Wyrok z 22 maja 2025, sygn. I C 868/24
Sygn. akt: I C 868/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 22 maja 2025 r.
Sąd Okręgowy w O. I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
|
Przewodniczący: |
sędzia Wojciech Wacław |
po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2025 r. w O.
na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 224 § 3 kpc, w zw. z art. 326 1 kpc
sprawy z powództwa J. P. (1)
przeciwko Spółdzielni H. P. w O.
o uchylenie uchwały spółdzielni
I na podstawie przepisów powołanych na wstępie postanawia zamknąć rozprawę;
II oddala powództwo;
III zasądza od powoda na rzecz pozwanej Spółdzielni kwotę 377,- zł tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia prawomocności wyroku.
Sygn. akt I C 868/24
UZASADNIENIE
Powód J. P. (1) wniósł o uchylenie uchwały nr 4/2024 r. Rady Nadzorczej (RN) SpółdzielniH. P. w O. z dnia 28 marca 2024 r. dotyczącej wykluczenia J. P. (1) z członkostwa w Spółdzielni H. P. w O., a także zasądzenie od pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko powód wskazał, że od 1995 r. był członkiem w/w Spółdzielni. W dniu 28 marca 2024 r. Rada Nadzorcza Spółdzielni wykluczyła go jednak z grona członków z uwagi na to, że miał on: dopuścić się nieprawidłowości przy zawieraniu umów o pracę oraz aneksu; zaniechać działań przy zawieraniu umowy najmu pomieszczenia garażowego przy ulicy (...) w O. celem uzyskiwania czynszu za najem; jako prezes Zarządu przyzwalać pani M. C. na nieprawidłowości przy zatrudnianiu, zawieraniu umów zlecenia oraz ich wynagradzania; nie dopełnić obowiązków przy zatrudnianiu pracownika P. T. w dziale handlu. W ocenie powoda brak było bowiem podstaw do wykluczenia go z grona członków Spółdzielni, na które powołała się Rada Nadzorcza. Powód podniósł, iż nigdy nie przedstawiono mu żadnych zarzutów, nie zapadł żaden prawomocny wyrok, ani nie jest prowadzone żadne postępowania w związku z powyżej opisanymi działaniami. Wskazał, że jest szkalowany przez obecne władze Spółdzielni. Zdaniem powoda przy podejmowaniu przedmiotowej uchwały nie uwzględniono jego wyjaśnień. Zaznaczył, że rozwiązanie umowy o pracę z dnia (...) r. i jej ponowne zawarcie na tych samych warunkach, wynikało z przejścia na emeryturę. Natomiast opłata za najem garażu przy ulicy (...) w O. została ustalona ryczałtowo wobec czego wpisana w umowie powierzchnia nie miała znaczenia. Zaprzeczył, aby przyzwalał M. C. na fałszowanie dokumentacji i przywłaszczanie pieniędzy. Zatrudnianiem pracowników zajmował się dział kadr, nowe osoby były weryfikowane przez główną księgową i zatwierdzane przez prezesa Spółdzielni. O działaniach tych wiedziało szerokie grono pracowników odpowiedzialnych w Spółdzielni. Zaprzeczył, aby podejmowane przez niego działania były dokonywane na szkodę Spółdzielni. W ocenie powoda zatrudnienie P. T. odbyło się zgodnie z przyjętymi zasadami i z dochowaniem wszelkiej staranności. Powód wskazał, że jako członek Spółdzielni był w pełni zaangażowany i priorytetowo traktował sprawy Spółdzielni. Brak udzielenia mu absolutorium na walnym zgromadzeniu w 2020 r. spowodowany był pomówieniami i oszczerstwami ze strony W. M. skierowanymi w jego osobę, która zdaniem powoda działa na szkodę Spółdzielni jako nowy prezes Spółdzielni.
W odpowiedzi na pozew pozwana Spółdzielnia H. P. w O. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Pozwana przyznała, że uchwałą nr 4/2024 r. z dnia 28 marca 2024 r. wykluczyła powoda z członkostwa w Spółdzielni oraz nie składała zawiadomienia o popełnieniu przez niego przestępstwa, zostało ono złożone w związku z postępowaniem M. C..
Strona pozwana zaprzeczyła, aby:
1) W. M., M. G., A. C. prowadzili kampanię szkalującą powoda, w tym przed organami ścigania, władzami Spółdzielni i jej Członkami;
2) powód nie wiedział, który organ Spółdzielni jest w kompetencji określić jego wynagrodzenie za pracę i decydować o rozwiązaniu umowy o pracę, jak i o jej ponownym zawarciu;
3) umowa najmu określała czynsz za cały garaż, a nie określoną powierzchnię (miejsce postojowe);
4) dział kadr, czy księgowość miały decyzyjność w spółdzielni (w sposób przedstawiony przez powoda w odpowiedzi na pozew), działy te wykonywały jedynie formalne polecenia Zarządu, w tym powoda;
5) zatrudnienie P. T. odbyło się z dochowaniem wszelkiej staranności w tym zakresie;
6) przy wspólnej odpowiedzialności pracowników nie ma znaczenia kto, prowadzi sprzedaż i na czyim loginie w systemie SOOT;
7) W. M. pozbywa się wartościowych pracowników, jej wyboru na stanowisko Prezesa dokonano „na telefon”;
8) wyniki finansowe Spółdzielni pogarszają się, a W. M. zmierza do zlikwidowania Spółdzielni;
9) powód w swej pracy kierował się dobrem spółdzielni i jej członków.
Jako przyczynę wykluczenia powoda, Spółdzielnia wskazała liczne nieprawidłowości, noszące znamiona umyślnych, ewentualnie wynikające z rażącego niedbalstwa. Zarzuciła, że powód nie dopilnował właściwego przygotowania dokumentów niezbędnych do zmiany warunków jego zatrudnienia w Spółdzielni. Co więcej świadomie zawarł umowę o pracę z dnia 02.06.2017 r. bez stosowanej uchwały Rady Nadzorczej, a następnie po wykryciu tego faktu starał się przedłużać stan niezgodny z prawem i pobierać jak najdłużej wynagrodzenie ustalone niezgodnie z zapisami Statutu. Pozwana zarzuciła również, że powód jako prezes Zarządu i członek Spółdzielni zaniedbał swych obowiązków i zaniechał podjęcia działań celem uzyskania czynszu za część pomieszczenia garażowego, zajętego przez J. W.. Ponadto, będąc informowanym przez pracowników Spółdzielni o zaistniałych nieprawidłowościach, przyzwalał M. C. na fałszowanie dokumentacji dotyczącej zatrudnienia i wynagrodzenia, tj. zawierania umów zlecenia z osobą faktycznie nie zatrudnioną w piekarni (dot. U. T.) w celu uniknięcia zajęcia przez Komornika Sądowego wynagrodzenia pracownika piekarni G. Powód zatrudnił w sklepie nr 64 w O. P. T., który nie posiadał żadnego przygotowania merytorycznego do pracy na stanowisku sprzedawcy. Tolerował sytuację prowadzenia sprzedaży towarów przez M. J. na loginie P. T. w systemie obsługi SOOT oraz ignorował zgłaszane w tym zakresie nieprawidłowości. Zaniedbania organizacyjne powoda skutkowały powstaniem niedoborów w towarze i pieniądzach na łączną kwotę 107.380,00 zł w okresie dwóch miesięcy. Strona pozwana wskazała, że działania powoda nastawione były na jego osobisty zysk lub zysk swych najbliższych współpracowników, kosztem mienia Spółdzielni oraz dobra jej członków. W ocenie pozwanej dalsze pozostawanie powoda, jako członka Spółdzielni H. P. w O. kłóci się z podstawowymi zasadami, które przyświecają spółdzielczości, tj. wspólnej pracy dla dobra ogółu członków zrzeszania i pomnażania wspólnego majątku.
Sąd ustalił, co następuje:
Powód P. P. był zatrudniony w Spółdzielni H. P. w O. od 1995 roku, w tym samym roku został przyjęty w poczet członków tej Spółdzielni.
W dniu (...) r. ]otrzymał aneks do umowy o pracę zawartej (...) r. na podstawie, którego podwyższono mu miesięczne wynagrodzenie za pracę z dwu do trzykrotnej średniej płacy pracowników Spółdzielni za poprzedni miesiąc oraz przyznano premię uznaniową naliczaną procentowo od płacy zasadniczej, w wysokości ustalonej pracownikom za dany miesiąc. Pozostałe warunki umowy nie uległy zmianie.
W dniu (...) r. powód złożył wniosek o rozwiązanie umowy o pracę w związku z przejściem na emeryturę.
Kolejno w dniu (...)r. powód zwrócił się do Rady Nadzorczej Spółdzielni o ponowne przyjęcie go do pracy na stanowisku prezesa Zarządu z dniem (...) r.
Zgodę na rozwiązanie stosunku pracy przez powoda oraz jego ponowne zatrudnienie wyraziło Prezydium Rady Nadzorczej, w składzie: Z. K., L. J. (1) i R. S. (1).
Prezydium Rady Nadzorczej w dniu (...) podjęło uchwałę nr (...) na mocy której powołało powoda na stanowisko prezesa Zarządu.
Umowę o pracę zawartą w dniu 02.06.2017 r. pomiędzy powodem a pozwaną Spółdzielnią podpisało Prezydium Rady Nadzorczej, w składzie: R. S. (1), L. J. (1), Z. K..
(dowód: umowa o pracę z dnia (...) r. k. 88, W. z Protokołu Prezydium Rady Nadzorczej k. 89; Aneks do umowy o pracę zawartej w dniu (...)r. k. 90; prośba o rozwiązanie umowy o pracę k. 91; prośba o przyjęcie do pracy k. 92; uchwała nr 13 Prezydium Rady Nadzorczej k. 93; umowa o pracę z dnia (...) r. k. 94-94v)
Walne Zgromadzenie członków Spółdzielni H. P. w O. nie udzieliło J. P. (1) absolutorium za działalność w 2019 r. Powodowi nie udzielono również absolutorium z wykonywania przez niego obowiązków w pozwanej Spółdzielni w 2020 i 2021 r. jak również za okres od 01.01.2022 r. do 30.11.2022 r.
Wynagrodzenie za pracę powoda za rok 2021 wyniosło łącznie 521.961,72 zł brutto, co średniomiesięcznie dawało kwotę ponad 43.000 zł brutto.
Średnie wynagrodzenie powoda za pracę za pierwszy kwartał 2022 r. wyniosło 43.162,91 zł brutto.
(dowód: kartoteka zarobkowa za okres 01/2022-12/2022 k. 113; karty wynagrodzeń k. 114-120; zaświadczenie k. 121)
Pismem z dnia 12.04.2022 r. Rada Nadzorcza Spółdzielni wypowiedziała powodowi umowę o pracę zawartą w dniu (...) r. w części dotyczącej wynagrodzenia z zachowaniem trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, który upływał w dniu 31.07.2022 r. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazano m.in.: zmniejszenie zakresu działalności Spółdzielni, małą operatywność w zagospodarowywaniu pustostanów, oraz wynik finansowy w 2022 r.
(dowód: uchwała nr 1 k. 68; uchwała nr 1/2022 k. 69; uchwała nr 4/2022 k. 70; uchwała nr 1a/2023 k. 71; wypowiedzenie warunków umowy o pracę k. 122)
Członkowie Rady Nadzorczej Spółdzielni (...) w O. wielokrotnie zwracali się do Prezydium Rady Nadzorczej o zwołanie plenarnego posiedzenia Rady Nadzorczej, jednakże z negatywnym skutkiem.
(dowód: pismo z dnia 26.10.2020 r. k. 100-100v; pismo z dnia 13.11.2020 k. 103-103v; pismo z dnia 09.12.2020 r. k. 104-104v; pismo z dnia 14.06.2021 r. k. 105; pismo z dnia 01.08.2021 r. k.106
Na mocy uchwały nr 4/2024 r. z dnia 28 marca 2024 r. Rada Nadzorcza Spółdzielni H. P. w O. wykluczyła powoda z członkostwa w Spółdzielni. W momencie podejmowania wskazanej uchwały pełnił funkcję Prezesa w pozwanej Spółdzielni. W głosowaniu uczestniczyło 6 członków Rady Nadzorczej, za podjęciem tejże uchwały głosowało 6 członków. Podstawę wykluczenia stanowił § 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 i 5 Statutu Spółdzielni.
W uzasadnieniu powyżej uchwały wskazano, że powód, będąc prezesem Zarządu pozwanej Spółdzielni dopuścił się naruszenia zasad uczciwego działania i lojalności wobec Spółdzielni, jej członków i pracowników. Uchwała została odebrana przez powoda w dniu 17.04.2024 r.
(dowód: uchwała nr 4/2024 r. wraz z uzasadnieniem k.12; potwierdzenie odbioru uchwały nr 4/2024 r. k. 44)
W dniu 2 lipca 2012 r. Spółdzielnia zawarła z firmą Usługi (...) umowę o świadczenie usług transportowych. Przewoźnik zobowiązał się do poszukiwania nowych punktów sprzedaży pieczywa i wyrobów ciastkarskich produkowanych przez zleceniodawcą oraz do prowadzenia tychże wyrobów we własnym zakresie. Przewoźnik miał wystawiać faktury za wykonane usługi transportowe. Podstawą wystawienia faktur były potwierdzone karty drogowe.
Umową najmu z dnia 28 kwietnia 2015 r., podpisaną przez prezesa Zarządu - J. P. (1) i członka zarządu - M. C. (strona wynajmująca) z J. W. (najemca), wynajmująca oddała w najem na czas nieokreślony od dnia 1.04.2015 r. pomieszczenia garażu o pow. 28 m2 położonego przy ul. (...) w O.. Miesięczny czynsz najmu ustalono w wysokości 250 zł.
Kolejną umowę najmu zawarto 2 maja 2018 r., podpisaną przez Prezesa Zarządu - J. P. (1) i członka zarządu - M. C. (wynajmująca) z J. W. (najemca). Wynajmujący oddał w najem na czas nieokreślony od dnia 1 maja 2018 r. pomieszczenia garażu o pow. 28 m2 położonego przy ul. (...) w O.. Miesięczny czynsz najmu ustalono w wysokości 300 zł netto.
W protokole przekazania wskazano, że przekazaniu podlega pomieszczenie garażowe o łącznej powierzchni 28 m 2. W okresie najmu J. W. korzystał z dodatkowego pomieszczenia garażowego o powierzchni 25 m 2, które sąsiadowało z wynajętym garażem. W protokole z dnia 19 czerwca 2023 r. wskazano, że w obecności wynajmującego dokonano pomiarów wynajmującego pomieszczenia i stwierdzono, iż faktycznie wynajmowana powierzchnia wynosi 53,1 m 2. Stwierdzono, że wynajmujący od 5 lat płaci tylko za 28 m 2. Jednocześnie zobowiązano Zarząd (...) w O. do wyliczenia wraz z odsetkami i wyegzekwowanie należności od osób odpowiedzialnych. Faktury wystawiane w trakcie trwania umowy nie określały powierzchni garażu.
W sprawie bezumownego korzystania ze stanowiska garażowego toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym wO., V Wydział Gospodarczy, który wyrokiem z dnia (...) r., sygn. akt V GC (...), zasądził od J. W. na rzecz (...) w O. kwotę 13.063,85 zł. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zamiarem stron było podpisanie umowy najmu obejmującej część pomieszczenia garażowego, na co wskazują okoliczności zawarcia umowy i jej treść. Przedmiotem umowy była część garażu o powierzchni 28 m2, o czym pośrednio świadczy także wysokość czynszu. W ocenie Sądu, w ustalonym stanie faktycznym wykluczyć należało, by pozwany był posiadaczem zależnym całego garażu w dobrej wierze. Sąd wykluczył dobrą wiarę pozwanego, co do tego, że umowa najmu dotyczyła całego pomieszczenia garażowego. Sąd Okręgowy w O. wyrokiem z dnia 18 października 2024 r., sygn. akt V Ga (...), oddalił apelację od powyższego wyroku.
(dowód: faktura vat nr (...) k. 134; umowa oświadczenie usług transportowych k. 135-137, umowa najmu k. 138-139, protokół k. 140, zestawienie faktur k. 141, wyrok SR w O. z 26.04.2024 r., sygn. akt V GC (...) wraz z uzasadnieniem k. 145-149v, umowa najmu k. 150-151, faktura nr (...) k. 152, protokół z 19.06.2023 r. k. 153, wyciąg z protokołu nr (...) k. 154, wyrok SO w (...)z 18.10.2024 r. – k.172 w aktach sprawy V (...))
Pismem z dnia 28 stycznia 2021 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w O. W. N. zawiadomił pozwaną Spółdzielnię o zajęciu wynagrodzenia za pracę G. G. w dwóch sprawach egzekucyjnych. Ponadto pismem z dnia 20 września 2021 r. Komornik dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę G. G. celem zaspokojenia zaległości z tytułu funduszu alimentacyjnego.
W dniu 1 marca 2021 r. pomiędzy Spółdzielnią H. P.w O. a U. T. doszło do zawarcia umowy zlecenia na okres do 31.12.2023 r. Z kartoteki zarobkowej U. T. za okres od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. oraz z zeznania podatkowego, wynika że przychód brutto za ten okres wyniósł 49.324,20 zł. Natomiast w okresie od stycznia 2023 r. do grudnia 2023 r. przychód brutto wyniósł 18.393,86 zł.
W tym okresie U. T. nie świadczyła faktycznie pracy w piekarni. M. C. wypełniała karty pracy, które nie odzwierciedlały przepracowanych godzin przez U. T.. Ponadto dokonywała co miesiąc podziału prowizji, w zestawieniu uwzględniając naliczenie prowizji na rzecz U. T.. Na podstawie powyższych kart pracy i zestawień prowizji, pracownik I. K. wypłacała wynagrodzenie z kasy spółdzielni, które w części pobierał G. G., a w części pobierała M. C.. M. C. wskazywała I. K. ilość godzin pracy, za które należy naliczyć wynagrodzenie na rzecz G. G.. Na tej podstawie była mu wypłacana kwota z wynagrodzenia U. T.. Ponadto G. G. otrzymywał wynagrodzenie na podstawie umowy, którą miał zawartą ze Spółdzielnią.
Od października 2022 r. pracownica pozwanej - N. P. wypłacała z kasy spółdzielni wynagrodzenia i wówczas za U. T. wynagrodzenie pobierał G. G.. N. P. dokonywała powyższych wypłat z kasy na ustne polecenie M. C..
(dowód: zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę k. 157-158v, zajęcie wynagrodzenia za pracę k. 159-159v, umowa zlecenie k. 160-160v, kartoteka zarobkowa k. 161-162, PIT-11 za rok 2022 k. 163-164v, PIT-11 za rok 2023 k. 165-166v; podział prowizji - k. 173-189; karty pracy k. 190-207; dowody wypłaty 221-233, listy płac k. 246-249; zeznania świadka N. P. k. 331; zeznania świadka I. K. k. 331-331v)
K. K. pracowała w piekarni u pozwanego do 2021 r. na umowę o pracę. Umową zlecenia z dnia 21 lutego 2022 r. (...) w O. reprezentowana przez Prezesa Zarządu – J. P. (1), zleciła K. K. prace pomocnicze w ciastkarni w terminie od (...). do (...)r.
K. K. zaprzeczyła, aby podpisywała powyższą umowę zlecenia.
K. K. pracowała w spółdzielni dorywczo od stycznia 2022 r. do sierpnia 2022 r., łącznie przepracowała ponad 20 dni. Pieniądze za świadczoną pracę otrzymywała od M. C., nie kwitowała ich odbioru. Ponadto dwa razy otrzymała przelew ze spółdzielni. Pierwszy przelew otrzymała na kwotę 1.648,08 zł za miesiąc maj 2022 r. w którym pracowała 3 dni. M.C. poinformowała ją, że zostało przelane za dużo środków i ma oddać z tego tytułu 1.300 zł. K. K. oddała powyższą kwotę, pieniądze pozostawiła w biurze piekarni. Drugi przelew otrzymała na kwotę 794,29 zł i były to pieniądze za świadczoną przez nią pracę. Łącznie z tytułu świadczenia pracy za 2022 r. K. K. otrzymała około 3.000 zł wynagrodzenia. W 2023 r. K. K. przepracowała tydzień w marcu, za co otrzymała „do ręki” 900 zł wynagrodzenia, które wypłaciła jej M.C..
Z kartoteki zarobkowej K. K. za okres od stycznia 2022 r. do grudnia 2022 r. oraz zeznania podatkowego wynika, że jej przychód brutto za ten okres wyniósł 58.212,50 zł Natomiast w okresie od stycznia 2023 r. do grudnia 2023 r. przychód brutto wyniósł 11.305,28 zł. M.C. wypełniała karty pracy, które nie odzwierciedlały przepracowanych godzin przez K. K.. Ponadto dokonywała co miesiąc wyliczenia prowizji, w zestawieniu uwzględniając w okresie od lutego 2022 r. do marca 2023 r. prowizję na rzecz K. K..
Na podstawie powyższych kart pracy było wypłacane wynagrodzenie, które pobierała z kasy M. C..
(dowód: umowa zlecenie k. 167-167v, karta zarobkowa k. 168, 169; PIT-11 za rok 2022 k. 170-170v, PIT-11 za rok 2023 k. 171-172v; podział prowizji – k. 173-189, karty pracy – k. 208-220, dowody wypłaty – k. 234-236,239-245; potwierdzenie transakcji – k. 237-238, listy płac – k. 246-249; zeznania świadka N. P. – k. 331, I. K. k. 331-331v, K. K. k. 329-329v)
Pracownica pozwanej - I. K. zgłaszała nieprawidłowości dotyczące zatrudniania w Spółdzielni (...). Umowy o pracę wskazanych osób podpisywał powód.
(dowód: zeznania świadka I. K. k. 331-331v)
P. T. pozostawał zatrudniony w pozwanej spółdzielni na umowę o pracę, w okresie od (...) r. do(...) r. Pracownik zawarł z pozwaną umowę o wspólnej odpowiedzialności. W umowie wskazano, że podstawą rozliczenia pracowników ponoszących wspólną odpowiedzialność jest saldo towarów inwentaryzacji na dzień 21.05.2019 r. P. T. został zatrudniony jako sprzedawca w sklepie, dodatkowo powierzono mu obowiązki kierowcy.
O zatrudnieniu w sklepie spółdzielni (...) decydował Zarząd Spółdzielni. M. C. znała wcześniej P. T.. Pracująca w sklepie (...) wyraziła zgodę na zatrudnienie wymienionego, z uwagi na wspólną materialną odpowiedzialność pracowników. Jej obowiązkiem było zapoznanie nowego pracownika z obsługą systemu księgowego SOOT. Główna księgowa spółdzielni nadała w ramach tego P. T. login oraz hasło.
W sklepie był tylko jeden komputer. M. J. i P. T. dokonywali sprzedaży na jednym loginie. P. T. zgłaszał powódce, że M. J. pracuje na jego loginie. M. C. poinformowała go, że nie ma konieczności pracy w systemie na indywidualnym loginie danego pracownika.
Z uwagi na pracę dwóch osób na jednym loginie nie można faktycznie ustalić kto jaki dokument opracował i za co jest odpowiedzialny. Były sytuacje, że nie zatwierdzano paragonu i usuwano pozycję.
Przeprowadzone inwentaryzacje ujawniły nieprawidłowości. Stwierdzono braki w kasie na kwotę 26.916,19 zł, a także braki w towarach na kwotę 80.776,28 zł. Ujawniono, iż w systemie znajduje się ok. 180 niezatwierdzonych dokumentów, paragonów i WZ-tek do paragonów.
Przed Sądem Rejonowym w O. toczyło się postępowanie z powództwa (...) w O. przeciwko P. T. o zapłatę kwoty 53.689,29 zł tytułem pokrycia niedoborów w powierzonym mieniu w związku z zawarciem umowy o wspólnej odpowiedzialności. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo w części.
Sąd Okręgowy w O. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, na skutek apelacji stron, wyrokiem z dnia (...) r., sygn. akt IV Pa (...), zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo.
W uzasadnieniu Sąd II instancji wskazał, że nie doszło do prawidłowego powierzenia mienia, bowiem P. T. przejął na siebie odpowiedzialność zanim mienie faktycznie zostało mu powierzone. Ponadto pracownik nie miał możliwości prawidłowego zabezpieczenia mienia i sprawowania właściwej pieczy z uwagi na odmienny zakres obowiązków od drugiego pracownika. Jak wskazał, M. C., jako członek zarządu spółdzielni, wiedziała i tolerowała fakt pracy pracownika na loginie drugiego pracownika, co uniemożliwiło potem wykrycie, który z pracowników odpowiedzialnych materialnie jest odpowiedzialnym za konkretne nieprawidłowości.
(dowód: pismo z dnia 25.03.2024 r. k. 45-45v; protokół posiedzenia zarządu k. 256-257; umowa o pracę k. 258; umowa o wspólnej odpowiedzialności k. 259-260v; Wyliczenie kartoteka k. 261-2622v; wyrok SO w O. z dnia 26.10.2023 r. wraz z uzasadnieniem w sprawie o sygn. akt IV Pa (...) k. 263-276)
Zgodnie z § 17 statutu pozwanej Spółdzielni członek Spółdzielni ma m.in. obowiązek: przestrzegać postanowień statutu, regulaminów wydanych na jego podstawie i uchwał organów Spółdzielni oraz tajemnicy służbowej (pkt 2), dbać o dobro Spółdzielni i ochronę jej mienia (pkt 4).
W § 21 ust. 1 wskazano, że członek Spółdzielni może być wykluczony ze Spółdzielni w wypadku, gdy z jego winy umyślnej lub z powodu rażącego niedbalstwa dalsze pozostawanie w Spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu Spółdzielni lub dobrymi obyczajami.
W § 21 ust. 2 wskazano, że przyczynami wykluczenia członka ze Spółdzielni mogą być:
1) prowadzenie działalności gospodarczej konkurencyjnej wobec przedmiotu działania Spółdzielni,
2) uporczywe uchylanie się od obowiązku wniesienia wpisowych lub udziału zgodnie z aktualnym statutem,
3) utrata przez członka wymaganych przez statut warunków członkostwa (§ 14 statutu),
4) działanie na szkodę Spółdzielni,
5) uporczywe nieprzestrzeganie przepisów statutu i uchwal organów Spółdzielni.
Stosownie do § 22 wykreślenia lub wykluczenia członka ze Spółdzielni może dokonać Rada Nadzorcza z własnej inicjatywy lub na wniosek członków i innych organów Spółdzielni (ust. 1). Rada Nadzorcza podejmująca uchwalę w sprawie wykluczenia lub wykreślenia członka powinna wysłuchać jego wyjaśnień. W tym celu zainteresowany powinien być zawiadomiony o miejscu i terminie posiedzenia Rady Nadzorczej na 7 dni przed posiedzeniem. Zawiadomienia dokonuje się pisemnie na adres członka wskazany w deklaracji. Nieobecność członka lub niezłożenie przez niego wyjaśnień na piśmie nie jest przeszkodą dla rozpatrzenia wniosku o wykluczeniu lub wykreśleniu członka, pod warunkiem prawidłowego zawiadomienia go o posiedzeniu (ust. 2). Rada Nadzorcza, która podjęła uchwalę w sprawie wykreślenia albo wykluczenia członka 1 ma obowiązek zawiadomić o tym członka na piśmie wraz z uzasadnieniem w terminie dwóch tygodni od dnia podjęcia uchwały. Zawiadomienie powinno zawierać pouczenie o prawie odwołania się w określonym w statucie terminie oraz skutkach jego niezachowania (ust. 3). Zawiadomienia dokonuje się pisemnie na adres członka wskazany w deklaracji, listem poleconym lub za zwrotnym pokwitowaniem odbioru. Zawiadomienie zwrócone na skutek niezgłoszenia przez członka zmiany podanego przez niego adresu ma moc prawną doręczenia (ust. 4). Wykluczenie lub wykreślenie członków sprawujących mandat w organach Spółdzielni następuje według tych samych zasad, jakie obowiązują wszystkich członków (ust. 5).
Wykluczenie albo wykreślenie staje się skuteczne z chwilą:
1) bezskutecznego upływu terminu do zaskarżenia do Sądu uchwały Rady Nadzorczej, chyba że członek przed upływem tego terminu wniósł odwołanie od uchwały Rady Nadzorczej do Walnego Zgromadzenia,
2) bezskutecznego upływu terminu do wniesienia do Walnego Zgromadzenia odwołania od uchwały Rady Nadzorczej, jeżeli termin ten jest dłuższy od terminu do zaskarżenia do Sądu uchwały Rady Nadzorczej,
3) bezskutecznego upływu terminu do zaskarżenia do Sądu uchwały Walnego Zgromadzenia.
4) prawomocnego oddalenia przez Sąd powództwa o uchylenie uchwały Rady Nadzorczej albo Walnego Zgromadzenia (ust. 6).
Zgodnie z § 31 ust. 1 statutu wskazano, że członkami organów Spółdzielni mogą być tylko jej członkowie lub pełnomocnicy osób prawnych będących członkami Spółdzielni.
W § 39 statutu wskazano, że Rada Nadzorcza sprawuje kontrolę i nadzór nad działalnością Spółdzielni (ust. 1). Rada Nadzorcza składa się z 7 (siedmiu) członków wybranych przez Walne Zgromadzenie na okres 4 lat. W skład Rady Nadzorczej mogą być wybrani pracownicy Spółdzielni będący jej członkami, jednak nie więcej niż 55 % składu Rady (ust. 2). Za wybranych do Rady Nadzorczej uważa się tych kandydatów, którzy otrzymali większość głosów, nie mniej jednak niż połowę ogólnej liczby głosów ważnie oddanych (ust. 3). Członek Rady Nadzorczej może być odwołany przed upływem kadencji przez Walne Zgromadzenie większością co najmniej 2/3 głosów ważnie oddanych (ust. 4).
Mandat członka Rady Nadzorczej wygasa:
1) z dniem odwołania przez Walne Zgromadzenie przed upływem kadencji,
2) z dniem utraty członkostwa w Spółdzielni,
3) z dniem zrzeczenia się mandatu,
4) po upływie kadencji; wygaśnięcia mandatu następuje z chwilą wyboru nowej Rady Nadzorczej (ust. 5).
W § 40 statutu wskazano, że do zakresu działania Rady Nadzorczej w szczególności należy: podejmowanie uchwał w sprawach czynności prawnych dokonywanych między Spółdzielnią a członkiem Zarządu lub dokonywanych przez Spółdzielnię w interesie członka Zarządu oraz reprezentowanie Spółdzielni przy tych czynnościach; do reprezentowania Spółdzielni wystarczy dwóch członków Rady Nadzorczej przez nią upoważnionych (pkt 8); ustalanie zasad wynagrodzenia członków Zarządu Spółdzielni (pkt 12).
Stosownie do treści § 41 ust. 1 statutu w skład prezydium Rady Nadzorczej wchodzą: przewodniczący Rady Nadzorczej, jego zastępca i sekretarz.
Prezydium organizuje pracę Rady Nadzorczej, w szczególności:
1) rozpatruje wstępne projekty planów i inne materiały, które przedstawia następnie Radzie Nadzorczej do zatwierdzenia;
2) ustala projekty planów Rady Nadzorczej oraz projekty sprawozdań z jej pracy;
3) wykonuje uchwały Rady Nadzorczej, zawiera i rozwiązuje umowy o pracę z członkami Zarządu, określa ich wynagrodzenie i premie oraz zawiera i rozwiązuje inne umowy z członkami Zarządu zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami (§ 41 ust. 2).
Zgodnie z § 42 statutu zarząd jest organem wykonawczym kierującym bieżącą działalnością Spółdzielni i reprezentującym ją na zewnątrz (ust. 1). Zarząd składa się z Prezesa i dwóch członków wybranych przez Radę Nadzorczą na czas nieokreślony (ust. 2).
W § 43 statutu wskazano, że Rada Nadzorcza może odwołać członków Zarządu spółdzielni w każdym czasie większością co najmniej 2/3 głosów ważnie oddanych (ust. 1). Walne Zgromadzenie może odwołać tych członków Zarządu, którym nie udzieliło absolutorium. Zainteresowany powinien być zawiadomiony przez Radę Nadzorczą o uchwale Walnego Zgromadzenia w tej sprawie wraz z uzasadnieniem. Przepisy § 43 ust. 3 i 4 stosuje się odpowiednio. Podanie w zawiadomieniu jako powodu odwołania nie udzielenie absolutorium, uznaje się za wystarczające uzasadnienie (ust. 5). Rozwiązanie umowy o pracę lub zmianę warunków płacy i pracy wobec członka Zarządu może dokonać tylko Rada Nadzorcza (ust.6).
W § 50 ust. 1 statutu wskazano, że w skład Rady Nadzorczej nie mogą wchodzić osoby będące kierownikiem bieżącej działalności gospodarczej Spółdzielni, pełnomocnicy zarządu oraz kierownicy (jednostek organizacyjnych Spółdzielni).
(dowód: statut spółdzielni h. p.w O. k. 46-67)
Sąd zważył, co następuje:
W ocenie Sądu powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Ustalenia stanu faktycznego Sąd poczynił na podstawie przedłożonych dokumentów, które uznał za wiarygodne, a których prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała, a także na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w O. o sygn. akt IV P (...) oraz Sądu Rejonowego w O. o sygn. akt V GC (...) (V Ga (...)).
Ponadto Sąd uwzględnił zeznania strony powodowej i strony pozwanej w takim zakresie w jakim znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a także zeznania przesłuchanych świadków, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.
W niniejszej sprawie powód żądał uchylenia uchwały nr 4/2024 r. Rady Nadzorczej SpółdzielniH. P. w O., dotyczącej wykluczenia jego z członkostwa w pozwanej spółdzielni. Zdaniem powoda zarzuty wskazane w uzasadnieniu uchwały są bezzasadne. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że nie przedstawiono mu żadnych zarzutów, nie zapadł żaden prawomocny wyrok ani nie jest prowadzone żadne postępowania w związku z działaniami powoda.
Tak przedstawiona argumentacja nie mogła jednak odnieść oczekiwanego skutku.
Powództwo o uchylenie uchwały uregulowane zostało w art. 42 § 3 Prawa spółdzielczego. W myśl art. 42 § 1 Prawa spółdzielczego uchwały obowiązują wszystkich członków spółdzielni oraz wszystkie jej organy. Zgodnie z § 3 uchwała sprzeczna z postanowieniami statutu bądź dobrymi obyczajami lub godząca w interesy spółdzielni albo mająca na celu pokrzywdzenie jej członka może być zaskarżona do sądu. Przesłanki wymienione w powyższym przepisie, tj.: sprzeczność uchwały z postanowieniami statutu, sprzeczność z dobrymi obyczajami, godzenie w interesy spółdzielni, cel w postaci pokrzywdzenia wierzycieli są od siebie niezależne. Powództwo o uchylenie uchwały powinno być wniesione w ciągu sześciu tygodni od dnia odbycia walnego zgromadzenia, jeżeli zaś powództwo wnosi członek nieobecny na walnym zgromadzeniu na skutek jego wadliwego zwołania - w ciągu sześciu tygodni od dnia powzięcia wiadomości przez tego członka o uchwale, nie później jednak niż przed upływem roku od dnia odbycia walnego zgromadzenia, jeżeli zaś powództwo wnosi członek nieobecny na walnym zgromadzeniu na skutek jego wadliwego zwołania – w ciągu sześciu tygodni od dnia powzięcia wiadomości przez tego członka o uchwale, nie później jednak niż przed upływem roku od dnia odbycia walnego zgromadzenia (§ 6). Jeżeli ustawa lub statut wymagają zawiadomienia członka o uchwale, termin sześciotygodniowy wskazany w § 6 biegnie od dnia tego zawiadomienia dokonanego w sposób wskazany w statucie (§ 7). Sąd może nie uwzględnić upływu terminu, o którym mowa w § 6, jeżeli utrzymanie uchwały walnego zgromadzenia w mocy wywołałoby dla członka szczególnie dotkliwe skutki, a opóźnienie w zaskarżeniu tej uchwały jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami i nie jest nadmierne (§ 8).
Jednocześnie jak ma to miejsce w sprawie niniejszej, stosownie do treści art. 24 § 4 pr. spółdzielczego wykluczenia albo wykreślenia może dokonać, stosownie do postanowień statutu, rada nadzorcza i zgodnie z § 6 tego przepisu jeżeli organem właściwym w sprawie wykluczenia albo wykreślenia członka ze spółdzielni jest, zgodnie z postanowieniami statutu, rada nadzorcza, członek spółdzielni ma prawo zaskarżyć uchwałę rady nadzorczej do sądu w terminie sześciu tygodni od dnia doręczenia członkowi uchwały z uzasadnieniem z odpowiednim zastosowaniem przepisu art. 42 pr. spółdz.
Zakres kognicji sądu przy rozpoznawaniu sprawy o uchylenie uchwały o wykluczeniu ze spółdzielni określony jest w niniejsze sprawie treścią art. 24 Prawa spółdzielczego. Zakres ten wyznaczają zarzuty przedstawione członkowi w piśmie Rady Nadzorczej. Tylko te zarzuty mogą być przedmiotem ustaleń i oceny Sądu przy rozpoznawaniu powództwa wniesionego w trybie art. 42 § 2 ustawy. Podnoszenie w postępowaniu sądowym innych zarzutów, mających uzasadnić wykluczenie, jest bezskuteczne. Zarzuty zawarte w uzasadnieniu uchwał w przedmiocie wykluczenia członka muszą być na tyle szczegółowe i skonkretyzowane, by w postępowaniu zarówno wewnątrzspółdzielczym jak i sądowym nie było wątpliwości co do zakresu ustaleń i oceny koniecznych dla rozpoznania odwołania. Konkretyzowanie zarzutów dopiero w postępowaniu sądowym jest niedopuszczalne.
Statut pozwanej spółdzielni w § 21 ust. 1 przewidywał, że członek spółdzielni może być wykluczony ze spółdzielni w wypadku, gdy z jego winy umyślnej lub z powodu rażącego niedbalstwa dalsze pozostawanie w spółdzielni nie da się pogodzić z postanowieniami statutu spółdzielni lub dobrymi obyczajami. W ust. 2 cytowanego postanowienia statutu wskazano w pkt 4 i 5, że przyczynami wykluczenia członka ze spółdzielni mogą być: działanie na szkodę spółdzielni oraz uporczywe nieprzestrzeganie przepisów statutu i uchwał organów spółdzielni.
W procesie o uchylenie uchwały wykluczającej członka ze spółdzielni, to strona pozwana, stosownie do reguły dowodowej określonej w art. 6 k.c., ma obowiązek wykazać, że istniała podstawa do podjęcia uchwały o wykluczeniu, zatem to na pozwanej Spółdzielni ciążył obowiązek udowodnienia, że istniały podstawy wykluczenia oraz, że zachowanie powoda było bezprawne, zawinione i nakierowane na szkodzenie Spółdzielni. Podstawa wykluczenia musi być przy tym takiej wagi, która uzasadniałaby niemożność pogodzenia dalszego pozostawania członka w spółdzielni z postanowieniami statutu lub z zasadami współżycia społecznego.
W pierwszej przy tym kolejności wymaga wyjaśnienia , jakie to działania lub zaniechania w świetle obowiązującego obecnie prawa umożliwiają wykluczenie członka. W kontekście bowiem nowelizacji ograniczono podstawę wykluczenia do rażąco niedbałego lub umyślnego zachowania spółdzielcy. Oznacza to, iż aby wykluczyć członka ze spółdzielni spółdzielnia musi ustalić co najmniej rażące niedbalstwo członka i dysponować dowodami na takie jego zachowanie. Jednakowe potraktowanie we wskazanym przepisie rażącego niedbalstwa i umyślności daje spółdzielni (obciążonej ciężarem dowodu wykazania przesłanek wykluczenia członka) o tyle korzystną sytuację, iż przepis przesądza zasadność wykluczenia w razie stanów faktycznych pozostających na styku rażącego niedbalstwa i umyślności.
Nowelizacja zastępuje ponadto występujące dotychczasowo w cytowanym przepisie kryterium zasad współżycia społecznego przez kryterium dobrych obyczajów, co jednak nie skutkuje większych zmian merytorycznych.
W dalszym ciągu przepis pozostawia statutowi bliższe określenie przesłanek wykluczenia, statut każdej spółdzielni musi jednak uwzględniać wprowadzone przepisem ograniczenie podstaw wykluczenia członka.
Ograniczenie podstaw wykluczenia do zachowania rażąco niedbałego i umyślnego nie oznacza też , iż niedbalstwo członka spółdzielni samo w sobie nie może być przyczyną usunięcia go ze spółdzielni. Może to być mianowicie podstawa do wykluczenia członka ze spółdzielni, jeśli niedbałe zachowanie członka jest uporczywe i jednocześnie spełnia kryterium z art. 24 § 1 pr. sp. (czyli zachowanie takie nie pozwala pogodzić dalszego pozostawania członka w spółdzielni z postanowieniami statutu lub dobrymi obyczajami). Zwykłe zaniedbania występujące uporczywie stanowią bowiem jako całość rażące niedbalstwo. (por. Krzysztof Korus, Komentarz do ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz niektórych innych ustaw -Dz.U.05.122.1024).
W ocenie Sądu i wbrew zapatrywaniu powoda całokształt jego działań i zaniechań ocenianych łącznie stanowił jednak przejaw zachowań uzasadniających wykluczenie go z pozwanej spółdzielni, a zarzuty przedstawione w uzasadnieniu uchwały nr 4/2024 r. Rady Nadzorczej Spółdzielni H. P. w O. zarzuty, w sposób klarowny i jednoznaczny określają przyczyny, dla których nie może pozostawać dłużej członkiem strony pozwanej.
Jako pierwszy zarzut stanowiący podstawę wykluczenia Spółdzielnia podała działanie powoda polegające na nieprzestrzeganiu przez niego postanowień Statutu w tak ważkiej materii jaką jest ustalanie zasad wynagradzania prezesa Zarządu.
W myśl § 43 ust. 6 statutu rozwiązanie umowy o pracę lub zmianę warunków płacy i pracy wobec członka Zarządu może dokonać tylko Rada Nadzorcza. Zgodnie z § 40 pkt 12 statutu do zakresu działania Rady Nadzorczej należy m.in. ustalanie zasad wynagradzania członków Zarządu Spółdzielni.
Ustalenia faktyczne poczynione w toku niniejszego postępowania potwierdzają okoliczności przywołane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, albowiem rzeczywiście powód w dniu (...)r. otrzymał aneks do umowy o pracę zawartej (...) r. na podstawie, którego podwyższono mu miesięczne wynagrodzenie za pracę z dwu do trzykrotnej średniej płacy pracowników Spółdzielni za poprzedni miesiąc oraz przyznano premię uznaniową naliczaną procentowo od płacy zasadniczej, w wysokości ustalonej pracownikom za dany miesiąc. Aneks został podpisany przez L. J. (1) oraz Z. K.. W dalszej kolejności powód w dniu (...)r. złożył wniosek o rozwiązanie umowy o pracę w związku z przejściem na emeryturę. Następnie w dniu (...) r. zwrócił się do Rady Nadzorczej Spółdzielni o ponowne przyjęcie go do pracy na stanowisku prezesa Zarządu z dniem 02.06.2017 r. Uchwałę nr 13, na mocy której powołano z powrotem powoda na stanowisko prezesa Zarządu podjęło Prezydium Rady Nadzorczej. Zgoda na rozwiązanie stosunku pracy przez powoda oraz jego ponowne zatrudnienie została wyrażona przez Prezydium Rady Nadzorczej, w składzie: Z. K., L. J. (1) i R. S. (1).
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że wskazane powyżej okoliczności stanowiły naruszenie zasad uczciwego działania i lojalności wobec pozwanej Spółdzielni i jej członków. Zgodnie z § 17 pkt 2 statutu członek Spółdzielni ma obowiązek przestrzegać postanowień Statutu. Powód jako długoletni członek pozwanej spółdzielni, a także jej prezes Zarządu, z całą pewnością znał (bo musiał siłą rzecz znać) treść przedmiotowego Statutu. W § 44 ust. 2 pkt 8 statutu wskazano, że to zarząd decyduje o sprawach pracowniczych, w tym o przyjmowaniu, zwalnianiu, awansowaniu, nagradzaniu i karaniu. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby Rada Nadzorcza Spółdzielni podjęła w 2015 r. jakąkolwiek uchwałę, w której wyraziłaby zgodę na podwyższenie wynagrodzenia powoda, co niewątpliwie było złamaniem zasad Statutu pozwanej Spółdzielni. Podobnie rzecz się ma w przypadku rozwiązania przez powoda w 2017 r. umowy o pracę zawartej z pozwaną, a następnie po przejściu na emeryturę ponownego nawiązania i ustalenia zasad wynagrodzenia. Zgodnie z § 40 pkt 8 to do zakresu działania Rady Nadzorczej podejmowanie uchwał w sprawach czynności prawnych dokonywanych między Spółdzielnią a członkiem Zarządu lub dokonywanych przez Spółdzielnię w interesie członka Zarządu oraz reprezentowanie Spółdzielni przy tych czynnościach. Do reprezentowania Spółdzielni wystarczy dwóch członków Rady Nadzorczej przez nią upoważnionych. Co prawda pismem z dnia 30.05.2017 r. powód zwrócił się bezpośrednio do Rady Nadzorczej o rozwiązanie i ponowne nawiązanie stosunku pracy, jednakże uchwałę w powyższym zakresie podjęło Prezydium Rady Nadzorczej a nie Rada Nadzorcza. Nie zważając na powyższe uchybienie powód podpisał umowę o pracę z dnia 2.06.2017 r. na stanowisku prezesa Zarządu. W § 4 umowy wskazano, że wynagrodzenie miesięczne powoda wyniesie wysokość trzykrotnej średniej płacy pracowników spółdzielni za poprzedni miesiąc. W aktach sprawy brak dowodu potwierdzającego fakt, że Rada Nadzorcza podjęła uchwałę w zakresie podwyższenia wynagrodzenia powoda z dniem(...) r.
Nad powyższymi nieprawidłowościami pochylił się również Sąd Rejonowy w O. w sprawie o sygn. akt IV P (...) wskazując w uzasadnieniu wyroku, że co do „wywodzonych przez powoda roszczeń w kontekście zawartej umowy o pracę z dnia (...)r. w świetle ewentualnego zastosowania w sprawie klauzuli wyrażonej w art. 8 k.p. Umowa ta bowiem została podpisana przez J. P. oraz Prezydium Rady Nadzorczej w osobach: L. K., L. J. i R. S.. Pomimo powołania się w przedmiotowym akcie na uchwalę Rady Nadzorczej Spółdzielni z dnia 02 06 2017 r. nigdy taka uchwała nie zapadła. Następnie bez zgody i wiedzy Rady Nadzorczej doszło do podpisania dokumentu z dnia 02.06.2017 r. w oparciu, o który powód otrzymywał wynagrodzenia wyliczone jako: trzykrotność średniej płacy pracowników spółdzielni za poprzedni miesiąc oraz premia uznaniowa liczona procentowo od płacy zasadniczej w wysokości ustalonej pracownikom za danym miesiąc. Jednocześnie wysokość premii powoda również była ustalana i akceptowana tylko przez prezydium Rady bez wiedzy i zgody całej Rady. Nie budziło wątpliwości Sądu Rejonowego w O., iż pozostali członkowie Rady wiedzę na ten temat powzięli w czerwcu 2020 r. na zwołanym wówczas Walnym Zgromadzeniu. Dodatkowo, pomimo szeregu wniosków członków Rady do Prezydium w okresie od października 2020 r. do początku 2022 r. o zwołanie jej posiedzenia przewodniczący Rady i zastępca odmawiali powołując się na stan epidemii. Natomiast w pismach kierowanych przez członków Rady do Prezydium wskazywano na punkt dotyczący obniżenia wynagrodzenia prezesowi zarządu, który winien znaleźć się w porządku obrad. Świadkowie wskazywali przy tym na brak zgody J. P. na udostępnienie świetlicy celem przeprowadzenia obrad.
Powyższe okoliczności świadczą o celowym działaniu także powoda, uniemożliwiającym doprowadzenie do posiedzenia, na którym mogłaby być podjęta uchwała o obniżeniu wynagrodzenia prezesa zarządu. Wskazane okoliczności, w ocenie Sądu, stanowią przejaw naruszenia zasad współżycia społecznego w zakresie prawidłowego kształtowania funkcjonowania Spółdzielni i dbałości o jej interes. Nadto obecnie powoływanie się przez powoda na ewentualne nieprawidłowości w działaniach Rady Nadzorczej w ramach realizacji uprawnień pracodawcy należy uznać za czynienie ze swego prawa użytku sprzecznego z zasadami współżycia społecznego. Zgodnie z art. 8 k.p. nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno- gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub za sadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Jak wskazano bowiem powód świadomie zawarł umowę z dnia (...) r. bez stosownej uchwały Rady Nadzorczej. W umowie tej w par. 1 złożył oświadczenie, iż stwierdza, jako strona umowy, że Rada Nadzorcza Spółdzielni uchwałą z dnia (...)r. powołała J. P. (1) do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu w pełnym wymiarze. Powód jako osoba sprawująca funkcję prezesa zarządu Spółdzielni od 27 lat miał stosowną wiedzę, iż przedmiotowa uchwała jest niezbędnym warunkiem do prawidłowego zawarcia urnowy, a swoim oświadczenie potwierdził istnienie takiej uchwały. Jednakże uchwała taka nigdy nie zapadła. Następnie na tej podstawie pobierał wynagrodzenie wraz z premią przyznawaną przez tych samych członków Prezydium Rady, którzy podpisali umowę. Nadto fakt zawarcia przedmiotowej umowy ze wskazanym w niej sposobem ukształtowania wynagrodzenia został ujawniony podczas Walnego Zgromadzenia w dniu 30.06.2020r., na którym powód nie otrzymał absolutorium. Jak wskazano w uchwale Rady Nadzorczej nr 3 z dnia 12 04.2022 r. „Rada Nadzorcza Spółdzielni H. P.w O. wnosiła o obniżenie wynagrodzenia z chwilą podjęcia takiej wiedzy w dniu 30.06.2020 r. na Walnym Zgromadzeniu, ale nie mogła podjąć uchwały w związku, że Prezydium Rady Nadzorczej od 01.10.2020 nie zwoływało - Zebrania Rady Nadzorczej pomimo wielu pism, pozostawiających bez odpowiedzi.”
W ocenie Sądu, przytoczone powyżej ustalenia i ocena (które Sąd w pełni przyjmuje za własne) dowodzą, iż zachowania powoda miały więc charakter świadomego, zawinionego działania wbrew interesom spółdzielni. Sąd podziela w tym miejscu zarzuty pozwanej, że powód w tym aspekcie, swoim zachowaniem dopuścił się naruszenia zasad uczciwego działania i lojalności wobec pozwanej Spółdzielni, jej członków i pracowników.
Kolejnym zarzutem stanowiącym podstawę wykluczenia z członkostwa Spółdzielni było zaniedbanie przez powoda obowiązków wynikających z pełnionej przez niego funkcji prezesa Zarządu w postaci niepodjęcia działań w celu uzyskiwania czynszu za część samowolnie zajętego przez najemcę J. W. garażu, położonego w O. przy ul. (...).
Jak wynika z ustaleń powierzchnia określona w umowie z dnia 02.05.2018 nie była rzeczywistą powierzchnią zajętą przez najemcę. W umowie najmu garażu, jego powierzchnie określono na 28 m ( 2), która w faktycznie wynosiła 53,10 m ( 2). Faktyczna powierzchnia garażu była zatem dwa razy większa, przez co z całą pewnością najemca nie płacił należnego czynszu. Powód wskazywał, że czynsz za najem w umowie określono ryczałtowo, zatem nie było potrzeby wskazywania w jej treści prawidłowej powierzchni. Biorąc jednak pod uwagę, iż przed remontem poprzedni najemca płacił 250 zł netto za zajmowanie 28 m ( 2) powierzchni garażu, nie sposób przyjąć, aby kwota 300 zł za 53,10 m2 , była kwotą adekwatną do realiów rynkowych. Powyższe było zresztą także przedmiotem postępowania przed Sądem Rejonowym w O. w sprawie o sygn. akt V GC (...), który wykluczył dobrą wiarę J. W., co do tego, że umowa najmu dotyczyła całego pomieszczenia garażowego i zasądził od niego na rzecz spółdzielni kwotę 13.063,85 zł.
Nie budzi zatem wątpliwości Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę, że po stronie spółdzielni również wskutek zaniedbania powoda doszło do powstania szkody.
Pozwana spółdzielnia zarzuciła również powodowi, że jako prezes Zarządu i członek Spółdzielni przyzwalał M. C. na fałszowanie dokumentacji dotyczącej zatrudniania i wynagradzania, w tym: zawierania umów zlecenia z osobą faktycznie niezatrudnioną w piekarni (dot. U. T.) w celu uniknięcia zajęcia przez Komornika Sądowego wynagrodzenia pracownika piekarni (...) w toku prowadzonej przeciwko temu pracownikowi egzekucji sądowej. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że pracownica Spółdzielni (...) doprowadziła do zawarcia fikcyjnej umowy zlecenia z osobą faktycznie niezatrudnioną w piekarni tj. U. T., której wynagrodzenie z umowy zlecenia faktycznie odbierał w części G. G., a w części M. C.. Powyższe okoliczności wynikają bezsprzecznie z zeznań świadków przesłuchanych w toku niniejszego postępowania. W sprawie o sygn. akt I C (...) świadek U. T. zeznała, iż zawarła z powódką porozumienie, że zostanie na nią sporządzona dokumentacja, a ona w rzeczywistości nie będzie pracowała. To M. C. zwróciła się z prośbą do U. T., aby zawrzeć na nią umowę i pomóc tym samym G. G. w celu udaremnienia egzekucji.
Podobnie wyglądała sytuacja z K. K.. Wymieniona zeznała, że to nie ona podpisała umowę zlecenia z (...) r. zawartą pomiędzy nią a pozwaną Spółdzielnią. Podała, że pracowała w piekarni u pozwanego do 2021 r. na umowę o pracę. Pracowała także w 2022 r. dorywczo, co w skali roku łącznie wyniosło ponad 20 dni. Dwa razy otrzymała przelew, dostawała także wynagrodzenie „do ręki”. Wskazała, że otrzymała raz przelewem większe wynagrodzenie aniżeli jej należne, a nadwyżkę przyniosła do biura i oddawała M.C..
Z zeznań świadka I. K. wynika, że zgłaszała ona powyższe nieprawidłowości dotyczące zatrudniania nowy pracowników w pozwanej Spółdzielni. Każdorazowo umowę o pracę w imieniu Spółdzielni podpisywał powód.
Ostatnim zarzutem stanowiącym podstawę wykluczenia powoda ze Spółdzielni na jaki powoływała się pozwana było niedopełnienie przez powoda swoich obowiązków i zatrudnienie w sklepie nr 64 w O. P. T. na stanowisku sprzedawcy, kasjera bez wymaganego przygotowania merytorycznego.
Świadek P. T. zeznając w niniejszej sprawie podtrzymał swoje zeznania złożone w poprzednich sprawach (I C (...) oraz IV P (...)). Z jego zeznań jasno wynikało, że nie został on w sposób prawidłowy przeszkolony do pracy na zajmowanym stanowisku. Jak podał, zatrudniony został na stanowisku sprzedawcy, a w większym zakresie pełnił funkcję kierowcy. Nie można pominąć faktu, że wymieniony pracował na jednym loginie wspólnie z pracującą w sklepie (...). Z jego zeznań złożonych w toku sprawy o sygn. akt I C (...), a także w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w O., w sprawie o sygn. akt IV P (...), wynika iż zwracał on uwagę M. C. jako członkowi zarządu, na fakt pracy M. J. na jego loginie. Powódka natomiast udzieliła mu informacji, że nie ma konieczności pracy w systemie na indywidualnym loginie danego pracownika. Przeprowadzona inwentaryzacja wykazała nieuzasadniony brak towaru na kwotę 80.776,28 zł i gotówki w kwocie 26.916,19 zł, wobec czego pozwana spółdzielnia wytoczyła powództwo przeciwko P. T.. Sąd Okręgowy w O., na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego w O., uwzględnił apelację i oddalił powództwo. W toku postępowania ustalono, iż P. T. zajmował się rozwożeniem towaru, nie uczestniczył przy przyjęciu towarów, otwieraniu sklepu itp. Zatem wyżej wymieniony nie miał realnej, faktycznej możliwości pieczy nad mieniem powierzonym. Sąd odwoławczy zwrócił uwagę na tolerowanie przez M. C. faktu pracy pracowników na loginie drugiego pracownika, co w efekcie uniemożliwiło wykrycie, który z pracowników jest odpowiedzialny za konkretne nieprawidłowości.
W ocenie Sądu powód nie zapewnił warunków umożliwiających zabezpieczenie powierzonego pracownikom mienia. Zaniedbania te doprowadziły bowiem do sytuacji, w której niemożliwym stało się wykrycie rzeczywistego sprawcy niedoborów w towarze i pieniądzach na łączną kwotę 107.380,00 zł, przez co poniesiona przez Spółdzielnię szkoda nie została naprawiona.
Zachowania powoda opisane w uzasadnieniu uchwały nr 4/2024 r. z dnia 28 marca 2024 r. w ocenie Sądu z całą pewnością nie pozostawały w zgodzie z postanowieniami statutu spółdzielni oraz były sprzeczne z dobrymi obyczajami i tym samym stanowiły uzasadnioną podstawę do wykluczenia go z członków spółdzielni.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji.
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., zgodnie z którym strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony. Na koszty te składały koszty zastępstwa procesowego strony pozwanej w kwocie 360 zł (§ 8 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.), powiększone o uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.