania pisma jako odpisu dokumentu jest ustalenie, że stanowi on odwzorowanie oryginału, w całości jest więc zgodny co do treści z oryginałem dokumentu. Innymi słowy, do pozwu dołączono nie odpis dokumentu w postaci umowy przekazania wierzytelności, a jedynie wyciąg z tej umowy, stanowiący powtórzenie treści określonego fragmentu tych dokumentów. W takiej zaś sytuacji, zgodnie z art. 96 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie, zgodność wyciągu z okazanym dokumentem mógł poświadczyć jedynie notariusz. Wynika to z faktu, że to notariusz jako osoba zaufania publicznego czuwa nad tym, aby nie dopuścić do zniekształcenia sensu dokumentu, gdyż pominięcie pewnych fragmentów treści dokumentu może wprowadzić osoby trzecie w błąd co do jego znaczenia. Ocena, jakie elementy dokumentu musi zawierać wyciąg, aby nie prowadziło to do zniekształcenia jego treści, należy do notariusza, a nie do strony, choćby reprezentowanej w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, który może poświadczyć za zgodność jedynie odpis dokumentu, a nie jego wyciąg. Istota czynności poświadczenia określonego w art. 96 pkt 2 Prawa o notariacie polega na potwierdzeniu, że wyciąg jest zgodny z okazanym notariuszowi dokumentem pod względem treściowym. Notariusz zamieszcza na wyciągu tzw. „klauzulę poświadczeniową” stwierdzającą tę zgodność.
Wobec powyższego wykazanie, że doszło do skutecznego nabycia przez powoda wierzytelności służącej przeciwko pozwanemu co do zasady wymagało przedłożenia odpisu całej umowy cesji potwierdzonej za zgodność przez występującego w sprawie adwokata oraz wyciągu wierzytelności z „klauzulą poświadczeniową” sporządzoną przez notariusza albo dołączenia odpisów całych załączników do umów (ewentualnie ich odpisów – kserokopii, poświadczonych za zgodność z oryginałem przez występującego w sprawie adwokata). Przedłożenie powyższych dokumentów w niniejszej sprawie było konieczne w sytuacji stanowiska strony pozwanej, która konsekwentnie zaprzeczała okolicznościom przytaczanym na uzasadnienie żądania pozwu, w tym kwestionowała ważność umowy przelewu oraz skuteczność nabycia wierzytelności przez powoda. Takiego dowodu jednak nie złożono albowiem była to jedynie kopia wyciągu poświadczona przez pełnomocnika powoda. Jednocześnie dokumenty źródłowe tj. pełne odpisy umowy przekazania wierzytelności z dnia 31 grudnia 2021 r. oraz aneks nr (...) z dnia 22 kwietnia 2022 r. nie potwierdza danych zawartych w przedmiotowym wyciągu.
Analizując dokumenty źródłowe tj. ww. umowę przekazania wierzytelności z dnia 31 grudnia 2021 r. oraz aneks nr (...) z dnia 22 kwietnia 2022 r. w formie i zakresie złożonym przez stronę powodową, Sąd uznał za zasadny zarzut niewykazania przez stronę powodową nabycia wierzytelności wobec pozwanego jedynie na podstawie ww. tekstu jednolitego umowy albowiem nie znajdował on potwierdzenia w umowie z dnia 31 grudnia 2021 r. oraz aneksie nr (...).
Podkreślić należy, że na podstawie złożonego tekstu pierwotnie zawartej umowy przekazania z dnia 31 grudnia 2021 r. (k. 289 i n., w tym k. 302) nie można niewątpliwe ustalić, że doszło do przekazania na rzecz powoda wierzytelności dochodzonej pozwem. O ile bowiem według tabeli pod poz. (...)przekazano wierzytelność dot. umowy pożyczki nr (...), dot. pożyczki nr (...), zawartej przez W. H., numer umowy pożyczki (...), to zawarto tam dane które nie dotyczyły przedmiotowej umowy tj. numer poręczenia (...) z dnia 19 grudnia 2017 r., który nie jest tożsamy z umową zawartą przez (...) z (...) z siedzibą w S. w związku z umową pozwanego (por. k. 14 akt sprawy). Nadto zawarto tam błędną informację o sądzie wydającym wyrok w sprawie przeciwko dłużnikowi tj. Sąd Okręgowy w Toruniu zamiast Sąd Rejonowy w Toruniu. Nadto, co najistotniejsze złożony do akt dokument zawiera zanonimizowaną kwotę wierzytelności której miałaby dotyczyć przedmiotowa umowa przekazania wierzytelności.
Wątpliwości w tym zakresie nie rozwiewa w żaden sposób złożony do akt tekst aneksu nr (...) z dnia 22 kwietnia 2022 r. (k. 320 i n, w tym k. 335) albowiem, w tym zakresie zanonimizowano cały wyciąg wierzytelności, w tym co do pozycji 589. Tym samym o ile wobec treści aneksu miała służyć doprecyzowaniu i usystematyzowaniu wykazu wierzytelności, to w niniejszej sprawie nie jest możliwe ustalenie w jakim zakresie ww. aneks doprecyzowywał pierwotnie zawartą umowę z dnia 31 grudnia 2021 r.
Wobec tego nie jest możliwe ustalenie, że tekst jednolity z dnia 15 czerwca 2022 r. obejmował wierzytelność dochodzoną pozwem. Tekst jednolity nie jest bowiem sam w sobie umową przekazania wierzytelności lecz dokumentem porządkującym, którego źródło wynika z ww. opisanej umowy pierwotnej z dnia 31 grudnia 2021 r. oraz zawartego aneksu nr (...) z 22 kwietnia 2022 r. Wobec zakwestionowania przez stronę pozwaną faktu nabycia przez stronę powodową wierzytelności dochodzonej pozwem, zdaniem Sądu nie stanowi on wystarczającego dowodu na nabycie wierzytelności dochodzonej pozwem, skoro pozostałe dokumenty źródłowe nie potwierdziły jego treści.
W tym miejscu należy dodatkowo wyjaśnić, że o ile uwierzytelniony przez pełnomocnika powoda wyciąg z umowy przekazania wierzytelności – tekst jednolity, został złożony z uwierzytelnioną kopią poświadczeniem notariusza (rep. A nr (...)) to wskazane poświadczenie nie dotyczyło przedmiotowego wyciągu, lecz całej umowy. Tym samym złożony do akt wyciąg z umowy przekazania wierzytelności – tekst jednolity nie zawiera klauzuli poświadczeniowej, czyniącej zadość przepisom ustawy Prawo o notariacie, a jedynie jest sporządzonym na potrzeby niniejszego procesu wyciągiem z dokumentu, który został poświadczony przez pełnomocnika strony powodowej, a zatem posiadają charakter dokumentu prywatnego. Wobec tego i wobec zarzutów strony pozwanej dokument ten nie mógł zostać uznany za wystarczający co do wykazania przejścia wierzytelności na rzecz powoda, albowiem jak już wyżej wskazano nie wykazano by ww. dokument umowa przekazania wierzytelności – tekst jednolity posiadał swoje źródło w pierwotnej umowie przekazania wierzytelności z dnia 31 grudnia 2021 r. oraz zawartym do niej aneksie nr (...) z dnia 22 kwietnia 2022 r.
Wypada przy tym odnotować, że w tym zakresie uzupełnienie postępowania dowodowego na późniejszym etapie postępowania było niemożliwe z uwagi na zapisy art. 458 15 § 1 i 4 k.p.c. wprowadzającego prekluzję dowodową w sprawach z udziałem konsumentów. Przedsiębiorca występujący przeciwko konsumentowi obowiązany jest do powołania już w pozwie wszystkich twierdzeń i dowodów. Spóźnione wnioski podlegają pominięciu, chyba że potrzeba ich powołania wynikła później. Tym samym reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika powód zobowiązany był do przedstawienia już w pozwie kompletnego dowodu potwierdzającego, że przysługuje mu wierzytelność mająca leżeć u podstaw roszczenia, a wobec zarzutu strony w kolejnym piśmie złożonym na zarządzenie przewodniczącego. Niemniej wykonując to zobowiązanie na zarządzenie przewodniczącego, strona powodowa złożyła dokumenty, które nie potwierdziły mocy dowodowej umowy przekazania wierzytelności – tekstu jednolitego z dnia 15 czerwca 2022 r.
Z tych już powodów powództwo podlegało oddaleniu albowiem strona powodowa nie udowodniła legitymacji do dochodzenia w sprawie.
Niemniej w sprawie konieczne wydaje się również odnotowanie, że w ocenie Sądu umowy poręczenia zawarte w dniu 25 sierpnia 2015 r. zarówno przez pożyczkodawcę oraz pożyczkobiorcę z Fundacją (...) z siedzibą w S. należy ocenić jako nieważne i nie stanowiące podstawy do dochodzenia roszczenia w sprawie przez żadnego z nabywców wierzytelności.
Wskazać należy, że w sprawie zarówno w pozwie jak i dalszych pismach procesowych powód podkreślał fakt, że roszczenie jest w pełni zasadne na zasadzie z art. 518 § 1 pkt 1 k.c. Zgodnie z tym przepisem osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty jeżeli płaci cudzy dług, za który jest odpowiedzialna osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi. W sprawie nie zostało bowiem zakwestionowane, że w dniu 29 grudnia 2020 r. Fundacja Fundusz (...) z siedzibą w S. spłaciła zobowiązanie pozwanego W. H. do kwoty 20.766,29 zł jako 80% niespłaconego kapitału (por. oświadczenie, k. 20). Niemniej ww. nabycia spłaconej wierzytelności nie można postrzegać w oderwaniu od podstawy umownej dokonanej spłaty, którą były zawarte umowy poręczenia.
Zgodnie z art. 876 § 1 k.c. przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik zobowiązania nie wykonał. Poręczenie to postać zabezpieczenia typu osobistego, którego istota polega na tym, że wierzyciel może dochodzić zaspokojenia wierzytelności nie tylko od dłużnika głównego, ale także od kolejnego dłużnika osobistego jakim staje się poręczyciel. Stosunek poręczenia powstaje w drodze umowy zawartej pomiędzy wierzycielem a poręczycielem, przy czym dla oświadczenia poręczyciela zastrzeżona jest forma pisemna pod rygorem nieważności (art. 876 § 2 k.c.). Umowa poręczenia ma charakter akcesoryjny. Zakres odpowiedzialności poręczyciela zależy od istnienia, ważności i zakresu zobowiązania dłużnika głównego. Zgodnie z art. 879 § 1 k.c. o zakresie zobowiązania poręczyciela rozstrzyga każdoczesny zakres zobowiązania dłużnika. Odpowiedzialność poręczyciela względem wierzyciela nie może być więc szersza niż odpowiedzialność dłużnika głównego. Jednocześnie rozmiar odpowiedzialności poręczyciela wyznacza umowa poręczenia. Poręczyciel odpowiada względem wierzyciela tylko w takim zakresie, w jakim poręczył wykonanie zobowiązania dłużnika głównego. Poręczyciel może przy tym podnosić przeciwko wierzycielowi wszelkie zarzuty przysługujące dłużnikowi głównemu (art. 883 § 1 k.c.).
Poręczenie jest umową kauzalną, której przyczyną prawną jest zabezpieczenie wierzytelności. Funkcja zabezpieczająca jest istotą poręczenia, gdyż celem tej instytucji jest zwiększenie prawdopodobieństwa uzyskania przez wierzyciela zaspokojenia ze stosunku podstawowego (umocnienie wierzytelności) dzięki temu, że wskutek zaciągnięcia dodatkowego zobowiązania przez poręczyciela zwiększa się krąg podmiotów, od których wierzyciel może się domagać spełnienia świadczenia. Istotą poręczenia nie jest świadczenie lecz gwarancja, że poręczyciel wykona zobowiązanie, gdyby dłużnik go nie wykonał. (por. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów z 30 września 1996 r. III CZP 85/96).
Skoro przyczyną prawną umowy poręczenia jest zmniejszenie ryzyka transakcyjnego wierzyciela co do otrzymania świadczenia, w dacie poręczenia powinna istnieć niepewność co do spełnienia przez dłużnika świadczenia ze stosunku podstawowego. Do takiego wniosku prowadzi nie tylko interpretacja celowościowa art. 876 § 1 k.c., ale również językowa. Użycie w analizowanym przepis sformułowania „na wypadek”, wskazuje na istnienie w momencie poręczenia stanu niepewności czy ryzyko niewykonania zobowiązania przez dłużnika zrealizuje się w przyszłości. Reguły interpretacyjne zawarte w art. 65 § 2 k.c. wskazują na konieczność brania pod uwagę przy wykładni umów nie tylko dosłownego brzmienia zawartych w umowie sformułowań, ale także zgodnego zamiaru stron i rzeczywistego celu umowy.
W świetle powyższych uwag należało w pierwszej kolejności odnotować, że pożyczkodawca w sprawie (...) (...) (...). Z. H. z siedzibą w S. oraz poręczyciel Fundacja Fundusz (...) z siedzibą w S., a nadto również powód Fundacja (...) z siedzibą w S. to podmioty ze sobą powiązane.
W tym zakresie można odnieść się do definicji zawartej w art. 5 pkt 3a ustawy o kredycie konsumenckim która zawiera definicję podmiotu powiązanego – definicja ta znalazła się w ustawie o kredycie konsumenckim także od dnia 18 grudnia 2022 roku w związku z nowelizacją ustawy. Podmiotem powiązanym jest podmiot powiązany w rozumieniu przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującego określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 320 z 29.11.2008, str. 1, z późn. zm.( 4 )). Z kolei zgodnie z definicją podmiotu powiązanego zawartą w powołanym w ustawie o kredycie konsumenckim rozporządzeniu Komisji nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r., podmiot powiązany jest osobą lub jednostką związaną z jednostką, która sporządza sprawozdanie finansowe (w niniejszym standardzie nazywaną "jednostką sprawozdawczą").
a) Osoba lub bliski członek rodziny tej osoby jest związany z jednostką sprawozdawczą, jeżeli ta osoba:
(i) sprawuje kontrolę lub współkontrolę nad jednostką sprawozdawczą;
(ii) ma znaczący wpływ na jednostkę sprawozdawczą; lub
(iii) jest członkiem kluczowego personelu kierowniczego jednostki sprawozdawczej lub jej jednostki dominującej.
b) Jednostka jest związana z jednostką sprawozdawczą, jeżeli spełniony jest jeden z poniższych warunków:
(i) Jednostka i jednostka sprawozdawcza są członkami tej samej grupy (co oznacza, że każda jednostka dominująca, zależna i współzależna jest związana z pozostałymi jednostkami).
(ii) Jedna jednostka jest jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem innej jednostki (lub jednostką stowarzyszoną lub wspólnym przedsięwzięciem członka grupy, której członkiem jest ta inna jednostka).
(iii) Obydwie jednostki są wspólnymi przedsięwzięciami tego samego trzeciego podmiotu.
(iv) Jedna jednostka jest wspólnym przedsięwzięciem trzeciej jednostki, a dana inna jednostka jest jednostką stowarzyszoną trzeciej jednostki).
(v) Jednostka jest programem świadczeń po okresie zatrudnienia na rzecz pracowników jednostki sprawozdawczej lub jednostki związanej z jednostką sprawozdawczą. Jeżeli jednostka sprawozdawcza jest sama w sobie takim programem, sponsorujący pracodawcy są również związani z jednostką sprawozdawczą.
(vi) Jednostka jest kontrolowana lub wspólnie kontrolowana przez osobę określoną w pkt a).
(vii) Osoba określona w pkt a) ppkt (i) ma znaczący wpływ na jednostkę lub jest członkiem kluczowego personelu kierowniczego jednostki (lub jednostki dominującej tej jednostki).
(viii) Jednostka lub dowolny członek grupy, której jednostka jest częścią, świadczy usługi kluczowego personelu kierowniczego na rzecz jednostki sprawozdawczej lub jej jednostki dominującej.
W sprawie należało natomiast odnotować, że zarówno pożyczkodawca jak i poręczyciel mają siedzibę pod tym samym adresem, nadto poręczyciel Fundacja Fundusz (...) z siedzibą w S. została ustanowiona m.in. przez Towarzystwo (...) Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością Spółkę komandytowo-akcyjną z siedzibą w S.. Jednocześnie z danych powszechnie dostępnych w systemie Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że w radzie nadzorczej pożyczkodawcy (...) (KRS (...)) oraz radzie Fundacji Fundusz (...) (KRS (...)) zasiadają te same osoby. Podobne powiązania osobowe z ww. podmiotami łączą powodową spółkę. Tym samym nie może budzić wątpliwości, że pożyczkodawca i poręczyciel były to podmioty powiązane ze sobą gospodarczo.
Powyższe jest natomiast istotne z punktu oceny prawnej zawartego przez Fundację Fundusz (...) z siedzibą w S. jako poręczycielem oraz (...) (...). (...) (...) (...) z siedzibą w S. umowy o współpracy z dnia 25 lipca 2014 r. W umowie tej wskazano, że Fundusz osiąga przychody z tytułu prowizji od poręczeń kredytów i pożyczek udzielanych przez (...). Celem stron jest obopólna maksymalizacja przychodów z tytułu odpowiednio odsetek od udzielanych pożyczek i kredytów oraz prowizji od poręczeń pożyczek lub kredytu. W § 1 umowy wskazano, że udzielanie poręczeń przez Fundusz jest ekonomicznie związane z udzielaniem kredytów/pożyczek przez (...). Bezpośrednim odbiorcą i beneficjentem usług świadczonych przez strony jest klient, który ponosi koszty tych świadczeń. Na podstawie umowy o współpracy, strony nie świadczą usług dla siebie nawzajem, lecz wyłącznie na rzecz klienta. Poręczenie jest nierozerwalnie związane z kredytem/pożyczką jakiego udziela (...) klientowi.
Jednocześnie jak wynika z ustalonego na podstawie dokumentów dołączonych do pozwu, stanu faktycznego w dniu zawarcia umowy pożyczki, niejako jednocześnie Fundacja (...) z siedzibą w S. zawarła dwie równoległe umowy poręczenia tj. z pożyczkodawcą oraz pożyczkobiorcą. Obie umowy w istocie korelują ze sobą w zakresie stosunku poręczenia albowiem obejmują zobowiązanie poręczenia tej samej umowy pożyczki, na tych samych zasadach. Niemniej w zakresie umowy zawartej przez poręczyciela z pożyczkobiorcą istotny jest fakt odpłatności poręczenia i tego, że to pożyczkobiorca ponosi koszt poręczenia. Jednocześnie obowiązek zawarcia umowy poręczenia stanowił warunek konieczny ( sine qua non) zawarcia umowy pożyczki, której to poręczenie dotyczyło, co więcej jego koszt stanowił część pożyczki udzielonej pożyczkobiorcy. Umowa poręczenia była przy tym zawierana z pożyczkobiorcą w tym samym momencie co umowa pożyczki, a nadto przez te same osoby, które przy umowie pożyczki reprezentowany (...) (...). Z. H., a przy umowie poręczenia Fundację (...) z siedzibą w S..
Wobec tego należało odnotować, że celem zawarcia powyższych umów poręczenia przede wszystkim było w zapewnienie finansowania poręczycielowi co wprost wyartykułowano w treści umowy o współpracy z pożyczkodawcą, gdzie podkreślono, że celem stron jest obopólna maksymalizacja przychodów z tytułu odpowiednio odsetek od udzielanych pożyczek i kredytów oraz prowizji od poręczeń pożyczek lub kredytu, a celem Funduszu jest osiąganie przychodów z tytułu prowizji od poręczeń kredytów i pożyczek udzielanych przez (...). Jednocześnie (...) co potwierdziły zeznania świadka pracownika pożyczkodawcy – wprost uzależniał zawarcie z klientem umowy pożyczki od zawarcia umowy poręczenia, której koszt był kredytowany z kapitału pożyczki udzielonej pożyczkobiorcy.
Zdaniem Sądu powyższa konstrukcja umów poręczenia w świetle art. 58 § 1 i 2 k.c. jest nieważna zarówno z tego powodu, że w istocie służy obejściu przepisów prawa, a nadto jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 58 § 1 k.c. czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Działanie w celu obejścia prawa polega na tym, że strony podejmują czynność prawną, która, choć formalnie nie narusza żadnego ustawowego zakazu, w istocie zmierza do osiągnięcia celu niedozwolonego przez ustawę. Zawierając pozór legalności, pozostaje w sprzeczności z intencją ustawy. Warunkiem uznania, że czynność prawna zmierza do obejścia prawa jest świadomość wszystkich stron czynności takiego stanu rzeczy i świadome (nie przypadkowe) dokonanie czynności w celu obejścia prawa ( A. Janas [w:] Kodeks cywilny. Komentarz. Tom I. Część ogólna (art. 1-125), red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2018, art. 58, s. 495).
Zgodnie z treścią art. 58 § 2 k.c., czynność sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna. Zasady współżycia społecznego to odrębne od norm prawnych reguły postępowania wiążące się ściśle z normami moralnymi oraz normami obyczajowymi (por. wyrok S. A. w Łodzi z dnia 22.04.1992 r., I A. Cr 132/92). Czynność prawna jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, jeżeli w jej wyniku powstaje obowiązek lub uprawnienie do postępowania zakazanego przez normę moralną. Uregulowanie takie ma zapobiegać powstaniu sprzeczności treści norm moralnych z treścią norm postępowania ustanowionych czy zaktualizowanych przez czynności prawne. Funkcja art. 58 § 2 k.c. jest zatem podobna do tej, jaką pełni art. 5 k.c., tj. ma on służyć zapobieganiu antynomii normatywnej, czyli sprzeczności norm postępowania obowiązujących w społeczeństwie. O ile jednak art. 5 k.c. dotyczy sytuacji, gdy stosunek prawny już istnieje i istniejące uprawnienie wchodzące w skład jego treści jest ważne, ale w trakcie trwania stosunku prawnego zachodzą okoliczności, które sprzeciwiają się dochodzeniu takiego uprawnienia, o tyle art. 58 § 2 k.c. dotyczy sytuacji, gdy czynność prawna już w chwili powstania stosunku prawnego dotknięta jest wadliwościami, od początku jest nieważna i nie stwarza żadnych uprawnień. Oczywiste jest bowiem, że czynność prawna rażąco wadliwa i sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nie do pogodzenia z porządkiem prawnym wyznaczonym przez dobre obyczaje, wzajemne zaufanie stron i zasady uczciwego obrotu, dlatego powinna być usunięta z obrotu prawnego. Temu służyć ma właśnie art. 58 § 2 k.c. (por. wyrok SN z dnia 12 lutego 2002 r, I CKN 902/99).
Sąd ma obowiązek wziąć pod uwagę w każdym stanie sprawy nieważność czynności prawnej (art. 58 § 1 i 2 k.c.).
Jednocześnie należy odnotować, że bliskość konstrukcyjna i funkcjonalna cesji (art. 509 k.c.) i subrogacji poręczyciela (art. 518 § 1 pkt 1 k.c.) pozwala na wysunięcie wniosku o możliwości zastępowania efektu prawnego cesji także umową poręczenia, gdy po wykonaniu obowiązku poręczycielskiego następuje surogacyjna zmiana wierzyciela w pierwotnym stosunku obligacyjnym i pojawia się nowy wierzyciel. Zgodnie z art. 518 § 1 k.c. osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty. Do skutków wstąpienia ex lege w prawa zaspokojonego wierzyciela stosuje się zaś odpowiednio przepisy o przelewie wierzytelności, co m.in. oznacza, że wierzytelność na skutek jej spłacenia nie wygasa, lecz trwa nadal, a zatem skutek podstawienia jest podobny, jak przy cesji wierzytelności (por. wyrok SN z 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II CSK 548/10). Dla skuteczności poręczenia podobnie jak umowy cesji wierzytelności nie jest wymagana zgoda dłużnika na zawarcie umowy poręczenia i może być ono udzielone bez wiedzy, a nawet wbrew woli dłużnika.
W sprawie należało jednak odnotować różnice pomiędzy nabyciem wierzytelności w drodze umowy cesji wierzytelności oraz na drodze subrogacji poręczyciela.
Umowa cesji wierzytelności z praktyki sądowej w sprawach przeciwko dłużnikom z umów pożyczkowych dotyczy zazwyczaj roszczeń wymagalnych. Jednocześnie w przypadku umowy cesji wierzytelności wierzyciel jako cedent oraz nabywca wierzytelności (cesjonariusz) zawierają umowę dwustronną, co do zasady odpłatną, na mocy której cesjonariusz za odpowiednią kwotę uiszczaną na rzecz wierzyciela nabywa daną wierzytelność. W przypadku poręczenia ono natomiast z reguły udzielane jest za zobowiązania jeszcze niewymagalne. Dopuszczalne jest oczywiście również poręczenie za zobowiązania wymagalne, ale z reguły ma to miejsce gdy wierzyciel uzależnia dalszą współpracę z dłużnikiem od udzielenia poręczenia. Jednak z reguły to właśnie dłużnik wskazuje poręczyciela i płaci mu wynagrodzenie gdyż wierzyciel uzależnia zawarcie lub kontynuację umowy z dłużnikiem od uzyskania dodatkowego zabezpieczenia. Niemniej w niniejszej sprawie zarówno zawarcie umowy poręczenia, jak i sam poręczyciel zostały narzucone dłużnikowi. Pozwany jako konsument i pożyczkobiorca nie miał żadnego wpływu na określenie osoby poręczyciela, a także wysokość jego wynagrodzenia. Powyższe stanowiło warunek zawarcia umowy pożyczki wpisany w jej treść i narzucony przez pożyczkodawcę.
Tym samym w istocie (...) (...). (...) w S. zawarły z Fundacją (...) z siedzibą w S. nieważną umowę poręczenia za zobowiązanie dłużnika, albowiem miała ona na celu obejście przepisów o przelewie wierzytelności, tak aby to dłużnik na podstawie narzuconego warunku umowy pożyczki zawarł również umowę poręczenia, a także opłacił jej koszt.
Ponadto z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że pożyczkodawca w pierwszej kolejności – pomimo zawartej umowy poręczenia – swoje roszczenia w całości kierował do pożyczkobiorcy, czego wynikiem było wydanie przez Sąd Rejonowy w Toruniu wyroku zaocznego przeciwko pozwanemu w sprawie I C 1035/17. Pożyczkodawca wówczas na przedmiotowym etapie nie kierował ani sądownie ani pozasądownie roszczeń przeciwko poręczycielowi. Powyższe natomiast wskazuje, że o ile zwykle poręczyciel pozostaje na tej samej pozycji co dłużnik tj. wierzyciel może swoje roszczenia kierować zarówno wobec dłużnika jak i poręczyciela albowiem ich odpowiedzialność za dług jest solidarna. Zwykle w zwykłych stosunkach podmiotem poręczającym jest członek rodziny, znajomy, a zatem osoba związana z dłużnikiem, a nie tak jak to niniejszym przypadku – Fundacja, która nie ma żadnych bezpośrednich związków z dłużnikiem, a przeciwnie z wierzycielem. Powyższe powoduje, że konsumentowi zawarcie w ramach umowy pożyczki, która z zasady z uwagi na to, że jest zawarta ze spółdzielczą kasą oszczędnościowo-kredytową (instytucją pożyczkową) jest zawarta z podmiotem nierównorzędnym, narzucono zawarcie drugiej umowy z podmiotem nierównorzędnym tj. poręczycielem.
Jak natomiast już wcześniej wspominano, w istocie to pozycja dłużnika i poręczyciela w stosunku do wierzyciela powinna być podobna, a wierzyciel już na etapie dochodzenia roszczeń od dłużnika mógł od razu kierować swoje roszczenia również do poręczyciela (w zakresie wspólnej odpowiedzialności dłużnika i poręczyciela). Poręczycielowi przysługują bowiem te same zarzuty wobec wierzyciela co dłużnikowi.
Z okoliczności sprawy w tym umów przekazania wierzytelności i zasad współpracy wynika, że Fundacja w pierwszej kolejności oczekiwała aby (...) uzyskał prawomocne rozstrzygnięcie sądowe wobec dłużnika, a nadto aby egzekucja okazała się bezskuteczna. Tym samym, w niniejszej sprawie Fundacja Fundusz (...) z siedzibą w S. miał od początku pozycję bliższą drugiemu wierzycielowi niż dłużnikowi. Fundacja również jako podmiot powiązany w żaden sposób nie czyniła zarzutów w zakresie zawartego stosunku podstawowego (umowy pożyczki), spłacając żądaną kwotę. Takie ukształtowanie stosunków w istocie przeczy słuszności zawarcia umowy poręczenia w sprawie, powoduje jedynie zmianę wierzyciela i to na koszt dłużnika.
Powyższe potwierdza fakt, że na skutek tego, że w pierwszej kolejności wydano wyrok zaoczny z powództwa pożyczkodawcy przeciwko pozwanemu na obecnym etapie strona powodowa pozostaje na stanowisku, że w istocie wszelkie okoliczności związane z umową pożyczki i zasadnością dochodzenia na jej podstawie roszczenia od pozwanego są objęte powagą rzeczy osądzonej i nie mogą być kwestionowane przez stronę pozwaną w niniejszym procesie. Nadto, na skutek wydanego wyroku strona powodowa w niniejszej sprawie w istocie „korzysta” z przedłużenia terminu przedawnienia roszczenia związanego z wydaniem prawomocnego wyroku zaocznego oraz wszczęciem egzekucji komorniczej przeciwko dłużnikowi. Wskazać bowiem należy, że co do zasady roszczenie nabyte przez poręczyciela na podstawie przepisu art. 518 § 1 pkt 1 k.c. przedawnia się w terminie przewidzianym dla przedawnienia roszczenia wierzyciela wobec dłużnika głównego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2003 r. III CZP 43/03). Niemniej subrogowany może powoływać się na spowodowanie przerwania biegu przedawnienia roszczenia głównego jeszcze przed wystąpieniem skutków subrogacji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 20 lutego 2017 r. I ACa 725/16). Tym samym o ile wierzytelność z umowy pożyczki stała się wymagalna 23 lutego 2017 r. to na skutek wydania prawomocnego wyroku zaocznego z dnia 23 października 2017 r. Termin przedawnienia roszczenia wynika z art. 125 k.c. i ma zastosowanie zarówno do roszczenia pożyczkodawcy, jak i poręczyciela.
Jednocześnie z przyczyn omówionych powyżej nieważna na zasadzie z art. 58 § 2 k.c. jest umowa poręczenia zawarta przez Fundację (...) z siedzibą w S. z pozwanym W. H. albowiem wykorzystując słabszą pozycję pożyczkobiorcy i konsumenta przerzucono na niego w ramach obowiązku koniecznego zawarcia umowy pożyczki, dodatkowy koszt związany z opłaceniem umowy poręczenia. Pozwany nie miał żadnego wpływu na określenie podmiotu poręczającego, ani też jego wynagrodzenia. Jeszcze raz należy podkreślić, że poręczyciel był podmiotem powiązanym z pożyczkodawcą a zawarcie umowy poręczenia nie miało w pierwszym rzędzie na celu zabezpieczenia roszczeń, lecz pozyskanie środków na działalność poręczyciela, kosztem opłaty narzuconej na pożyczkobiorcę. Ponadto, poręczyciel nie korzystał ze swoich praw, które wiążą się z uprawnieniami dłużnika albowiem poręczyciel może podnieść przeciwko wierzycielowi wszelkie zarzuty, które przysługują dłużnikowi; w szczególności poręczyciel może potrącić wierzytelność przysługującą dłużnikowi względem wierzyciela (883 k.c.). Poręczenie służyło jedynie spełnieniu arbitralnych interesów pożyczkodawcy i podmiotów z nim powiązanych tj. m.in. Fundacji (...) z siedzibą w S..
Warto przy tym podkreślić, że stosunek prawny między poręczycielem a dłużnikiem jest odrębny od zobowiązania głównego. W ramach tego wewnętrznego stosunku, po spłaceniu długu przez poręczyciela, ten ostatni nabywa od wierzyciela wierzytelność i może żądać od dłużnika zwrotu zapłaconych kwot. Treścią i celem zawarcia umowy poręczenia jest zapłata zobowiązań dłużnika jako czynność faktyczna a skutkiem ubocznym zmiana wierzyciela. Niemniej już z treści pozwu wynika, że o ile powód swoje roszczenie opiera na podstawie z art. 518 § 1 pkt 1 k.c., to z drugiej strony podkreśla istnienie prawomocnego wyroku sądowego, co w istocie miało służyć przesądzeniu o zasadności roszczeń powoda wobec pozwanego.
Sumując powyższe rozważania, zdaniem Sądu umowa poręczenia zawarta pomiędzy powodem a pożyczkodawcą tj. umowa nr (...) jest umową nieważną w świetle art. 58 § 1 k.c. jako służącą obejściu przepisów prawa w tym w szczególności umów cesji wierzytelności, a umowa o udzielenie poręczenia nr (...) zawarta przez poręczyciela z pozwanym została zawarta jako z naruszeniem zasad współżycia społecznego. Zawarcie przedmiotowych umów miało na celu wzbogacenie Fundacji (...) z dodatkowych kosztów ponoszonych przez pożyczkobiorcę, klienta (...) (...). Z. H. z siedzibą w S. tj. opłaty za poręczenie. Samo zabezpieczenie wierzytelności miało znaczenie drugorzędne i w istocie w żaden sposób do momentu stwierdzenia bezskuteczności egzekucji wobec pożyczkobiorcy nie było realizowane. Co więcej okoliczności sprawy potwierdzają, że sposób realizacji uprawnień z tytułu umowy służy jak to określono w umowie ww. stron o współpracy jedynie obopólna maksymalizacja przychodów z tytułu odpowiednio odsetek od udzielanych pożyczek i kredytów oraz prowizji od poręczeń pożyczek lub kredytu.
W tym zakresie Sąd odnosi się do aktualnie prowadzonej wobec pozwanego jako dłużnika z tytułu wyroku zaocznego wydanego w sprawie I C 1035/17 postępowania egzekucyjnego. O ile bowiem po dokonaniu wpłaty przez poręczyciela, pożyczkodawca i wówczas wierzyciel zawiadomił komornika sądowego o konieczności zaliczenia wpłaty na należność główną, to ww. kwota została nieprawidłowo rozliczona przez komornika sądowego wprowadzając niejasność co do stanu zadłużenia pozwanego. Z ustaleń Sądu wynika, że aktualnie egzekwowana w sprawie (...) uwzględnia ww. wpłatę poręczyciela w wysokości 20.766,29 zł, niemniej komornik sądowy dokonał jej zaliczenia w inny sposób niż wynikało to z pisma 28 stycznia 2021 r. Komornik sądowy dokonał rozksięgowania kwoty spłaty kapitały w wysokości 20.766,29 zł w ten sposób, że kwotę 7.211,04 zł zaliczył na odsetki, a jedynie kwotę 13.555,25 zł na spłatę kapitału. Wobec czego do spłaty pozostawała należność główna w wysokości 14.262,22 zł. Tym samym komornik sądowy nadal od kwoty 14.262,22 zł nalicza odsetki jako od kwoty należności głównej (ewentualnie pomniejszanej o kolejne wpłaty) – por. k. 202-213.
Sąd dla porządku odnotowuje, przy tym, że w zakresie stwierdzonej nieważności umów poręczenia i braku podstaw do dochodzenia roszczenia w sprawie na ich podstawie nie zachodzi sprzeczność z powagą rzeczy osądzonej wynikającą w sprawie z prawomocnego wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 23 października 2017 r. sygn. akt I C 1035/17. W świetle art. 365 k.p.c. i art. 366 k.p.c. skutek materialno-prawny prawomocnego orzeczenia oznacza, że prawomocne orzeczenie odpowiada rzeczywistemu stanowi prawnemu, potwierdza go i czyni niewątpliwym. Jeśli zatem dane zagadnienie prawne, będące przesłanką rozstrzygnięcia, zostało prawomocnie rozstrzygnięte w pierwszym procesie między tymi samymi stronami, będzie ono stanowić kwestię wstępną (prejudycjalną) w innym procesie, w którym dochodzone jest inne nawet żądanie. Związanie prawomocnym orzeczeniem oznacza więc, że sąd obowiązany jest uznać, iż kwestia prawna, która była już przedmiotem rozstrzygnięcia w innej sprawie, a która ma znaczenie prejudycjalne w sprawie przez niego rozpoznawanej, kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym wcześniejszym wyroku. W późniejszym procesie kwestia ta nie może być już ponownie badana (por. uchwała SN z dnia 29 marca 1994 r., III CZP 29/94, wyrok SN z dnia 14 maja 2003 r., I CKN 263/01, uchwała SN z dnia 12 lipca 2018 r. III CZP 3/18). Nie jest w świetle powyższego dopuszczalne odmienne ustalenie zaistnienia, przebiegu i oceny istotnych dla danego stosunku prawnego zdarzeń faktycznych w kolejnym postępowaniu, chociażby przedmiot tych spraw się różnił (por. wyrok SN z dnia 7 kwietnia 2011 r., I PK 225/10).
W sprawie jednak ocenie nie podlegała umowa pożyczki, a jedynie umowy poręczenia, które to nie były złożone przy pozwie w sprawie I C 1035/17 i nie podlegały ocenie z punktu widzenia odpowiedzialności za zobowiązanie z tytułu umowy pożyczki. Wobec tego, pomimo, że o ile na podstawie ww. wyroku Sąd nie kwestionuje odpowiedzialności pozwanego za zobowiązania z tytułu pożyczki i dlatego też nie odnosił się w uzasadnieniu do zarzutów stawianych tej umowie przez stronę pozwaną, to jednak na podstawie poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie zawartych umów poręczenia, wydanie ww. sprawie prawomocnego rozstrzygnięcia pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
W tym stanie sprawy, Sąd w pkt I wyroku oddalił powództwo w całości.
O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 98 § 1, § 1 1 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu. Powód przegrał proces w całości, wobec czego jest obowiązany zwrócić pozwanemu poniesione przez niego koszty procesu w całości. Na zasądzoną kwotę 3.617 zł ą składały się: 3.600 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego przez adwokata ustalone na podstawie zastosowanego odpowiednio § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) oraz 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zgodnie z art. 98 § 1 1 k.p.c. od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu należą się odsetki, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty.