Postanowienie SN z 15 lutego 2012, sygn. SDI 36/11
Najważniejsze informacje
W skrócie
Wynik
uchylono zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania
Typ sprawy
sprawa wykroczeniowa
Etap
postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym
Role w sprawie
obwiniony
podejrzany
Skarb Państwa
prokurator
Data orzeczenia
15 lutego 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział VI
Przewodniczący
SSN Andrzej Siuchniński
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (8)
SDI 36/11
S ą d N a j w y ż s z y – I z b a K a r n a w składzie:
Przewodniczący: sędzia SN Andrzej Siuchniński (sprawozdawca).
Sędziowie: SN Włodzimierz Wróbel, SA del. do SN Andrzej Ryński.
w sprawie obwinionego prokuratora po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w
dniu 15 lutego 2012 r. kwestii dopuszczalności kasacji obwinionego prokuratora od orze-
czenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Gene-
ralnym z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt PG (...) OSD (...), uchylającego orzeczenie
Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 8 września
2010 r., sygn. akt PG (...) i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania sądowi
pierwszej instancji, na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 519
k.p.k. w zw. z art. 89 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (tekst jedn.:
Dz. U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 z późn. zm.)
p o s t a n o w i ł :
1. p o z o s t a w i ć k a s a c j ę b e z r o z p o z n a n i a z powodu jej niedopuszczalno-
ści z mocy ustawy;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa.
U z a s a d n i e n i e
Prokurator Prokuratury Rejonowej został obwiniony o to, że w okresie od dnia 19
grudnia 2007 r. do dnia 13 kwietnia 2008 r., w A., dopuścił się oczywistej i rażącej obrazy
przepisów art. 2 § 1 ust. 1 i 2, art. 4, art. 7, art. 247 § 1, art. 49 § 1, art. 251 § 3 k.p.k. oraz
§ 117 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości – Regulamin wewnętrznego urzę-
dowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. z 2007 r. Nr 169,
poz. 1189), podejmując w dniu 10 kwietnia 2008 r. jako Prokurator Prokuratury Rejono-
wej w toku prowadzonego śledztwa o sygn. akt 6 Ds. (...) decyzje o zatrzymaniu podej-
rzanych J. F. i R. W., ocenione przez Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia 25 kwietnia
2008 r., sygn. akt II Kp 452/08/K, jako zatrzymania nielegalne i bezzasadne, wydane z
naruszeniem powołanych wyżej przepisów k.p.k., a także decyzje o zatrzymaniu J. T. i P.
M., uznane przez Sąd Rejonowy w postanowieniu z dnia 26 maja 2008 r. sygn. II Kp
2
466/08/k i II Kp 465/08/k, za bezzasadne, a także wydając postanowienie z dnia 13 kwiet-
nia 2008 r. o zastosowaniu wobec podejrzanego J. F. środka zapobiegawczego w postaci
poręczenia majątkowego w kwocie 100 000 zł z naruszeniem przepisu z art. 249 § 1 k.p.k.
i faktycznie wbrew treści art. 251 § 3 k.p.k. z odstąpieniem od jego uzasadnienia, przy
czym biegu śledztwa nie przedłużył w obowiązującym trybie, określonym w § 117 ust. 2
cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, wydając postanowienie o przedłużeniu
śledztwa z naruszeniem przepisu art. 310 § 2 k.p.k., uniemożliwiając w ten sposób wdro-
żenie nadzoru służbowego nad tym śledztwem przez bezpośredniego przełożonego w za-
kresie opisanym w § 63 cyt. rozporządzenia i konwalidowania szeregu dalszych nieprawi-
dłowości, w tym również formalnych, takich jak: wskazanie daty zarządzeń o zatrzymaniu
i przymusowym doprowadzeniu na dzień „10 kwietnia 2009 r.” (w czterech decyzjach),
podanie błędnej podstawy zatrzymania z art. 228 k.k. i 232a § 1 k.p.k. (w czterech decy-
zjach), wskazanie błędnej podstawy przedstawienia zarzutów z art. 325a k.p.k. (w czte-
rech postanowieniach), podanie w protokołach przesłuchań podejrzanych jako protokolan-
tów – obrońców podejrzanych (w trzech protokołach), mylne określenie w postanowieniu
o zastosowaniu poręczenia majątkowego, że środek stosowany jest wobec P. M., podczas
gdy postanowienie dotyczyło J. T., co ze względu na dużą ilość błędów w wydanych po-
stanowieniach doręczanych stronom, mogło stworzyć u nich uzasadnione obawy, że po-
dejmowane decyzje są nieprzemyślane i pochopne, co potwierdzone zostało analizami
dowodowymi akt postępowania, a taki sposób procesowania, uchybił godności urzędu
prokuratorskiego, tj. o przewinienie służbowe z art. 66 ust. 1 ustawy o prokuraturze.
Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym orzeczeniem z
dnia 8 września 2010 r., sygn. akt PG (...) SD (...), uniewinnił obwinionego od popełnienia
zarzucanego mu deliktu dyscyplinarnego, a kosztami postępowania obciążył Skarb Pań-
stwa.
Od powyższego orzeczenia odwołanie wniósł Rzecznik Dyscyplinarny w Prokuratu-
rze Apelacyjnej, zarzucając obrazę przepisów postępowania, tj. art. 424 § 1 pkt 2 k.p.k. w
zw. z art. 89 ust. 1 ustawy o prokuraturze oraz obrazę przepisów prawa materialnego – art.
66 ust. 1 ustawy o prokuraturze i wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, i przekaza-
nie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym,
po rozpoznaniu tego odwołania, orzeczeniem z dnia 25 stycznia 2011 r., utrzymał w mocy
zaskarżone orzeczenie Sądu a quo.
Orzeczenie Sądu odwoławczego zostało zaskarżone przez Rzecznika Dyscyplinar-
nego w Prokuraturze Apelacyjnej kasacją, w której podniesione zostały zarzuty rażącej
obrazy przepisów prawa, tj. art. 4 k.p.k., 7 k.p.k., art. 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., art. 433 § 2
k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przeka-
3
zanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu dla Prokuratorów przy
Prokuratorze Generalnym.
Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt SDI 11/11, uchylił za-
skarżone orzeczenie i sprawę przekazał Odwoławczemu Sądowi Dyscyplinarnemu dla
Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym do ponownego rozpoznania.
Sąd ten po ponownym rozpoznaniu sprawy obwinionego orzeczeniem z dnia 23
sierpnia 2011 r., sygn. akt PG (...) OSD (...), uchylił zaskarżone orzeczenie Sądu Dyscy-
plinarnego dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym z dnia 8 września 2010 r.,
sygn. akt PG (...), i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej in-
stancji, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.
Od tego orzeczenia kasację wywiódł obrońca obwinionego prokuratora, podnosząc
zarzut rażącego naruszenia art. 6 k.p.k., mogącego mieć wpływ na treść orzeczenia, pole-
gającego na pozbawieniu obwinionego prawa do obrony poprzez przeprowadzenie przez
Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny rozprawy w dniu 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt PG (...)
OSD (...), bez udziału obwinionego i jego obrońcy pomimo faktu prawidłowego uspra-
wiedliwienia niestawiennictwa przez obwinionego prokuratora i jego obrońcę – prokura-
tora J. N.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu obrońca obwinionego wniósł o uchylenie
w całości zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Od-
woławczemu Sądowi Dyscyplinarnemu dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym.
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. akt SDI 36/11, po-
zostawił bez rozpoznania kasację obrońcy obwinionego z powodu jej niedopuszczalności
z mocy ustawy i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
W dniu 17 stycznia 2012 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła osobista kasacja obwi-
nionego od orzeczenia Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego dla Prokuratorów przy Pro-
kuratorze Generalnym z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt PG (...) OSD (...), w której
podniesiony został zarzut rażącego naruszenia art. 6 k.p.k., mogący mieć wpływ na treść
orzeczenia, polegający na pozbawieniu obwinionego prawa do obrony poprzez przepro-
wadzenie przez Odwoławczy Sąd Dyscyplinarny rozprawy w dniu 23 sierpnia 2011 r.,
sygn. akt PG (...) SD (...), bez udziału obwinionego i jego obrońcy pomimo faktu uspra-
wiedliwionego niestawiennictwa obwinionego prokuratora i jego obrońcy – prokuratora J.
N.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu obwiniony wniósł o uchylenie w całości
zaskarżonego orzeczenia oraz przekazanie sprawy Odwoławczemu Sądowi Dyscyplinar-
nemu dla Prokuratorów przy Prokuratorze Generalnym do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja obwinionego jest niedopuszczalna z mocy ustawy z takich samych wzglę-
dów, jak nadzwyczajny środek zaskarżenia wniesiony wcześniej do Sądu Najwyższego
4
przez obrońcę obwinionego, albowiem zaskarżone orzeczenie nie może podlegać kontroli
kasacyjnej.
Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (tekst jedn.:
Dz. U. z 2008 r. Nr 7, poz. 39 z późn. zm.) w sprawach nieuregulowanych w tej ustawie
do rozpoznania kasacji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego
o kasacji z wyłączeniem art. 521, art. 524, art. 526 § 2 oraz art. 530 § 2 i 3.
Powyższa regulacja wskazuje na subsydiarną, ale jednocześnie obligatoryjną funkcję
unormowań Kodeksu postępowania karnego względem przepisów regulujących postępo-
wanie dyscyplinarne wobec prokuratorów, zawartych we wspomnianej ustawie, z wyjąt-
kiem enumeratywnie wskazanych unormowań k.p.k. Wśród tych przepisów wskazano na
art. 530 § 2 i 3 k.p.k., co implikuje wyłączenie możliwości dokonania przez Przewodni-
czącego Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego wstępnej kontroli dopuszczalności kasacji
oraz – w przypadku jej negatywnego rezultatu – wydania zarządzenia o odmowie jej przy-
jęcia. Kasacja obwinionego podlegała zatem przyjęciu, jednakże z uwagi na jej niedo-
puszczalność z mocy prawa należało pozostawić ją bez rozpoznania.
Artykuł 83 ust. 2 ustawy o prokuraturze, dopuszczający możliwość wniesienia kasa-
cji od orzeczenia sądu dyscyplinarnego drugiej instancji, wyraża jedynie część przesłanek
dopuszczalności kasacji, nie regulując samodzielnie tej kwestii. Musi być zatem interpre-
towany łącznie z art. 519 k.p.k., zgodnie z którym przedmiotem kasacji może być jedynie
orzeczenie kończące postępowanie w sprawie. Gdyby celem ustawodawcy było autono-
miczne unormowanie przesłanek dopuszczalności kasacji w ustawie o prokuraturze, uczy-
niłby to wyłączając w art. 89 ust. 1 tej ustawy również przepis art. 519 k.p.k. (zob. posta-
nowienie SN z dnia 18 listopada 2004 r., SDI 40/04, OSNwSD 2004, poz. 63; postano-
wienie SN z dnia 30 maja 2008, SDI 13/08, OSNwSD 2008, poz. 118). Zaskarżonym ka-
sacją orzeczeniem Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego uchylono w całości orzeczenie
Sądu pierwszej instancji i przekazano sprawę obwinionego temu Sądowi do ponownego
rozpoznania. Orzeczenie Sądu odwoławczego nie jest więc rozstrzygnięciem kończącym
postępowanie w sprawie, zatem nie przysługuje od niego kasacja.
O kosztach postępowania dyscyplinarnego rozstrzygnięto na podstawie art. 84 usta-
wy o prokuraturze.
Mając na uwadze powyższe rozważania należało orzec jak w części dyspozytywnej
postanowienia.. (zob. posta-
nowienie SN z dnia 18 listopada 2004 r., SDI 40/04, OSNwSD 2004, poz. 63; postano-
wienie SN z dnia 30 maja 2008, SDI 13/08, OSNwSD 2008, poz. 118). Zaskarżonym ka-
sacją orzeczeniem Odwoławczego Sądu Dyscyplinarnego uchylono w całości orzeczenie
Sądu pierwszej instancji i przekazano sprawę obwinionego temu Sądowi do ponownego
rozpoznania. Orzeczenie Sądu odwoławczego nie jest więc rozstrzygnięciem kończącym
postępowanie w sprawie, zatem nie przysługuje od niego kasacja.
O kosztach postępowania dyscyplinarnego rozstrzygnięto na podstawie art. 84 usta-
wy o prokuraturze.
Mając na uwadze powyższe rozważania należało orzec jak w części dyspozytywnej
postanowienia.