Uzasadnienie z 16 lipca 2024, sygn. III Ca 1630/23

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 26 maja 2022 r. powódka M. S. wniosła o zasądzenie od pozwanego (...) S.A. w W.:

- kwoty 16.314,88 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 18 maja 2022 r. do dnia zapłaty tytułem zapłaty odszkodowania za uszkodzenie pojazdu marki A. (...) w zdarzeniu z dnia 23 lutego 2022 r.;

- kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Powódka wskazała, że pozwany wypłacił na jej rzecz kwotę 19.213,84 zł.

W sprzeciwie od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów postępowania z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty. Pozwany poinformował o przyznaniu powódce odszkodowania z tytułu kosztów naprawy w wysokości 19.213,84 zł. Poszkodowana nie korzystając z możliwości dokonania naprawy w sieci naprawczej pozwanego w sposób nieuzasadniony odmówiła współdziałania z ubezpieczycielem zwiększając w zasadzie rozmiar szkody.

Wyrokiem z dnia 1 czerwca 2023r. Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 14.357.15 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 18 maja 2022r. do dnia zapłaty oraz kwotę 3508,92 zł z tytułu zwrot kosztów postępowania. W pozostałym zakresie Sąd I Instancji oddalił powództwo.

Apelację od powyższego rozstrzygnięcia w części uwzględniającej powództwo co do kwoty 5151,71 zł oraz w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu wniosła strona pozwana.

Skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu:

1.naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a.art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez niewszechstronną , wybiórczą i fragmentaryczną ocenę materiału dowodowego, co skutkowało dowolną oceną dowodów i pominięciem okoliczności mających istotne znaczenie lub nienadanie im odpowiedniej wagi poprzez;
- nienadanie odpowiedniego znaczenia faktom wynikającym z dowodów z dokumentu w postaci pisma pozwanego z dnia 2 marca 2023r. wraz z kosztorysem naprawy pojazdu do szkody, z których to dokumentów wynika, że pozwany poinformował poszkodowanego o faktycznej możliwości nabycia za pośrednictwem, części oryginalnych oraz materiałów lakierniczych z uwzględnieniem 16% rabatu na części i 40 % rabatu na materiały lakiernicze,

- brak ustaleń w zakresie tego, że poszkodowany nie podjął jakiejkolwiek inicjatywy nakierowanej na pozyskanie części i materiałów lakierniczych z rabatami, w szczególność nie starał się uzyskać u ubezpieczyciela informacji, co do wskazania zakładu naprawczego współpracującego z pozwaną, celem ustalenia możliwości naprawienia szkody za kwotę wskazaną przez ubezpieczyciela,

- nienadanie odpowiedniego znaczenia dokumentom w postaci porozumień zawartych przez pozwanego z (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na nabycie materiału lakierniczego z rabatem 40 % oraz porozumień z (...) spółka z o.o. na części z rabatem 16 %, co skutkowało błędnym ustaleniem, że ceny części zamiennych oraz materiałów lakierniczych uwzględnione w kalkulacji pozwanego, nie są cenami realnie występującymi na rynku, podczas gdy skoro takie porozumienia zostały zwarte, to oznacza, że podmioty te były gotowe do zapewnienia części zamiennych oraz materiałów lakierniczych po cenach wynikających z zastosowania rabatów, a powód nie udowodnił, że poszkodowany zwrócił się o możliwość nabycia części zamiennych oraz materiałów lakierniczych po cenach wskazanych w kosztorysie,

- błędne pominięcie możliwości skorzystania ze współpracy z ubezpieczycielem przy naprawie pojazdu, podczas gdy z dowodu z dokumentu wynika, że ubezpieczyciel w kilku miejscach podaje sposób kontaktu celem ustalenia szczegółów, co powinno prowadzić do wniosku, że ubezpieczyciel jasno wskazał, jak skontaktować się w celu uzgodnienia zamówienia części lub materiałów lakierniczych z rabatem lub jak uzgodnić naprawę w warsztacie wskazanym przez ubezpieczyciela, co powinno prowadzić do wniosku, że powód na skutek własnych decyzji nie podjął współpracy z pozwaną, która pozwoliłaby zlikwidować szkodę za znacznie niższą kwotę;

2.naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

a. art. 362 k.c. , art. 826§ 1 k.c., art. 354 § 1 i 2 k.c. i art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczeń Komunikacyjnych poprzez:

- ich niezastosowanie w zakresie zwiększenia szkody polegającego na tym, że poszkodowany przyczynił się do zwiększenia szkody nie korzystając z oferty pozwanego, dotyczącej nabycia części zamiennych i materiałów lakierniczych z rabatami – od wskazanych przez pozwanego dostawców – nie wykazując inicjatywy zmierzającej do minimalizacji kosztów naprawy w sytuacji, gdy pozwany oferował wykonanie naprawy o wiele niższym kosztem lub nabycia za jego pośrednictwem części oryginalnych oraz materiałów lakierniczych z uwzględnieniem 16 % rabatu na części i 40 % rabatu na materiały lakiernicze, a działanie takie należy uznać za brak współpracy z ubezpieczycielem przy wykonywaniu zobowiązania polegającego na naprawie pojazdu,

b.art. 361 § 2 k.c. , art. 805 k.c. oraz art. 824 ¹§ 1 k.c. poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji :

- bezzasadne uznanie, że za nieuwzględnieniem rabatów przemawia to, że skoro poszkodowany nie jest zobligowany do naprawy pojazdu, to tym bardziej nie może być zobligowany do naprawy pojazdu w warsztacie wskazanym przez ubezpieczyciela i we wskazanych przez niego cenach części zamiennych, podczas gdy, jeśli poszkodowany nie dokonał naprawy przedmiotowego pojazdu i wyliczenie kosztów naprawy jest hipotetyczne, a poszkodowany miał i ma jeszcze możliwość naprawy pojazdu po cenach wskazanych w kosztorysie pozwanego i z zastosowaniem rabatów, to odszkodowanie powinno być wyliczone z uwzględnieniem tych rabatów,

- bezzasadne uznanie, że zachowania poszkodowanego, przyczyniające się do powiększenia szkody, mieszczą się w zakresie normalnych następstw szkody i obciążają pozwanego,

- zasądzenie odszkodowania przekraczającego wysokość poniesionej szkody, co w odniesieniu do całokształtu zebranego materiału dowodowego nie było uzasadnione i stanowi kwotę nieadekwatną do wysokości poniesionej szkody, gdyż sąd nie uwzględnił kosztów naprawy z zastosowanie rabatów na części zamienne i materiały lakiernicze oraz całości kosztów naprawy.

W konkluzji skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa w zaskarżonej części oraz o zamianę wyroku w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach procesu. Nadto, skrżąca wniosła o zasądzenie od powódki na rzecz strony pozwanej kosztów postępowania apelacyjnego.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja nie jest zasadna.

Wbrew zarzutom skarżącego podniesionym w apelacji, Sąd I instancji dokonał prawidłowych ustaleń stan faktycznego, znajdujących pełen oparcie w zebranym materiale dowodnym, ocenionym bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i trafnie określił konsekwencje prawne z nich wynikające. Ustalenia stanu faktycznego oraz rozważania prawne poczynione przez Sąd I instancji, Sąd Okręgowy przyjmuje za własne bez konieczności ponownego ich przytaczania.

W szczególności, całkowicie bezzasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c.

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że całkowicie bezzasadne są zarzuty pozwanego w tym zakresie, iż powódka zobligowana była do dokonania naprawy w warsztacie skazanym przez pozwanego, bądź też zakupu części, czy materiałów lakierniczych u podmiotów współpracujących z pozwanym.

Rację ma Sąd I instancji, że powódka miała prawo oczekiwać, iż ubezpieczyciel pokryje koszty naprawy uszkodzonego pojazdu według stawek wolnorynkowych. Stawki obowiązujące w zakładach współpracujących z pozwanym z pewnością nie należą do rynkowych. Ubezpieczyciel, jako podmiot profesjonalny, o dużym potencjale ekonomicznym jest bowiem w stanie wynegocjować warunki, które dla przeciętnego uczestnika obrotu są zazwyczaj niedostępne. Powódka jako właściciel pojazdu ma swobodę w zadysponowaniu swoim uszkodzonym mieniem, w tym co do wyboru warsztatu naprawczego, z którego usług chce skorzystać. Nie ma obowiązku poszukiwania najtańszej oferty, a na jego wybór mogą wpływać takie czynniki, jak np. zaufanie do określonego mechanika, czy łatwość skorzystania z usług serwisu położonego blisko miejsca zamieszkania poszkodowanego. Kierowanie się takimi czynnikami, niedotyczącymi samej ceny usługi, nie powinno jednak prowadzić do skorzystania z oferty, której warunki wykraczają ponad przeciętne ceny rynkowe.

Jak wynika z opinii biegłego sądowego, koszt naprawy wskazywany przez powódkę odpowiada cenom rynkowym.

W ocenie Sądu Okręgowego, Sąd I instancji zasadnie uznał, że ustalenie wysokości odszkodowania winno nastąpić przy przyjęciu stawek rynkowych, zaś ich granicę powinien wyznaczać koszt celowy i ekonomicznie uzasadniony przywrócenia pojazdu do stanu przez wypadkiem.

To, czy pozwany informował powódkę o możliwości skorzystania z zakupu części zamiennych, czy materiałów lakierniczych z rabatami wynikającymi z zawartych przez stronę pozwaną umów o współpracy z podmiotami trzecimi, zdaniem Sądu Okręgowego, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Całkowicie bezzasadne są także zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego tj. art. 362 k.c., art. 826 § 1 k.c. art. 354 § 1 i 2 k.c. i art. 16 ust.1 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych jak również z art. 361 § 2 k.c. , art. 805 k.c. oraz art. 824 ¹§ 1 k.c..

Zgodnie z art. 361 § 1 i 2 k.c., zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Stosownie do art. 824 ¹ § 1 k.c., o ile nie umówiono się inaczej, suma pieniężna wypłacona przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia nie może być wyższa od poniesionej szkody. Z kolei w świetle dyspozycji art. 16 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, (...) i (...), w razie zaistnienia zdarzenia objętego ubezpieczeniem obowiązkowym osoba uczestnicząca w nim jest obowiązana m.in. do zapobieżenia, w miarę możliwości, zwiększeniu się szkody.

Zgodzić należy się w pełni z Sądem I instancji, że zakład ubezpieczeń zobowiązany jest na żądanie poszkodowanego do wypłaty, w ramach odpowiedzialności z tytułu ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu mechanicznego, odszkodowania obejmującego celowe i ekonomicznie uzasadnione koszty nowych części i materiałów służących do naprawy uszkodzonego pojazdu.

Rację ma także Sąd I instancji i w tym zakresie, że to do poszkodowanego należy decyzja co do dalszych losów pojazdu, tj. czy pojazd zostanie naprawiony, czy też sprzedany bez przywracania go do stanu poprzedniego. Szkoda wynika bowiem z samego faktu uszkodzenia pojazdu, niemożności korzystania w pełni z jego funkcjonalności, co w konsekwencji ogranicza poszkodowanego w zaspokajaniu własnych potrzeb życiowych, zawodowych. Poza sferą zainteresowania ubezpieczyciela powinna pozostawać okoliczność, czy poszkodowany w ogóle zamierza naprawiać uszkodzone mienie. Należy zatem przyjąć, że rzeczywista naprawa oraz ewentualna sprzedaż samochodu nie stanowi warunku dla dochodzenia odszkodowania z tytułu uszkodzonego pojazdu, obliczonego na podstawie ustalonych kosztów naprawy. Zgodnie z tzw. metodą kosztorysową naprawienie szkody polega na przyjęciu, że odszkodowanie jest równe hipotetycznym kosztom naprawienia uszkodzonej rzeczy.

Sąd Okręgowy podziela także pogląd zaprezentowany przez Sąd I instancji, że obowiązek minimalizacji szkody nie polega na skorzystaniu z oferty zorganizowania naprawy przez ubezpieczyciela, choćby była ona finansowo korzystniejsza dla poszkodowanego. Przenoszenie w tym zakresie przez pozwanego poglądów orzecznictwa dotyczących oferty zorganizowania przez ubezpieczyciela najmu pojazdu zastępczego na grunt odszkodowania za naprawę pojazdu będącego własnością poszkodowanego, nie jest uprawnione. Skoro odszkodowanie pieniężne ma pełnić taką samą funkcję jak przywrócenie do stanu poprzedniego, to jego wysokość powinna pokryć wszystkie celowe i ekonomicznie uzasadnione wydatki niezbędne dla przywrócenia stanu poprzedniego uszkodzonego pojazdu.

Bezzasadne jest także twierdzenia strony pozwanej, jakoby zachowanie poszkodowanej było nielojalne wobec ubezpieczyciela, ponieważ nie zdecydowała się na naprawę w warsztacie współpracującym z ubezpieczycielem, a tym samym przyczyniła się do zwiększenia szkody. Powódka, wbrew poglądowi prezentowanemu przez stronę pozwaną, miała swobodę w zadysponowaniu swoim uszkodzonym mieniem, w tym co do wyboru warsztatu naprawczego, z którego usług chce skorzystać.

Jedynym ograniczeniem w decyzji co do wyboru warsztatu naprawczego, który ma zlikwidować szkodę jest to, że strona pozwana zobligowana jest zwrócić poszkodowanemu koszty naprawy mieszczące się w kosztach rynkowych, pozostających w adekwatnym związku przyczynowy z uszkodzeniami pojazdu.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji ustalił wartość tych kosztów w oparciu o opinię biegłego z zakresu techniki samochodowej.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu Okręgowego, wysokość ustalonego przez Sąd I instancji odszkodowania należnego powódce była prawidłowa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną na podstawie art. 385 k.p.c.