Postanowienie SN z 11 maja 2012, sygn. II CZ 7/12
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
oddalono zażalenie
Przedmiot
o zapłatę
Typ sprawy
sprawa cywilna
Kwota główna
7 022,22 zł · kwota roszczenia z pożyczki
Etap
zażalenie
Tryb
posiedzenie niejawne
Tematy
odszkodowanie
Role w sprawie
pozwany
Skarb Państwa
Data orzeczenia
11 maja 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Cywilna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Kazimierz Zawada
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 11 maja 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Anna Owczarek
SSN Marta Romańska
w sprawie z powództwa Skarbu Państwa – Komendanta Powiatowego
Policji w Z.
przeciwko D. M.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 11 maja 2012 r.,
zażalenia strony powodowej
na postanowienie o kosztach zawarte w pkt II
wyroku Sądu Okręgowego
z dnia 29 września 2011 r.,
oddala zażalenie.
2
Uzasadnienie
Strona powodowa wniosła o zasądzenie na jej rzecz od pozwanej kwoty
7 022,22 zł tytułem zwrotu odszkodowania i uposażenia wypłaconego policjantowi
poszkodowanemu przez pozwaną.
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 11 marca 2011 r. zasądził od pozwanej na
rzecz strony powodowej kwotę 3 410 zł, odpowiadającą jednorazowemu
odszkodowaniu wypłaconemu poszkodowanemu policjantowi. W pozostałym
zakresie, tj. dotyczącym zwrotu kwoty 3 612,22 zł, odpowiadającej uposażeniu
wypłaconemu poszkodowanemu policjantowi na podstawie art. 121 ust. 1 ustawy
z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (jedn. tekst: Dz. U. 2007 r. Nr 43, poz. 277
ze zm.) za okres niezdolności do pracy, powództwo oddalił, wyjaśniając, że w tym
zakresie było ono bezzasadne, zgodnie z wykładnią przyjętą w uchwale pełnego
składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2010 r., III CZP
35/11 (OSNC 2011, nr 2, poz. 13).
Wyrokiem z dnia 29 września 2011 r. Sąd Okręgowy zmienił wyrok Sądu
Rejonowego z dnia 11 marca 2011 r. i oddalił powództwo także w części dotyczącej
zwrotu kwoty 3 410 zł, odpowiadającej odszkodowaniu wypłaconemu
poszkodowanemu policjantowi na podstawie art. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r.
o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających
w związku ze służbą w Policji (Dz. U. Nr 53, poz. 345 ze zm.). W uzasadnieniu
wyjaśnił, że również w tej części powództwo powinno być oddalone w świetle
wykładni przyjętej w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego
z dnia 8 października 2010 r., III CZP 35/10.
W punkcie II wyroku z dnia 29 września 2011 r. Sąd Okręgowy zasądził od
strony powodowej na rzecz pozwanej kwotę 738 zł tytułem zwrotu kosztów
zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
W zażaleniu na rozstrzygnięcie zawarte w tym punkcie strona powodowa
zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie art. 102 w związku z art. 391 §1 k.p.c.
przez nieodstąpienie od obciążenia jej kosztami procesu w postępowaniu
3
apelacyjnym. W ocenie strony powodowej, za odstąpieniem od obciążenia jej
kosztami procesu w postępowaniu apelacyjnym przemawiało to, że w chwili
wniesienia pozwu w judykaturze utrwalony był pogląd przemawiający za
zasadnością wytoczonego powództwa, mimo to jednak doszło do oddalenia tego
powództwa w całości pod wpływem odmiennej wykładni przyjętej przez Sąd
Najwyższy w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z dnia 8 października 2010 r.,
III CZP 35/10.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Według art. 102 k.p.c., który na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. znajduje
odpowiednie zastosowanie również w postępowaniu apelacyjnym, sąd
w szczególnie uzasadnionych wypadkach może - w drodze wyjątku od wyrażonej
w art. 98 § 1 k.p.c. reguły odpowiedzialności za koszty procesu stosownie do
wyniku sprawy – zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów procesu
albo nie obciążyć jej w ogóle kosztami procesu. Podstawę zastosowania art. 102
k.p.c. mogą stanowić zarówno – oceniane z punktu widzenia zasad współżycia
społecznego – okoliczności dotyczące samej strony, jej sytuacji życiowej i stanu
majątkowego, jak i okoliczności związane z przebiegiem postępowania sądowego.
W związku z tym nie ma przeszkód do uznania za podstawę zastosowania art. 102
k.p.c. także zmiany w toku procesu w danej sprawie w orzecznictwie Sądu
Najwyższego wykładni przepisów prawa istotnych z punktu widzenia
rozstrzygnięcia tej sprawy.
Oparta na kryterium słusznościowym ocena sądu drugiej instancji dotycząca
istnienia wypadku szczególnie uzasadnionego w rozumieniu art. 102 k.p.c. należy
jednak do sfery uznania sądu. W związku z tym zakwestionowanie tej oceny może
nastąpić jedynie wyjątkowo, w razie decyzji sądu oczywiście niemieszczącej się
w granicach przyznanej mu swobody przez art. 102 k.p.c. (por. np. postanowienie
Sądu Najwyższego: z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, LEX nr 621775).
W sprawie do takiego naruszenia art. 102 k.p.c. nie doszło. Uchwała pełnego
składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2010 r., III CZP
35/11, została opublikowana na długo przed terminem rozprawy apelacyjnej
w sprawie. Strona powodowa reprezentowana przez radcę prawnego mogła się
4
więc z nią zapoznać. Z uzasadnienia tej uchwały jednoznacznie wynika, że jeżeli
chodzi o zwrot odszkodowania wypłaconego na podstawie art. 5 ustawy z dnia
16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób
pozostających w związku ze służbą w Policji, to poprzednio przeważający
w judykaturze Sądu Najwyższego korzystny dla strony powodowej pogląd nie
został zaakceptowany przez pełny skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego.
W związku z tym strona powodowa powinna się liczyć z możliwością
uwzględnienia przez Sąd Okręgowy apelacji pozwanej. Jeżeli zaś chciała uniknąć
ryzyka poniesienia kosztów przegranej w postępowaniu apelacyjnym, to powinna
była cofnąć pozew w zakresie objętym zaskarżeniem przeciwniczki i wnieść
o nieobciążenie kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na niekorzystną
dla niej zmianę wykładni przepisów prawnych.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814
k.p.c. orzekł jak
w sentencji.. nie doszło. Uchwała pełnego
składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2010 r., III CZP
35/11, została opublikowana na długo przed terminem rozprawy apelacyjnej
w sprawie. Strona powodowa reprezentowana przez radcę prawnego mogła się
4
więc z nią zapoznać. Z uzasadnienia tej uchwały jednoznacznie wynika, że jeżeli
chodzi o zwrot odszkodowania wypłaconego na podstawie art. 5 ustawy z dnia
16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób
pozostających w związku ze służbą w Policji, to poprzednio przeważający
w judykaturze Sądu Najwyższego korzystny dla strony powodowej pogląd nie
został zaakceptowany przez pełny skład Izby Cywilnej Sądu Najwyższego.
W związku z tym strona powodowa powinna się liczyć z możliwością
uwzględnienia przez Sąd Okręgowy apelacji pozwanej. Jeżeli zaś chciała uniknąć
ryzyka poniesienia kosztów przegranej w postępowaniu apelacyjnym, to powinna
była cofnąć pozew w zakresie objętym zaskarżeniem przeciwniczki i wnieść
o nieobciążenie kosztami postępowania apelacyjnego ze względu na niekorzystną
dla niej zmianę wykładni przepisów prawnych.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39814
k.p.c. orzekł jak
w sentencji.