Wyrok z 17 maja 2023, sygn. II Ca 547/23

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 17 maja 2023 r.

Sąd Okręgowy we Wrocławiu Wydział II Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący: Sędzia SO Izabela Baca - Schmitz

po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 r. we Wrocławiu

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z powództwa J. S.

przeciwko Towarzystwu (...) S.A. z siedzibą w W.

o zapłatę

na skutek apelacji powódki

od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu

z dnia 1 grudnia 2022 r.

sygn. akt I C 1416/21

I.  oddala apelację;

II.  zasądza od powódki na rzecz strony pozwanej kwotę 900 zł kosztów postępowania apelacyjnego.

Sygn. akt II Ca 547/23

UZASADNIENIE

Na wstępie wskazać należy, że Sąd II instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, a zatem uzasadnienie wyroku zawiera stosownie do treści art. 505 ¹³§2 k.p.c. jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

Sąd Okręgowy - po dokonaniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie oraz apelacji złożonej przez powódkę - uznał, że apelacja ta nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd II instancji przyjął za własne ustalenia faktyczne, prawidłowo poczynione przez Sąd Rejonowy. Podzielił ponadto wnioski wyprowadzone przez Sąd I instancji z tak dokonanych ustaleń oraz przytoczoną na ich poparcie argumentację prawną.

W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutów apelacji dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, to jest art. 233 § 1 k.p.c., w tym m.in. poprzez dokonanie dowolnej zamiast swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, iż strona pozwana przedstawiła w swojej ofercie warunki najmu, podczas gdy w ogóle informacje o akceptowalnych stawkach trudno uznać za ofertę. Zdaniem apelującej strona pozwana powinna była przedstawić poszkodowanemu realną propozycję najmu pojazdu zastępczego.

Zarzut ten był bezzasadny. W okolicznościach niniejszej sprawy nie sposób bowiem uznać, że osoba upoważniona przez poszkodowanego w rozmowie telefonicznej w dniu 21.06.2018 r. poinformowała ubezpieczyciela o zamiarze poszkodowanego skorzystania z pojazdu zastępczego i zwróciła się o przedstawienie warunków jego najmu. Z nagrania rozmowy wynika, iż pracownik warsztatu samochodowego na pytanie pracownika infolinii ubezpieczyciela, czy poszkodowanemu potrzebny będzie pojazd zastępczy, odpowiedział, że tego nie wie. Wówczas osoba udzielająca informacji pouczyła zgłaszającego szkodę, że w przypadku unieruchomienia pojazdu i potrzeby skorzystania z pojazdu zastępczego można skontaktować się z infolinią ubezpieczyciela, jednocześnie wskazała stawkę najmu pojazdu zastępczego. Pracownik warsztatu samochodowego zapytał się wówczas jedynie o to, na jaki czas przysługiwałby pojazd zastępczy. W tej sytuacji stwierdzić należy, iż w rozmowie telefonicznej upoważniona przez poszkodowanego osoba ani nie wskazała, iż poszkodowany zamierza skorzystać z pojazdu zastępczego, ani nie była zainteresowana warunkami najmu takiego pojazdu poza okresem, na jaki pojazd może być udostępniony. Trudno zatem w tych okolicznościach zarzucić ubezpieczycielowi, że nie przedstawił poszkodowanemu pełnej oferty najmu pojazdu, skoro taką ofertą poszkodowany w tym czasie w ogóle nie był zainteresowany. Nagranie nie potwierdza twierdzeń apelującej, iż konsultant nie był w stanie odpowiedzieć na podstawowe pytania. Jedyne pytanie jakie padło dotyczyło bowiem hipotetycznego okresu najmu pojazdu zastępczego w sytuacji, gdy nie było wiadome, czy w ogóle poszkodowany będzie potrzebował takiego pojazdu. Trudno na tak ogólnikowe pytanie udzielić odpowiedzi, którą można byłoby uznać za ofertę najmu pojazdu zastępczego.

Reasumując, w niniejszej sprawie istotne było, iż przed zawarciem umów najmu pojazdu zastępczego poszkodowany – pomimo pouczenia osoby upoważnionej przez niego - o możliwości skorzystania z pojazdu zastępczego w ramach oferty udostępnionej przez ubezpieczyciela i o skutkach wynajęcia pojazdu za kwotę wyższą od wskazanej – nie podjął żadnych działań zmierzających do przedstawienia mu tej oferty, a tym samym zmierzających do minimalizacji szkody. Skoro poszkodowany nie skierował takiego zapytania do strony pozwanej, nie sposób ustalić, czy warunki najmu zaoferowane mu w ramach zawartych ostatecznie przez niego umów były – jak twierdzi powódka - korzystniejsze od tych oferowanych przez kontrahentów ubezpieczyciela.

Niezasadny był zatem zarzut naruszenia prawa materialnego i to zarówno art. 361§1 k.c, jak i art. 354§1 k.c. w zw. z art. 362 k.c. oraz art. 354§2 k.c, normujących obowiązek współdziałania poszkodowanego i dążenia do minimalizacji szkody. Wprawdzie odpowiedzialność ubezpieczyciela obejmuje celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki na najem pojazdu zastępczego, jednak nie wszystkie wydatki mogą być refundowane. Istnieje bowiem obowiązek wierzyciela zapobiegania szkodzie i zmniejszania jej rozmiarów, z zachowaniem rozsądnej proporcji między korzyścią wierzyciela a obciążeniem dłużnika (por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów Sąd Najwyższy z dnia 17.11.2011 r, II CZP 5/11). Podnoszona przez apelującą kwestia braku obowiązku poszkodowanego poszukiwania najtańszego sposobu wypożyczenia pojazdu zastępczego nie może być pojmowana w sposób absolutny, w oderwaniu od wyżej wskazanych zasad. Zakres kosztów korzystania z najmu pojazdu zastępczego musi być bowiem uzasadniony takimi okolicznościami, które przyjmując racjonalne zachowanie wierzyciela, pozwolą na uznanie tych wydatków za koszty celowe i ekonomicznie uzasadnione, rozsądnie wyliczone przy zachowaniu reguł doświadczenia życiowego.

Jak ustalono strona pozwana zadeklarowała gotowość organizacji pojazdu zastępczego poszkodowanemu w ramach likwidacji szkody, wskazując, iż pokrywa koszt takiego najmu. Zgodzić się należy z Sądem Rejonowym, który powołując się na uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24.08.2017r. (III CZP 20/17), stwierdził, że w ramach ciążącego na poszkodowanym obowiązku minimalizacji szkody mieści się obowiązek niezwłocznego zasięgnięcia informacji co do tego, czy ubezpieczyciel może zaproponować mu pojazd zastępczy i na jakich warunkach. Obowiązek ten ciąży na samym poszkodowanym. Konieczność dodatkowego kontaktu z ubezpieczycielem, także w formie telefonicznej w przypadku, gdy zaistnieje potrzeba skorzystania z pojazdu zastępczego, nie może być uznana za niedogodność, która uzasadnia poniesienie wyższych kosztów najmu. Z tego też względu nie wszystkie wydatki związane z najmem pojazdu zastępczego mogą być refundowane. Podkreślić należy, iż taka wykładnia nie eliminuje, ani nie ogranicza przysługującej poszkodowanemu swobody wyboru przedsiębiorcy wynajmującego pojazd, a jedynie powoduje, że zawierając umowę na mniej korzystnych warunkach od proponowanych przez ubezpieczyciela, poszkodowany musi się liczyć z tym, że ostatecznie będzie zobowiązany ponieść samodzielnie część związanych z tym kosztów. W okolicznościach niniejszej sprawy bez znaczenia pozostaje zatem, czy stawka najmu pojazdu zastępczego wskazana przez powódkę była stawką rynkową i czy to na powódce w świetle art. 6 k.c. spoczywał ciężar wykazania tego faktu..

Z zebranego materiału dowodowego nie wynika przy tym, jakimi kryteriami kierował się poszkodowany w wyborze oferty najmu pojazdu zastępczego, ani by zgłosił stronie pozwanej potrzebę najmu takiego pojazdu z zapytaniem, na jakich dokładnie warunkach nastąpiłby wynajem pojazdu w ramach postępowania likwidacyjnego. Należało zatem uznać, że poszkodowany nie dopełnił obowiązku współdziałania z wierzycielem oraz minimalizowania szkody, skoro nie poczynił żadnych ustaleń o oferowanych na rynku stawkach i innych warunkach najmu pojazdów zastępczych oraz nie skorzystał z informacji strony pozwanej o oferowanych przez nią warunkach. Tak wygenerowane koszty najmu pojazdu zastępczego nie pozostają w całości w adekwatnym związku przyczynowym ze zdarzeniem z dnia 21.06.2018 r.

Mając powyższe okoliczności na względzie, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację powódki.

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98§1 k.p.c. w zw. z art. 391§1 k.p.c. Zasądzona kwota 900 zł obejmuje wynagrodzenie pełnomocnika procesowego (§ 2 pkt 4 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) .

ZARZĄDZENIE

(...)

(...)

(...)

(...)