Wyrok z 16 kwietnia 2026, sygn. II K 1222/25

Formularz UK 1

Sygnatura akt

II K 1222/25

E. wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

USTALENIE FAKTÓW

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

U. P.

W okresie od 1 lipca 2024 roku do 20 marca 2025 roku w S., uchylał się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec córki K. P. (1), określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu, III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z dnia 18 października 2019 roku o sygn. akt III RC 455/19 w kwocie 500 zł miesięcznie, przy czym łączna wysokość powstałych zaległości przekracza równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych, przy czym czynu tego dopuścił się w ramach powrotu do przestępstwa przed upływem 5 lat od odbycia kary pozbawienia wolności odbytej w okresie od 22.01.2023r. do 22.03.2024r. orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 12.01.2023 roku o sygn. II K 1512/22 oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 28.06.2023r. o sygn. II K 671/23 w łącznym wymiarze 1 roku i 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za popełnienie przestępstw podobnych.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

A. G. pozostawała w związku z U. P. w okresie od 2017 roku do 2019 roku. Z tego związku urodziła się im córka - K. P. (2).

W dniu 6 listopada 2019 roku przed Sądem Rejonowym w Toruniu III Wydział Rodzinny i Nieletnich zapadł wyrok zaoczny, na mocy którego U. P. został zobowiązany do płacenia rat alimentacyjnych na rzecz córki K. w wysokości po 500 zł miesięcznie do rąk jej matki.

U. P. nie płacił alimentów. Ostatniej dobrowolnej wpłaty dokonał 27 czerwca 2024 roku. W okresie od 1 lipca 2024 roku do 20 marca 2025 roku nie wpłacił żadnych środków na poczet alimentów. Od 2021 roku nie miał kontakt z dzieckiem. Nie przekazywał mu także żadnych prezentów. Małoletnia córka pozostawała na utrzymaniu matki i jej męża, wówczas oboje pracowali, a kiedy matka dziecka przestała pracować, jej mąż wykonywał dodatkowe prace. W tym okresie A. G. nie pobierała świadczeń z funduszu alimentacyjnego z uwagi na przekroczenie kryterium dochodu. Rodzinie niczego nie brakowało, wszelkie potrzeby małoletniej były zaspokojone.

K. P. (2) ma 7 lat. Ma stwierdzone (...), w związku z czym korzysta z bezpłatnych wizyt u psychiatry i przyjmuje refundowane leki.

U. P. w okresie od 1 lipca 2024 roku do 20 marca 2025 roku nie był zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy. Nie figurował w ewidencji od dnia 9 maja 2024 roku, kiedy to nie stawił się na wyznaczone spotkanie. W okresie objętym zarzutem nie pracował, nie pobierał renty, emerytury czy zasiłków z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Od 21 marca 2025 roku przebywał w zakładzie karnym.

wyjaśnienia U. P.

57-58v., 98-98v.

zeznania A. G.

33-33v., 98v, 101v.

5v.-6

karta rozliczeniowa ds. (...)

2-4v.

informacja z PUP

13-16

informacja z ZUS

20

dane z (...)

81

zaświadczenie o wyegzekwowanych kwotach

96

U. P. był dotychczas wielokrotnie karany, w tym także za przestępstwa niealimentacji - na kary bezwzględne pozbawienia wolności.

W okresie od 22 stycznia 2023 roku do 22 marca 2024 roku U. P. odbył karę pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 12 stycznia 2023 roku o sygn. II K 1512/22 oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 28 czerwca 2023 roku o sygn. II K 671/23 w łącznym wymiarze 1 roku 6 miesięcy pozbawienia wolności za popełnienie przestępstw podobnych.

karta karna

48-53

odpis wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Toruniu

39-39v.

odpis wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu

41

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

OCena DOWOdów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

1.1.1

wyjaśnienia U. P.

Sąd uznał za wiarygodne wyjaśnienia oskarżonego w zakresie przyznania się przez niego do winy. Znajduje to potwierdzenie w zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym. Oskarżony wskazał, że w okresie objętym zarzutem był bezrobotny, nie zarejestrował się w i nie mógł znaleźć pracy z uwagi na złamanie nogi w grudniu 2024 roku. Dodał, że płacił alimenty do lipca 2024 roku. Wyjaśnił również, że nie ma kontaktu z dzieckiem od 2022 roku i nie przekazywał mu żadnych prezentów. Sąd dał wiarę oskarżonemu na okoliczność, iż nie zarejestrował się jako bezrobotny i nie posiadał zatrudnienia, bowiem korespondowało to z pozostałymi dowodami. Za niewiarygodne Sąd uznał wyjaśnienia U. P., w których wskazał, iż nie mógł znaleźć pracy z uwagi na złamanie - Sąd uznał je za próbę uniknięcia lub ograniczenia odpowiedzialności karnej.

zeznania A. G.

Sąd uznał za wiarygodne zeznania matki małoletniej K. P. (1), opisujące sytuację materialną jej i jej dzieci, jak również zachowanie oskarżonego. Sąd dał wiarę świadkowi także w kwestiach pobocznych, niemających bezpośredniego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, a dotyczące chociażby kwestii kontaktów między ojcem a dzieckiem. Zeznania A. G. należy ocenić jako konsekwentne, logiczne i jasne oraz korespondujące z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, na przykład w postaci informacji od komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne w sprawie zadłużenia alimentacyjnego. Sąd nie dostrzegł, by zeznania świadka cechowały się negatywnym stosunkiem do oskarżonego i by chciała mu ona zaszkodzić. Brak jest zatem podstaw do podważenia ich wiarygodności.

dokumentacja Komornika Sądowego, informacja PUP, informacja ZUS, dane (...), odpisy wyroków, karta karna

Sąd dał wiarę wszelkim przeprowadzonym w sprawie dowodom z dokumentów, na których oparł ustalenia faktyczne w niniejszej sprawie, w postaci dokumentacji uzyskanej od Komornika Sądowego, informacji z Powiatowego Urzędu Pracy, ZUS, danych z (...), odpisów wyroków, a także danych o karalności oskarżonego. Dokumenty te zostały pozyskane i sporządzone zgodnie z wymogami procedury karnej, a żadna ze stron nie zakwestionowała ich rzetelności ani prawdziwości. Również Sąd nie miał podstaw do podważenia ich wiarygodności.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

X☐3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

I

U. P.

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Do zrealizowania znamion przestępstwa z art. 209 § 1 kk wystarczy, że wskutek uchylania się zobowiązanego od obowiązku alimentacyjnego, który został określony co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem lub innym organem albo inną umową, powstanie zaległość, której łączna wysokość stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące. „Uchylanie się” polega na niewykonywaniu nałożonego na sprawcę obowiązku, który jest możliwy do wykonania. Przestępstwa niealimentacji dopuści się zatem jedynie taka osoba, która mimo tego, że obiektywnie może wykonywać ciążący na niej obowiązek alimentacyjny, nie robi tego ze złej woli.

Z kolei, jeśli sprawca naraża uprawnionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, to jego zachowanie wypełnia znamiona czynu zabronionego z art. 209 § 1a kk. W tym miejscu należy zaznaczyć, że przez „zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych” rozumie się dostarczenie środków materialnych koniecznych nie tylko do utrzymania, ale także do uzyskania niezbędnego wykształcenia i korzystania z dóbr kulturalnych. Konieczne jest nie tylko zabezpieczenie minimum egzystencji uprawnionemu, ale także stworzenie mu warunków umożliwiających zaspokojenie potrzeb życiowych wyższego rzędu, tj. zapewnieniu możliwości wykształcenia czy dostępu do dóbr kulturalnych. Co więcej, fakt zaspakajania podstawowych potrzeb życiowych uprawnionego kosztem znacznego wysiłku osoby współzobowiązanej do alimentacji, albo przez inne osoby niezobowiązane, a także z funduszu alimentacyjnego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie wyłącza ustawowego znamienia narażenia na niemożność zaspokojenia tych potrzeb. Jedynie w sytuacji, gdy osoba uprawniona do świadczeń alimentacyjnych uzyskała majątek w pełni wystarczający na zaspokajanie jej podstawowych potrzeb, odpada materialna podstawa bytu tego przestępstwa.

W niniejszej sprawie oskarżonemu zarzucono popełnienie przestępstwa z art. 209 § 1a kk w zw. z art. 64 § 1 kk.

W ocenie Sądu, U. P. swoim zachowaniem zrealizował znamiona przestępstwa z art. 209 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk. Obowiązek alimentacyjny względem córki K. P. (1) został nałożony na oskarżonego na podstawie wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 18 października 2019 roku w sprawie III RC 455/19 w wysokości 500 złotych miesięcznie. W okresie od 1 lipca 2024 roku do 20 marca 2025 roku nie wypełniając tego obowiązku, spowodował on zaległość przekraczającą 3 świadczenia okresowe. Co więcej, Sąd ustalił, że oskarżony od tego obowiązku „uchylał się”, tj. mając obiektywną możliwość jego wykonywania, nie dopełniał go ze złej woli. Nie podejmował on bowiem żadnych starań, by znaleźć zatrudnienie, mimo że nie było żadnych obiektywnych ku temu przeszkód, nie dołożył w tym zakresie minimum staranności. Sąd nie dał wiary oskarżonemu, że miał trudności ze znalezieniem pracy z uwagi na złamanie nogi. Wyjaśnienia te nie zostały poparte żadną dokumentacją medyczną. Co więcej, nawet gdyby uznać, że doszło do utraty zdrowia w tym zakresie, nie jest to przeszkoda długotrwała i nie usprawiedliwia oskarżonego, któremu przypisano przestępstwo niealimentacji popełnione w okresie od 1 lipca 2024 roku do 20 marca 2025 roku. Także wytłumaczenie oskarżonego, że nie mógł zarejestrować się w Urzędzie Pracy nie znajduje żadnego uzasadnienia. Okoliczność ta wynikała jedynie z jego własnych wcześniejszych zaniedbań - niestawiania się na umówione spotkania bez usprawiedliwienia, co skutkowało utratą statusu osoby bezrobotnej.

Oskarżony jest osobą dojrzałą, znał obowiązujące prawo, miał także świadomość istnienia obowiązku alimentacyjnego wobec swojej córki i wiedział, że jego zachowanie jest niezgodne z prawem i niesie za sobą konsekwencje. Działał umyślnie w zamiarze bezpośrednim. Przez okres objęty zarzutem U. P. nie tylko nie wypełniał obowiązku łożenia na utrzymanie swojego dziecka w sposób określony w orzeczeniu, tj. poprzez przekazywanie jego matce należnych środków, ale także w żaden inny sposób nie uczestniczył w jego utrzymaniu, nie utrzymując kontaktów z córką i nie wiedząc nawet w jakich warunkach żyje, co sam przyznał w złożonych przez siebie wyjaśnieniach.

Jednocześnie należy wskazać na ustalenia dokonane w toku postępowania dotyczące sytuacji materialnej małoletniej uprawnionej. Jak zeznała matka dziecka - A. G., w okresie objętym zarzutem pracowała zarówno ona, jak i jej mąż. Kiedy z pracy zrezygnowała, mąż podejmował dodatkowe zatrudnienie, by zapewnić odpowiedni byt rodzinie. A. G. nie pobierała w tym okresie świadczeń z funduszu alimentacyjnego ze względu na przekroczenie kryterium dochodu. Jak sama wskazała, w rodzinie nie brakowało pieniędzy, była ona w stanie utrzymać córkę i zapewnić jej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych bez alimentów należnych od U. P.. Tym samym Sąd, uprzedzając o tym strony na rozprawie, dokonał zmiany kwalifikacji prawnej i opisu czynu zarzucanego oskarżonemu, w ten sposób, że wyeliminował znamię narażenia uprawnionego na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, tj. przyjął kwalifikację z art. § 1, nie zaś z § 1a.

Art. 64 § 1 kk stanowi, że jeżeli sprawca skazany za przestępstwo umyślne na karę pozbawienia wolności popełnia w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary umyślne przestępstwo podobne do przestępstwa, za które był już skazany, sąd wymierza karę przewidzianą za przypisane przestępstwo w wysokości powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a może ją wymierzyć w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku przestępstwa niealimentacji popełnionego przez U. P.. W okresie od 22 stycznia 2023 roku do 22 marca 2024 roku odbył on bowiem karę pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 12 stycznia 2023 roku o sygn. II K 1512/22 oraz wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia 28 czerwca 2023 roku o sygn. II K 671/23 w łącznym wymiarze 1 roku 6 miesięcy pozbawienia wolności za popełnienie przestępstw podobnych.

Sąd zatem przypisał oskarżonemu odpowiedzialność za przestępstwo z art. 209 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk.

Czyn oskarżonego był społecznie szkodliwy, jak również zawiniony, o czym więcej w części 4. uzasadnienia.

☐3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i
środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

U. P.

I

I

Zgodnie z art. 53 § 1 kk, Sąd wymierza karę według swojego uznania, w granicach przewidzianych w ustawie, uwzględniając stopień społecznej szkodliwości czynu, okoliczności obciążające i okoliczności łagodzące, cele kary w zakresie społecznego oddziaływania, a także cele zapobiegawcze, które ma ona osiągnąć w stosunku do skazanego. Dolegliwość kary nie może przekraczać stopnia winy.

Oskarżony jest osobą dorosłą, co do której nie ujawniły się żadne okoliczności obniżające stopień winy ani też inna okoliczność przemawiająca za wystąpieniem anormalnej sytuacji motywacyjnej. Znał reguły obowiązujące w społeczeństwie, albowiem już wcześniej był skazywany za przestępstwa z art. 209 § 1a kk.

Stopień społecznej szkodliwości czynu był znaczny biorąc pod uwagę wagę naruszonych dóbr. Oskarżony popełnił przestępstwo umyślnie, z zamiarem bezpośrednim, zaś okres jego popełnienia był stosunkowo długi i wynosił ponad 7 miesięcy.

W ocenie Sądu do okoliczności łagodzących należało zaliczyć jedynie przyznanie się oskarżonego do winy.

Do okoliczności obciążających należało z kolei zaliczyć wielokrotną uprzednią karalność oskarżonego, w tym także za przestępstwa z art. 209 § 1a kk. Tak bogata karta karna oskarżonego, jak również różnorodność popełnianych przez niego przestępstw świadczy o tym, jak bardzo jest zdemoralizowany oraz o tym, że poprzednie wyroki zapadłe wobec oskarżonego nie odniosły pożądanego efektu.

Czyn penalizowany przez art. 209 § 1 kk jest zagrożony karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Art. 64 § 1 kk stanowi natomiast, że sąd wymierza karę przewidzianą za przypisane przestępstwo w wysokości powyżej dolnej granicy ustawowego zagrożenia, a może ją wymierzyć w wysokości do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę.

Sąd na podstawie art. 209 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk wymierzył oskarżonemu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Zdaniem Sądu wymierzona kara w odpowiednim stopniu uwzględnia stopień społecznej szkodliwości czynu, zawinienie oraz cele zapobiegawcze i wychowawcze, jakie ma odnieść w stosunku do sprawcy.

Wymierzenie oskarżonemu kary łagodniejszej naruszałoby społeczne poczucie sprawiedliwości, a nadto stanowiłoby niewystarczające zabezpieczenie funkcji represyjnej. Zachowanie oskarżonego musiało spotkać się z surową reakcją, mieszczącą się jednak w granicach wyznaczonych przez stopień winy sprawcy.

Wcześniejsze wyroki nie spowodowały u oskarżonego zmiany jego nagannego zachowania. Orzekane wobec niego kary o charakterze wolnościowym ulegały zamianie na zastępcze kary pozbawienia wolności. Wymierzanie takiego rodzaju kary jest zatem zwyczajnie niezasadne. Kara grzywny w przypadku przestępstwa niealimentacji jest karą trudną do wyegzekwowania, zważywszy na fakt, iż oskarżony nie płacił alimentów na rzecz córki. Także wykonanie kary ograniczenia wolności wiązałoby się z trudnościami z uwagi na argument wskazany powyżej, tj. orzekania wobec oskarżonego tego rodzaju kar i niewykonywaniu ich, co powodowało orzekanie zastępczych kar pozbawienia wolności.

Także kary pozbawienia wolności orzekane w sprawach o przestępstwa z art. 209 § 1a kk nie przynosiły zamierzonych rezultatów. Dlatego też oskarżony winien zdawać sobie sprawę z tego, że kolejne wystąpienia przeciwko prawu będą się wiązać z coraz dotkliwszymi konsekwencjami.

W ocenie Sądu tylko bezwzględna kara pozbawienia wolności, przynajmniej w założeniu, jest w stanie osiągnąć wszystkie cele zapobiegawcze i wychowawcze w stosunku do oskarżonego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.

Jednocześnie należy wskazać, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki formalne do zastosowania warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności.

Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

7.  KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II

W punkcie II wyroku Sąd zasądził od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Toruniu na rzecz adwokat X. I. kwotę 1446,48 złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonemu z urzędu. Kwotę ustalono w oparciu o treść § 17 ust. 2 pkt 3 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2026 r. poz. 87), a następnie powiększono o należny podatek VAT zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia.

III

Sąd na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 123 ze zm.) i art. 624 kpk zwolnił oskarżonego od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej, a wydatkami poniesionymi od chwili wszczęcia postępowania obciążył Skarb Państwa z uwagi na jego sytuację majątkową i widmo wykonywania kolejnej kary pozbawienia wolności. W ocenie Sądu, jeżeli oskarżony uzyska jakiekolwiek środki finansowe, to powinien je w pierwszej kolejności przeznaczyć na utrzymanie swojego dziecka.

Podpis