Wyrok z 25 lutego 2026, sygn. I C 787/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 25 lutego 2026 roku

Sąd Rejonowy w Kielcach I Wydział Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący:	sędzia Robert Opas
Protokolant:	starszy sekretarz sądowy U. S.

po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2026 roku w V.

na rozprawie

sprawy z powództwa Bank (...) S.A. w Z.

przeciwko O. V.

z udziałem interwenienta ubocznego R. (...) Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we Z.

o zapłatę

I.  uchyla wyrok zaoczny z dnia 29 stycznia 2019 roku wydany przez Sąd Rejonowy w Kielcach pod sygnaturą I C 2228/18 i powództwo oddala;

I.  odstępuje od obciążania Bank (...) S.A. w Z. oraz (...) Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we Z. kosztami procesu.

sędzia Robert Opas

Sygn. akt I C 787/25

UZASADNIENIE

Pozwem złożonym w dniu 2 października 2018 roku (data prezentaty) powód Bank (...) S. A. w Z. domagał się zasądzenia od pozwanego O. V. kwoty 17 008,29 zł wraz z kosztami sądowymi. W uzasadnieniu żądania wskazał, że pozwany zawarł z (...) S. A. w Z. w dniu 30 maja 2017 roku kredyt gotówkowy o nr. (...). Należność stała się wymagalna z dniem 19 lutego 2018 roku Na kwotę objętą żądanie składają się: kapitał 15 748, 41 zł, odsetki umowne 860,34 zł, odsetki za opóźnienie 147.64 zł, ubezpieczenie 251,90 zł. (k. 3-42)

Wyrokiem zaocznym z dnia 29 stycznia 2019 roku Sąd uwzględnił w całości chodzone powództwem żądanie. (k. 50)

Odpis pozwu wraz z odpisem pozwu został doręczony pozwanemu w dniu 27 maja 2025 roku. (k. 77)

Pozwany w terminie złożył sprzeciw od powyższego wyroku zaocznego wnosząc o uchylenie go w całości i oddalenie powództwa.

W uzasadnieniu pozwany podniósł szereg zarzutów, podnosząc m.in. brak legitymacji czynnej powoda. Wskazał, że z informacji jakie uzyskał z raportu (...) wynika, że wierzytelność będąca przedmiotem niniejszego postępowania została przez powoda sprzedana na rzecz Prokury Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego przed skutecznym doręczeniem pozwu pozwanemu tj. w dniu 23 maja 2022 roku. Z uregulowania zawartego w treści art. 192 pkt 3 k.p.c. wynika natomiast, że przewidziane w nim skutki powstają z chwilą doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, która wyznacza także, co do zasady moment zawiśnięcia sporu. W dalszej kolejności zarzucił brak wykazania skutecznego zawarcia umowy kredytu o treści wskazanej w pozwie, wypłaty środków z powoływanej umowy kredytu, posiadania zaległości z tytułu umowy kredytu gotówkowego. Podniósł, że przedmiotowa umowa kredytu zawiera klauzule abuzywne w rozumieniu art. 395 ¹ § 1 k.p.c. oraz z ostrożności procesowej zakwestionował wysokość roszczenia. (k. 78-83)

Pismem z dnia 16 października 2025 roku Prokura Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny Zamknięty we Z. zgłosił swój udział w sprawie w miejsce dotychczasowego powoda. (k. 102-103)

W odpowiedzi, pismem procesowym z dnia 3 listopada 2025 roku pozwany nie wyraził zgody na zmianę strony powodowej. (k. 123)

Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2025 roku Sąd stwierdził niedopuszczalność wstąpienia Prokury Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego we Z. w miejsce powoda Banku (...) S. A. w Z. i potraktował pismo Prokury Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego we Z. z dnia 16 października 2025 roku jako zgłoszenie interwencji ubocznej po stronie powodowej w trybie art. 76 k.p.c. (k. 127-128)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Bank (...) S. A. w Z. w dniu 30 maja 2017 roku zawarł umowę kredytu gotówkowego przez Internet o numerze (...) z O. V..

Na mocy przedmiotowej umowy powód udzielił O. V. na okres do dnia 3 czerwca 2020 roku kredytu na sfinansowanie potrzeb własnych w wysokości 16 125,00 zł. Całkowita kwota do zapłaty wyniosła 19 912,82 zł , a całkowity koszt kredytu 4 912,82 zł.

W umowie zastrzeżono, że za każdy dzień opóźnienie kredytobiorcy w spłacie zobowiązań wynikających z umowy (zadłużenie przeterminowane) bank uprawniony jest do naliczenia odsetek od zadłużenia przeterminowanego od dnia następującego po dniu wymagalności aż do dnia całkowitej spłaty zadłużenia przeterminowanego. Roczna stopa oprocentowania zadłużenia przeterminowanego odpowiada wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie, która na dzień zawarcia umowy równa jest dwukrotności kwoty stanowiącej sumę stopy referencyjnej NBP i 5,5 punktów procentowych ( § 7 ust. 1-2 umowy.

Zgodnie z § 6 bank mógł wypowiedzieć umowę m.in. w przypadku gdy kredytobiorca nie zapłaci w terminie określonym w umowie rat kredytu za co najmniej dwa okresy płatności, po uprzednim wezwaniu kredytobiorcy do zapłaty zaległych rat lub ich części w terminie nie krótszym niż 14 dni roboczych od otrzymania wezwania pod rygorem wypowiedzenia umowy.

dowód: umowa nr (...) kredytu gotówkowego przez Internet (k. 35-38)

Pismem z dnia 16 maja 2018 roku Bank (...) S. A. w Z. wezwał O. V. do zapłaty kwoty 17 008,29 zł w terminie 14 dni roboczych od daty doręczenia niniejszego pisma pod rygorem skierowania sprawy na drogę sądową.

dowód: przedsądowe wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem nadania-odbioru (k. 41-42)

Na dzień 6 sierpnia 2019 roku w księgach banku figurowało zobowiązanie z tytułu umowy nr (...) z dnia 30 maja 2017 roku zawartej między bankiem, a kredytobiorcą O. V.. Płatne i wymagalne zadłużenie wynosiło 17 008,29 zł

dowód: wyciąg z ksiąg banku (...) S. A. w Z. z dnia 07.08.2018 r. (k. 39)

Umową przelewu wierzytelności w ramach transakcji sekurytyzacji z dnia 23 maja 2022 roku powód Bank (...) S. A. w Z. zbył na rzecz (...) Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we Z. (obecnie: R. Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny Zamknięty) wierzytelność z tytułu umowy kredytu z dnia 30 maja 2017 roku o nr (...) zawartej pomiędzy kredytobiorcą O. V., a kredytodawcą Bank (...) S. A. w Z.

dowód: umowa przelewu wierzytelności z dn. 23.05.2022 r. wraz z załącznikami (k. 108-118)

Powyższy stan faktyczny ustalono w oparciu o powołane dokumenty, co do których Sąd nie znalazł podstaw by odmówić im autentyczności. W przypadku kserokopii nie wzbudziły wątpliwości Sądu co do swojej zgodności z oryginałem.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo podlegało oddaleniu z uwagi na brak legitymacji procesowej strony powodowej.

Powód wywodził swoje roszczenie z umowy kredytu gotówkowego z dnia 30 maja 2017 roku o numerze (...) zawartej z pozwanym O. V..

Podstawą prawną jego roszczenia jest – oprócz przedmiotowej umowy – przepis. art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1988 z późn. zm.) zgodnie z którym przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Zgodnie z art. 509 § 1 k.c., wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2).

Pozwany wykazał w sprzeciwie od wyroku zaocznego, że wierzytelność wynikająca z umowy objętej niniejszym powództwem została przeniesiona na rzecz Prokury Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we Z. w dniu 23 maja 2022 roku. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez powoda. Co więcej, sam cesjonariusz R. Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności Fundusz Inwestycyjny Zamknięty z siedzibą we Z. zgłosił swój udział w sprawie w miejsce powoda. Z uwagi jednak na niedopuszczalność zmiany podmiotowej, sąd nie dopuścił do wstąpienia cesjonariusza do sprawy w miejsce powoda, lecz dopuścił jego udział w charakterze interwenienta ubocznego po stronie powodowej.

Stosownie do treści art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Uregulowanie przepisu art. 6 k.c. stanowi o ciężarze dowodu w sensie materialnoprawnym i wskazuje, kogo obciążają skutki nieudowodnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Reguła dotycząca ciężaru dowodu nie może być rozumiana w ten sposób, że zawsze, bez względu na okoliczności sprawy, spoczywa on na stronie powodowej. Zgodnie z rozkładem ciężaru dowodu, wynikającym z przywołanego przepisu, powód jest zobowiązany do wykazania wszystkich okoliczności uzasadniających jego roszczenie tak co do zasady jak i wysokości. Pozwany zaś, który odmawia uczynienia zadość żądaniu powoda, obowiązany jest udowodnić fakty wskazujące na to, że uprawnienie żądającemu nie przysługuje (vide: wyrok Sądu Najwyższego z 3 października 1969 r., II PR 313/69, A. 14124 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 1982 r., I CR 79/82, A. 23098). Spoczywający na pozwanym obowiązek dowiedzenia okoliczności wskazujących na wygaśnięcie zobowiązania nie może wyprzedzać ciążącego na powodzie obowiązku udowodnienia powództwa. Podkreślić jednakże należy, że art. 6 k.c. rozumiany być musi przede wszystkim w ten sposób, że strona, która nie przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swych twierdzeń ponosi ryzyko niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodu, co do tych okoliczności na niej spoczywał. (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2006 r., IV CSK 299/06, A. (...) (1) oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2007 r., II CSK 293/07, A. (...) (2)).

Na powodzie zatem – zgodnie z ogólną zasadą rozkładu ciężaru dowodu wyrażoną w art. 6 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy Prawo bankowe i 509 § 1 k.c. – spoczywał obowiązek wykazania, że jego poprzednik prawny udzielił pozwanemu kredytu, że pozwany z niego skorzystał i nie dokonał jego zwrotu, że zadłużenie pozwanego ukształtowało się na wskazanym w pozwie poziomie, że powód skutecznie nabył tę wierzytelność od kredytodawcy.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż obowiązek przedstawienia dowodów, zgodnie z przepisem art. 3 k.p.c. spoczywa na stronach, zaś ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne ( art. 6 k.c.). Nie wymagają jednak dowodu – stosownie do przepisu art. 229 k.p.c. – fakty przyznane w toku postępowania przez stronę przeciwną, jeżeli przyznanie nie budzi wątpliwości co do swej zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Nadto zgodnie z zasadą kontradyktoryjności, rządzącą procesem cywilnym, rzeczą sądu nie jest zarządzenie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k.p.c.). To strona powodowa, która domaga się zapłaty pewnej należności na drodze sądowej, winna co do zasady wykazać, iż należność ta – oznaczona co do wysokości, tytułu i daty płatności – istniała i nie została przez jej przeciwnika procesowego uiszczona.

W tym miejscu skazać należy, że przyczyną oddalenia powództwa stała się utrata legitymacji czynnej przez powoda.

Pozew został wniesiony w dniu 2 października 2018 roku (data prezentaty). Skuteczne doręczenie pozwanemu odpisu pozwu z załącznikami nastąpiło 27 maja 2025 roku. Tymczasem w dniu 23 maja 2022 roku powód zbył wierzytelność objętą żądaniem pozwu na rzecz Prokury Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we Z..

Zgodzenie z art. 192 k.p.c.: Z chwilą doręczenia pozwu:

1) nie można w toku sprawy wszcząć pomiędzy tymi samymi stronami nowego postępowania o to samo roszczenie;

2) pozwany może wytoczyć przeciw powodowi powództwo wzajemne;

3) zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy; nabywca może jednak wejść na miejsce zbywcy za zezwoleniem strony przeciwnej.

Z chwilą doręczenia pozwanemu pozwu podjęte przez powoda czynności rozporządzające w stosunku do przedmiotu procesu (zbycie rzeczy lub prawa) pozostają bez wpływu na bieg sprawy. Pod pojęciem zbycia w rozumieniu art. 192 pkt 3 k.p.c. należy rozumieć wszelkie czynności prawne i zdarzenia, których skutkiem jest przejście własności, ograniczonego prawa rzeczowego lub prawa obligacyjnego, w tym także z mocy ustawy [por. W. S., w: Z. R., W. S. (red.), Kodeks, t. I, s. 346]. W post. z 18.9.2020 r. (II CSK 23/20, L.). Sąd Najwyższy wyjaśnił, że orzecznictwie przyjmuje się powszechnie szeroką definicję zbycia rzeczy lub prawa w rozumieniu art. 192 pkt 3 k.p.c., która obejmuje w praktyce każdy przypadek sukcesji singularnej. Celem komentowanego przepisu jest stabilizacja postępowania, które może być kontynuowane po zawiśnięciu sporu (z chwilą doręczenia odpisu pozwu pozwanemu) z tymi samymi stronami, mimo zmian podmiotowych w stosunku materialnoprawnym leżącym u podstaw sporu dotyczącego rzeczy lub prawa będących przedmiotem sporu sądowego. Zbywca, co do zasady, zachowuje legitymację procesową, a w drodze wyjątku dopuszcza się wstąpienie na jego miejsce nabywcy. W braku zgody zbywcy, sąd nie bierze pod uwagę okoliczności, że w toku procesu nastąpiło przejście prawa (zob. post. SN z 16.12.2004 r., V CZ 143/04, L.). Sąd – pomijając zdarzenie prawne, jakim jest zbycie przedmiotu sporu – wyjątkowo odstępuje od przewidzianej w art. 316 § 1 k.p.c. zasady, że podstawą wyrokowania jest stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy (por. wyr. SN z 3.9.1964 r., I CR 570/63, OSNCP 1965, Nr 12, poz. 211). Wskazany przepis dopuszcza i sankcjonuje stan, w którym strona, pomimo że jej uprawnienia lub obowiązki wynikające ze stosunku materialnoprawnego przeszły na inny podmiot, nadal zachowuje taką pozycję, jakby uprawnienia te lub obowiązki jej dotyczyły (por. uchw. SN z 17.6.2010 r., III CZP 38/10, OSNC 2011, Nr 1, poz. 3; wyr. SN z 28.2.2003 r., V CKN 1698/00, L.). Zgodnie natomiast z art. 788 § 1 KPC, jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz tej osoby lub przeciwko niej, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym (tak T. Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Komentarz. Art. 1–458[16]. Tom I. Wyd. 2, Warszawa 2023).

Zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem nie wywoła skutku w postaci podmiotowej stabilizacji postępowania, jeżeli nastąpiło przed doręczeniem pozwanemu pozwu. Wykładnia językowa art. 192 pkt 3 k.p.c. jednoznacznie wskazuje, że momentem decydującym dla oceny, czy zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa objętych sporem ma lub nie ma wpływu na bieg sprawy jest chwila doręczenia odpisu pozwu. Skutkiem doręczenia pozwu jest także stabilizacja podmiotowa postępowania. Zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem przed doręczeniem pozwu pozwanemu pociąga za sobą brak legitymacji procesowej jednej ze stron postępowania (zbywcy). Pozbawione tego skutku jest jedynie zbycie dokonane w toku procesu, a więc od momentu doręczenia pozwu pozwanemu aż do zakończenia postępowania (wyrok SA w Gdańsku z 3 lipca 2018 r., V ACa 309/17)

Na tle przepisu art. 192 pkt 3 k.p.c. przyjmuje się zatem powszechnie, że zbycie rzeczy lub prawa objętych sporem przed doręczeniem pozwanemu odpisu pozwu pociąga za sobą brak legitymacji procesowej zbywcy.

Równorzędna sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Pozwany nie zgodził się na wstąpienie Prokury Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we Z. w miejsce Banku (...) S.A. w Z. i zarzucił, że powód wskutek zbycia wierzytelności przed doręczeniem odpisu pozwu utracił swoją legitymację czynną.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 347 k.p.c., Sąd uchylił wyrok zaoczny i oddalił powództwo, o czym orzeczono w punkcie I wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie II wyroku na podstawie art. 102 k.p.c., odstępując od obciążania nimi powoda Banku (...) S.A. w Z. oraz interwenienta ubocznego Prokury Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego z siedzibą we Z..

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie zachodziły szczególne okoliczności uzasadniające zastosowanie tej regulacji. Powód wytoczył powództwo w 2018 roku, natomiast doręczenie odpisu pozwu pozwanemu nastąpiło dopiero w 2025 roku. W międzyczasie, w dniu 23 maja 2022 roku, doszło do zbycia wierzytelności objętej pozwem na rzecz Prokury Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego we Z., co doprowadziło do powstania braku legitymacji czynnej po stronie powoda w dacie doręczenia pozwu. J. zgłosił wprawdzie swój udział w sprawie w miejsce powoda, jednak wobec braku zgody pozwanego Sąd stwierdził niedopuszczalność jego wstąpienia do sprawy w miejsce powoda, traktując jego pismo jako zgłoszenie interwencji ubocznej po stronie powodowej. W konsekwencji powstała sytuacja procesowa, w której oddalenie powództwa nastąpiło z przyczyn o charakterze formalnym, ukształtowanych w znacznej mierze przez przebieg postępowania oraz moment doręczenia pozwu, co uzasadniało odstąpienie od obciążania powoda oraz interwenienta ubocznego kosztami procesu.

sędzia Robert Opas