Uzasadnienie z 17 czerwca 2025, sygn. I C 406/20
Pokaż pozostałe podstawy prawne (2)
Sygn. akt: I C 406/20
WYROK KOŃCOWY
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 17 czerwca 2025 r.
Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny
w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek
Protokolant: sekretarz sądowy Anna Kosowska
po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2025 r. w Olsztynie
na rozprawie
sprawy z powództwa J. D. i A. M.
przeciwko R. Bank (...) z siedzibą w W. (...) R. Bank (...) (Spółka Akcyjna) (...)
o zapłatę i ustalenie, ewentualnie zapłatę
I. umarza postępowanie w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty 9.258,56 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 08.04.2020 r. do dnia zapłaty,
II. umarza postępowanie w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty 4.293,85 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 13.11.2023 r. do dnia zapłaty,
III. oddala powództwo o zapłatę na rzecz powodów kwot po 40.941 zł 59 gr wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,
IV. zasądza od pozwanego na rzecz:
a) powoda J. D. kwotę 20.186,35 CHF (dwadzieścia tysięcy sto osiemdziesiąt sześć franków szwajcarskich trzydzieści pięć centymów) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi:
- od kwoty 6.638,05 CHF od dnia 02.12.2020 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 13.548,30 CHF od dnia 14.11.2023 r. do dnia zapłaty,
b) powódki A. M. kwotę 20.186,35 CHF (dwadzieścia tysięcy sto osiemdziesiąt sześć franków szwajcarskich trzydzieści pięć centymów) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi:
- od kwoty 6.638,05 CHF od dnia 02.12.2020 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 13.548,30 CHF od dnia 14.11.2023 r. do dnia zapłaty,
V. oddala powództwo w pozostałym zakresie,
VI. zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwoty po 4.053 zł 92 gr (cztery tysiące pięćdziesiąt trzy złote dziewięćdziesiąt dwa grosze) tytułem zwrotu kosztów procesu z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Sygn. akt I C 406/20
UZASADNIENIE
W pozwie z dnia 3 czerwca 2020 r. (data nadania) powodowie J. D. i A. M. wnieśli o:
1) zasądzenie od pozwanego R. Bank (...) z siedzibą w W. Oddział w Polsce (dalej: Bank) na rzecz każdego z nich kwot po 11.105,14 zł oraz 6.638,05 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnych świadczeń w postaci rat kapitałowo-odsetkowych, uiszczonych na rzecz pozwanego i jego poprzednika prawnego w okresie od 21 czerwca 2010 r. do 21 maja 2014 r. w związku z nieważnością umowy kredytu hipotecznego nr (...) (punkt 1-2 pozwu),
ewentualnie o:
2) zasądzenie od pozwanego Banku na rzecz każdego z nich kwot po 37.220,02 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego na rzecz pozwanego w toku realizacji umowy kredytu hipotecznego nr (...), – w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna (punkt 4-5 pozwu).
Ponadto wnieśli o zasądzenie od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości dwukrotności stawki minimalnej oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictw w wysokości 34 zł, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty.
W uzasadnieniu swoich żądań powodowie wskazali, że jako konsumenci zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego umowę kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej celem pozyskania środków na zakup lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym. Wskazali, że przed zawarciem umowy nie mieli możliwości negocjowania jej warunków, w szczególności w zakresie wyboru sposobu uruchomienia kredytu, jak również sposobu spłat rat kapitałowo-odsetkowych. W chwili podpisywania umowy, jak i w okresie późniejszym, faktyczna wysokość zobowiązania pozostała nieznana, a kwota kredytu oraz wysokość rat spłaty kredytu uzależniona od mierników wartości nieznanych powodom, ustalanych przez Bank w sposób arbitralny. Powodowie wskazali, że umowa i regulamin są nieważne jako sprzeczne z art. 353 1 k.c., albowiem brak jest w nich jakichkolwiek podstaw, którymi Bank miał się kierować przy ustalaniu kursów. Stosując różne tabele kursowe Bank miał możliwą dowolność w określaniu wysokości zobowiązania kredytobiorców. Skutkowało to uzyskaniem przez Bank dodatkowego, niczym nieuzasadnionego dochodu. Powodowie wskazali nadto na sprzeczność umowy z zasadami współżycia społecznego oraz brak możliwości wykonania umowy w przypadku wyeliminowania z niej wskaźnika LIBOR. Z tego względu powodowie w oparciu o art. 410 k.c. w zw. z art. 405 k.c. dochodzą nienależnego świadczenia. Tytułem roszczenia ewentualnego powodowie podnieśli, że zawarte w umowie klauzule indeksacyjnej stanowią niedozwolone postanowienia, co skutkować winno stwierdzeniem ich bezskuteczności wobec powodów i tym samym zwrotu powstałych w ten sposób „nadpłat” na podstawie art. 385 1 § 1 k.c. w zw. z art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. (pozew k. 5-34).
Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości, a nadto o zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazał, że zaciągając zobowiązanie powodowie byli świadomi ryzyka kursowego, w tym faktu wpływu kursu waluty na wysokość zobowiązania wobec pozwanego oraz wysokość raty poprzez złożenie stosownych oświadczeń na piśmie. W ocenie pozwanego brak jest podstaw do kwestionowania ważności umowy. Mechanizm indeksacji przyjęty w umowie, w tym sposób ustalania kursów waluty obcej, mieści się w granicach swobody umów określonych w art. 353 1 k.c., a sama umowa nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Ponadto pozwany wskazał, że klauzule dotyczące indeksacji zostały indywidualnie uzgodnione z powodami, nadto są zgodne z dobrymi obyczajami, a po stronie konsumentów nie zachodzi przesłanka rażącego naruszenia ich interesów. Został podniesiony również zarzut przedawnienia. (k. 80-108).
Pismem z dnia 9 listopada 2020 r. (data wpływu: 16 listopada 2020 r.) powodowie zmodyfikowali powództwo w ten sposób, że na wypadek uznania przez Sąd umowy za bezwzględnie nieważną w całości, podtrzymali żądanie zawarte w punktach 1 i 2 pozwu, a nadto wnieśli o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego kredytu wynikającego z umowy kredytu hipotecznego nr (...) zawartej z poprzednikiem prawnym pozwanego Banku w dniu 12 marca 2008 r. (sporządzoną w dniu 18 lutego 2008 r.). W pozostałym zakresie podtrzymali dotychczasowe stanowisko (k. 256-258).
Pismem z dnia 12 listopada 2020 r. (data wpływu: 19 listopada 2020 r.) powodowie ponownie zmodyfikowali powództwo ostatecznie wnosząc o:
1. zasądzenie od pozwanego Banku na rzecz każdego z nich kwot po 11.105,14 zł oraz 6.638,05 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnych świadczeń w postaci rat kapitałowo-odsetkowych, uiszczonych na rzecz pozwanego i jego poprzednika prawnego w okresie od 21 czerwca 2010 r. do 21 maja 2014 r. w związku z nieważnością umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonej w dniu 18 lutego 2008 r. (punkt 1-2 pozwu),
2. o ustalenie nieistnienia stosunku prawnego kredytu wynikającego z umowy kredytu hipotecznego nr (...) zawartej z poprzednikiem prawnym pozwanego Banku w dniu 12 marca 2008 r. (sporządzoną w dniu 18 lutego 2008 r.),
ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd związania stron umową kredytu co do zasady:
3. zasądzenie od pozwanego Banku na rzecz każdego z nich kwot po 37.220,02 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego na rzecz pozwanego w toku realizacji umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonej w dniu 18 lutego 2008 r. – w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna,
ewentualnie, w przypadku uznania, że świadczenia spełnione przez powodów w walucie indeksacji nie mogą być uznane za spłatę kapitału kredytu:
4. zasądzenie od pozwanego Banku na rzecz każdego z nich po 1/2 kwoty 8.321,72 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnych świadczeń w postaci różnicy pomiędzy wysokością rat kapitałowo-odsetkowych spełnionych przez powodów w okresie od 21 czerwca 2010 r. do 21 września 2011 r. na podstawie umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonej w dniu 18 lutego 2008 r., a wysokością rat należnych w tym okresie pozwanemu po wyeliminowaniu z umowy kredytu postanowień dotyczących indeksacji,
5. zasądzenie od pozwanego Banku na rzecz każdego z nich po 1/2 kwoty 13.276,10 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnych świadczeń spełnionych przez powodów bezpośrednio w walucie indeksacji, od 21 października 2011 r. do 21 maja 2014 r.
Ponadto podtrzymali żądanie zasądzenia od pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego w podwójnej wysokości oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictw w wysokości 34 zł, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty (k. 267-269).
W odpowiedzi na pisma modyfikujące powództwo pozwany podtrzymał dotychczasowe stanowisko (k. 289-292v oraz k. 297-298v).
Postanowieniem z dnia 2 marca 2021 r. Sąd ograniczył przedmiot rozprawy do badania kwestii zasady odpowiedzialności pozwanego (k. 318v).
Wyrokiem wstępnym z dnia 30.03.2021 r. Sąd oddalił powództwo o zapłatę od pozwanego na rzecz powodów kwot po 11.105,14 zł i 6.638,05 CHF i o ustalenie nieważności umowy o kredyt hipoteczny nr (...) z dnia 18.02.2008 r. zawartej pomiędzy (...) S.A. (...) W., a powodami (pkt I wyroku wstępnego) oraz uznał roszczenie ewentualne powodów o zapłatę usprawiedliwione co do zasady (pkt II wyroku wstępnego) (wyrok k. 320).
Pozwany wywiódł apelację od ww. wyroku (k. 320-356v). Sąd Apelacyjny w B. w sprawie(...) wyrokiem z dnia 30 grudnia 2021 r. oddalił apelację pozwanego (wyrok k. 394).
Pozwany złożył wniosek o wstrzymanie skuteczności wyroku Sądu Apelacyjnego I Wydziału Cywilnego wydanego w dniu 30.12.2021 r. w sprawie o sygn. akt(...) do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego oraz wstrzymanie skuteczności pkt II wyroku wstępnego Sądu Okręgowego w O.do czasu zakończenia postępowania kasacyjnego (k. 403-408).
Sąd Apelacyjny w B.z dnia 11.01.2022 r. postanowieniem oddalił wniosek pozwanego (k. 437).
Pozwany w dniu 01.04.2022 r. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego I Wydziału Cywilnego wydanego w dniu 30.12.2021 r. w sprawie o sygn. akt(...) (k. 455-482).
Powodowie pismem z dnia 21 kwietnia 2022 r. dokonali modyfikacji powództwa w ten sposób że rozszerzyli dotychczasowe żądanie ewentualne wnosząc o:
1. zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z nich kwot po 50.200,15 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego przez powodów w okresie od 21 maja 2008 r. do 21 grudnia 2021 r. na rzecz pozwanego w toku realizacji umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonej w dniu 18 lutego 2008 r. – w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna,
ewentualnie, w przypadku uznania, że świadczenia spełnione przez powodów w walucie indeksacji nie mogą być uznane za spłatę kapitału kredytu:
4. zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty 27.166,33 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnych świadczeń w postaci różnicy pomiędzy wysokością rat kapitałowo-odsetkowych spełnionych przez powodów w okresie od 21 maja 2008 r. do 21 września 2011 r. na podstawie umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonej w dniu 18 lutego 2008 r., a wysokością rat należnych w tym okresie pozwanemu po wyeliminowaniu z umowy kredytu postanowień dotyczących indeksacji,
5. zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty 24.480,20 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi:
- od kwoty 20.186,356 CHF od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty,
- od kwoty 4.293,85 CHF od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu pisma rozszerzającego powództwo stronie pozwanej do dnia zapłaty,
tytułem zwrotu nienależnych świadczeń spełnionych przez powodów bezpośrednio w walucie indeksacji, od 21 października 2011 r. do 21 maja 2021 r.
Ponadto wnieśli o zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego (w wysokości dwukrotnej stawki minimalnej) oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono do dnia zapłaty (modyfikacja powództwa k. 504-507).
Powodowie w odpowiedzi z dnia 16.05.2022 r. na skargę kasacyjną wnieśli o:
- odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jako że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek warunkujących jej przyjęcie do rozpoznania, a określonych przepisem art. 398 9 § 1 k.p.c.,
ewentualnie, w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy,
- oddalenie skargi kasacyjnej, jako całkowicie bezzasadnej.
Ponadto, wnieśli o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powodów kosztów postępowania kasacyjnego według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłat skarbowych od udzielonych pełnomocnictw (k. 524-534v).
Postanowieniem z dnia 24.10.2022 r. Sąd Najwyższy przyjął skargę kasacyjną do rozpoznania (k. 542).
Pozwany pismem z dnia 08.01.2024 r. oświadczył, że cofa skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 30.12.2021 r. w sprawie o sygn. akt (...) (k. 554).
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 25.01.2024 r. umorzył postępowanie kasacyjne (k. 556).
Powodowie pismem z dnia 23.10.2023 r. dokonali kolejnej modyfikacji powództwa, w ten sposób, że:
1. cofnęli bez zrzeczenia się roszczenia roszczenie wyrażone w piśmie procesowym z dnia 21.04.2022 r. w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego na rzecz każdego z nich kwoty po 9.258,56 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego przez powodów w okresie od 21 marca 2020 r. do 21 grudnia 2021 r. na rzecz pozwanego w toku realizacji umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonej w dniu 18 lutego 2008 r. – w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna,
2. cofnęli bez zrzeczenia się roszczenia żądanie złożone na wypadek uznania przez Sąd, że świadczenia spełnione przez stronę powodową w walucie indeksacji nie mogą uznane za spłatę kapitału kredytu w zakresie zasądzenia od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty 4.293,85 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu pisma z dnia 21.04.2022 r. stronie pozwanej do dnia zapłaty, tytułem zwrotu nienależnych świadczeń spełnionych przez powodów bezpośrednio w walucie indeksacji, od 21 marca 2020 r. do 21 grudnia 2021 r.
Ostatecznie powodowie wnieśli o:
1. zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwot po 40.941,59 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego przez powodów w okresie od 21 maja 2008 r. do 21 lutego 2020 r. na rzecz pozwanego w toku realizacji umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonej w dniu 18 lutego 2008 r. – w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna,
ewentualnie, w przypadku uznania, że świadczenia spełnione przez powodów w walucie indeksacji nie mogą być uznane za spłatę kapitału kredytu:
2. zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty 27.166,33 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego przez powodów w okresie od dnia 21 maja 2008 r. do dnia 21 września 2011 r. na rzecz pozwanego, w toku realizacji umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonej w dniu 18 lutego 2008 r. – w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna,
3. zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty 20.186,35 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu nienależnych świadczeń spełnionych przez powodów na rzecz pozwanego bezpośrednio w walucie indeksacji, od 21 października 2011 r. do 21 lutego 2020 r. (k. 567-570).
Pozwany w związku z częściowym cofnięciem powództwa w zakresie części roszczenia ewentualnego na podstawie art. 203 § 1 i 2 k.p.c. wniósł o zasądzenie od strony powodowej na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych (k. 550-551).
Pozwany w odpowiedzi na modyfikację powództwa z dnia 21.04.2022 r. wniósł o oddalenie powództwa w całości, w tym również w zakresie wynikającym z modyfikacji powództwa. Podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wszelkie twierdzenia, wnioski oraz zarzuty (k. 711-713v).
Na rozprawie w dniu 17.06.2025 r. pozwany oświadczył, że wyraża zgodę na cofnięcie pozwu zawarte w piśmie z dnia 23.10.2023 r. Jednocześnie wniósł o zasądzenie na swoją rzecz kosztów procesu z tego tytułu (protokół rozprawy – k. 79).
Sąd ustalił, co następuje:
Pozwany R. Bank (...) z siedzibą w W. Oddział w Polsce jest następcą prawnym (...) S.A. Oddział w Polsce.
(dowód: wydruk z KRS k. 114-121v, bezsporne)
Wnioskiem z dnia 29 stycznia 2008 r. powodowie wystąpili do (...) S.A. Oddział w Polsce (prowadzący działalność pod nazwą (...)) o udzielenie kredytu w kwocie 200.000 zł w walucie (...) celem zakupu lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym. Powódka była wówczas zatrudniona na umowę o pracę, powód zaś otrzymywał emeryturę oraz prowadził działalność gospodarczą.
Powodowie podpisali pisemne oświadczenie, że zostali zapoznani przez pracownika banku z kwestią ryzyka kursowego w przypadku udzielania kredytu indeksowanego do waluty obcej oraz, że będąc świadomym ryzyka kursowego, rezygnują z możliwości zaciągnięcia kredytu w złotych i wybierają kredyt indeksowany do waluty obcej. Potwierdzili nadto, że:
- zostali poinformowani, że aktualna wysokość kursów waluty obcej dostępna jest w placówkach banku,
- są świadomi, że ponoszą ryzyko kursowe związane z wahaniem kursów waluty, do której indeksowany jest kredyt,
- ryzyko kursowe ma wpływ na wysokość zobowiązania względem banku oraz na wysokość rat spłaty kredytu,
- kredyt zostanie wypłacony w złotych,
- saldo zadłużenia kredytu wyrażone jest w walucie obcej, raty kredytu wyrażone są w walucie obcej i podlegają spłacie na zasadach określonych w Regulaminie.
W dniu 11 lutego 2008 r. wydana została decyzja o udzieleniu powodom kredytu hipotecznego.
(wniosek kredytowy k. 127-131, oświadczenie k. 133, decyzja kredytowa k. 135, zeznania powodów k. 265v-266v)
W dniu 12 marca 2008 r. powodowie J. D. i A. M. zawarli z (...) S.A. (...) umowę o kredyt hipoteczny nr (...), na podstawie której otrzymali kredyt w wysokości 200.000,00 zł na nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w O. przy ul. (...). Umowa sporządzona została 18 lutego 2008 r.
Zgodnie z § 2 ust. 1 zdanie 2 umowy kredyt jest indeksowany do waluty (...).
Okres kredytowania wynosił 276 miesięcy (§2 ust. 3 umowy).
Kredyt został oprocentowany według zmiennej stopy procentowej, która w dniu zawarcia umowy wynosiła 4,11667 % w stosunku rocznym. Zmienna stopa procentowa ustalona została jako suma stopy referencyjnej LIBOR 3M ( (...)) oraz stałej marży Banku w wysokości 1.35 punktów procentowych (§ 3 ust. 1 i 2 umowy).
W myśl § 14 ust. 1 umowy wszelkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności za wyjątkiem m.in. zmian w Regulaminie.
Regulamin kredytu hipotecznego udzielonego przez (...) stanowił integralną część umowy (§ 1 ust. 2 umowy).
W § 2 punkt 2 i 12 Regulaminu zawarto definicję kredytu indeksowanego i definicję Tabeli. Kredyt indeksowany do waluty obcej to kredyt oprocentowany według stopy procentowej, opartej na stopie referencyjnej, dotyczącej waluty innej niż złote, którego wypłata oraz spłata odbywa się w złotych w oparciu o kurs waluty obcej do złotych, według Tabeli. Tabela zaś to tabela kursów walut obcych obowiązująca w banku.
Wypłata kredytu następowała w złotych według kursu nie niższego niż kurs kupna zgodnie z tabelą obowiązującą w momencie wypłaty środków z kredytu. W przypadku wypłaty kredytu w transzach, stosuje się kurs nie niższy niż kurs kupna zgodnie z Tabelą obowiązującą w momencie wypłaty poszczególnych transz. Saldo zadłużenia z tytułu kredytu wyrażone jest w walucie obcej i obliczane jest według kursu stosowanego przy uruchomieniu kredytu. W przypadku wypłaty kredytu w transzach saldo zadłużenia z tytułu kredytu obliczane jest według kursów stosowanych przy wypłacie poszczególnych transz. Aktualne saldo zadłużenia w walucie kredytu Kredytobiorca otrzymuje listownie na podstawie postanowień § 11 (§ 7 ust. 4 Regulaminu).
Raty spłaty kredytu pobierane są z rachunku bankowego kredytobiorcy, prowadzonego w złotych, wskazanego w umowie (§ 9 ust. 1 Regulaminu).
Raty kredytu podlegające spłacie wyrażone są w walucie obcej i w dniu wymagalności raty kredytu pobierane są z rachunku bankowego według kursu sprzedaży zgodnie z tabelą obowiązującą w banku na koniec dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty kredytu. Jeśli dzień wymagalności raty kredytu przypada na dzień wolny od pracy, stosuje się kurs sprzedaży zgodnie z tabelą obowiązującą w banku na koniec ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wymagalności raty spłaty kredytu (§ 9 ust. 2 Regulaminu).
Zgodnie z § 11 ust. 1 i 2 Regulaminu o wysokości pierwszej raty spłaty kredytu oraz terminach spłaty Bank informuje kredytobiorcę listownie w ciągu 14 dni od dnia uruchomienia kredytu, z zastrzeżeniem postanowień § 9 ust. 2. Wysokość rat spłaty kredytu należnych za poszczególne okresy rozliczeniowe może ulegać zmianom, w szczególności w przypadku: zmiany salda zadłużenia w związku z uruchomieniem kolejnej transzy kredytu w przypadku kredytów wypłacanych w transzach, zakończenia okresu karencji, zmiany wysokości oprocentowania, zmiany długości okresu kredytowania, zmiany kwoty kredytu, dokonania wcześniejszej częściowej spłaty kredytu, dokonania zmiany waluty kredytu.
Bank zastrzegł sobie prawo do zmian Regulaminu. W przypadku zmiany Regulaminu Bank przesyła kredytobiorcy tekst zmian. Zmieniony Regulamin zaczyna obowiązywać po upływie 14 dni od doręczenia tekstu zmian, chyba, że kredytobiorca złoży w tym terminie pisemne wypowiedzenie umowy ( § 23 ust. 1 i 2 Regulaminu).
W dniu zawarcia umowy powodowie złożyli oświadczenie o zapoznaniu ich z kwestią ryzyka zmiennej stopy procentowej oraz ryzyka kursowego.
(dowód: umowa o kredyt hipoteczny k. 39-41v oraz k. 137-142, załączniki do umowy k. 42-43, Regulamin kredytu hipotecznego k. 49-50v oraz k. 143-151, oświadczenie k. 153)
Podczas zawierania umowy o kredyt, powodom nie wyjaśniono, według jakich kryteriów określany jest kurs (...) po którym zostanie przeliczona kwota kredytu w dniu jego wypłaty, jak i spłaty poszczególnych rat kapitałowo – odsetkowych.
Tabela kursów była tworzona codziennie przez pracowników Banku na podstawie wartości kursów rynkowych wykorzystując w tym zakresie platformy oferowane przez B. i R.. Do tych wartości doliczane i odliczane były nadto trzy poziomy buforów mające na celu m.in. przewidzenie pasma wahań kursów w ciągu danego dnia, przeniesienia kosztów wymiany walut za pośrednictwem izb rozliczeniowych, a także transakcji na rynku walutowym i warunków ustalonych pomiędzy stronami tych transakcji.
(dowód: zeznania powodów k. 265v-266v, zeznania świadka A. S. k. 304-308v)
Pozwany wypłacił tytułem kredytu kwotę 200.000,- zł w dniu 21 kwietnia 2008 r. bezpośrednio na rachunek zbywcy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, który mieli nabyć powodowie za środki z kredytu (odpowiednio 96.721,15 CHF według kursu 2, (...)).
(dowód: zaświadczenie k. 58-62, zeznania powodów k. 265v-266v)
W dniu 21 września 2011 r. strony zawarły aneks do powyższej umowy kredytu hipotecznego na mocy którego ustaliły m.in., że spłata udzielonego kredytu indeksowanego do waluty obcej następować będzie w walucie (...).
(dowód: aneks k. 49-50v oraz k. 155-158)
W okresie od maja 2008 r. do września 2011 r. powodowie spłacali kredytu w walucie PLN, zaś od października 2011 r. do chwili obecnej spłacają w walucie (...).
W okresie od 21.05.2008 r. do 21.02.2020 r. powodowie dokonali wpłat na rzecz pozwanego w łącznej wysokości 54.332,67 zł i 40.372,70 CHF.
Łączna suma należnych bankowi wpłat w okresie od 21.05.2008 r. do 21.02.2020 r. przy założeniu, że postanowienia umowy dotyczące indeksacji kredytu kursem (...) nie wiążą stron i przyjęciu oprocentowania umownego na poziomie stałej marży w wysokości 1,35 p.p. i (...) 3M dla (...) wynosi 122.032,31 zł.
Suma niedopłaty przez powodów na rzecz pozwanego w okresie od 21.05.2008 r. do 21.02.2020 r. przy założeniu, że postanowienia umowy dotyczące indeksacji kredytu kursem (...) nie wiążą stron i przyjęciu oprocentowania umownego na poziomie stałej marży w wysokości 1,35 p.p. i (...) 3M dla (...), z pominięciem wpłat dokonanych w tym okresie w (...) wynosi 67.699,64 zł.
(dowód: zaświadczenie k. 58-62 oraz k. 510-517, pismo pozwanego z dnia 04.10.2023 r. – k. 573-574 oraz k. 618-619, opinia biegłej sądowej I. Ł. k. 644-657, zeznania powodów k. 265v-266v)
Powodowie pismem z dnia 06.04.2020 r. wezwali pozwanego do zapłaty:
- nienależnie pobranych od powodów świadczeń w okresie od dnia 21.04.2010 r. do dnia 21.02.2020 r. w wysokości 174.315,20 zł z uwagi na nieważność przedmiotowej umowy w świetle przepisów prawa,
-nienależnie pobranych od powodów świadczeń w okresie od dnia 21.04.2010 r. do dnia 21.02.2020 r. w wysokości 24.689,49 zł oraz 40.372,70 CHF z uwagi na nieważność przedmiotowej umowy w świetle przepisów prawa.
Ewentualnie, w przypadku uznania abuzywnego charakteru kwestionowanych zapisów umownych przy jednoczesnym zanegowaniu nieważności całej umowy:
- nienależnie pobranych od powodów rat kapitałowo-odsetkowych w wyższej wysokości niż rzeczywiście powinni oni spłacić w okresie od dnia 21.04.2010 r. do dnia 21.02.2020 r. w związku z zawarciem w treści umowy niedozwolonych postanowień umownych, których treść miała wpływ na wysokość spłaconych przez powodów rat kapitałowo-odsetkowych w kwocie 75.194,04 zł.
Powodowie wyznaczyli pozwanemu termin 30 dni od otrzymania reklamacji na spełnienie świadczenia. Pozwany w piśmie z dnia 07.04.2020 r. nie uznał roszczeń powodów.
(dowód: reklamacja – k. 51-55, pismo pozwanego – k. 56-57)
Sąd zważył, co następuje:
Prawomocnym wyrokiem wstępnym z dnia 30.03.2021 r., a następnie wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 30.12.2021 r. przesądzono ostatecznie o tym, że umowa kredytu zawiera klauzule abuzywne, które nie wiążą powodów. Umowa kredytu po eliminacji z niej mechanizmu indeksacji (klauzul abuzywnych) nadaje się do dalszego wykonywania. W tej sytuacji wobec zakresu głównego żądania powodów, na dalszym etapie postępowania sądowego konieczne stało się ustalenie czy wysokość dochodzonego przez powodów roszczenia znajduje uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Ponadto pozwany podniósł zarzut przedawnienia, który również podlegał rozpoznaniu w niniejszej sprawie.
Powodowie pismem z dnia 23.10.2023 r. cofnęli bez zrzeczenia się roszczenia:
- roszczenie wyrażone w piśmie procesowym z dnia 21.04.2022 r. w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego na rzecz każdego z nich kwoty po 9.258,56 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego przez powodów w okresie od 21 marca 2020 r. do 21 grudnia 2021 r. na rzecz pozwanego w toku realizacji umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonej w dniu 18 lutego 2008 r. – w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna,
- żądanie złożone na wypadek uznania przez Sąd, że świadczenia spełnione przez stronę powodową w walucie indeksacji nie mogą uznane za spłatę kapitału kredytu w zakresie zasądzenia od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty 4.293,85 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po dniu doręczenia odpisu pisma z dnia 21.04.2022 r. stronie pozwanej do dnia zapłaty, tytułem zwrotu nienależnych świadczeń spełnionych przez powodów bezpośrednio w walucie indeksacji, od 21 marca 2020 r. do 21 grudnia 2021 r.
Pozwany na rozprawie w dniu 17.07.2025 r. wyraził zgodę na cofnięcie pozwu w części bez zrzeczenia się roszczenia.
W ocenie Sądu czynność powodów nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, z prawem ani nie zmierza do obejścia prawa, a więc dopuszczalna. Wobec skutecznego cofnięcia pozwu w części przez powodów, Sąd na podstawie art. 355 w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. umorzył postępowania w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty 9.258,56 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 08.04.2020 r. do dnia zapłaty oraz w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty 4.293,85 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 13.11.2023 r. do dnia zapłaty, o czym orzekł jak w punkcie I i II sentencji wyroku końcowego.
Powodowie ostatecznie dochodzili zapłaty na rzecz każdego z powodów kwot po 40.941,59 zł tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego przez powodów w okresie od 21 maja 2008 r. do 21 lutego 2020 r. na rzecz pozwanego w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna. Tytułem żądania ewentualnego wnieśli o zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwoty 27.166,33 zł tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego przez powodów w okresie od dnia 21 maja 2008 r. do dnia 21 września 2011 r. na rzecz pozwanego w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna i kwoty 20.186,35 CHF tytułem zwrotu nienależnych świadczeń spełnionych przez powodów na rzecz pozwanego bezpośrednio w walucie indeksacji, od 21 października 2011 r. do 21 lutego 2020 r.
Z uwagi na kwestionowanie przez pozwanego wysokości żądanej kwoty przez powodów oraz skomplikowany charakter wyliczeń konieczne stało się dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu rachunkowości. Opinia została sporządzona przez biegłą sądową I. Ł.. W ocenie Sądu przedmiotowa opinia jest jasna, pełna oraz koresponduje ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a wnioski w niej zawarte są logiczne oraz zgodne z doświadczeniem życiowym. Biegła wskazała, że w okresie od 21.05.2008 r. do 21.02.2020 r. powodowie dokonali wpłat na rzecz pozwanego w łącznej wysokości 54.332,67 zł i 40.372,70 CHF. Łączna suma należnych bankowi wpłat w okresie od 21.05.2008 r. do 21.02.2020 r. przy założeniu, że postanowienia umowy dotyczące indeksacji kredytu kursem (...) nie wiążą stron i przyjęciu oprocentowania umownego na poziomie stałej marży w wysokości 1,35 p.p. i (...) 3M dla (...) wynosi 122.032,31 zł. Wobec powyższego biegła ustaliła, że suma niedopłaty przez powodów na rzecz pozwanego w okresie od 21.05.2008 r. do 21.02.2020 r. przy założeniu, że postanowienia umowy dotyczące indeksacji kredytu kursem (...) nie wiążą stron i przyjęciu oprocentowania umownego na poziomie stałej marży w wysokości 1,35 p.p. i (...) 3M dla (...), z pominięciem wpłat dokonanych w tym okresie w (...) wynosi 67.699,64 zł.
Z uwagi na powyższe, wobec niespełnienia przesłanek z art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Sąd oddalił żądanie powodów o zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z powodów kwot po 40.941,59 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego przez powodów w okresie od 21 maja 2008 r. do 21 lutego 2020 r. na rzecz pozwanego w toku realizacji umowy kredytu hipotecznego nr (...), sporządzonej w dniu 18 lutego 2008 r. – w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna, o czym orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku końcowego. Powodowie nie udowodnili powyższego żądania. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wykazał, że w rozliczeniu umowy zawartej między stronami za okres od 21.05.2008 r. do 21.02.2020 r. wystąpiła po stronie powodów na rzecz pozwanego niedopłata należności w złotych w kwocie 67.699,64 zł.
Ewentualnie powodowie wnieśli o zasądzenia na rzecz każdego z nich kwoty 27.166,33 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego przez powodów w okresie od dnia 21 maja 2008 r. do dnia 21 września 2011 r. na rzecz pozwanego w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna oraz kwoty 20.186,35 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za tytułem zwrotu nienależnych świadczeń spełnionych przez powodów na rzecz pozwanego bezpośrednio w walucie indeksacji, od 21 października 2011 r. do 21 lutego 2020 r. Odnosząc się do żądania zasądzenia kwoty w złotych wskazać należy, że podobnie jak w przypadku wcześniej rozpatrywanego roszczenia, żądanie to nie zostało udowodnione. Po stronie powodów nie istniała na dzień 21.02.2020 r. nadpłata środków na rzecz pozwanego w złotych, a wręcz przeciwnie była to niedopłata kwoty 67.699,64 zł. Z tego względu, wobec braku spełnienia przesłanek z art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Sąd oddalił żądanie powodów o zasądzenie od pozwanego na rzecz każdego z nich kwot po 27.166,33 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie tytułem zwrotu świadczenia uiszczonego przez powodów w okresie od 21 maja 2008 r. do 21 lutego 2020 r. na rzecz pozwanego w wysokości wyższej niż rzeczywiście należna, o czym orzekł jak w punkcie V sentencji wyroku końcowego.
Powodowie w okresie od 21.10.2011 r. do 21.02.2020 r. dokonali wpłat na rzecz pozwanego w walucie obcej w łącznej kwocie 40.372,70 CHF. Powyższa kwota została ustalona w wspomnianej wcześniej opinii sporządzonej przez biegłą sądową. Powodowie z uwagi na eliminacje klauzul abuzywnych z umowy, na podstawie których dotychczas spełniali świadczenie w walucie obcej, nie byli uprawnienie do wpłat w innej walucie niż PLN. Wobec tego, wszystkie świadczenia spełnione przez powodów w walucie (...) stanowią świadczenie nienależne i powinny zostać zwrócone stronie powodowej.
Z uwagi na powyższe w oparciu o art. 410 § 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz każdego powodów kwotę 20.186,35 CHF, o czym orzekł jak w punkcie IV sentencji wyroku końcowego.
Zgodnie z poglądem przyjętym przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 7.05.2021 r. w sprawie (...), w przypadku następczej nieważności umowy kredytowej po obu jej stronach powstają odrębne roszczenia o zwrot świadczeń nienależnie spełnionych. Ostatecznie zatem świadczenia te podlegają zwrotowi niezależnie od siebie, bez konieczności badania z urzędu, czy ich wzajemna wysokość prowadzi do powstania stanu wzbogacenia, który byłby miarą zwrotu różnicy między tymi świadczeniami. Sąd Najwyższy nadał wskazanej uchwale moc zasady prawnej, co oznacza, że będzie ona stosowana przez ten sąd również w innych sprawach.
Bezzasadne jest powoływanie się na przez Bank na brak obowiązku zwrotu świadczenia z uwagi na przepisy art. 411 k.c., gdyż w pkt. 1 tej regulacji wyraźnie wskazano, że nie dotyczy on sytuacji, w której zwrot ma dotyczyć świadczenia spełnionego m.in. w wykonaniu nieważnej czynności prawnej – jak w sprawie niniejszej. Powodowie dokonywali spłaty rat kredytu na podstawie abuzywnych postanowień. Eliminacja z umowy niedozwolonych postanowień skutkuje tym, że świadczenia na ich podstawie spełnione stanowią nienależne świadczenie.
Strona powodowa spłacając kredyt nie spełniała również świadczeń z tytułu umowy przed nadejściem terminu ich wymagalności (art. 411 pkt 4 k.c.), skoro z uwagi na abuzywność postanowień umownych nie była zobowiązana do spłat w takiej wysokości.
Ponadto, wskazać należy że dochodzone przez powodów roszczenie nie jest przedawnione. Zastosowanie zatem znajdzie co do zasady w niniejszej sprawie dziesięcioletni termin przedawnienia, albowiem roszczenie powodów powstało przed zmianą przepisów wprowadzonych ustawą z 13 kwietnia 2018 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 poz. 1104).
Bieg terminu przedawnienia takich roszczeń nie może się skończyć przed datą powzięcia przez konsumenta wiedzy o niedozwolonym charakterze takiego postanowienia, względnie przed dniem, w którym przy zachowaniu przeciętnej staranności wiedzę taka mógł obiektywnie rzecz biorąc powziąć. „Należy zauważyć, że termin przedawnienia może być zgodny z zasadą skuteczności tylko wtedy, gdy konsument miał możliwość poznania swoich praw przed rozpoczęciem biegu lub upływem tego terminu.” (teza 46 do wyroku (...) (...)). Stanowisko takie zostało wyrażone w wyrokach (...) z dnia 22.04.2021 r. w sprawie (...) i z dnia 10.06.2021 r. w sprawie (...) oraz w połączonych sprawach od (...). Podobne stanowisko do wyroku (...), w dniu 7 maja 2021 r zajął polski Sąd Najwyższy. Sąd uznał, iż rozpoczęcie biegu terminu przedawnienie rozpoczyna się w momencie zakwestionowania umowy frankowej - złożenia reklamacji, wystosowania wezwania do zapłaty, złożenia pozwu w Sądzie.
Powodowie żądali zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie na rzecz każdego z powodów od kwoty od 20.186,35 CHF od dnia 8 kwietnia 2020 r. do dnia zapłaty - to żądanie zostało uwzględnione jedynie w części – co do zasądzenie odsetek za opóźnienie jednakże od innej daty początkowej.
Powodowie przed złożeniem pozwu wzywali pozwanego do zapłaty na ich rzecz konkretnych kwot w walucie PLN i (...) z tytułu nieważności umowy kredytu oraz ewentualnie kwoty w walucie PLN w związku z zawarciem w treści umowy niedozwolonych postanowień umownych. Powodowie nie wzywali pozwanego do zapłaty kwoty w walucie (...) w związku z zawarciem w treści umowy niedozwolonych postanowień umownych. Wobec powyższego, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego należy uznać, że dopiero w dniu otrzymania odpisu pisma modyfikującego powództwo tj. rozszerzające żądanie ewentualne pozwany miał wiedzę o tym, że powodowie formułują żądanie zapłaty w wysokości 6.638,05 CHF na rzecz każdego z nich. Pozwany odebrał odpis pisma w dniu 01.12.2020 r. Mając na uwadze treść przepisu art. 111 § 2 k.c. Sąd uznał, że bieg odsetek za opóźnienie może rozpocząć się od dnia następnego po dniu doręczeniu pisma. Wobec tego pozwany pozostawał w opóźnieniu co do spełnienia wskazanego świadczenia od dnia 02.12.2020 r. i od tej daty Sąd orzekł o początku biegu odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot po 6.638,05 CHF na rzecz każdego z powodów.
Żądanie zapłaty na rzecz każdego z powodów dodatkowej kwoty 13.548,30 CHF zostało sformułowane przez powodów po raz pierwszy w piśmie z dnia 23.10.2023 r. Pozwany odebrał powyższe pismo w dniu 13.11.2023 r. Mając na uwadze treść przepisu art. 111 § 2 k.c. Sąd uznał, że bieg odsetek za opóźnienie może rozpocząć się od dnia następnego po dniu doręczeniu pisma. Wobec tego pozwany pozostawał w opóźnieniu co do spełnienia wskazanego świadczenia od dnia 14.11.2023 r. i od tej daty Sąd orzekł o początku biegu odsetek ustawowych za opóźnienie od kwot po 13.548,30 CHF na rzecz każdego z powodów.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie, z uwagi na aktualne orzecznictwo Sądu Apelacyjnego w B. odstąpił od dotychczasowego poglądu, że odsetki za opóźnienie od nienależnego świadczenia z tytułu uiszczonych rat kapitałowo-odsetkowych należą się od dnia wydania wyroku. Wobec powyższego odsetki należą się od dnia, w którym pozwany bank został w sposób jednoznaczny poinformowany przez kredytobiorców o tym, że w ich ocenie umowa jest nieważna bądź zawiera klauzule niedozwolone i zostało prawidłowo sformułowane żądanie zapłaty.
W związku z tym, Sąd na podstawie art. 481 § 1 k.c. zasądził odsetki za opóźnienie na rzecz każdego z powodów od kwoty 6.638,05 CHF zł od dnia 02.12.2020 r. do dnia zapłaty
i od kwoty 13.548,30 CHF od dnia 14.11.2023 r. do dnia zapłaty, o czym orzekł
w punkcie IV sentencji wyroku, zaś w pozostałym zakresie żądanie o zasądzenie odsetek oddalił, o czym orzekł
w punkcie V sentencji wyroku.
Przechodząc do kosztów procesu orzeczono o nich stosownie do dokonanej przez Sąd oceny na podstawie art. 100 zd. ostatnie k.p.c.
Przebieg postępowania uzasadnia bowiem rozstrzygnięcie o kosztach procesu za I instancję, obejmujących: opłaty i wynagrodzenie pełnomocników, stosownie do wyniku sprawy - ze stosunkowym ich rozdzieleniem, wynagrodzeniu za instancje odwoławcze - stosownie do ich wyniku i wreszcie rozstrzygnięcie w zakresie o kosztach opinii biegłego stosownie do etapu postępowania i okoliczności, które legły u podstaw dopuszczenia tego dowodu.
Powodowie w niniejszej sprawie ponieśli następujące koszty przed Sądem I instancji:
- opłata od pozwu 1000 zł,
- opłata skarbowa od pełnomocnictwa 34 zł,
- wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika– 5.400 zł,
łącznie: 6.434 zł.
Pozwany poniósł następujące koszty przed Sądem I instancji:
- wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika – 5.400 zł,
- opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 34 zł,
łącznie: 5.434 zł.
Wynagrodzenie pełnomocnika powodów oraz pozwanego ustalono na podstawie § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenie na rzecz powodów zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w podwójnej wysokości, o co powodowie wnosili. Niniejsza sprawa nie wymagała ponad standardowego nakładu pracy ze strony pełnomocnika.
Powodowie domagali się ustalenia nieważności umowy (wps. 200.000 zł) oraz zapłaty na rzecz każdego z powodów 11.105,14 zł i 6.638,05 CHF (6.638,05 CHF x 4 zł= 26.552,20 zł) (wps. 75.315 zł), ewentualnie zapłaty na rzecz każdego z powodów kwoty 50.200,15 zł (wps. 100.401 zł), ewentualnie na rzecz każdego z powodów 24.480,20 CHF (24.480,20 CHF x 4 zł = 97.920,80 zł) (wps. 195.842 zł). Łączna wartość wszystkich dochodzonych przez powodów roszczeń wynosiła 571.558 zł.
Powodowie wygrali proces o zapłatę na rzecz każdego z nich kwoty 20.186,35 CHF (wps. 20.186,35 CHF x 4 zł = 80.745,40 zł), łącznie co do wartości 161.490,60 zł. Powodowie wygrali zatem proces w 28 %, pozwany zaś w 72 %.
Powodom przysługuje względem pozwanego prawo żądania kwoty 1.801,52 zł (6.434 zł x 28 %).
Pozwanemu przysługuje względem powodów prawo żądania kwoty 3.912,48 zł (5.434 zł x 72 %)
Mając na uwadze powyższe, Sąd dokonał potrącenia kwoty, którą powodowie winni zwrócić pozwanemu tytułem kosztów postępowania tj. kwoty 3.912,48 zł z kwotą, którą pozwany winien zwrócić powodom tytułem kosztów postępowania, tj. kwoty 1.801,52 zł.
W wyniku powyższego powodom pozostała do zapłaty na rzecz pozwanego tytułem kosztów procesu przed Sądem I instancji kwota 2.110,96 złotych (3.912,48 zł - 1.801,52 zł).
Jednak, w toku postępowanie został również dopuszczony i przeprowadzony dowód z opinii biegłego z zakresu rachunkowości. Wynagrodzenie biegłego z tytułu sporządzonej opinii wyniosło 1.984,81 zł i zostało pokryte w całości z zaliczki wpłaconej przez powodów. Dowód ten został przeprowadzony z uwagi na to, że pozwany kwestionował wysokość dochodzonego przez powodów świadczenia już po rozstrzygnięciem tej kwestii prawomocnym wyrokiem. Pozwany, jako wyspecjalizowana instytucja finansowa posiada wiedzę i zasoby aby dokonać wyliczeń samodzielnie i złożyć je do akt sprawy. Jednak pozwany tego nie uczynił, wobec tego konieczne stało się dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Zaznaczyć należy przy tym, że wyliczenia powodów były zbliżone do wyliczeń dokonanych przez biegłego sądowego. Zważywszy na to, w ocenie Sądu zachodzą w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniające obciążenie wyłącznie pozwanego kosztem wynagrodzenia biegłego sądowego niezależnie od wyniku sprawy.
Wobec powyższego pozwany powinien zwrócić powodom kwotę uiszczoną przez nich z tytułu wynagrodzenia biegłego sądowego tj. 1.984,81 zł. Mając na uwadze powyższe, Sąd dokonał potrącenia kwoty, którą powodowie winni zwrócić pozwanemu tytułem kosztów postępowania przed Sądem I instancji tj. kwoty 2.110,96 zł z kwotą, którą pozwany winien zwrócić powodom tytułem kosztów sporządzenia opinii przez biegłego, tj. kwoty 1.984,81 zł.
W wyniku powyższego powodom pozostała do zapłaty na rzecz pozwanego tytułem kosztów procesu przed Sądem I instancji kwota 126,15 zł (2.110,96 zł - 1.984,81 zł).
Przed Sądem II instancji oraz Sądem Najwyższym powodowie wygrali proces w całości wobec tego należy im się zwrot wszystkich kosztów procesu poniesionych z tego tytułu. Koszty procesu po stronie powodów przed Sądem II instancji obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika (radca prawny) w stawce wynikającej z § 10 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (4.050 zł) oraz opłata od wniosku o uzasadnienie (100 zł). Przed Sądem Najwyższym koszty powodów w związku z sporządzeniem odpowiedzi na skargę kasacyjną obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika (radca prawny) w stawce wynikającej z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (4.050 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictw (34 zł). Powyższe koszty wynosiły łącznie 8.234 zł i taką kwotę na rzecz powodów powinien zwrócić pozwany.
Mając na uwadze powyższe, Sąd dokonał potrącenia kwoty, którą powodowie winni zwrócić pozwanemu tytułem kosztów postępowania przed Sądem I instancji tj. kwoty 126,15 zł z kwotą, którą pozwany winien zwrócić powodom tytułem kosztów postępowania przed Sądem II instancji i Sądem Najwyższym, tj. kwoty 8.234 zł.
W wyniku powyższego pozwanemu pozostała do zapłaty na rzecz powodów tytułem kosztów procesu kwota 8.107,85 złotych (8.234 zł - 126,15 zł). Powyższą kwotę należy zasądzić powodom w równych częściach tj. po 4.053,92 zł na rzecz każdego z nich, o czym Sąd orzekł na podstawie wskazanego wyżej przepisu w punkcie VI sentencji wyroku.
O odsetkach od zasądzonych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.