Wyrok z 13 stycznia 2026, sygn. III C 291/25
Sygnatura akt III C 291/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 stycznia 2026 r.
Sąd Rejonowy Szczecin- Centrum w Szczecinie – Wydział III Cywilny
w składzie: Przewodniczący: Sędzia Małgorzata Janik-Białek
po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2026 r. w U.
na posiedzeniu niejawnym
sprawy z powództwa T. C. i J. C.
przeciwko J. Ł.
o wydanie
I. oddala powództwo;
II. zasądza od powodów T. C. i J. C. solidarnie na rzecz pozwanej J. Ł. kwotę 917 (dziewięciuset siedemnastu) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
Sędzia Małgorzata Janik- Białek
Sygn. akt III C 291/25
UZASADNIENIE
T. C. i J. C. wnieśli o nakazanie pozwanej J. Ł., aby opróżniła i wydała powodom pomieszczenie piwniczne numer 7 przynależące do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w U., dla którego Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie prowadzi księgę (...) numer (...), aktualnie oznaczone czarną farbą na drzwiach pomieszczenia numerem (...), w stanie wolnym od osób i rzeczy oraz wydała klucze do tego lokalu.
Powodowie wnieśli nadto o zasądzenie na ich rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu żądania pozwu powodowie podnieśli, że są właścicielami lokalu mieszkalnego położonego w U. przy (...) w U., dla którego Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w U. prowadzi księgę (...) numer (...). Lokal ten nabyli na podstawie umowy z dnia 16 grudnia 2011 r. od córki C. C.. Córka natomiast lokal ten nabyła od T. A. (1). Na podstawie tej umowy córka powodów objęła w posiadanie również i pomieszczenie piwniczne oznaczone numerem 7. W toku toczącego się pomiędzy stronami postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego pomieszczenia piwnicznego, Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie ustalił, na podstawie zeznań świadków, że pomieszczenia piwniczne stanowiły pomieszczenia przynależne do zbywanych lokali. Do lokalu nabytego przez powodów przynależy zatem, jako część składowa, zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali, pomieszczenie piwniczne numer 7. Aktualnie pomieszczenie to znajduje się w posiadaniu pozwanej J. Ł., właścicielki lokalu położonego przy ul(...). Pozwanej nie przysługuje żadne prawo do władania przedmiotowym pomieszczeniem, co uzasadnienia żądanie jego wydania w stanie wolnym od osób i rzeczy.
W odpowiedzi na pozew J. Ł. wniosła o odrzucenie pozwu oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Na wypadek nieuwzględnienia powyższego wniosku, wniosła o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie na jej rzecz od powodów solidarnie kosztów procesu według norm przepisanych.
Na wstępie pozwana podniosła, że wniesiony pozew podlega odrzuceniu zgodnie z art. 199 par. 1 pkt 2 k.p.c. z powodu stanu powagi rzeczy osądzonej. Pomiędzy stronami toczyło się przed tutejszym Sądem w sprawie III C 722/22 postępowanie o przywrócenie naruszonego posiadania opisanego w pozwie pomieszczenia piwnicznego, a okoliczności faktyczne, na których strona powodowa opiera dochodzone roszczenie, są tożsame z faktami przywołanymi w uzasadnieniu pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania. Pozew w niniejszej sprawie zmierza w istocie do osiągnięcia celu tożsamego z celem postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania, tj. objęcia w posiadanie pomieszczenia piwnicznego. Stąd też fakt, że powodowie wskazują, że przedmiotem pozwu jest roszczenie petytoryjne, nie przesądza o braku tożsamości roszczeń.
W odniesieniu natomiast do żądania pozwu, pozwana podniosła, że przywołany par. 2 umowy sprzedaży z dnia 16 grudnia 2011 r., który zawiera oświadczenie zbywcy, że właściciele lokalu numer (...) korzystają w sposób wyłączny z opisanego w pozwie pomieszczenia piwnicznego nie oznacza, że pomieszczenie to jest przynależne do tego lokalu. W toku postępowania w sprawie o przywrócenie naruszonego posiadania ustalono, że pomieszczenia piwniczne stanowią część wspólną nieruchomości przeznaczoną do wspólnego korzystania przez członków Wspólnoty (...) nieruchomości przy ul. (...) w U., a członkowie wspólnoty kilkadziesiąt lat temu doszli do porozumienia w sprawie korzystania z pomieszczeń wspólnych. Umowa quad usum stanowi porozumienie współwłaścicieli określające jedynie sposób korzystania z nieruchomości wspólnej, nie znosi natomiast współwłasności rzeczy. Pierwotnie pomieszczenie piwniczne oznaczone numerem 5 przypadło właścicielom lokalu numer (...), a nie właścicielom lokalu numer (...) i ten stan trwał do czasu nabycia przez powodów prawa własności lokalu numer (...) i dopiero wówczas doszło do naruszenia stanu spokojnego posiadania.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
2 stycznia 1970 r. lokal położony w U. przy ul. (...)/7 został wynajęty N. B. (1). Zgodnie z postanowieniem par. 3 umowy najemcy przysługiwało wyłączne prawo do używania piwnicy oznaczonej numerem 7 położonej w budynku przy ul. (...). W protokole pomiaru powierzchni i opisu instalacji technicznych i położenia lokalu mających wpływ na wysokość czynszu odnotowano piwnicę numer 7.
Na podstawie decyzji z dnia 12 listopada 1973 r. powyższy lokal został przydzielony B. i N. B. (1) na podstawie art. 44 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe. W treści decyzji brak jest zapisów dotyczących piwnicy.
Dowód:
- umowa najmu k. 37 – 41,
- protokół k. 42,
- decyzja z dnia 12.11.1973 r. k. 37.
W latach 80 – tych J. S. wynajęła lokal położony w U. przy ul. (...). Z prawem najmu tego lokalu związane było prawo do używania pomieszczenia piwnicznego.
Przed 1999 r. J. S. użytkowała pomieszczenie piwniczne oznaczone numerem 7 położone w budynku przy ul. (...). Trzymała w niej między innymi węgiel, przetwory.
Po śmierci J. S. prawo własności lokalu położonego w U. przy ul. (...) przeszło na jej córkę J. Ł..
Dowód:
- protokół zeznań świadka M. Z. k. 150 v. , transkrypcja k. 152 a – 152 d w aktach sprawy SR U. – Centrum w U. III C 722/22,
- protokół zeznań pozwanej J. Ł. w charakterze strony w sprawie III C 722/22 k. 228 w aktach sprawy SR U. – Centrum w U. III C 722/22.
Poprzednik prawny Gminy Miasto U., z którym N. B. (2) i J. S. zawarli wyżej wymienione umowy najmu, przyznawał najemcom prawo do używania pomieszczeń piwnicznych.
Pomieszczenia piwniczne nie były przedmiotem sprzedaży. Najemcy, a później nabywcy lokali, ustalali między sobą kto korzysta z którego pomieszczenia oraz zamieniali się pomieszczeniami piwnicznymi. Nie informowali o tym zarządcy wspólnoty mieszkaniowej.
Dowód:
- protokół zeznań świadka H. U. k. 213 v. – 214 w aktach sprawy SR U. – Centrum w U. III C 722/22.
Na podstawie umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego i sprzedaży zawartej w dniu 19 kwietnia 1989 r. ustanowiono odrębną własność lokalu mieszkalnego położonego w U. przy ul. (...) 11/7 i sprzedano ten lokal B. i N. małżonkom B. wraz z udziałem we współwłasności budynku wynoszącym 86/100 części oraz oddano w użytkowanie wieczyste udział wynoszący 86/1000 części w działce opisanej w par. 1 umowy. W akcie notarialnym postanowiono, że współwłasność pozostałej części budynku stanowić będą: fundamenty, mury zewnętrzne, mury konstrukcyjne i mury oddzielające poszczególne wyłączone lokale, dachy i kominy oraz wszelkie części budynku i urządzenia służące do użytku wszystkich współwłaścicieli, takie jak strych, piwnica, klatki schodowe, bramy urządzenia kanalizacyjne, wodociągowe, ogrzewania centralnego i oświetlenia.
Dla lokalu przy ul. (...) urządzono księgę wieczystą o numerze (...). Aktualnie księga ta oznaczona jest numerem (...).
W Z. I – SP – Spis praw związanych z własnością lokalu dokonano wpisu udziału w wysokości 71/1000 we współwłasności w nieruchomości wspólnej, którą stanowią grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
Dowód:
- umowa o ustanowienie użytkowania wieczystego i sprzedaży k. 18 – 22,
- zawiadomienie o wpisie do księgi wieczystej k. 23,
- zawiadomienie o zmianie udziałów w nieruchomości wspólnej z dnia 25.06.2001 r. k. 33 – 35,
- postanowienie SR w U., XII Wydziału Ksiąg Wieczystych, z dnia 02.06.2004 r. k. 36,
- wydruk wyświetlony w trybie przeglądania (...) numer (...) k. 71 – 75.
Po wejściu w życie ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (...) w U. zawiadomiła B. B. o skutkach wejścia w życie ww. ustawy, a w szczególności o odmiennym niż dotychczas sposobie ustanawiania odrębnej własności lokali mieszkalnych i lokali o innym przeznaczeniu, prawach i obowiązkach właścicieli tych lokali oraz zarządzie nieruchomością wspólną.
Dowód:
- pismo z dnia 26.11.1994 r. k. 24.
W latach 2000 – 2005 w lokalu przy ul. (...) zamieszkiwała wnuczka B. A.. Użytkowała ona piwnicę oznaczoną numerem 7. W piwnicy znajdowały się półki na przetwory oraz słoiki.
Dowód:
- protokół zeznań świadka T. A. (1) k. 214 – 216 w aktach sprawy SR U. – Centrum w Szczecinie III C 722/22.
10 stycznia 2005 r. C. C. (córka powodów) nabyła od B. B. i T. A. (1) prawo własności lokalu mieszkalnego położonego w U. przy (...) wraz z przynależnym udziałem w częściach wspólnych budynku i w prawie wieczystego użytkowania gruntu opisane w par. 1 umowy.
W umowie nie zawarto żadnego postanowienia co do przysługującego właścicielowi tego lokalu prawa do pomieszczenia piwnicznego.
Małżonek T. A. (1) przekazał rodzicom nabywczyni klucze do pomieszczenia piwnicznego, z którego korzystała B. B. i wskazał im to pomieszczenie – oznaczone numerem 7.
C. C. objęła pomieszczenie piwniczne w posiadanie. Wchodziła do niego od podwórka: po lewej stronie było wejście do piwnicy, potem kilka schodków, a następnie w prawo i za rogiem była usytuowana piwnica numer 7. W piwnicy składowała rzeczy pozostałe po remoncie lokalu i te, które były zbędne w lokalu.
Dowód:
- protokół zeznań świadka C. C. k. 190, transkrypcja k. 192a-192h w aktach sprawy SR U. – Centrum w Szczecinie III C 722/22,
- protokół zeznań powoda T. C. w charakterze strony k. 228 w aktach sprawy SR U. – Centrum w U. III C 722/22,
- zeznania powódki J. C. w charakterze strony k. 228 w aktach sprawy SR U. – Centrum w Szczecinie III C 722/22,
- kopia umowy sprzedaży k. 14 - 17.
16 grudnia 2011 r. C. C. zbyła prawo własności lokalu mieszkalnego położonego w U. przy (...) wraz z przynależnym udziałem w częściach wspólnych budynku i w prawie wieczystego użytkowania gruntu opisane w par. 1 umowy na rzecz swoich rodziców J. C. i T. C..
W par. 2 umowy sprzedaży zawarto oświadczenie, że właściciele lokalu numer (...) korzystają w sposób wyłączny z piwnicy numer 7.
C. C. przekazała nabywcom klucze do pomieszczenia piwnicznego numer 7.
Powodowie objęli pomieszczenie piwniczne w posiadanie.
Dowód:
- umowa sprzedaży k. 11 - 13,
- protokół zeznań powoda T. C. w charakterze strony k. 228 w aktach sprawy SR Szczecin – Centrum w Szczecinie III C 722/22,
- zeznania powódki J. C. w charakterze strony k. 228 w aktach sprawy SR U. – Centrum w U. III C 722/22.
Powodowie wynajmowali lokal mieszkalny położony w U. przy (...). Pomieszczenie piwniczne udostępniali tym najemcom, którzy byli zainteresowani korzystaniem z niego. W piwnicy przechowywali także sprzęty AGD oraz elementy wyposażenia mieszkania zbędne najemcom, jak np. stół.
W latach 2013 – 2016 z piwnicy korzystali najemcy – dwie kobiety – w celu przechowywania rowerów.
Kolejni najemcy nie byli zainteresowani używaniem piwnicy.
W okresie, kiedy lokal był wynajmowany, powodowie nie korzystali z piwnicy. Podczas pobytów w nieruchomości dokonywali jedynie zewnętrznej lustracji, czy piwnica jest zamknięta. Po stwierdzeniu, że na drzwiach wisi kłódka, nie otwierali pomieszczenia.
Dowód:
- protokół zdawczo – odbiorczy z dnia 04.07.2016 r. k. 173, k. 225
- protokół zeznań powoda T. C. w charakterze strony k. 228 w aktach sprawy SR U. – Centrum w U. III C 722/22,
- protokół zeznań powódki J. C. w charakterze strony k. 228 w aktach sprawy SR U. – Centrum w U. III C 722/22.
Przed 2019 r. syn J. Z., działający w imieniu i na rzecz swojej matki - wynajmował lokal przy ul. (...) parze z małym dzieckiem. Najemcy użytkowali również pomieszczenie piwniczne oznaczone numerem 7. Trzymali w nim między innymi rzeczy dziecka jak wózek i zabawki.
W 2019 r. M. Z. wynajął lokal przy ul. (...) K. H.. Poinformował najemcę, że do lokalu przynależy pomieszczenie piwniczne oznaczone numerem 7. Wynajmujący wyjaśnił, że oznaczenie pomieszczenia numerem 7 nastąpiło na skutek błędu. Klucz do tego pomieszczenia nowy najemca otrzymał od poprzednich najemców. Klucz ten pasował do kłódki. W pomieszczeniu piwnicznym znajdowały się m. in. rzeczy dziecka. Nowy najemca wezwał poprzednich najemców do zabrania postawionych w pomieszczeniu piwnicznym rzeczy, lecz bezskutecznie. Po kilku miesiącach uprzątnął przedmiotowe rzeczy z pomieszczenia, a z uwagi na to, że był z zawodu hydraulikiem, w piwnicy przechowywał narzędzia i materiały niezbędne do wykonywania zawodu. Pomieszczenie to zajmował również pod koniec 2021 r. Był widywany przez sąsiadkę z mieszkania nr (...), jak schodził do piwnicy razem z synem i zanosił tam swoje rzeczy.
Dowód:
- protokół zeznań świadka M. Z. k. 150 v. , transkrypcja k. 152 a – 152 d w aktach sprawy SR U. – Centrum w Szczecinie III C 722/22,
- protokół zeznań świadka K. H. (1) k. 189 – 190 w aktach sprawy SR Szczecin – Centrum w Szczecinie III C 722/22,
- protokół zeznań pozwanej J. Ł. w charakterze strony k. 228 w aktach sprawy SR U. – Centrum w Szczecinie III C 722/22,
- zdjęcia k. 146 – 148 w aktach sprawy SR Szczecin – Centrum w Szczecinie III C 722/22,
- protokół zeznań świadka N. A. k. 227 v. w aktach sprawy SR U. – Centrum w Szczecinie III C 722/22.
W latach 2017 – 2018 M. Z. – syn pozwanej J. Ł. zauważył, że na drzwiach do piwnicy znajduje się inna kłódka, do której nie pasują posiadane przez niego klucze. Wymienił tą kłódkę na swoją.
W 2018 r. powodowie stwierdzili, że doszło do włamania do piwnicy – pomieszczenie było otwarte.
Powód zlecił naprawę uszkodzonych drzwi do pomieszczenia piwnicznego i założył nową kłódkę.
Dowód:
- protokół zeznań świadka M. Z. k. 150 v. , transkrypcja k. 152 a – 152 d w aktach sprawy SR U. – Centrum w U. III C 722/22.
W listopadzie 2021 r. z powodami skontaktował się zarządca wspólnoty mieszkaniowej (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w U. z prośbą o udostępnienie pomieszczenia piwnicznego oznaczonego numerem 7 w związku z koniecznością usunięcia awarii.
Gdy powód przybył do piwnicy wraz z przedstawicielami zarządcy okazało się, że posiadany przez niego klucz nie pasuje do kłódki, która jest zawieszona na drzwiach.
Na jego polecenie pracownicy przecięli kłódkę, usunęli awarię, a następnie na drzwiach założono nową, zakupioną przez powoda kłódkę.
Dowód:
- protokół zeznań świadka A. A. k. 103 w aktach sprawy SR Szczecin – Centrum w Szczecinie III C 722/22,
- protokół zeznań świadka R. I. k. 103 w aktach sprawy SR Szczecin – Centrum w Szczecinie III C 722/22,
- protokół zeznań powoda T. C. w charakterze strony k. 228 w aktach sprawy SR Szczecin – Centrum w Szczecinie III C 722/22,
- protokół zeznań powódki J. C. w charakterze strony k. 228 w aktach sprawy SR U. – Centrum w Szczecinie III C 722/22.
Najemca lokalu numer (...) - K. H. (2) po stwierdzeniu, że posiadany przez niego klucz nie pasuje do pomieszczenia piwnicznego numer 7, zdjął kłódkę założoną przez powoda, założył własną, a na drzwiach namalował czarną farbą numer 5. Zostawił numer telefonu do właścicielki lokalu numer (...) – J. Ł. w celu nawiązania kontaktu i wyjaśnienia sprawy zajmowania piwnicy.
Dowód:
- protokół zeznań świadka K. H. (1) k. 189 – 190 w aktach sprawy SR Szczecin – Centrum w Szczecinie III C 722/22,
- zdjęcie k. 20 w aktach sprawy SR U. – Centrum w Szczecinie III C 722/22.
Powodowie zwrócili się o wyjaśnienie problemu z piwnicą numer 7 do zarządcy wspólnoty mieszkaniowej (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w U..
Zarządca poinformował, że na klatce schodowej zostało wywieszone ogłoszenie o konieczności oznaczenia przez właścicieli lokali – ponumerowania przynależnych do ich lokali pomieszczeń piwnicznych oraz ich inwentaryzacji.
Dowód:
- pismo z dnia 28.12.2021 r. k. 43 – 44,
- pismo z dnia 28.01,2022 r. k. 46.
Pismem z dnia 22 lipca 2022 r. powodowie wezwali pozwaną do wydania zajmowanego pomieszczenia piwnicznego numer 7.
Dowód:
- wezwanie do wydania pomieszczenia k. 47 - 48
- dowód nadania k. 49.
Pozwem z dnia 8 listopada 2022 r. J. C. i T. C. wnieśli o przywrócenie naruszonego posiadania pomieszczenia piwnicznego oznaczonego numerem 7 (aktualnie oznaczonego przez pozwaną J. Ł. numerem 5), przynależnego do lokalu mieszkalnego położonego w U. przy ul. (...), dla którego Sąd Rejonowy Szczecin – Prawobrzeże i Zachód w Szczecinie prowadzi księgę (...) numer (...) wraz z pozostawionymi w tym pomieszczeniu ruchomościami, stanowiącymi wspólność majątkową małżeńską powodów, poprzez wydanie kluczy do kłódki zainstalowanej na drzwiach wejściowych do pomieszczenia oraz o zakazanie naruszania posiadania powodów w przyszłości.
Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2024 r. Sąd oddalił powyższe powództwo.
Dowód:
- wyrok z dnia 20.12.2024 r. w sprawie (...) wraz z uzasadnieniem k. 231, k. 240 – 247.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo okazało się nieuzasadnione.
Podstawę prawną żądania pozwu stanowi, w świetle treści jego uzasadnienia, przepis art. 222 par. 1 k.c., który stanowi, że właściciel może żądać od osoby, która faktycznie włada jego rzeczą, aby rzecz została mu wydana, chyba, że osobie tej przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
Treścią przewidzianego w art. 222 par.1 k.c. roszczenia windykacyjnego jest przyznanie właścicielowi żądania wydania oznaczonej rzeczy przez osobę, która włada jego rzeczą, a zatem legitymacja czynna w sprawie przysługuje właścicielowi rzeczy, a biernie legitymowanym może tylko i wyłącznie osoba władająca cudzą rzeczą bez podstawy prawnej. Do uwzględnienia powództwa konieczne jest zatem stwierdzenie istnienia przesłanek pozytywnych w postaci uprawnień właścicielskich powoda oraz władania jego lokalem przez osobę, przeciwko której skierowane jest żądanie pozwu oraz braku przesłanki negatywnej, jaką jest istnienie po stronie pozwanej skutecznych względem właściciela uprawnień do władania rzeczą.
Stan faktyczny sprawy Sąd ustalił na podstawie dokumentów złożonych przez powodów, w tym dokumentów zawartych w aktach sprawy Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie w sprawie o sygn. akt III C 722/22 oraz z wydruku wyświetlonego w trybie przeglądania treści księgi wieczystej, co do prawdziwości i wiarygodności których Sąd nie powziął zastrzeżeń. Na podstawie przepisu art. 235 [2] par. 1 pkt 2 k.p.c. Sąd pominął natomiast dowody:
- z zeznań świadków A. A., R. I. dla wykazania faktu pozbawienia powodów ich stanu posiadania oraz możliwości korzystania z pomieszczenia piwnicznego stanowiącego przynależność do lokalu położonego w U. przy (...),
- z zeznań świadka C. C. na fakt przekazania powodom pomieszczenia piwnicznego i korzystania z niego przez powodów,
- z zeznań świadków H. Z., K. H. (1) i N. A. na fakt, iż pomieszczenia piwniczne stanowią część wspólną nieruchomości, poszczególne pomieszczenia piwniczne nie są przynależnościami lokali, poszczególni właściciele lokali nie są właścicielami piwnic oraz , że wiele lat temu właściciele lokali ustalili sposób korzystania z piwnic,
- z przesłuchania stron na fakt na fakt, iż pomieszczenia piwniczne stanowią część wspólną nieruchomości, poszczególne pomieszczenia piwniczne nie są przynależnościami lokali, poszczególni właściciele lokali nie są właścicielami piwnic oraz , że wiele lat temu właściciele lokali ustalili sposób korzystania z piwnic.
W ocenie Sądu z uwagi na przedmiot sporu – żądanie wydania pomieszczenia piwnicznego – w oparciu o treść art. 222 par. 1 k.c., zeznania świadków i stron co do statusu prawnego pomieszczeń piwnicznych oaz sposobu korzystania z tych pomieszczeń nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Decydujące znaczenie w tym przedmiocie ma treść dokumentów, a w szczególności umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu położonego w U. przy (...) i sprzedaży tego lokalu na rzecz poprzedników prawnych powoda – małżonków B. i N. B. (1). Dlatego też Sąd uznał, że do rozstrzygnięcia sprawy wystarczające będą dowody z protokołów przesłuchania świadków i stron w sprawie (...), której przedmiotem było przywrócenie posiadania spornego pomieszczenia piwnicznego.
Podniesiony przez pozwaną zarzut powagi rzeczy osądzonej okazał się nieuzasadniony.
Przepis art. 199 par. 1 pkt 2 k.p.c. stanowi, że sąd odrzuci pozew jeżeli o to samo roszczenie pomiędzy tymi samymi stronami sprawa jest w toku albo została już prawomocnie osądzona.
W świetle treści cytowanego przepisu o wystąpieniu stanu powagi rzeczy osądzonej rozstrzyga nie tylko sama tożsamość stron, ale równocześnie tożsamość podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Tożsamość roszczeń zachodzi wówczas, kiedy sąd ma w obu sprawach orzec o tym samym, dysponując tymi samymi faktami, które mają spowodować ocenę tego samego żądania i kiedy rozstrzygnięcie jednej ze spraw oznacza rozstrzygnięcie także drugiej.
Pomimo tożsamości stron i tożsamości przedmiotu sporu pomiędzy prawomocnie zakończoną sprawą o przywrócenie naruszonego posiadania a sprawą niniejszą, której przedmiotem jest żądanie wydania przedmiotowego pomieszczenia w oparciu o przepisy o ochronie własności, nie zachodzi tożsamość roszczeń.
Roszczenie posesoryjne służy ochronie faktycznego stanu posiadania, a nie ochronie praw podmiotowych. Zakres kognicji sądu w sprawach o przywrócenie naruszonego posiadania ograniczony jest do badania ostatniego stanu posiadania i faktu jego naruszenia, co zostało podyktowane potrzebą udzielenia posiadaczowi szybkiej ochrony. W procesie posesoryjnym roszczenie powoda oparte jest wyłącznie na posiadaniu, i to niezależnie od tego, czy jest to posiadanie samoistne, czy zależne, wadliwe, czy niewadliwe, w dobrej, czy w złej wierze, zgodne, czy też niezgodne z prawem, a wydany wyrok ma charakter tymczasowy w tym znaczeniu, że nie rozstrzyga o prawach stron i nie zamyka drogi do ich dochodzenia. Powództwo windykacyjne natomiast służy ochronie prawa własności. W procesie o wydanie rzeczy zakres kognicji sądu obejmuje badanie stanu prawnego rzeczy, której proces dotyczy, oraz czy pozwany rzeczywiście włada tą rzeczą oraz czy przysługuje jemu skuteczne względem właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
Mając na uwadze twierdzenia zawarte w uzasadnieniu pozwu i odpowiedzi na pozew oraz zgłoszone wnioski dowodowe, w tym w szczególności treść załączonych do pozwu dokumentów i dokumentów zawartych w aktach sprawy III C 722/22, Sąd uznał, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne i orzekł o żądaniu pozwu na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 148 [1] par. 1 k.p.c.
Strona powodowa nie wykazała spornego między stronami faktu, aby przysługiwało jej prawo własności pomieszczenia piwnicznego, uzasadniające żądanie jego wydania.
Powodowie podnieśli, że w ich ocenie sporne pomieszczenie piwniczne stanowi przynależność stanowiącego ich własność lokalu mieszkalnego położonego w U. przy ul. (...) i tym samym przysługuje im prawo własności tego pomieszczenia. Materiał dowodowy sprawy nie dał jednak podstaw do ustalenia, aby pomieszczenie piwniczne było własnością każdoczesnego właściciela ww. lokalu i tym samym również powodów jako przynależność i by dzieliło los prawny rzeczy głównej – lokalu (art. 52 k.c.).
Przepis art. 51 k.c. stanowi, że:
§ 1. Przynależnościami są rzeczy ruchome potrzebne do korzystania z innej rzeczy (rzeczy głównej) zgodnie z jej przeznaczeniem, jeżeli pozostają z nią w faktycznym związku odpowiadającym temu celowi.
§ 2. Nie może być przynależnością rzecz nienależąca do właściciela rzeczy głównej.
§ 3. Przynależność nie traci tego charakteru przez przemijające pozbawienie jej faktycznego związku z rzeczą główną.
Przepis art. 52 k.c. stanowi natomiast, że czynność prawna mająca za przedmiot rzecz główną odnosi skutek także względem przynależności, chyba że co innego wynika z treści czynności albo z przepisów szczególnych.
Jak wynika z załączonych do pozwu dokumentów, lokal położony w U. przy ul. (...) był pierwotnie przedmiotem najmu i zgodnie z postanowieniem par. 3 umowy, najemca tego lokalu – N. B. (1), uprawniony był do wyłącznego używania piwnicy oznaczonej numerem 7. Następnie, na podstawie umowy 19 kwietnia 1989 r., ustanowiono odrębną własność lokalu położonego w U. przy ul. (...) oraz sprzedano ten lokal B. i N. małżonkom B. wraz z udziałem w prawie użytkowania wieczystego gruntu oraz w częściach wspólnych budynku. Zgodnie z par. 3 umowy częściami wspólnymi budynku były między innymi wszelkie części budynku i urządzenia służące do użytku wszystkich współwłaścicieli lokali taki jak strych i piwnica. W umowie tej nie zawarto żadnych postanowień co do sposobu użytkowania stanowiących części wspólne budynku pomieszczeń piwnicznych. Z protokołu zeznań świadka H. U. złożonych w sprawie III C 722/22 (k . 213 v. – 214 w aktach sprawy SR U. – Centrum w Szczecinie III C 722/22) wynika, że po zbyciu na rzecz najemców prawa własności lokali, przyznane do używania pomieszczenia piwniczne stanowiły pomieszczenia przynależne do nabytych lokali. Dodała jednak, że pomieszczenia piwniczne nie były przedmiotem sprzedaży , co wskazuje, że pojęcie przynależności używane było przez świadka jedynie w potocznym znaczeniu. Najemcy, a później nabywcy lokali, decydowali o zajęciu poszczególnych pomieszczeń i zamieniali się przyznanymi do używania pomieszczeniami piwnicznymi. O zmianach w sposobie korzystania z pomieszczeń piwnicznych nie informowali zarządcy wspólnoty mieszkaniowej.
Wejście w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. ustawy z dnia 12 czerwca 1994 r. o własności lokali nie miało wpływu na status prawny pomieszczeń oznaczonych w umowie ustanowienia odrębnej własności lokali i sprzedaży zawartych przed tym dniem jako części wspólne nieruchomości. Przywołany przepis art. 2 ust. 4 tej ustawy wskazuje jedynie, że do lokalu mogą przynależeć, jako jego części składowe, pomieszczenia, choćby nawet do niego bezpośrednio nie przylegały lub były położone w granicach nieruchomości gruntowej poza budynkiem, w którym wyodrębniono dany lokal, a w szczególności: piwnica, strych, komórka, garaż, zwane dalej „pomieszczeniami przynależnymi”. Ustawa nie zawiera żadnych przepisów, z których wynikałoby, że tego rodzaju pomieszczenia, z dniem jej wejścia w życie stają się pomieszczeniami przynależnymi do poszczególnych lokali. Fakt zatem, że w nieruchomości, w której znajduje się lokal, znajdują się tego rodzaju pomieszczenia nie oznacza, że z dniem 1 stycznia 1995 r. pomieszczenia takie jak strychy czy piwnice, które zgodnie z umową sprzedaży były częściami wspólnymi, a sposób ich użytkowania faktycznie pozostawiono właścicielom lokali, że z dniem wejścia w życie ustawy o własności lokali, pomieszczenia te – z mocy prawa – stały się pomieszczeniami przynależnymi stanowiącymi własność właścicieli poszczególnych lokali.
O braku zmiany statusu prawnego pomieszczenia piwnicznego po 1 stycznia 1995 r. świadczy również i treść umowy sprzedaży lokalu zawartej w dniu 10 stycznia 2005 r. przez córkę powodów z B. B. i T. A. (2). Zgodnie z umową córka powodów nabyła jedynie prawo własności lokalu mieszkalnego wraz z udziałem w częściach wspólnych budynku i prawa użytkowania wieczystego gruntu. W umowie nie ma żadnych zapisów odnoszących się do użytkowania pomieszczenia piwnicznego i charakteru prawnego tego użytkowania. Również i w księdze wieczystej prowadzonej dla tego lokalu o (...) nie ujawniono pomieszczenia piwnicznego jako czy to części składowej lokalu, czy jako jego przynależności. Fakt, że zbywcy użytkowali pomieszczenie piwniczne, wynikał jedynie z twierdzeń T. A. (2). W tej sytuacji oświadczenie córki powodów, zbywającej na ich rzecz prawo własności lokalu, że właściciele lokalu numer (...) korzystają w sposób wyłączny z piwnicy numer 7 nie stanowi dowodu na fakt, iż piwnica ta stanowi własność właścicieli lokalu numer (...) jako jego przynależność czy tez część składowa.
Reasumując powyższe rozważania wskazać należy, że powodowie nie wykazali, że sporne pomieszczenie piwniczne stanowi ich własność jako przynależność do lokalu mieszkalnego przy ul. (...) i tym samym, że przysługuje im uprawnienie do żądania wydania go od osoby, która nim faktycznie włada. Powództwo o wydanie przedmiotowego pomieszczenia podlegało zatem oddaleniu, o czym Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł zgodnie z wyrażonymi w przepisie art. 98 par. 1 k.p.c. zasadami odpowiedzialności za wynik procesu oraz zwrotu kosztów celowych. Powodowie zobowiązani są zatem zwrócić pozwanej poniesione przez nią koszty procesu, na które zgodnie z art. 98 par. 3 k.p.c., składa się: wynagrodzenie pełnomocnika pozwanej w osobie adwokata w kwocie 900 zł, zgodnie z par. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.
W powołaniu powyższej argumentacji orzeczono jak w sentencji.
Sędzia Małgorzata Janik-Białek