Zarządzenie z 30 marca 2026, sygn. I C 435/25

UZASADNIENIE

Wyroku Sądu Rejonowego w Bochni z 13 marca 2026 roku

Na podstawie art. 505 ⁸ § 4 k.p.c. pisemne uzasadnienie wyroku ograniczono, z uwagi na fakt, iż sprawa rozpoznawana była w postępowaniu uproszczonym, a wartość przedmiotu sporu nie przekraczała 4.000,00 zł.

Powód R. C. (...) pozwem z 7 kwietnia 2025 r. (data nadania) domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego B. G. kwoty 3.486 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 12.11.2024 r. do dnia zapłaty oraz zasądzenia kosztów procesu.

Na uzasadnienie żądania podał, że dochodzona kwota wynika z umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych nr (...) jaką pozwany zawarł w dniu 15.03.2023 r. z poprzednikiem prawnym powoda, tj. N. (...), a której to pozwany nie spłacił. Na dochodzoną kwotę składają się :

a.  nieuregulowane należności wynikające z faktur VAT w kwocie 3.044,31 zł,

a.  skapitalizowane odsetki za opóźnienie w kwocie 441,69 zł.

Strona powodowa dochodzi swojej wierzytelności wobec pozwanego, powołując się na umowę cesji (k. 16-18).

Niniejsze postępowanie na zasadzie z art. 505 ³⁷ k.p.c. stanowi kontynuację elektronicznego postępowania upominawczego prowadzonego przez Sąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie VI Wydział Cywilny pod sygnaturą VI Nc-e (...), które zostało umorzone postanowieniem z dnia 20.02.2025 r. wobec braku podstaw do wydania nakazu zapłaty w elektronicznym postępowaniu upominawczym (k. 51-57).

W sprawie tut. Sąd wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym (k. 67).

Dla pozwanego nieznanego z miejsca pobytu ustanowiono kuratora (k. 96), który w sprzeciwie od nakazu zapłaty (k. 104) wniósł o oddalenie powództwa w całości i przyznanie wynagrodzenia za pełnienie funkcji.

Kurator zarzuciła, że strona powodowa nie wykazała zasadności swojego roszczenia, albowiem nie przedłożyła umowy, która obejmowałaby okres objęty żądaniem pozwu, nadto domaga się zapłaty również na okresy sprzed przedłożonej do pozwu umowy. Dodatkowo, strona powodowa nie wykazała wysokości przyznanej ulgi, sposobu obliczenia dodatkowej opłaty wyrównawczej ani wysokości kary za brak zwrócenia sprzętu. Nie przedłożyła także dokumentu wypowiedzenia umowy. W konsekwencji, żądanie strony powodowej opiera się w zasadzie wyłącznie na przedłożonych fakturach VAT.

Pełn. powoda w piśmie procesowym stanowiącym odpowiedź na sprzeciw od nakazu zapłaty wskazał, że w dniu 02.12.2020 r. pozwany zawarł z N. (...) umowę o świadczenie usług telekomunikacyjnych nr (...), której przedmiotem było świadczenie usługi mobilnej. Zważył, że w związku z umowami zostały pozwanemu przyznane ulgi, z uwagi na to, że rzeczone oferty były ofertami promocyjnymi. Wyjaśnił, że podstawą do naliczenia opłaty wyrównawczej wskazanej w nocie obciążeniowej stanowił pkt IV warunków wykonywania umowy. Dodatkowo, pozwany obciążony został również opłatą z tytułu braku zwrotu sprzętu powierzonego, a podstawa naliczenia tejże opłaty zawarta została w pkt III warunków wykonania umowy, który normował postanowienia dotyczące zamówienia urządzenia.

Sąd zważył co następuje:

I.  Zasadność powództwa

Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem strona powodowa nie udowodniła roszczenia ani co do zasady, ani co do wysokości, a to wobec faktu przedłożenia materiału dowodowego niepełnego i niespójnego z przedstawionymi twierdzeniami.

Powód, zgodnie z żądaniem pozwu, swoje żądanie wywodził z umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych nr (...) zawartej w dniu 15 marca 2023 roku, na mocy której pozwanemu miała zostać udostępniona karta z mikroprocesorem umożliwiająca za pomocą telefonu komórkowego lub innego urządzenia telekomunikacyjnego dostęp do zamówionych usług. Powód jest następcą prawnym pierwotnego wierzyciela w drodze cesji wierzytelności ( art. 509 § 1 k.c. i nast.).

Zgodnie z treścią art. 750 k.c. przepisy o zleceniu stosuje się odpowiednio do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami. Przedmiot umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych jest tymczasem objęty regulacją ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku - Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.). Mimo braku kompleksowego charakteru umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych, zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2009 r., III CZP 20/09 (OSNC 2010, nr 1, poz. 12)., prawo telekomunikacyjne dostatecznie reguluje elementy istotne umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, co pozwala określić istotne obowiązki stron i wskazać cel społeczno-gospodarczy umowy. W konsekwencji do tych umów, choć są to umowy o świadczenie usług, nie mają zatem zastosowania przepisy o zleceniu – stosownie do art. 750 k.c., gdyż umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych została uregulowana w prawie telekomunikacyjnym. Zgodnie z art. 56 ustawy przedmiotową umowę o świadczenie publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych, w tym zapewnienie przyłączenia do publicznej sieci telekomunikacyjnej zawiera się w formie pisemnej. Warunki, jakie musi spełniać umowa i co powinna określać wynikają szczegółowo z ustępów 3 i 4 art. 56 ustawy.

Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepis ten określa reguły dowodzenia, tj. przedmiot dowodu oraz osobę, na której spoczywa ciężar udowodnienia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie (art. 227 k.p.c.) spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne (art. 232 k.p.c.).

Strona, aby uzyskać korzystne dla siebie rozstrzygnięcie winna wykazać dochodzone roszczenie tak co do samej zasady, jak i wysokości. Strona winna przedstawić twierdzenia uzasadniające okoliczności faktyczne będące podstawą żądania i jego wysokość oraz wskazać dowody na poparcie tych twierdzeń. Na sądzie nie ciąży obowiązek zarządzenia dochodzenia w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron, wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie czy wręcz wyręczanie stron w tym zakresie – zwłaszcza podmiotów trudniących się obrotem wierzytelnościami. Sąd nie jest także obowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, szczególnie w postępowaniu procesowym (tak wielokrotnie Sąd Najwyższy, m.in. w Postanowieniu z 17.09.2024 r., sygn. I CSK 3762/23, LEX nr 3758245 wraz z powołanym tam wcześniejszym orzecznictwem).

To strony dysponują przedmiotem postępowania i są w najwyższym stopniu zainteresowane jego wynikiem, wobec czego to na nich ciąży obowiązek powoływania i przedstawiania sądowi wybranych przez siebie dowodów. To strony również ponoszą konsekwencje niepodołania temu ciężarowi, wyrażający się w częściowym lub całkowitym niewykazaniu dochodzonego roszczenia, skutkującego oddaleniem powództwa.

Zaprzeczenie przez stronę przeciwną twierdzeniom procesowym powoduje, że istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności stają się sporne i muszą być udowodnione, bowiem nie zachodzą domniemania z art. 229 i 230 k.p.c. Z kolei brak udowodnienia takich twierdzeń Sąd oceni na niekorzyść strony, na której spoczywał ciężar dowodu, chyba że miał możność przekonać się o prawdziwości tych twierdzeń na innej podstawie (tak m.in. Sąd Najwyższy w wyrok z 18.12.2018 r., sygn. IV CSK 465/17, LEX nr 2618532 oraz w przywołanym wcześniejszych orzeczeniach).

Analiza całokształtu materiału dowodowego zaoferowanego przez stronę powodową, w zestawieniu z jej twierdzeniami, prowadzi do wniosku, że roszczenie nie zostało wykazane.

Okoliczności zawarcia, wykonywania i rozwiązania umowy mogłyby zostać uznane za niezaprzeczone przez stronę przeciwną, gdyby strona pozwana nie zanegowała ich istnienia bądź je przyznała (art. 229 i 230 k.p.c.), jednakże wobec tego, że kurator pozwanego, nieznanego z miejsca pobytu, w sprzeciwie od nakazu zapłaty podniosła szereg zarzutów co do zgłoszonego żądania, to na stronie powodowej spoczywał obowiązek wykazania zasadności powództwa.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty kurator słusznie zarzuciła, że powód powołuje się na zawartą z pozwanym umowę bez podawania szczegółów dotyczących zawarcia umowy, a to jej numeru czy daty zawarcia, w dodatku, powód nie przedłożył umowy, która obejmowałaby okres objęty żądaniem pozwu, nadto, domagał się zapłaty również za okresy sprzed przedłożonej do pozwu umowy. Dodatkowo, powód istotnie nie wykazał wysokości przyznanej ulgi, sposobu obliczenia dodatkowej opłaty wyrównawczej, jak również wysokości kary za niezwrócenie sprzętu. Powód nie przedłożył także dokumentu wypowiedzenia umowy, mimo tego, że część dochodzonej kwoty wiąże się z tym zdarzeniem. Powód swoje żądanie opiera się w zasadzie wyłącznie na przedłożonych fakturach VAT.

W ocenie Sądu strona powodowa nie sprostała ciężarowi udowodnienia zasadności dochodzonego roszczenia.

W pozwie powód wskazał, iż dochodzona należność wynika z umowy o świadczenie usług komunikacyjnych nr (...), zawartej w dniu 15.03.2023 r. Tymczasem w piśmie procesowym z dnia 23.12.2025r. (k. 112-113), strona powodowa wywodziła swoje roszczenie z umowy o tym samym numerze, wskazując, że została ona zawarta w dniu 02.12.2020 r., co samo przez się uniemożliwia Sądowi jednoznaczną identyfikację zdarzenia prawnego, które miałoby stanowić źródło zobowiązania, wszak przedmiotowa rozbieżność nie pozwala na przyjęcie, iż przedłożony dokument jest tożsamy z tym, na który powód powołuje się w dalszym toku postępowania (w/w pismo procesowe z dnia 23.12.2025 - k. 112-113).

Powyższą konstatację potwierdza dodatkowo analiza załączonych do pozwu faktur VAT. Otóż dwie spośród przedłożonych faktur obejmują bowiem okres świadczenia usług przypadający przed datą zawarcia umowy złożonej do akt sprawy (Faktura VAT nr (...) z dnia 09.02.2023 r. – k. 49-50, Faktura VAT nr (...) z dnia 09.03.2023 r. – k. 47-48).

Nie można przy tym tracić z pola widzenia, iż faktura, jako dokument o charakterze wtórnym i rozliczeniowym, nie może dokumentować wzajemnych świadczeń stron wynikających z umowy, która w dacie wystawienia faktur jeszcze nie wiązała stron. W sytuacji, gdy strona powodowa wywodzi swoje roszczenia z wystawionych stronie pozwanej faktur VAT dotyczących ewentualnego wcześniejszego stosunku prawnego, to wobec nieprzedłożenia przez stronę powodową owej wcześniejszej umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, roszczenie w tym zakresie uznać zatem należy za niewykazane tak co do zasady, jak i co do wysokości.

Wskazać zresztą należy, iż stosownie do treści postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 lipca 2023 r., I CSK 5820/22, wyłącznie na podstawie faktury VAT nie sposób ustalić, że strony łączyła umowa określonej treści, jaki tego, czy i w jakim zakresie umowa ta została zrealizowana. Sąd najwyższy wskazał, że faktura VAT nie jest wyłącznym dowodem uzasadniającym roszczenie. Może ona jedynie wskazywać na zawarcie przez strony ustnej umowy. Jednak treść takiej umowy oraz jej wykonanie przez strony zawsze musi zostać wykazane dodatkowymi dowodami. W tym kontekście oczywistym jest, że sama faktura nie jest źródłem stosunku cywilnoprawnego. Chcąc udowodnić przed sądem zasadność dochodzonego roszczenia wierzyciel musi więc wykazać zawarcie oraz treść umowy i spełnienie przez siebie świadczenia. Do tego rodzaju dokumentu mimo obowiązku odzwierciedlania w fakturze rzeczywistych zdarzeń gospodarczych z perspektywy prawa podatkowego nie ma zastosowania domniemanie zgodności z prawdą danych w niej zawartych (Sąd Najwyższy w Postanowieniu z 6.07.2023 r., I CSK 5820/22, LEX nr 3578587 oraz powołane tam wcześniejsze orzecznictwo).

Dalsza analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, iż powód nie wykazał zasadności nałożenia opłat dodatkowych w związku z w związku wykonywaniem umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. W toku niniejszego postępowania strona powodowa nie przedstawiła bowiem żadnego dokumentu świadczącego o rozwiązaniu stosunku prawnego. W szczególności strona powodowa nie przedłożyła do akt sprawy oświadczenia o wypowiedzenia umowy ani choćby dowodu jego doręczenia stronie pozwanej w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią (art. 61 § 1 k.c.). Brak wykazania precyzyjnej daty zakończenia obowiązywania stosunku prawnego między stronami dodatkowo uniemożliwia Sądowi ocenę wymagalności opłat dodatkowych, których byt prawny jest w istocie ściśle uzależniony od uprzedniego i prawidłowego zakończenia stosunku prawnego.

Sąd uznał za niewykazane także roszczenie w zakresie żądanych kwot tytułem wystawionych not obciążeniowych w związku z brakiem zwrotu sprzętu szczegółowo wymienionego w przedłożonym protokole przekazania sprzętu (k. 42). Treść przedłożonej do pozwu umowy o świadczenie usług komunikacyjnych z dnia 1503.2023 r. ogranicza się wyłącznie do określenia warunków świadczenia usług w zakresie oferty mobilnej z 5G i T.i (k. 33), dokument ten nie zawiera natomiast żadnych postanowień dotyczących udostępnienia pozwanemu jako abonentowi urządzeń końcowych ani zastrzeżeń kar umownych za brak ich zwrotu. Wobec braku wykazania podstawy umownej do naliczania kar umownych z tego tytułu, również to żądanie należało zatem uznać za nieudowodnione.

Co prawda własnoręcznie podpisane przez stronę pozwaną warunki wykonywania umowy (k. 37-39) przewidywały możliwość nałożenia kary umownej w postaci tzw. opłaty wyrównawczej w przypadku jednostronnego rozwiązania umowy przez abonenta lub przez operatora z winy abonenta przed upływem terminu, na jaki umowa została zawarta lub w postaci opłaty (kary umownej) w przypadku braku zwrócenia urządzenia abonenckiego (ust. IV pkt 2), jednakże strona powodowa – jak już wskazano wyżej – nie wykazała faktu wypowiedzenia pozwanemu umowy, a ponadto, że zaszły przesłanki do jej wypowiedzenia, co prowadzi do wniosku, że nie wykazała ona, żeby pozwany był zobowiązany do zwrotu sprzętu czy ponoszenia dodatkowych opłat.

Wskazać należy, że Sąd co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego z urzędu, a jedynie wyjątkowo, zatem nie było podstaw do dalszego zobowiązywania strony powodowej do przedkładania kolejnych dokumentów, również z uwagi na prekluzję dowodową wynikającą tak z ogólnych reguł (art. 205 ¹² § 2 k.p.c.), jak też wynikających z szczególnych obwarowań postępowania odrębnego – postępowania z udziałem konsumentów, gdzie nałożono na przedsiębiorcę będącym powodem obowiązek powołania wszystkich twierdzeń i dowodów już w pozwie (art. 458 ¹⁵ § 1 k.p.c.).

Z uwagi na powyższe powództwo jako niewykazane zasługiwało na oddalenie, o czym Sąd orzekł w pkt I wyroku.

II.  Koszty procesu

O kosztach procesu orzeczono w pkt II wyroku na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. Powód złożył wniosek o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, jednakże z uwagi na to, że to powód, a nie pozwany przegrał proces w całości, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy to na powodzie spoczywał ciężar poniesienia kosztów procesu, które w istocie stanowiły wydatki poniesione przez stronę powodową w niniejszym postępowaniu, bowiem strona pozwana nie poniosła żadnych kosztów procesu, nie wnosiła o zasądzenie na swoją rzecz ich zwrotu, zatem nie było podstaw do zasądzania jakichkolwiek kwot na jej rzecz od powoda.

W pkt III wyroku Sąd przyznał na rzecz adw. M. P.kwotę 1.107 zł tytułem wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu pozwanego. Orzeczenie w tym zakresie swoje oparcie znajduje w § 1 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r. w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w powiązaniu z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, które to wynagrodzenie zostało powiększone o należny podatek VAT (Uchwała SN z 21.01.2022 r., III CZP 37/22).

Asesor sądowy Michał Jarosz

Sygn. akt I C 435/25

ZARZĄDZENIE

1.  odnotować uzasadnienie;

2.  odpis wyroku wraz z odpisem uzasadnienia doręczyć pełn. powoda (PI);

3.  kal. dwa tygodnie z d/d lub z wpływem.

Bochnia, dnia 30 marca 2026 roku

Asesor sądowy Michał Jarosz