Uzasadnienie z 11 kwietnia 2025, sygn. VIII U 2996/24

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 października 2024 roku ZUS II Oddział w Ł. odmówił J. W. zwrotu kwoty przekazanej przez pracodawcę z uwagi na niedopłatę na koncie z tytułu:

- na ubezpieczenie społeczne za okres 08 – 09, 11-12/2001, (...) – składki 34590,44 zł plus odsetki, koszty upomnienia 8,40 zł, koszty egzekucyjne 6666,80 zł

- na ubezpieczenie zdrowotne za okres 01/2002 – 06/2004 – składki 5957,54 zł plus odsetki, koszty egzekucyjne 920,40 zł

- na FP i FGSP za okres 9/2001, 11/2001, (...), (...)- (...) – składki 2123,58 zł plus odsetki, koszty egzekucyjne 375 zł.

W związku z tym, że na koncie płatnika nie ma nadpłaty, brak podstaw do zwrotu uzyskanej od pracodawcy kwoty.

(decyzja – k. bez numeru pliku I akt ZUS)

Odwołanie od przedmiotowej decyzji złożył ubezpieczony, podnosząc wadliwy sposób zajęcia wynagrodzenia, bowiem jego przeważającą część stanowił ekwiwalent za urlop wypoczynkowy, nadto zostało naruszone jego prawo do obrony.

(odwołanie – k. 3)

W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację wskazaną w zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od płatnika składek kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

(odpowiedź na odwołanie – k. 13)

Na rozprawie z dnia 18 marca 2024 r. ubezpieczony wskazał, że nie zgadza się z trybem powiadomienia o rozpoczęciu egzekucji oraz że nie miał możliwości złożenia skargi na czynności komornicze. Nie kwestionował zadłużenia oraz jego wysokości.

Pełnomocnik organu rentowego oświadczył, że nie wnosi o zasądzenie kosztów.

(stanowisko ubezpieczonego na rozprawie e-protokół (...):01:01, stanowisko pełnomocnika – 00:15:10)

Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca posiada zadłużenie na koncie z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, FP i FGSP w kwotach wynikających z zaskarżonej decyzji.

/okoliczność przyznana przez wnioskodawcę/

W stosunku do ubezpieczonego toczy się postępowanie egzekucyjne. Do pracodawcy ubezpieczonego ((...) w P.) zostało skierowane zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę, wzywające pracodawcę, aby nie wypłacał zajętej części wynagrodzenia, lecz przekazał ją organowi egzekucyjnemu aż do pełnego pokrycia egzekwowanych należności pieniężnych. Zawiadomienie wymienia 34 tytuły wykonawcze, na łączną kwotę 25228,50 zł.

Zawiadomienie było doręczane wnioskodawcy na adres w P., ul. (...) i zawierało pouczenie, m.in. o możliwości wniesienia skargi na czynność egzekucyjną i terminie do jej wniesienia. Przesyłka została doręczona w trybie doręczenia zastępczego z dniem 26.03.2024 roku.

W dniu 21.06.2024 r wnioskodawca odebrał kserokopię listu zawierającego zajęcie.

/kserokopia potwierdzenia odbioru – k. nienumerowana akt ZUS/

W piśmie z dnia 24.07.2024 roku Poczta Polska SA, odpowiadając na pismo wnioskodawcy wskazała, że: „ z uzyskanych do sprawy wyjaśnień placówki oddawczej wynika, że wystąpiły zakłócenia podczas opracowywania przesyłki w trakcie realizacji usługi”.

/pismo – k. 8/

Pracodawca przekazał organowi rentowemu kwotę 4423,38 zł.

/okoliczność bezsporna/

Wnioskodawca wniósł o zwrot kwoty 4423,38 zł , która została przekazana do ZUS przez pracodawcę w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

/okoliczność bezsporna/

Pismami z dnia 28.08.2024 r i 13.09.2024 r organ rentowy poinformował wnioskodawcę o braku nadpłaty na koncie.

/pisma – k. 9, 11/

Sąd Okręgowy dokonał następującej oceny dowodów i zważył, co następuje:

Odwołanie nie jest zasadne i jako takie podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 12 ust 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku
o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 497 z późn. zm., dalej: ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawa systemowa) obowiązkowym ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu – podlegają m. in. osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność oraz osobami z nimi współpracującymi.

Na podstawie art. 13 ust. 4 powołanej ustawy osoby fizyczne prowadzące działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym
i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.

Artykuł 11 ust. 2 ustawy stanowi zaś, że dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym
i rentowymi prowadzące pozarolniczą działalność (w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5).

Na podstawie art. 66 ust. 1 pkt. 1c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 roku (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 146) osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Jak stanowi zaś art. 32 powołanej wcześniej ustawy systemowej do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

Płatnik składek na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku
o systemie ubezpieczeń społecznych jest obowiązany według zasad wynikających
z przepisów ustawy obliczać, potrącać z dochodów ubezpieczonych, rozliczać oraz opłacać należne składki za każdy miesiąc kalendarzowy.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy systemowej płatnik składek przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż:

1) do 10 dnia następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie;

2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych;

3) do 15 dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników.

Stosownie do art. 24 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należnościami z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne są: składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia oraz dodatkowa opłata.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych na mocy art. 83 ust. 1 pkt 3 ustawy systemowej wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek.

Zgodnie z art. 24 ust. 6d ustawy systemowej nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wpływu wniosku, o którym mowa w ust. 6c. Zwrot następuje w formie bezgotówkowej na rachunek bankowy płatnika składek zewidencjonowany na koncie płatnika składek. W przypadku braku płatnika składek nienależnie opłacone składki podlegają zwrotowi następcy prawnemu w terminie i na zasadach określonych dla płatnika składek.

W przedmiotowej sprawie decyzją z dnia 21 października 2024 r. organ rentowy odmówił zwrotu kwoty przekazanej przez pracodawcą w związku z postępowaniem egzekucyjnym z uwagi na niedopłatę na koncie.

Wnioskodawca nie kwestionował, że posiada zadłużenie z tytułu nieopłaconych składek, ani jego wysokości, a skoro tak , to nie posiada nienależnie opłaconych składek, a zatem decyzja jest prawidłowa.

Wobec powyższego okoliczności, które podnosi wnioskodawca w procesie pozostają bez wpływu na prawidłowość decyzji. Dotyczą one bowiem jedynie zarzutów co do sposobu prowadzenia postępowania egzekucyjnego, w szczególności w zakresie tego, że nie otrzymał dokumentu w postaci zajęcia wynagrodzenia, nadto został mu potrącony ekwiwalent za urlop wypoczynkowy.

Na marginesie podnieść jedynie należy, że dokument zajęcia wynagrodzenia został wnioskodawcy doręczony w trybie doręczenia zastępczego. Pismo zawierało pouczenie o możliwości złożenia skargi na czynność egzekucyjną. Wnioskodawca podnosił, że doręczenie to nie było prawidłowe, co miało wynikać z informacji Poczty Polskiej, przy czym z pisma Poczty Polskiej nie wynika, aby doręczenie w trybie zastępczym było nieprawidłowe (mowa jest jedynie o zakłóceniu w opracowywaniu przesyłki), a na taką okoliczność powołuje się wnioskodawca, który nie zgłosił w tym zakresie dalszych wniosków dowodowych (był pouczony o takiej możliwości – zarządzenie – k. 16, k. 18 w zw. Dowodem doręczenia - Z k. 22). Nadto wnioskodawca otrzymał kopię przesyłki w czerwcu, zatem w sytuacji kwestionowana czynności egzekucyjnych mógł wnieść o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, czego nie uczynił.

Wydaje się także, że wnioskodawca kwestionuje możliwość egzekucji ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy, tymczasem egzekucja tego elementu wynagrodzenia jest dopuszczalna a podlega jedynie ochronie przed egzekucją, tak jak wynagrodzenie (co do należności, które mogą być potrącone z wynagrodzenia bez zgody pracownika, między innymi objęte są egzekucją sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne i granic potrącenia – wynikających z art. 87 kp). /por. w tym zakresie wyrok SN z dnia 11.06.1980 r, I PR 43/08/. Przedmiot ochrony stanowią bowiem wszystkie składniki wynagrodzenia za pracę – stałe i dodatkowe, niezależnie od ich formy (gotówkowa lub w naturze) oraz częstotliwości wypłaty (miesięczne lub za okresy dłuższe). Przy czym jeszcze raz należy podkreślić, że wszystkie tego rodzaju okoliczności wnioskodawca mógł podnosić w ramach skargi na czynności egzekucyjne.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy uznał, że zaskarżona decyzja ZUS odpowiada prawu, wobec czego odwołanie należało oddalić, o czym na podstawie art. 477 ¹⁴ § 1 k.p.c. orzeczono, jak w sentencji wyroku.