Zarządzenie z 2 kwietnia 2026, sygn. I C 769/25
Sygn. akt I C 769/25
UZASADNIENIE
wyroku z dnia 12 marca 2026r.
Pozwem z dnia 25.05.2025r. powód Ł. K. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą PHU (...), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. kwoty 1255,33 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 22.01.2025r. do dnia zapłaty oraz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu wskazał, że w wyniku zdarzenia drogowego, do którego doszło w dniu 02.01.2025r. uszkodzeniu uległ samochód marki (...)o nr. rej (...). Poszkodowany właściciel pojazdu miał wykupioną u pozwanego polisę dobrowolnego ubezpieczenia AC. W dniu 8.01.2025r. poszkodowany umową cesji zbył wierzytelność w stosunku do pozwanego z tytułu odszkodowania za koszty naprawy uszkodzonego pojazdu na rzecz powoda. Szkoda została zgłoszona pozwanemu, który wypłacił powodowi kwotę 13 074,67 zł brutto tytułem kosztów naprawy, opierając się na fakturze VAT nr (...) opiewającej na łączna kwotę14 330 zł brutto oraz kalkulacji naprawy powoda. Powód podniósł, że pozwany zweryfikował koszt naprawy jedynie w zakresie stawki roboczogodziny naprawy, natomiast zakres naprawy, ceny części, materiały czy ilość roboczogodzin pozostaje miedzy stronami bezsporna. Wyposażenie zakładu naprawczego powoda oraz jakość świadczonych usług uzasadniała przyjęcie przez powoda stawki 187 zł brutto za godzinę, zatem brak było podstaw do zweryfikowania tej stawki przez pozwanego. Powód dochodzi różnicy pomiędzy kwotą stanowiącą wysokość kosztów naprawy uszkodzonego pojazdu a wypłaconą przez pozwanego kwotą.
W odpowiedzi na pozew, pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany potwierdził, że prowadził postępowanie likwidacyjne szkody z dnia 02.01.2025r. oraz przyznał odszkodowanie w kwocie 13074,67 zł, zakwestionował ustalony przez powoda koszt naprawy pojazdu, podniósł, że wypłacona kwota była wystarczająca do doprowadzenia pojazdu do stanu sprzed szkody. W uzasadnieniu powołał treść zapisu § 14 ust. 2 OWU, zgodnie z którym stawka roboczogodziny winna być ustalona jako średnia arytmetyczna stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane nie- (...), odpowiednio do kategorii warsztatu wykonującego naprawę, działające na terenie województwa, w którym znajduje się warsztat. Podniósł, że na zlecenie pozwanego została wykonana opinia określająca ww. stawkę stanowiącą średnią arytmetyczną dla warsztatu nie - (...) dla województwa (...) na kwotę 124 zł/rbg netto. Zatem bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje fakt czy stawka zastosowana przez powoda jest rynkowa dla warsztatów dysponujących podobnym zapleczem i poziomem świadczenia usług.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny sprawy:
Powód prowadzi działalność gospodarczą pod firmą PHU (...), w ramach której prowadzi certyfikowany serwis blacharsko – lakierniczy w N..
Dowód : bezsporne a nadto certyfikat polskiej izby motoryzacji k. 19
W dniu 02.01.2025r. w wyniku zdarzenia drogowego uszkodzeniu uległ pojazd marki (...)o nr rejestracyjnym (...) stanowiący własność D. R.. Poszkodowany miał wykupioną w pozwanym towarzystwie ubezpieczeniowym polisę dobrowolnego ubezpieczenia AC nr (...) w wariancie (...)z okresem ochrony od dnia 01.04.2024r. do dnia 31.03.2025r., do której mają zastosowanie Ogólne Warunki Ubezpieczenia (...).
Dowód: bezsporne, a nadto polisa ubezpieczeniowa k. 10, Ogólne Warunki Ubezpieczenia k.18-18v.
Szkoda została zgłoszona pozwanemu i zarejestrowana pod nr (...) w dniu 08.01.2025r. Umową cesji z dnia 8.01.2025r. poszkodowany zbył na rzecz powoda wierzytelność (prawo do odszkodowania) wobec pozwanego towarzystwa ubezpieczeniowego w części dotyczącej zwrotu kosztów naprawy pojazdu, z tytułu szkody komunikacyjnej dotyczącej zdarzenia z dnia 2.01.2025r. zarejestrowanej pod nr (...). Zgodnie z umową, uzyskane od towarzystwa ubezpieczeniowego odszkodowanie miało zostać przelane bezpośrednio na rachunek cesjonariusza. W dniu 21.01.2025r. pozwany ubezpieczyciel przyznał i wypłacił powodowi, na podstawie kosztorysu naprawy wykonanego przez rzeczoznawcę pozwanego, odszkodowanie w kwocie 6 319,54 zł, informując, że dopłata za naprawę będzie możliwa po przedłożeniu faktury za naprawę.
Dowód: bezsporne, a nadto akta szkody k. 45, umowa cesji k.11-11v., decyzja odszkodowawcza z 21.01.2025r. wraz z kalkulacją naprawy k. 37-41
Samochód poszkodowanego został przywrócony do stanu sprzed szkody przez zakład naprawczy powoda, który nie jest autoryzowanym serwisem producenta marki (...). W dniu 22.01.2025r. powód sporządził kalkulację naprawy uszkodzonego pojazdu opiewającą na kwotę 14 330 zł brutto. W dniu 29.01.2025r. powód wystawił fakturę za naprawę na kwotę wynikającą z kosztorysu tj. 14 330 brutto. Decyzją z dnia 29.01.2025r. pozwany przyznał dopłatę do odszkodowania w kwocie 6 755,13 zł. Łącznie kwota odszkodowania wyniosła zatem 13 074,67 zł. Kwotę dopłaty ubezpieczyciel ustalił na podstawie przedłożonej faktury, przy czym nie uznał pełnych kosztów wynikających z faktury, weryfikując stawkę 1 roboczogodziny powoda ze 187 zł netto do 124 zł netto tj. do poziomu średniej arytmetycznej stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane nie – (...), odpowiednio do kategorii warsztatu wykonującego naprawę, działające na terenie województwa, na którym znajduje się ten warsztat. Łącznie pozwany skorygował koszty robocizny o kwotę 1255, 33 zł.
Dowód: akta szkody k. 45, kalkulacja naprawy z dnia 22.01.2025r. k. 12-13v., , decyzja odszkodowawcza z 29.01.2025r. k. 14v., faktura (...) k. 15-15v., kalkulacja nr (...) k. 16-17v., opinia k. 35-36, opinia biegłego rzeczoznawcy ds. samochodowych wraz opinią uzupełniającą k. 87-104 i 119-119v.
Stawki rozliczeniowe nieautoryzowanych zakładów naprawczych na rynku (...), zrzeszonych w Cechu (...) w K., których wyposażenie umożliwiało zachowanie odpowiedniego reżimu technologicznego dla naprawy uszkodzonego w zdarzeniu pojazdu, o standardzie porównywalnym z zakładem naprawczym powoda, zawierały się w 2024r. w zakresie od 150 do 240 zł netto za 1 roboczogodzinę – średnia stawka 190 zł netto/rbg.
Dowód: opinia biegłego rzeczoznawcy ds. samochodowych wraz opinią uzupełniającą k. 87-104 i 119-119v.
Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych w sprawie dokumentów, które w ocenie Sądu nie budziły wątpliwości, a ich autentyczność nie została przez strony zakwestionowana, a także na opinii biegłego z zakresu ruchu drogowego oraz mechaniki i budowy pojazdów T. M., uznając ją za poprawna pod względem merytorycznym i metodologicznym. Sąd oparł się na rzeczonej opinii w zakresie ustaleń faktycznych dot. średniej stawki za roboczogodzinę w zakładach naprawczych na rynku (...), odpowiadających kategorią zakładowi powoda. Biegły po dokonaniu analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów, na podstawie specjalistycznej wiedzy w tym zakresie, wydał jednoznaczną w swych wnioskach i spójną opinię, którą następnie podtrzymał i wyjaśnił w opinii uzupełniającej, zatem Sąd nie znalazł przeszkód, które uniemożliwiałyby skorzystanie z niej na potrzeby niniejszego postępowania.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części.
Roszczenie powoda miało charakter roszczenia odszkodowawczego opartego na dobrowolnym ubezpieczeniu AC posiadacza pojazdu mechanicznego oraz zawartej z poszkodowanym umowie cesji wierzytelności o odszkodowanie wynikającej ze zdarzenia.
Podstawą prawną dochodzonego roszczenia jest art. 805 §1 i 2 k.c. w zw. z art. 824 § 1 k.c., natomiast legitymacja czynna powoda wynika, z uwagi na zawartą między poszkodowanym a powodem umowę cesji wierzytelności, z art. 509 § 1 k.c. Zarówno kwestia legitymacji czynnej powoda, jak i sama zasada odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela za zdarzenie nie były kwestionowane. Sąd nie dopatrzył się również żadnych okoliczności, które mogłyby przemawiać ani za nieskutecznością umowy cesji, ani za niemożnością pociągnięcia do odpowiedzialności pozwanego ubezpieczyciela, który uznał swoją odpowiedzialność co do zasady, przeprowadził postępowanie likwidacyjne i wydał decyzję odszkodowawczą.
Sporna pomiędzy stronami pozostawała natomiast wysokość szkody, co sprowadzało się do sporu o zasadność wypłaty przez ubezpieczyciela odszkodowania wg. stawki 124 zł netto za roboczogodzinę naprawy, a nie wg stawki zakładu naprawczego powoda wynoszącej 187 zł netto/rbg. Pozwana twierdziła bowiem, że zgodnie z ogólnymi warunkami ubezpieczenia AC, którym objęty był poszkodowany, stawka za roboczogodzinę winna być ustalona jako średnia arytmetyczna stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane przez ubezpieczyciela nie-(...), (odpowiednio do kategorii warsztatu wykonującego naprawę), działających na terenie województwa (...), na którym znajduje się warsztat. Podniosła również, że na zlecenie pozwanej została sporządzona opinia określająca powyższą stawkę zgodnie z OWU na kwotę 124 zł netto, a zatem żądanie powoda wypłacenia odszkodowania powyżej tego, które już zostało wypłacone jest bezzasadne. Powód twierdził natomiast, że stawka roboczogodziny w zakładzie naprawczym powoda odpowiada cenom stosowanym przez warsztaty autoryzowane na terenie województwa (...), natomiast powoływany przez pozwanego § 14 ust. 2 pkt.2 lit. a) OWU, w zakresie w jakim stawka za roboczogodzinę ma stanowić średnią arytmetyczną stawek w rekomendowanych przez pozwaną zakładach naprawczych jest niejednoznaczny i nieprecyzyjny, uniemożliwiający wyliczenie poszkodowanemu średniej stawki. W OWU nie sprecyzowano bowiem ile podmiotów należy wziąć pod uwagę przy wyliczeniach, z jakiego obszaru geograficznego i z jakiego czasu, ani czy mają to być podmioty oferujące usługi na wolnym rynku czy też związane z TU umowami o współpracy. Podniósł, że brak precyzyjnego i jasnego określenia w umowie z konsumentem mechanizmu obliczania tej stawki powinien być interpretowany zgodnie z interesem poszkodowanego, a sam zapis OWU w tym zakresie uznany przez Sąd jako niewiążący (abuzywny w rozumieniu 385 1 k.c.). Bezsporny pozostawał pomiędzy stronami wymiar roboczogodzin niezbędnych do naprawy uszkodzonego pojazdu.
Ubezpieczenie (AC) autocasco, jest dobrowolnym ubezpieczeniem komunikacyjnym, którego zakres określa zwarta przez poszkodowanego z pozwanym umowa ubezpieczenia, której integralną część stanowią ogólne warunki ubezpieczenia. A zatem kompensacja szkody następuje w graniach określonych w umowie ubezpieczenia.
Zgodnie z zawartą polisą ubezpieczeniową poszkodowany w niniejszej sprawie objęty był ubezpieczeniem Autocasco (...) suma ubezpieczenia wynosiła 199 386 zł brutto. Integralną część umowy stanowiły Ogólne Warunki Umowy (...) oznaczone symbolem (...). Zgodnie z § 14 ust. 1 przedmiotowego OWU, w przypadku szkody częściowej (bezsporne pomiędzy stronami w sprawie), ubezpieczyciel ustala wysokość odszkodowania, które obejmuje koszty naprawy uszkodzeń pojazdu związanych ze zdarzeniem objętym ochroną ubezpieczeniową. Zgodnie z § 14 ust. 2 OWU, wysokość odszkodowania ustalana jest w kwocie brutto, na podstawie wystawionych przez warsztat faktur za naprawę pojazdu (obejmujących koszty robocizny, części zamiennych, materiałów w tym lakierniczych), uwzględniających uzgodnione wcześniej z ubezpieczycielem koszty oraz sposób i zakres naprawy. W zakresie robocizny ubezpieczyciel uznaje koszty naprawy, wynikające z przedstawionych faktur VAT do poziomu kosztów ustalonych w oparciu o naprawcze normy czasowe, określone przez producenta pojazdu i ujęte w systemie Audatex, Eurotax lub DAT z zastosowaniem stawki za 1 roboczogodzinę, której wysokość zależy od warsztatu naprawiającego pojazd. Wobec tego, że samochód poszkodowanego został naprawiony w warsztacie nierekomendowanym przez pozwanego, ustalając koszty robocizny ubezpieczyciel zastosował zapis § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) OWU, zgodnie z którym w przypadku gdy naprawa pojazdu nastąpiła w innym warsztacie niż warsztat rekomendowany, stosuje się stawkę za 1 roboczogodzinę na poziomie średniej arytmetycznej stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane (...) albo warsztaty rekomendowane nie - (...), odpowiednio do kategorii warsztatu wykonującego naprawę, działające na terenie województwa, w którym znajduje się ten warsztat. Zgodnie ze Słowniczkiem pojęć zawartym w § 2 OWU, przez kategorie warsztatów należy rozumieć podział warsztatów naprawczych według kryterium posiadania autoryzacji producentów pojazdów (autoryzowane stacje obsługi – (...) i nieautoryzowane stacje obsługi – nie (...)) oraz grup marek i rodzajów naprawianych pojazdów, natomiast przez warsztat rekomendowany warsztat naprawczy na terenie RP, posiadający umowę o współpracy z pozwanym ubezpieczycielem. Z zawartej umowy nie wynikał zatem obowiązek oddania uszkodzonego pojazdu do zakładu rekomendowanego przez pozwanego, niemniej w takim przypadku ubezpieczyciel mógł obniżyć wypłatę odszkodowania do stawki ustalonej w oparciu o § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) OWU.
Z art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2015r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej wynika obowiązek ubezpieczyciela formułowania jednoznacznie i w sposób zrozumiały umowy ubezpieczenia, ogólnych warunków ubezpieczenia oraz innych wzorców umowy. Obowiązek ten jest ściśle związany z sankcją jego naruszenia określoną w ust. 5 tego przepisu, zgodnie z którym postanowienia umowy ubezpieczenia, ogólnych warunków ubezpieczenia oraz innych wzorców umowy sformułowane niejednoznacznie interpretuje się na korzyść ubezpieczającego, ubezpieczonego lub uprawnionego z umowy ubezpieczenia. Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem ubezpieczyciel - jako profesjonalista oraz autor ogólnych warunków ubezpieczenia - ma obowiązek sformułować je precyzyjnie i dlatego w razie niejasności czy wątpliwości co do poszczególnych postanowień tych warunków, należy je interpretować na korzyść ubezpieczonego; byłoby bowiem sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, by niekorzystne konsekwencje wadliwej i niedbałej redakcji tych postanowień obciążały ubezpieczonych (tak SN w wyroku z dnia 2 września 1998r. III CKN 605/97, Lex nr 1215932 ). Ogólne warunki umów, stanowiące integralną część zawartej przez strony umowy ubezpieczenia, podlegają wykładni według reguł określonych w art. 65 § 2 k.c., gdy ich postanowienia nie są precyzyjne i stwarzają wątpliwości co do ich istotnej treści. Wykładnia ta nie może pomijać celu, w jakim umowa została zawarta, a także natury i funkcji zobowiązania. Celem umowy jest zaś niewątpliwie udzielenie ubezpieczonemu ochrony na wypadek określonego w umowie ryzyka, w zamian za zapłatę składki. Umowa ubezpieczenia pełni funkcję ochronną i z tej przyczyny miarodajny do wykładni jej postanowień jest punkt widzenia tego, kto jest chroniony (por. wyrok SN z dnia 28 maja 1997r., III CKN 76/97 Lex nr 50796, wyrok SN z dnia 13 maja 2004 r., V CK 481/03, Lex nr 183801).
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał za zasadne twierdzenia powoda, że zapis § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) Ogólnych Warunków Umowy, stanowiący podstawę do ustalenia stawki za 1 roboczogodzinę w przypadku naprawy pojazdu w nierekomendowanym przez ubezpieczyciela zakładzie jest niejednoznaczny i nieprzejrzysty w zakresie metody obliczenia średniej arytmetycznej stawek. Rację ma powód, że brak jest wskazania zakresu czasowego przyjmowanego do wyliczeń oraz ilości i rodzaju przyjmowanych do wyliczeń zakładów naprawczych, ale też przede wszystkim wskazania czy do wyliczeń przyjmowane będą stawki rynkowe czy też stawki przyjęte pomiędzy pozwanym a współpracującymi zakładami. Tak sformułowana metoda obliczeń daje, zdaniem Sądu, pozwanemu jednostronne i nieweryfikowalne kryteria ustalania tej stawki, niemożliwe do wyliczenia przez poszkodowanego na etapie wyboru zakładu naprawczego. Co z kolei prowadzi do obniżania wypłacanego odszkodowania.
Potwierdza to również treść przedłożonej do odpowiedzi na pozew opinii/analizy sporządzonej przez pozwanego, z której wynika wprawdzie, że obejmuje ona zakłady naprawcze współpracujące z towarzystwem ubezpieczeniowym na terenie całego województwa (...), jednak bez wskazania źródła danych w zakresie wysokości stawek przyjętych do wyliczeń. Opinia biegłego sądowego przeprowadzona na potrzeby niniejszego postępowania wykazała natomiast, że cześć zakładów wymienionych w opinii pozwanego stosuje wyższe stawki detaliczne rozliczenia robocizny niż te ujęte w wyliczeniach pozwanego (por. tabela na stronie 4 opinii biegłego k. 88v. z tabelą pozwanego k. 35v.). Zatem z dużym prawdopodobieństwem pozwany przyjął do wyliczeń stawki wynikające ze stałej współpracy pozwanego z warsztatami, które nierzadko uwzględniają rabaty udzielane stronie pozwanej, a zatem nie były to stawki rynkowe. Opinia biegłego wskazuje również jednoznacznie na fakt, że nie wszystkie zakłady przyjęte do wyliczeń przez pozwanego miały odpowiednie zaplecze do dokonania naprawy uszkodzonego pojazdu.
Z uwagi na cel umowy ubezpieczenia, jakim jest zapewnienie ubezpieczonemu rzeczywistej ochrony, konieczne jest, aby umowa lub stanowiące jej część ogólne warunki ubezpieczenia precyzowały w sposób nie budzący wątpliwości już w chwili zawarcia umowy, jakie zdarzenia są, a jakie już nie są objęte odpowiedzialnością zakładu ubezpieczeń. O zakresie odpowiedzialności pozwanego decyduje zatem treść umowy ubezpieczenia, wykładana według zasady określonej w art. 15 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. A zatem, ponieważ w niniejszej sprawie zapisy OWU w zakresie ustalenia średniej stawki arytmetycznej za roboczogodzinę należało uznać za nieprecyzyjne i niejasne, które nie dawały poszkodowanemu możliwości ustalenia jej wysokości przed decyzją o pozostawieniu auta w konkretnym zakładzie naprawczym, za zasadne Sąd uznał przyjęcie stawki za roboczogodzinę przyjętej przez powoda, jako mieszczącej się w średniej stawek na rynku (...) w nieautoryzowanych zakładach naprawczych o standardzie porównywalnym z zakładem naprawczym powoda. Zgodnie z opinią biegłego, analiza rynku napraw powypadkowych w roku 2024r. wykazała, że stawki te mieściły się w zakresie 150-240 zł netto (średnia stawka 190 zł netto / 1 roboczogodzinę). Z opinii biegłego wynika również, że stawka powoda wynosząca 187 zł netto ma uzasadnienie zarówno w odniesieniu do ponoszonych kosztów działalności w zakresie napraw powypadkowych jak i uwarunkowań rynkowych, ponieważ mieściła się w zakresie stawek rozliczeniowych stosowanych przez porównywalne standardem zakłady naprawcze na rynku (...), zrzeszone w Cechu (...) w K..
Ponieważ sporna była pomiędzy stronami tylko wysokość stawki za 1 rgb, natomiast liczba roboczogodzin pozostawała poza sporem, Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1255,33 zł, to jest kwotę o jaką zostało obniżone odszkodowanie w związku ze zweryfikowaniem stawki roboczogodziny przez pozwanego. Na podstawie § 21 ust. 1 OWU stanowiącego, że ubezpieczyciel obowiązany jest spełnić świadczenie w terminie trzydziestu dni od daty zgłoszenia szkody, w związku z § 14 ust. 2 OWU, zgodnie z którymi odszkodowanie jest płatne na podstawie przedłożonej faktury za naprawę, która w niniejszej sprawie została przedłożona pozwanemu w dniu 29.01.2025r., a także wobec tego, że ostateczna decyzja odszkodowawcza została wydana w dniu 29.01.2025r. (a więc od tego dnia pozwany pozostawał w opóźnieniu z zapłatą pełnego odszkodowania), Sąd zasądził odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia 29.01.2025r., w pozostałym zakresie powództwo oddalił.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 100 kodeksu postępowania cywilnego. Skoro powód uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania, Sąd uznał, że pozwany winien zwrócić powodowi całość uiszczonych przez niego kosztów procesu. Na koszty procesu powoda w niniejszej sprawie w wysokości 387 zł składają się: opłata od pozwu w wysokości 100 zł (ustalona na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 270 zł (ustalony na podstawie Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych), opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
W punkcie IV wyroku w myśl art.113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przy odpowiednim zastosowaniu zasad rozliczeń kosztów postępowania, wydatkami tymczasowo poniesionymi przez Skarb Państwa Sąd obciążył pozwanego. Na wydatki te złożyło się niepokryte z zaliczek wynagrodzenie biegłego za sporządzoną opinię wraz z opinią uzupełniającą w kwocie 486,13 zł.
ZARZĄDZENIE
1. (...)
2. (...)
3. (...)
(...)