Wyrok z 13 marca 2026, sygn. IV U 524/24
Sygnatura akt IV U 524/24
gm
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 marca 2026 roku
Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w następującym składzie:
Przewodniczący: asesor sądowy Katarzyna Grabek
Protokolant: Przemysław Studziński
po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2026 roku we Wrocławiu
na rozprawie
sprawy z odwołania Ł. K.
od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we C.
z dnia 5 kwietnia 2024 r. znak: (...)-(...)
o zasiłek chorobowy
I. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje ubezpieczonemu Ł. K. prawo do zasiłku chorobowego za okres od 4 grudnia 2019 r. do 17 grudnia 2019 r. oraz uchyla nałożony na ubezpieczonego obowiązek zwrotu pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami w łącznej kwocie 3945,35 zł (trzy tysiące dziewięćset czterdzieści pięć złotych trzydzieści pięć groszy);
II. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we C. na rzecz odwołującego się Ł. K. kwotę 360,00 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku do dnia zapłaty;
III. orzeka, że nieuiszczone koszty sądowe ponosi Skarb Państwa.
Sygnatura akt IV U 524/24
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia 5 kwietnia 2024 roku znak (...)-(...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział we C., na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa odmówił ubezpieczonemu Ł. K. prawa do zasiłku chorobowego za okres od 4 grudnia 2019 roku do 17 grudnia 2019 roku i zobowiązał go do zwrotu kwoty 3 945,35 zł tytułem nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami, w tym kwoty 2869,44 zł tytułem należności głównej z funduszu chorobowego oraz odsetek w kwocie 1075,91 zł.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ rentowy wskazał, że w okresie od 4 grudnia 2019 r. do 17 grudnia 2019 r. ubezpieczony przebywał na zwolnieniu lekarskim i za ten okres wypłacono mu zasiłek chorobowy. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że ubezpieczony jest członkiem Rady Nadzorczej Zakładu (...) Sp. z o.o. w (...) i wykonywał czynności związane z członkostwem w Radzie Nadzorczej w dniu 12 grudnia 2019 r., wykorzystując w ten sposób zwolnienie lekarskie niezgodnie z celem oraz otrzymał wynagrodzenie, co zostało potwierdzone w piśmie z 30 października 2023 r.
Ubezpieczony, reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego, wniósł odwołanie od ww. decyzji, domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania.
W uzasadnieniu odwołania potwierdzono, że w trakcie miesiąca grudnia 2019 r., będąc zatrudnionym w (...) Sp. z o.o. z siedzibą w (...) przebywał na zwolnieniu lekarskim. Podniósł, że w okresie zwolnienia lekarskiego w dniu 12 grudnia 2019 r. faktycznie brał udział w posiedzeniu Rady Nadzorczej spółki (...) Sp. z o.o., które odbyło się w godzinach od 15:30 do 16:30. Ubezpieczony wskazał, że uczestnictwo w obradach rady, której posiedzenia odbywały się raz na kwartał i trwały około półtorej godziny, nie było zadaniem absorbującym. Wyjaśniono, że nie ma w zwyczaju, aby członkowie Rady Nadzorczej tej Spółki zgłaszali fakt niezdolności do pracy, bowiem nie rzutuje to na pomniejszenie wynagrodzenia (ryczałtu) dla jej członków, chyba że doszłoby do długotrwałej choroby, uniemożliwiającej wykonywania czynności wobec Spółki. Z ostrożności procesowej zarzucono także, że organ rentowy po upływie 4,5 roku od zdarzenia żąda odsetek od należności w kwocie, która stanowi aż ¼ wysokości należności głównej, ci pozostaje w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i stanowi naruszenie zasad praworządności.
W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania z uwagi na brak podstaw jego uwzględnienia, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd ustalił, następujący stan faktyczny:
Wnioskodawca pozostawał pod opieką neurologiczną od września 2018 r. z rozpoznaniem przebytych różnoczasowo napadów niedokrwiennych mózgu ((...)). W 2019 r. wnioskodawca pozostawał niezdolny do pracy od 6 listopada 2019 r. do 31 listopada 2019 r., w tym od 4 grudnia 2019 r. do 17 grudnia 2019 r.
Dowód: dokumentacja medyczna k. 56; zestawienie zaświadczeń lekarskich – akta rentowe; przesłuchanie wnioskodawcy na rozprawie 11.10.2024 r. protokół skrócony k. 40-41.
W grudniu 2019 r. wnioskodawca był zatrudniony w oparciu o umowę o pracę w (...) Sp. z o.o. za wynagrodzeniem zasadniczym ok 5000 zł brutto.
Dowód: przesłuchanie wnioskodawcy na rozprawie 11.10.2024 r. protokół skrócony k. 40-41.
Wnioskodawca był członkiem trzyosobowej Rady Nadzorczej Zakładu (...) Sp. z o.o. w (...) od dnia 12 czerwca 2018 r., pełniącym funkcję Przewodniczącego Rady Nadzorczej. Wnioskodawca nie był pracownikiem tej spółki.
Posiedzenia Rady Nadzorczej zwoływane były co najmniej raz na kwartał, do odbycia posiedzenia konieczny był udział co najmniej dwóch członków.
W dniu 12 grudnia 2019 roku odbyło się posiedzenie Rady Nadzorczej (...) Sp. z o.o. Na posiedzeniu Rady Nadzorczej obecni byli wszyscy jej członkowie, tj. Przewodniczący J. U., Zastępca Przewodniczącego Ł. B. oraz Członek Rady Nadzorczej Ł. J.. Z przebiegu posiedzenia został sporządzony protokół nr 89. Podczas posiedzenia Rady Nadzorczej obowiązywał następujący porządek obrad:
1. przyjęcie porządku posiedzenia;
2. przyjęcie protokołu z 88 posiedzenia Rady Nadzorczej;
3. informacja Zarządu Spółki dotycząca wyników ekonomiczno-finansowych Spółki za 3 kwartały 2019 roku;
4. przedstawienie przez Zarząd Spółki podstawowych założeń planu finansowego na 2020 rok wraz z projektem planu;
5. otwarcie ofert oraz podjęcie uchwały w sprawie wyboru biegłego rewidenta do badania sprawozdania finansowego za rok 2019 i 2020;
6. rozpatrzenie projektu uchwały Zgromadzenia Wspólników w sprawie ustalenia maksymalnej stawki czynszu za 1 m 2 powierzchni użytkowej lokalu mieszkalnego w budynkach (...) będących własnością Spółki i podjęcie opinii Rady Nadzorczej w formie uchwały;
7. informacja Zarządu Spółki dotycząca stanu realizacji inwestycji (...)12 oraz przygotowania do realizacji kolejnych inwestycji mieszkaniowych;
8. sprawy różne.
Posiedzenie Rady Nadzorczej w dniu 12 grudnia 2019 r. zostało zwołane na godz. 15:30 i trwało ok. 1 godzinę.
Wnioskodawca otworzył posiedzenie i przeczytał porządek obrad, wysłuchał uwag dotyczących spraw z porządku obrad, nie sporządzał żadnych dokumentów związanych z tym posiedzeniem. Nie było możliwości wzięcia udziału w posiedzeniu poprzez pełnomocnika.
Dowód: protokół nr 89 z 12.12.2019 r., k. 9-10; pismo z 20.08.2024 r., k. 34; zeznania świadka Ł. J. na rozprawie 11.10.2024 r. protokół skrócony k. 39v.-40; przesłuchanie wnioskodawcy na rozprawie 11.10.2024 r. protokół skrócony k. 40-41.
Wnioskodawca nie miał ze strony lekarza zakazu udziału w posiedzeniu Rady Nadzorczej, nie miał świadomości, że udział w takim posiedzeniu podczas orzeczonej niezdolności do pracy był niewłaściwy.
Dowód: przesłuchanie wnioskodawcy na rozprawie 11.10.2024 r. protokół skrócony k. 40-41.
Miesięczne wynagrodzenie członków Rady Nadzorczej Zakładu (...) Sp. z o.o. w Ł. miało charakter ryczałtowy, którego wysokość określała uchwała nr 10/217 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki z dnia 21 czerwca 2017 r. w sprawie zasad kształtowania wynagrodzeń członków Rady Nadzorczej.
Z tytułu pełnionej funkcji Przewodniczącego Rady Nadzorczej wnioskodawca otrzymał za grudzień 2019 r. wynagrodzenie w kwocie 689,76 zł netto.
Gdyby wnioskodawca zgłosił Spółce, że w okresie od 4 grudnia 2019 r. do 17 grudnia 2019 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim z powodu chorobowy i nie stawi się na posiedzeniu Rady Nadzorczej w dniu 12 grudnia 2019 r., to i tak otrzymałby wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej w pełnej wysokości.
Dowód: pismo z 20.08.2024 r., k. 34; zestawienie wypłaconego wynagrodzenia za grudzień 2019 r. k. 34; pismo z 28.10.2024 r., k. 49; uchwała nr 10/2017 k. 8, k. 50.
Uczestnictwo wnioskodawcy w posiedzeniu Rady Nadzorczej spółki w dniu 12 grudnia 2019 r. nie utrudniło procesu jego rekonwalescencji, ani nie przedłużyło okresu zwolnienia lekarskiego.
Dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu neurologii, k. 66-67.
Stan faktyczny sprawy został ustalony na podstawie powołanych powyżej dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy oraz dołączonych aktach organu rentowego, które stanowiły dowody, bez konieczności wydawania odrębnego postanowienia (zgodnie z art. 243 2 k.p.c.). Strony nie kwestionowały wiarygodności i autentyczności dowodów z dokumentów, nie budziły one również wątpliwości Sądu.
Dowód w sprawie stanowiła również opinia biegłego sądowego z zakresu neurologii, na podstawie której Sąd ustalił, że udział w posiedzeniu Rady Nadzorczej nie miał negatywnych skutków dla zdrowia wnioskodawcy, tj. nie przedłużył okresu jego rekonwalescencji. Opinia biegłego sądowego była rzetelna i zupełna. Pełnomocnik ZUS złożył zastrzeżenia do opinii biegłego, wnosząc o dopuszczenie dowodu z opinii uzupełniającej. Zastrzeżenia te nie miały jednak charakteru merytorycznego, nie wskazywały na uchybienia biegłego, brak rozważenia całości materiału dowodowego przez biegłego, czy brak uzasadnienia końcowych wniosków opinii. Zastrzeżenia stanowiły wyłącznie przedstawienie stanowiska ZUS oraz ocenę zachowania wnioskodawcy. Zgodnie z art. 286 k.p.c. Sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, może też w razie potrzeby zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Samo niezadowolenie stron z opinii biegłych nie uzasadnia jednak zażądania dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Postanowieniem z dnia 13 marca 2026 r. Sąd pominął dowód z opinii uzupełniającej, jako zmierzający do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania (art. 235(1) § 1 pkt 5 k.p.c.) Sąd uznając opinię za kompletną i rzetelną nie widział potrzeby, aby dopuszczać dowód z opinii uzupełniającej i dokonał ustaleń faktycznych na podstawie opinii głównej.
Sąd oparł się także na dowodach ze źródeł osobowych – zeznaniach świadka Ł. J. i przesłuchaniu wnioskodawcy. Zarówno świadek, jak i wnioskodawca spójne wyjaśnili czas trwania oraz przebieg posiedzenia Rady Nadzorczej Spółki z dnia 12 grudnia 2019 r., w którym wnioskodawca wziął udział jako Przewodniczący.
Sąd Rejonowy zważył, co następuje:
Odwołanie jako zasadne podlegało uwzględnieniu.
Ubezpieczony zaskarżył decyzję z dnia z dnia 5 kwietnia 2024 roku znak (...) odmawiającą mu prawa do zasiłku chorobowego za okres od 4 grudnia 2019 roku do 17 grudnia 2019 roku i zobowiązującą go do zwrotu kwoty 3 945,35 zł tytułem nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami, w tym kwoty 2869,44 zł tytułem należności głównej z funduszu chorobowego oraz odsetek w kwocie 1075,91 zł.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 roku o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. 2020 r., poz. 870; dalej jako ustawa zasiłkowa), świadczenia pieniężne na warunkach i wysokości określonych ustawą, przysługują osobom objętym ubezpieczeniem społecznym w razie choroby i macierzyństwa określonym w ustawie z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. W myśl art. 6 ust. 1 ustawy zasiłkowej zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się niezdolny do pracy z powodu choroby w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.
Zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U.2024.497 t.j. z dnia 2024.04.03; dalej jako ustawa systemowa) obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu podlegają osoby wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3, 12 i 23; dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 7b, 8 i 10.
W okolicznościach sprawy bezsporne pozostawało, że ubezpieczony stał się niezdolny do pracy w okresie podlegania obowiązkowo ubezpieczeniu chorobowemu jako pracownik.
Kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji organu rentowego ma wykładnia art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Zgodnie z tym przepisem ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia.
Wykładnia językowa omawianego przepisu prowadzi do wniosku, że określa on alternatywnie dwa przypadki, w których ubezpieczony traci prawo do zasiłku. Pierwszy dotyczy wykonywania pracy zarobkowej w okresie orzeczonej niezdolności do pracy, a drugi wykorzystania zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z jego celem.
Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy zasiłkowej okoliczności, o których mowa w ust. 1, ustala się w trybie określonym w art. 68 ustawy. Ten z kolei przepis stanowi, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest uprawniony do kontrolowania ubezpieczonych co do prawidłowości wykorzystywania zwolnień od pracy zgodnie z ich celem oraz jest upoważniony do formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich. Zgodnie zaś z brzmieniem art. 66 ust. 1 wypłatę zasiłku wstrzymuje się, jeżeli powstaną okoliczności uzasadniające ustanie prawa do zasiłku; okaże się, że prawo do zasiłku nie istniało; zasiłek nie może być doręczony z przyczyn niezależnych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a jeżeli świadczenie zostało pobrane nienależnie z winy ubezpieczonego lub wskutek okoliczności, o których mowa w art. 15-17 i art. 59 ust. 6 i 7, wypłacone kwoty podlegają potrąceniu z należnych ubezpieczonemu zasiłków bieżących oraz z innych świadczeń z ubezpieczeń społecznych lub ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej (ust. 2).
Kolejno wskazać należy, że zgodnie z art. 84 ust. 1 zd. 1 ustawy systemowej osoba, która pobrała nienależne świadczenie z ubezpieczeń społecznych, jest obowiązana do jego zwrotu wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w wysokości i na zasadach określonych przepisami prawa cywilnego, z uwzględnieniem ust. 11.
Stosownie przy tym do treści regulacji art. 84 ust. 2 ww. ustawy systemowej za kwoty nienależnie pobranych świadczeń uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń albo wstrzymanie ich wypłaty w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca świadczenie była pouczona o braku prawa do ich pobierania (pkt 1) oraz świadczenia przyznane lub wypłacone na podstawie nieprawdziwych zeznań lub fałszywych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzania w błąd organu wypłacającego świadczenia przez osobę pobierającą świadczenia (pkt 2), a także świadczenia z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą z ubezpieczenia chorobowego lub wypadkowego, co do których stwierdzono, że w okresie ich pobierania świadczeniobiorca wykonywał w okresie orzeczonej niezdolności do pracy pracę zarobkową lub wykorzystywał zwolnienie od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia (pkt 3).
Pod pojęciem pracy w rozumieniu art. 17 ustawy zasiłkowej rozumieć należy pracę w potocznym tego słowa znaczeniu, w tym wykonywanie czynności na podstawie różnych stosunków prawnych - stosunku pracy, stosunków o charakterze cywilnoprawnym, a także prowadzenie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie. Za pracę zarobkową uważa się wszelką aktywność ludzką, która zmierza do uzyskania zarobku, nawet gdyby miała ona polegać na czynnościach nieobciążających organizmu ubezpieczonego w istotny sposób. Przy czym przy określeniu "zarobkowego" charakteru pracy wskazuje się także, że przepisy nie wymagają, aby praca była podjęta "w celu zarobkowym". Wystarczy zatem podjęcie jakiejkolwiek czynnej działalności, zmierzającej do uzyskania wynagrodzenia lub dochodu, by mówić o pracy zarobkowej rodzącej skutek w postaci utraty prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczonego, który korzystając ze zwolnienia lekarskiego pracę taką podejmuje. Tym samym, wykonywanie pracy zarobkowej, niezależnie od jej wpływu na stan zdrowia ubezpieczonego, stanowi samodzielną negatywną przesłankę (podstawę) utraty prawa do zasiłku chorobowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 2008-10-03 sygn. akt II UK 26/08, wyrok Sądu Najwyższego z 2018-05-09 sygn. akt III UK 72/17).
Odnośnie drugiej z przesłanek wskazanych w analizowanym przepisie, jako wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem zdefiniować można takiego typu postępowanie, które w powszechnym odczuciu jest nieodpowiednie dla osoby chorej i może nasuwać wątpliwości co do rzeczywistego stanu jej zdrowia. Podstawowym celem zwolnienia lekarskiego jest dążenie osoby przebywającej na nim do uzyskania pełnej sprawności i zdolności do pracy. Wykonywanie zatem jakichkolwiek czynności, mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy zawsze stanowi wykorzystywanie zwolnienia niezgodnie z jego celem, przy czym w jego osiągnięciu przeszkodą może być zarówno wykonywanie pracy zarobkowej, jak i inne zachowania chorego utrudniające proces leczenia i rekonwalescencję. Podkreślić przy tym trzeba, że nie chodzi tu jedynie o odzyskanie pełnej zdolności do pracy, gdyż zdrowie może być traktowane nie tylko jako stan braku objawów patologicznych, ale także jako stan pełnej sprawności fizycznej, psychicznej i społecznej, a więc pełnej zdolności organizmu do utrzymywania równowagi między nim a środowiskiem zewnętrznym. W piśmiennictwie wskazuje się także, że zachowania niezgodne z celem zwolnienia to nieprzestrzeganie wskazań lekarskich, na przykład nakazu leżenia w łóżku, zakazu wykonywania różnych prac domowych, praca w ogrodzie lub gospodarstwie rolnym, a także wręcz wykorzystywanie tego zwolnienia dla innych celów niż leczenie (Z. Salwa, Nowe przepisy o zasiłkach chorobowych, PiZS 1999 nr 9, s. 16).
Zaznaczyć przy tym trzeba, iż przesłanka wykorzystywania zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem oznaczona została w powołanym przepisie bardzo ogólnie, co może powodować trudności w ocenie poszczególnych zachowań ubezpieczonego podejmowanych przez niego w okresie stwierdzonej niezdolności do pracy. Niewątpliwie wykorzystywaniem zwolnienia od pracy w sposób niezgodny z celem tego zwolnienia będzie zawsze wykonywanie czynności mogących przedłużyć okres niezdolności do pracy a zatem proces leczenia i rekonwalescencję (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2005 r., III UK 120/05, OSNP 2006, nr 21-22, poz. 338). Niemniej jednak w każdym przypadku, dokonując oceny zachowań ubezpieczonego, winny być uwzględnione okoliczności danego przypadku, ich ewentualny wpływ na proces leczenia oraz stan świadomości ubezpieczonego co do skutków podejmowanych przez niego działań. Nie budzi bowiem wątpliwości, że nie wszystkie czynności podejmowane w okresie orzeczonej niezdolności do pracy mogą być kwalifikowane jako czynności niezgodne z celem zwolnienia. Celem zwolnienia lekarskiego jest niewątpliwie odzyskanie przez ubezpieczonego zdolności do pracy, w konsekwencji czego winien on postępować zgodnie z zaleceniami lekarskimi i ustalonym leczeniem (np. chodzić na zalecone spacery wyznaczone przy leczeniu schorzenia miażdżycy) a także unikać sytuacji mogących przedłużyć proces leczenia. Nie oznacza to jednak, aby nie mógł wykonywać prostych czynności życia codziennego, np. udać się po niezbędne zakupy czy też, aby za sytuację taką należało uznać brak możliwości przeprowadzenia kontroli zaświadczenia lekarskiego, zwłaszcza, gdy ubezpieczony nie ma zamiaru uniemożliwienia przeprowadzenia takiej kontroli.
Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, Sąd ustalił, iż w niniejszej sprawie nie doszło do ziszczenia się przesłanek określonych w art. 17 ustawy zasiłkowej, powodujących utratę prawa do zasiłku chorobowego przez ubezpieczonego za sporny okres.
Spór w sprawie skoncentrował się na ocenie faktu wykonywania przez ubezpieczonego czynności w ramach sprawowanej funkcji przewodniczącego Rady Nadzorczej spółki prawa handlowego w dniu 12 grudnia 2019 roku. Niewątpliwie wnioskodawca wziął tego dnia udział w posiedzeniu rady, które zwoływane było raz na kwartał i które trwało około godziny. Wnioskodawca nie przygotowywał żadnych dokumentów i uchwał związanych z posiedzeniem, jako przewodniczący odczytał porządek obrad oraz wysłuchał głosów pozostałych członków organu w tym przedmiocie. Sąd dał wiarę wnioskodawcy, że nie miał świadomości, iż udział w tym posiedzeniu jest niewłaściwy z uwagi na korzystanie ze zwolnienia lekarskiego z powodu niezdolności do pracy u pracodawcy. Wnioskodawca wyjaśnił, że nie miał takich zaleceń lekarskich i nie czuł się na tyle chory, aby nie móc uczestniczyć w posiedzeniu. Konieczność wzięcia udziału w posiedzeniu wiązał zaś faktem reprezentowania stanowiska właściciela spółki, z którym pozostawał w bieżącym kontakcie. Nadto z ustaleń w sprawie wynika, że nie było możliwe wzięcie udziału w posiedzeniu za pośrednictwem pełnomocnika.
Czynności wykonywanie przez wnioskodawcę jako członka rady nadzorczej spółki prawa handlowego miały w analizowanym przypadku charakter incydentalny, ograniczony do jednorazowego udziału w posiedzeniu. Ponadto Sąd – opierając się wiadomościami specjalnymi biegłego sądowego z zakresu neurologii – ustalił, że udział w posiedzeniu rady nie utrudnił rekonwalescencji wnioskodawcy, nie przyczynił się do przedłużenia jego niezdolności do pracy.
Za ugruntowany w orzecznictwie należy uznać pogląd, że jedynie sporadyczna, incydentalne, wymuszona okolicznościami aktywność zawodowa (np. udział w posiedzeniach rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej) może usprawiedliwiać zachowanie prawa do zasiłku chorobowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 października 2009 r., sygn. akt II UK 44/06, z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt II UK 71/09).
Ponadto w ocenie Sądu sam fakt, że wnioskodawca otrzymał wynagrodzenie za pełnienie funkcji członka Rady Nadzorczej za grudzień 2019 r., nie oznacza, że podejmował on działalność zarobkową w trakcie orzeczonej niezdolności do pracy. Wymieniona w art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej praca zarobkowa jako negatywna przesłanka prawa do zasiłku chorobowego nie może być utożsamiana z osiągnięciem zarobku na każdej podstawie prawnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 lutego 2024 r., sygn. akt III USK 350/23). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że niezależnie od aktywności wnioskodawcy, czy też udziału w posiedzeniach, otrzymywał on co miesiąc wynagrodzenie ryczałtowe za pełnienie funkcji członka organu spółki, którego wysokość wynikała z uchwały jej wspólników. Z tytułu pełnionej funkcji przewodniczącego Rady Nadzorczej wnioskodawca otrzymał za grudzień 2019 r. wynagrodzenie w kwocie 689,76 zł netto. Gdyby wnioskodawca zgłosił Spółce, że w okresie od 4 grudnia 2019 r. do 17 grudnia 2019 r. przebywa na zwolnieniu lekarskim z powodu chorobowy i nie stawi się na posiedzeniu Rady Nadzorczej w dniu 12 grudnia 2019 r., to i tak otrzymałby wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji członka Rady Nadzorczej w pełnej wysokości. W ocenie Sądu w takich okolicznościach nie można przyjąć, że wnioskodawca podjął działalność zmierzającą do uzyskania zarobku, która uzasadniałaby pozbawienie go prawa do zasiłku.
W rozpoznawanej sprawie po przeanalizowaniu materiału dowodowego Sąd uznał, że czynności wykonywane przez wnioskodawcę nie stanowiły takiego przejawu aktywności, która powodowałby utratę prawa do zasiłku chorobowego w myśl art. 17 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Czynności wykonywane przez wnioskodawcę miały charakter incydentalny, wymuszony okolicznościami oraz nie przyczyniły się do pogorszenia stanu jego zdrowia. Oznacza to tym samym, że pobrane przez odwołującego się świadczenie nie było nienależne w myśl art. 84 ust 2 pkt 3 ustawy systemowej, a zatem nie było podstaw do stwierdzenia obowiązku jego zwrotu po stronie wnioskodawcy.
Mając na uwadze powyższe Sąd w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznał wnioskodawcy prawo do zasiłku chorobowego za sporny okres oraz uchylił nałożony na niego obowiązek zwrotu pobranego zasiłku chorobowego.
W punkcie II sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 98 k.p.c. zasądził od organu rentowego na rzecz ubezpieczonego, jako wygrywającego sprawę, zwrot poniesionych kosztów procesu, na które składała się opłata za czynności radcy prawnego. Wysokość opłaty została ustalona w kwocie 360 zł na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935 t.j. z dnia 2023.09.20), według stawek obowiązujących od dnia 1 stycznia 2025 r. O odsetkach od kwoty zasądzonej tytułem zwrotu kosztów procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.
Natomiast w punkcie III wyroku, Sąd orzekł o kosztach sądowych zaliczając je na rachunek Skarbu Państwa, gdyż zarówno ubezpieczony, jak i organ rentowy byli zwolnieni od obowiązku ich uiszczenia na mocy art. 96 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (ubezpieczony) oraz art. 114 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (organ rentowy). Zgodnie zaś z art. 98 ww. ustawy, w toku postępowania z zakresu ubezpieczeń społecznych wydatki ponosi Skarb Państwa.