Wyrok z 12 sierpnia 2025, sygn. II W 187/25

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II W 187/25

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

K. W.

Jak w akcie oskarżenia.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

Oskarżony K. W. urodził się w (...) r. Mieszka wraz z żoną i dwójką dzieci, które ma na utrzymaniu, w N.. Prowadzi działalność gospodarczą. Jest prezesem zarządu (...) z/s w N. będącej komplementariuszem (...) (...) w N.. Jego indywidualna sytuacja materialna jest bardzo dobra. Stan zdrowia oskarżonego jest dobry, w tym nie leczył się psychiatrycznie, neurologicznie bądź odwykowo. Nie był karany za przestępstwa lub przestępstwa skarbowe.

K. W., jako prezes zarządu (...), będącej komplementariuszem (...) sp. k. odpowiedzialny m. in. był za sprawy finansowe (...), w tym za terminowe wpłacanie należnych podatków.

Firma (...) działa na rynku pod tą marką od 1998 r. (w różnych formach prawnych). Przez ten czas zapłaciła ok. 30 milionów złotych różnych podatków.

W okresie od 21 lutego 2023 r. do 22 sierpnia 2023 r. nie został uiszczony w ustawowy terminie przez (...) sp. k., jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych, podatek z tytułu dokonywanych wypłat należności w miesiącach od stycznia 2023 r. do marca 2023 r. oraz od czerwca 2023 r. do lipca 2023 r. na rachunek (...) w N.. Łączna kwota niewpłaconego w terminie podatku wyniosła 1.260,90 zł. Oskarżony nie miał świadomości powstania tej zaległości, dowiedział się o niej dopiero na przesłuchaniu w urzędzie skarbowym. Wówczas spłacił tą zaległość z własnych, prywatnych środków.

Ponadto w okresie od 28 marca 2023 r. do 27 sierpnia 2024 r. w N. nie został uiszczony w ustawowym terminie przez spółkę jako podatnika należny podatek od towarów i usług za miesiące od lutego 2023 r. do maja 2023 r. oraz od lipca 2023 r. do sierpnia 2023 r., od stycznia 2024 r. do marca 2024 r. oraz od czerwca 2024 r. do lipca 2024 r. na rachunek (...) w N.. Łączna kwota niewpłaconego w terminie podatku wyniosła 2.051.325,37 zł. Powodem braku płatności podatku od towarów i usług opisanego w pkt. II aktu oskarżenia były trudności finansowe (...), które spowodowały brak wolnych środków do zapłaty tego podatku. Pieniądze, którymi spółka dysponowała, musiały być przeznaczone na podtrzymanie jej bieżącego funkcjonowania, w tym wypłaty dla pracowników. Mimo tych trudności finansowych spółce udało się utrzymać zatrudnienie, nie doszło do jego redukcji. Źródłem problemów z płynnością finansową (...) była współpraca z jednym z kontrahentów działającym wówczas pod (...) (obecnie już pod inną nazwą). Kontrahent ten zamówił linię technologiczną do produkcji domów z drewna o wartości ponad 2 mln złotych, a następnie odmówił jej odebrania i zapłaty za nią. Mimo tego spółka kierowana przez skarżonego musiała odebrać tą linię od producenta (słoweńskiej (...)) i zapłacić za nią, a nie udało się jej sprzedać innemu podmiotowi niż (...). Zapłata ta nastąpiła częściowo z posiadanych przez firmę środków, a częściowo dzięki wykorzystaniu linii kredytowej (...) w (...), przez co jednak spółka nie mogła już wykorzystać pieniędzy z tej linii kredytowej na inne cele, w tym zapłatę zaległego podatku od towarów i usług. Ponadto kontrahent ten pozwał cywilnie (...) (sprawa ta toczy się przez (...)), jak również złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia na swoją szkodę przestępstwa z art. 286 kk. W toku postępowania karnego, które nadal się toczy (nadzoruje je Prok. Rej. w S. pod sygn. (...)), przesłuchiwano między innymi osoby współpracujące ze (...), jej klientów, przez co wiedza o istnieniu takiego postępowania karnego rozeszła się na rynku, co spowodowało wątpliwości odnośnie tego, czy (...) jest wypłacalna i wiarygodna, przez co spadła jej renoma rynkowa i obroty (przychód). W rezultacie kumulatywnego oddziaływania w/w czynników firmie kierowanej przez oskarżonego obiektywnie zabrakło pieniędzy na uregulowanie podatku od towarów i usług, w którym powstała zaległość, która jako taka nie jest przez spółkę kwestionowana. Oskarżony miał świadomość istnienia tej zaległości, nie miał jednak pieniędzy na zapłatę tego podatku. Oskarżony prowadzi z (...) w N. rozmowy w sprawie rozłożenia zaległości podatkowej na raty, jest to jednak utrudnione z uwagi na niepewną sytuację (...), w tym brak zakończenia postępowania karnego.

wniosek o wszczęcie postępowania przygotowawczego z załącznikami (k. 1-5)

dane z (...) (k. 6-13)

wykaz zaległości podatkowych z odsetkami (k. 14)

wyjaśnienia oskarżonego (k.18, 59-60)

notatka urzędowa – dane o dochodach oskarżonego (k. 32)

notatki urzędowe – informacja o zaległości w podatku (...) oraz o braku zaległości w podatku (...) (k. 33, k. 37)

informacje z K. (k. 34)

materiały ze sprawy (...) (k. 71-111)

akta sprawy karnej (...) (płyta k. 114)

zeznanie J. P. (k. 117-118)

zeznanie B. Ż. (k. 118)

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

OCena DOWOdów

1.1.  Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił o dowody powołane wyżej w pkt. 1.1 niniejszego uzasadnienia. Były one wiarygodne, nie zawierały treści budzących wątpliwości z punktu widzenia kryteriów wskazanych w art. 7 kpk. Sąd ocenił je jako wiarygodne źródło miarodajnych, rzetelnych ustaleń faktycznych w sprawie. Postępowanie nie ujawniło dowodów podważających wersję wypadków przedstawioną przez oskarżonego w jego wyjaśnieniach, którą uwiarygodniały pozostałe dowody (zeznania świadków i dokumenty). Wersja oskarżonego nie była nielogiczna, sprzeczna z zasadami prawidłowego rozumowania bądź wskazaniami doświadczenia życiowego bądź z innych jeszcze powodów nieprawdopodobna. Nie ma podstaw do kwestionowania przedstawionego przez niego przebiegu wypadków. Oskarżyciel publiczny nie brał udziału w rozprawie, w konsekwencji nie przedstawił Sądowi dowodów przeciwnych, mogących podważyć wiarygodność wersji oskarżonego. Podstawą wniesienia aktu oskarżenia w sprawie był tylko sam obiektywny fakt nieuiszczenia w terminie podatków (czego jako takiego oskarżony nie negował), natomiast nie było to jednak w realiach sprawy wystarczające do uznania, że oskarżony dopuścił się zarzucanych mu wykroczeń skarbowych – o czym szerzej poniżej.

1.2.  Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐

1.3.  Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

1.1.  Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

1.4.  Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

1.5.  Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

1.6.  Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

Zgodnie z art. 4 § 1 kks przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe można popełnić umyślnie, a nieumyślnie tylko jeżeli kodeks tak stanowi. Art. 77 kks jest tylko umyślnym typem czynu zabronionego. Umyślność polega na tym, że sprawca chce popełnił czyn zabroniony lub przewiduje taką możliwość i godzi się na nią (art. 4 § 2 kks). Brak podstaw dowodowych do wysnucia wniosku, że oskarżony umyślnie – w podanym kodeksowym rozumieniu – nie doprowadził do terminowego wpłacenia pobranego podatku dochodowego od osób fizycznych. Oskarżony wyjaśnił, że o tej zaległości po prostu nie wiedział. Brak dowodów podważających to wyjaśnienie, a dodatkowo za jego wiarygodnością przemawia niewielka kwota zaległości tj. zaledwie 1.260,90 zł oraz fakt, iż istotnie została ona uiszczona, jak to podawał oskarżony (brak tej zaległości dokumentuje już notatka urzędowa z 14 lutego 2025 r. – k. 33). Wobec tego w zakresie zarzutu z pkt. I aktu oskarżenia należało oskarżonego uniewinnić z powodu dekompletacji znamion strony podmiotowej typu czynu zabronionego (brak umyślności).

Z kolei w pkt. II aktu oskarżenia oskarżonemu zarzucono uporczywe niewpłacane podatku od towarów i usług. O tej zaległości, rzędu ponad 2 mln złotych, oskarżony wiedział, wskazując w swoich wyjaśnieniach motywy braku płatności tego podatku – brak pieniędzy. Sąd uniewinniając oskarżonego od tego zarzutu uznał, iż brak podstaw do uznania, że ten czyn był zawiniony. Zgodnie z art. 1 § 3 kks wina jest jedną z podstawowych przesłanek odpowiedzialności karnoskarbowej. Skoro jak ustalił Sąd w faktograficznej części niniejszego uzasadnienia, oskarżony nie miał obiektywnej możliwości uiszczenia tego podatku w terminie - nie można przypisać mu winy. Nie można bowiem oczekiwać wypełnienia obowiązku od kogoś, kto obowiązku tego nie jest w stanie wykonać z powodów obiektywnych, za które nie ponosi odpowiedzialności, na których powstanie nie miał wpływu. Wina w prawie karnym (także karnym-skarbowym) jest rozumiana jako , najogólniej mówiąc, zarzucalny brak dania posłuchu normie prawnej przez sprawcę. Skoro postępowanie dowodowe wykazało, że oskarżony nie zapłacił podatku, gdyż kierowana przez niego spółka na skutek zdarzeń opisanych w jego wyjaśnieniach nie miała na to pieniędzy, to w takich uwarunkowaniach Sąd nie dostrzega podstaw do przypisania oskarżonemu winy. Należy podkreślić, że za wiarygodnością wyjaśnień oskarżonego przemawia dodatkowo fakt, że (...) działa na rynku od 1998 r., nie jest zatem tzw. „firmą-krzakiem” powstałą w celu dokonywania oszustw, także podatkowych, a takie podmioty także – niestety – występują w obrocie gospodarczym. Przeciwnie, jest stabilnym podmiotem gospodarczym, płacącym w przeszłości podatki, prowadzącym realną, konkretną działalność gospodarczą, zatrudniającą pracowników – i mimo problemów, jakie zaistniały, udało się zatrudnienie to utrzymać.

Sąd przed podjęciem decyzji o uniewinnieniu oskarżonego od czynu z pkt. II aktu oskarżenia miał w polu widzenia pogląd wyrażony w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 27 marca 2003 r. sygn. akt I KZP 2/03 zgodnie z którym „podatnik nie może przerzucać na Skarb Państwa i pozostałych, regulujących terminowo podatki podatników, swoich niepowodzeń gospodarczych, i nie płacić w terminie swych zobowiązań podatkowych, tłumacząc się brakiem środków finansowych na wymagane podatki”. Pogląd ten ma jednak charakter życzeniowy i nie opiera się na rzetelnej analizie normatywnej. Jest nietrafny w stopniu oczywistym i słusznie spotkał się z powszechną krytyką w doktrynie. Nie został on rzeczowo i przekonująco umotywowany oraz pomija kwestię winy jako jednej z fundamentalnych zasad odpowiedzialności karnej-skarbowej, wprost wyrażoną w art. 1 § 3 kks.

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Z uwagi na uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów, Sąd na mocy art. 632 pkt 2 kpk w zw. z art. 113 § 1 kks kosztami procesu obciążył Skarb Państwa, zasądzając od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonego zwrot kosztów zastępstwa adwokackiego w dochodzeniu oraz w postępowaniu sądowym. Na przyznaną z tego tytułu kwotę 1.368 zł składa się opłata za dochodzenia (360 zł), pierwszy termin rozprawy (840 zł) oraz dugi termin rozprawy (168 zł – 20 %).

1Podpis