Wyrok z 3 lipca 2025, sygn. I C 1381/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 3 lipca 2025 r.

Sąd Okręgowy w Warszawie, I Wydział Cywilny w składzie:

Przewodniczący: sędzia Rafał Wagner

Protokolant: st. sekr. sądowy Monika Górczak

po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2025 r. w Warszawie

na rozprawie sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W.

przeciwko P. G.

o zapłatę

I.  umarza postępowanie w zakresie żądania:

1.  zasądzenia kwoty 246 603,76 (dwieście czterdzieści sześć tysięcy sześćset trzy i 76/100) zł (pkt I ppkt 1 petitum pozwu),

2.  zasądzenia kwoty 169 434,33 (sto sześćdziesiąt dziewięć tysięcy czterysta trzydzieści cztery i 33/100) zł (pkt I ppkt 2 petitum pozwu),

3.  ewentualnego o zmianę wysokości (ukształtowanie) świadczenia i zasądzenie świadczenia wynikającego z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza (pkt II petitum pozwu);

II.  oddala powództwo w pozostałym zakresie;

III.  zasądza od (...) S.A. z siedzibą w R. na rzecz P. G. tytułem kosztów procesu 10 817 (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście) zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od daty uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 1381/24

UZASADNIENIE

Pozwem z 13 grudnia 2021 r. (data nadania – k. 65) skierowanym przeciwko P. G., powód (...) S.A. z siedzibą w W. wniósł o:

I.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 563.334,35 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 5 listopada 2021 r. do dnia zapłaty, na którą to składają się:

1.  kwota 393.900,02 zł tytułem zwrotu świadczenia w postaci kapitału kredytu udostępnionego pozwanemu,

2.  kwota 169.434,33 zł tytułem zwrotu równowartości świadczenia Banku polegającego na udostępnieniu pozwanemu kapitału wypłaconego w ramach nieważnej (bezskutecznej) umowy kredytu;

ewentualnie, na wypadek nieuwzględnienia powyższego roszczenia w części, tj. w przypadku oddalenia roszczenia w zakresie wartości korzystania przez pozwanego z kapitału:

II.  zmianę wysokości świadczenia (ukształtowanie) w ten sposób, że kwota należności Banku od pozwanego z tytułu rozliczenia nieważności bądź bezskuteczności umowy o kredyt hipoteczny nr (...) powinna być poddana waloryzacji sądowej w ten sposób, że poza roszczeniem o zwrot środków wypłaconych przy uruchomieniu kredytu w ich nominalnej wysokości, powodowi przysługuje dodatkowe świadczenie w postaci kwoty 154.894,05 zł wynikającej z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza;

III.  zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 154.894,05 wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia następującego po dniu doręczenia odpisu pozwu do dnia zapłaty, stanowiącej dodatkową kwotę (ponad kwotę wskazaną w zakresie rozliczenia kapitału), o którą należy zwaloryzować roszczenie o zwrot świadczenia w postaci kapitału kredytu wypłaconego pozwanemu (jako świadczenia nienależnego).

Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictw.

(pozew – k. 3-15v)

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie od strony powodowej na rzecz pozwanego kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany - w przypadku uznania roszczeń Banku za wymagalne – podniósł zarzut potrącenia, powołując się na oświadczenie o potrąceniu z dnia 12 kwietnia 2022 r.

(odpowiedź na pozew – k. 75-88)

Pismem z dnia 27 lutego 2025 r. powód:

- cofnął pozew w zakresie części dochodzonej w pkt I ppkt 1 petitum pozwu, tj. kwoty 246.603,76 zł w związku ze spełnieniem świadczenia przez pozwanego w toku postępowania w wyniku złożenia skutecznego oświadczenia o potrąceniu;

- cofnął pozew w zakresie pkt I ppkt 2 petitum pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie kwoty 169.434,33 zł;

- cofnął pozew ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie roszczenia o zmianę wysokości (ukształtowania) świadczenia oraz zasądzenie świadczenia wynikającego z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza (cofnął w całości roszczenie ewentualne o dokonanie waloryzacji wskazanej w pkt II pozwu);

Bank wniósł o umorzenie postępowania w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 246.603,76 zł, kwoty 169.434,33 zł oraz roszczenia o zmianę wysokości świadczenia i zasądzenia kwoty 154.894,05 zł.

Powód podtrzymał żądanie zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 246.603,76 zł liczonych od dnia 5 listopada 2021 r. do dnia zapłaty oraz żądanie zasądzenia pozostałej części kwoty dochodzonej w pkt I ppkt 1 petitum pozwu, tj. kwoty 147.296,26 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 5 listopada 2021 r. do dnia zapłaty.

(pismo procesowe – k. 128-130)

W dalszym toku postępowania stanowiska stron nie uległy zmianie. Pełnomocnik pozwanego wskazał, że komornik nie wyegzekwował zasądzonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego kwoty 21.922 zł. Doszło natomiast do wyegzekwowania kwoty 7.739,35 CHF (protokół rozprawy z 4/06/2025 r. – k. 147 i n.)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

5 lipca 2007 r., (...) Bank S.A. z siedzibą w W.(obecnie (...) S.A. z siedzibą w W.), zawarł z pozwanym P. G. (kredytobiorcą) umowę nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF. Kwota kredytu określona została na 393.900 zł, wyrażona w walucie waloryzacji – 177.512,39 CHF. Okres kredytowania określono na 360 miesięcy, do 15 czerwca 2037 r.

(umowa kredytu – k. 19-22)

Bank oddał do dyspozycji kredytobiorcy 393.900,02 zł.

(zaświadczenie – k. 41, 89 i n.)

W wykonaniu umowy w okresie od 5 lipca 2007 r. do 31 maja 2017 r. pozwany P. G. spłacił na rzecz Banku kwotę 107.721,95 zł oraz 38.305,96 CHF.

(wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14.03.2022 r. wraz z uzasadnieniem - k. 100 i n.,)

Pozwem z 31 stycznia 2018 r., wniesionym do Sądu Okręgowego w Warszawie, P. G. zażądał zasądzenia na swoją rzecz od (...) S.A. z siedzibą w W.kwoty 21.922,61 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 lipca 2017 roku do dnia zapłaty oraz kwoty 14.992,63 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 14 lipca 2017 roku do dnia zapłaty, żądając również unieważnienia umowy kredytu w części dotyczącej indeksacji.

Jeszcze przed wniesieniem pozwu, P. G.wezwał Bank do zapłaty:

1.  kwoty 21.922,61 zł, stanowiącej równowartość środków pieniężnych, pobranych bezpodstawnie od niego w okresie od 1 sierpnia 2010 roku do 31 lipca 2011 roku;

2.  kwoty 85.799,34 zł stanowiącej równowartość środków pieniężnych, pobranych bezpodstawnie od niego w okresie od 5 lipca 2007 roku do 31 lipca 2010 roku, od 1 sierpnia 2011 roku do 31 stycznia 2012 roku, która to bezpodstawność wynika z nieważności ww. umowy kredytu,

3.  kwoty 14.992,63 CHF stanowiącej równowartość środków pieniężnych, pobranych bezpodstawnie od niego, która to bezpodstawność wynika z (i) nieważności ww. umowy kredytu (w tym przypadku wezwanie odnosi się do kwot pobranych w okresie od 1 lutego 2012 roku do 28 lutego 2014 roku) (ii) albo z nieważności bądź bezskuteczności od samego początku zapisów umowy kredytu, stanowiących dla Banku podstawę do wyliczania rzekomo należnych kwot pieniężnych tytułem spłaty rat kredytowych w oparciu o bieżący ustalany przez Bank kurs sprzedaży CHF i pobierania tak wyliczonych, a w rezultacie w przeważającej mierze zawyżonych kwot od P. G. (w tym przypadku wezwanie odnosi się do różnicy między sumą kwot pieniężnych uiszczonych Bankowi w okresie od 1 lutego 2012 roku do 31 maja 2017 roku, a sumą kwot pieniężnych, jakie winny być uiszczone za ten okres),

4.  kwoty 23.313,33 CHF stanowiącej równowartość środków pieniężnych, pobranych bezpodstawnie od Mocodawcy w okresie od 1 marca 2014 roku do 31 maja 2017 roku, która to bezpodstawność wynika z nieważności ww. umowy kredytu.

(wezwanie – k. 93 i n.)

Wyrokiem z 24 kwietnia 2019 roku Sąd Okręgowy w Warszawie, uwzględniając powództwo w części, ustalił, żeP. G. nie jest związany postanowieniami zawartymi w § 10 ust. 4, § 12 ust. 5 i § 15 ust. 3 umowy nr (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF, zawartej w dniu 5 lipca 2007 roku z(...)Bank S.A. (obecna nazwa (...) S.A.), w zakresie zastosowania kursu sprzedaży CHF z tabeli banku do spłaty kredytu, wcześniejszej spłaty kredytu i przeliczenia wierzytelności banku przy wytoczeniu powództwa o zapłatę wierzytelności banku z tytułu kredytu. Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.717 zł tytułem zwrotu kosztów procesu i nie obciążył powoda kosztami procesu w pozostałym zakresie.

Na skutek apelacji obu stron, Sąd Apelacyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 14 marca 2022 r. zmienił zaskarżony wyrok:

- w punkcie pierwszym w ten sposób, że oddalił powództwo,
- w punkcie drugim częściowo w ten sposób, że ustalił, iż nieważna jest (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF, zawarta w dniu 5 lipca 2007 r. pomiędzy P. G. a (...) spółką akcyjną w W.(obecnie (...) spółka akcyjna) oraz zasądził od (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz P. G. kwotę 21.922,61 zł oraz kwotę 14.992,63 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od powyższych kwot od dnia 4 marca 2022 r. do dnia zapłaty,

- w punkcie trzecim w ten sposób, że zasądził od (...) spółki akcyjnej w W. na rzecz P. G. kwotę 6.417 zł tytułem zwrotu kosztów procesu

W pkt II. wyroku umorzył postępowanie apelacyjne w zakresie żądania ustalenia nieważności § 10 ust. 1, § 10 ust. 4, § 12 ust. 5 i § 15 ust. 3 umowy nr (...) z dnia 5 lipca 2007 r. i ustalenia nieważności umowy w tej części.

(wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2022 r., sygn. akt I ACa650/19 – k. 100 i n.)

Oświadczeniem z 12 kwietnia 2022 r. powód potrącił wierzytelność Banku o zwrot nienależnie wypłaconej sumy 393.990,02 zł z wymagalną wierzytelnością mocodawcy o zwrot kwot pieniężnych zapłaconych w związku z realizacją nieważnej umowy oraz wynikających z tych płatności odsetek ustawowych za opóźnienie, tj. o zwrot:

- 85.799,34 zł, stanowiącej równowartość środków pieniężnych zapłaconych w złotych w okresie VII 2007 r. – VII 2010 r. i VIII 2011 r. – I 2012 r.;

- 21.922,61 zł stanowiącej kwotę zasądzoną prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 marca 2022 r., I ACa 650/19 tytułem obowiązku zwrotu środków pieniężnych zapłaconych w walucie szwajcarskiej w okresie VII 2010 r. – VII 2011 r.;

- 55.240,57 CHF (stanowiącej równowartość 252.963,14 zł, po przeliczeniu na PLN po kursie średnim NBP z dnia wymagalności roszczenia Banku, tj. 8.04.2022 r., wynoszącemu 4,5793) stanowiących równowartość środków pieniężnych zapłaconych w walucie szwajcarskiej w okresie III 2014 r. – II 2022 r.,

- 14.992,63 CHF (stanowiącej równowartość 68.655,75 zł, po przeliczeniu na PLN po kursie średnik NBP z dnia wymagalności roszczenia Banku, tj. 8 kwietnia 2022 r., wynoszącemu 4,5793) stanowiącej kwotę zasądzoną prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 marca 2022 r., I ACa 650/19 tytułem obowiązku zwrotu środków pieniężnych zapłaconych w walucie szwajcarskiej w okresie II 2012 r. – II 2014 r.,

łącznie 429.380,84 zł.

(oświadczenie o potrąceniu – k. 97—97v)

24 listopada 2022 r. komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie w sprawie Km 673/22 prowadzonej z wniosku P. G. wyegzekwował na rzecz wierzyciela kwotę 37.101,08 zł tytułem należności głównej, poza pobranymi kwotami kosztów procesu, kosztów zastępstwa w postępowaniu egzekucyjnym, opłaty za nadanie klauzuli, opłaty egzekucyjnej i odsetek (co stanowiło sumę kwot 21.922,61 zł oraz 3.181,16 CHF przy kursie średnim NBP z 24 listopada 2022 r. – 4,7808 zł).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o dowody złożone do akt przez strony. W odniesieniu do części dokumentów strony nie zakwestionowały rzetelności ich sporządzenia ani nie żądały złożenia przez stronę przeciwną ich oryginałów (zgodnie z art. 129 k.p.c.). Podobnie i Sąd badając te dokumenty z urzędu, nie dopatrzył się w nich niczego, co uzasadniałoby powzięcie jakichkolwiek wątpliwości co do ich wiarygodności i mocy dowodowej, dlatego stanowiły podstawę dla poczynionych w sprawie ustaleń. W ocenie Sądu dowody te, w zakresie, w jakim stanowiły podstawę poczynionych w niniejszej sprawie ustaleń faktycznych, tworzą razem zasadniczo spójny i nie budzący wątpliwości w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a przez to zasługujący na wiarę materiał dowodowy.

Czyniąc ustalenia faktyczne, Sąd uwzględnił także zgodne twierdzenia stron w trybie art. 229 k.p.c. oraz twierdzenia strony, którym przeciwnik nie przeczył w trybie art. 230 k.p.c.

Sąd jest związany także ustaleniami wynikającymi z uzasadnienia w sprawie o sygn. akt I ACa 650/19 Sądu Apelacyjnego w Warszawie w takim zakresie, w jakim miały one wpływ na końcowe rozstrzygnięcie, w szczególności ustaleniami prejudycjalnymi, których skutkiem było wydanie wcześniejszego, prawomocnego wyroku. Ustalenie w uzasadnieniu przyczyn oddalenia czy uwzględnienia powództwa ma charakter prejudycjalny dla samego rozstrzygnięcia. Jeżeli te przyczyny obejmują zakres żądania będący przedmiotem sprawy rozpoznawanej później, sąd w tej sprawie jest nimi związany. W toku postępowania strony nie przedstawiły również żadnych nowych okoliczności czy dowodów świadczących o tym, że nieważność umowy nie powinna rozciągać się na powoda.

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo (w części ostatecznie podtrzymanej) uznać należało za bezzasadne. W części w jakiej powód cofnął pozew – podlegało natomiast umorzeniu.

Powód przed rozprawą cofnął pozew w części, tj. w zakresie części dochodzonej w pkt I ppkt 1 petitum pozwu, tj. kwoty 246.603,76 zł w związku ze spełnieniem świadczenia przez pozwanego w toku postępowania w wyniku złożenia skutecznego oświadczenia o potrąceniu;

- w zakresie pkt I ppkt 2 petitum pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia w zakresie kwoty 169.434,33 zł;

- w zakresie roszczenia o zmianę wysokości (ukształtowania) świadczenia oraz zasądzenie świadczenia wynikającego z istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza (cofnął w całości roszczenie ewentualne o dokonanie waloryzacji wskazanej w pkt II pozwu);

- wniósł o umorzenie postępowania w zakresie żądania zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda kwoty 246.603,76 zł, kwoty 169.434,33 zł oraz roszczenia o zmianę wysokości świadczenia i zasądzenia kwoty 154.894,05 zł.

W tym zakresie, wobec skutecznego cofnięcia pozwu postępowanie podlegało umorzeniu (pkt I wyroku).

W zakresie podtrzymywanego żądania, podkreślić najpierw należy, że nieważność (...) o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych (...) waloryzowany kursem CHF, zawarta w dniu 5 lipca 2007 r. została przesądzona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2022 r. w sprawie I ACa 650/19. Wyrokiem tym zasądzono na rzecz P. G. kwotę 21.922,61 zł oraz kwotę 14.992,63 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od powyższych kwot od dnia 4 marca 2022 r. do dnia zapłaty,

Na mocy art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wobec powyższego, ustalenia poczynione przez Sąd dotyczące nieważności umowy w powyższym postępowaniu wiążą ustalenia sądu w sprawie niniejszej.

Kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, w zakresie tej wierzytelności, ma jednak ocena skuteczności oświadczenia pozwanego o potrąceniu, zawartego w piśmie z 12 kwietnia 2022 r. i powołanego przez pozwanego w niniejszym postępowaniu. Spór między stronami dotyczy kwestii, czy należność banku o zapłatę sumy odpowiadającej kwocie kapitału kredytu oraz kwocie stanowiącej równowartości świadczenia Banku polegającego na udostępnieniu pozwanemu kapitału wypłaconego została zaspokojona i czy w ogóle należna jest powodowi jakakolwiek kwota ponad udostępniony kredytobiorcy kapitał, a co sprowadza się do weryfikacji skuteczności złożonego oświadczenia o potrąceniu.

Oświadczenie o potrąceniu złożone przez pozwanego 12 kwietnia 2022 r. spełnia wymogi z art. 498-499 k.c., Oświadczeniem objęta była wierzytelność strony pozwanej z tego samego stosunku prawnego co wierzytelność dochodzona przez powoda (art. 203 ¹ § 1 pkt 1 k.p.c.). Mianowicie obie wierzytelności obejmują roszczenia o zwrot świadczeń nienależnych spełnionych w wykonaniu tej samej nieważnej umowy kredytu. Jest przy tym oczywiste, że nieważność umowy oznacza, że każdej ze stron przysługują osobne wierzytelności o zapłatę, jednak nie oznacza to, że wynikają one z innych stosunków prawnych – w obu wypadkach są to wierzytelności o zwrot świadczeń nienależnych spełnionych w wykonaniu tej samej nieważnej umowy. Obie strony były wobec siebie dłużnikami i wierzycielami, obie wierzytelności miały charakter pieniężny, wierzytelność strony pozwanej była wymagalna i zaskarżalna (art. 498 § 1 k.c.), a ponadto strona pozwana udowodniła, że złożyła wobec powoda oświadczenie o potrąceniu (art. 499 k.c.), które doszło do niego w taki sposób, że mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 1 k.c.).

W rozpoznawanej sprawie doszło zatem do umorzenia roszczenia materialnoprawnego powoda o zwrot kapitału kredytu, na skutek potrącenia z wierzytelnością pozwanego, obejmującą sumę świadczeń uiszczonych na rzecz Banku w wykonaniu umowy kredytu uznanej za nieważną , w tym sumą kwot objętych prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 14 marca 2022 r. sygn. akt I ACa 650/19.

W toku postępowania pojawiły się rozbieżności co do kwoty stanowiącej sumę uiszczonych przez pozwanego na rzecz Banku świadczeń w złotych (zdaniem Banku – 107.679,38 zł, zaś z ustaleń Sądu Apelacyjnego wynikało iż jest to kwota 107.721,95 zł (k. 110). Sąd uwzględnił na potrzeby niniejszego postępowania kwotę wynikającą z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego. Powód w toku niniejszego postępowania nie przedstawił żadnych dowodów, które pozwoliłyby zakwestionować ustalenia w tym zakresie dokonane przez Sąd Apelacyjny w Warszawie.

W zakresie natomiast wszczętej przez pozwanego w stosunku do Banku egzekucji komorniczej (odnoszącej się do kwot zasądzonych wyrokiem Sądu Apelacyjnego) wskazać należy, że do potrącenia doszło w kwietniu 2022 r., zaś egzekucja została wszczęta później – jak wynika z oświadczenia na rozprawie została przeprowadzona w listopadzie tego roku. Wbrew twierdzeniom Banku, późniejsza egzekucja nie mogła wpłynąć na skuteczność samego potrącenia, które nastąpiło kilka miesięcy wcześniej. W niniejszym postępowaniu nie doszło do modyfikacji powództwa – zmiany przedmiotowej podstawy żądania, która uwzględniałaby takie podwójne wyegzekwowanie (najpierw wynikające z potrącenia, a następnie z przeprowadzonej egzekucji komorniczej), co skutkowało przyjęciem przez Sąd, że dokonane potrącenie było skuteczne w całości. Uwzględniając sumę wierzytelności przedstawioną do potrącenia przez powoda (429.340,84 zł) z sumą stanowiącą równowartość udostępnionego kapitału (393.900,02 zł) wierzytelność powoda w tym zakresie podlegała umorzeniu.

Co do żądania zasądzenia kwoty 169.434,33 zł tytułem zwrotu równowartości świadczenia Banku polegającego na udostępnieniu pozwanemu kapitału wypłaconego w ramach nieważnej (bezskutecznej) umowy kredytu, a więc kwoty ponad udostępniony kapitał – przywołać należy wyrok z 19 czerwca 2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (C-396/24), który rozstrzygał kwestie możliwości posłużenia się w zakresie wzajemnych rozliczeń stron teorią salda, dominującą w orzecznictwie krajowym przed 2021 r. TSUE zakwestionował przeważającą w polskim orzecznictwie w ostatnich latach teorię dwóch kondykcji przy rozliczeniu wzajemnych świadczeń spełnionych przez strony na podstawie nieważnej umowy kredytowej.

W ocenie Sądu, rozliczenie nieważnej umowy kredytu powinno następować według teorii salda, tj. uprawniona do żądania zwrotu jest tylko ta strona, której świadczenia spełnione w wykonaniu umowy mają wyższą wartość, a zakres tego uprawnienia ograniczony jest do różnicy między świadczeniami stron. TSUE wskazał, że przedsiębiorca nie może żądać od konsumenta zwrotu całej, nominalnej kwoty kredytu, „niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty”. W konsekwencji przy rozliczeniu nieważnej umowy kredytu należy uwzględnić dwa elementy: spłaty dokonane przez konsumenta w wykonaniu umowy oraz saldo kapitału pozostałe do spłaty.

TSUE nakazał potraktowanie spłaconych przez konsumenta rat jako świadczeń należnych bankowi na poczet roszczenia o zwrot kapitału. Tym samym spłaty te nie mogą być jednocześnie uznane za świadczenia nienależne bankowi. Zatem Bank mógłby domagać się zapłaty jedynie w zakresie w jakim suma rat i opłat byłaby niższa niż kwota kapitału. W niniejszym postępowaniu niewątpliwe jest, że kwota zapłacona przez pozwanego powodowi jest wyższa niż udostępniony mu kapitał.

W niniejszej sprawie nie doszło również do sytuacji, w której powód (bank) na podstawie wyroku z powództwa konsumenta (pozwanego) zwrócił całość kwoty (kapitał i odsetki) zapłaconej z tytułu nieważnej umowy kredytu, a następnie dochodzi należnego mu kapitału. Jak wskazał pozwany w oświadczeniu o potrąceniu z 12 kwietnia 2022 r. w tej dacie łączna należność jego w stosunku do Banku obejmowała kwotę 429 340,84 zł. Natomiast na skutek wszczętej później egzekucji otrzymał kwotę 37.101,08 zł. Zważywszy, że pozwanemu został udostępniony kapitał w kwocie 393.900,02 zł. Zatem różnica pomiędzy należną pozwanemu kwotą a wyegzekwowaną to 392 239,76 zł (o 1 660,26 zł mniej niż wypłacony przez powoda kapitał) i wynika z różnic kursowych CHF i uwzględnionych odsetek.

Czyni to niezasadnym żądanie Banku zasądzenia kwot ponad udostępniony konsumentowi kapitał, a tym samym powództwo podtrzymywane przez powoda w tym zakresie podlegało oddaleniu w całości. (pkt II wyroku)

Stosownie do wyniku postępowania, powód został na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. obciążony całymi kosztami procesu obejmującymi kwoty:

- 17 zł tytułem równowartości opłaty skarbowej od pełnomocnictwa,

- 10 800 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego w stawce wynikającej z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

W ocenie Sądu, pozwanemu należy się zwrot całości kosztów procesu pomimo tego, że do potrącenia doszło już po wytoczeniu powództwa albowiem powód pomimo potrącenia dokonanego w 2022 r. (przed doręczeniem odpisu pozwu) zdecydował o dalszym podtrzymywaniu żądania, a ponadto, jak wskazał TSUE w wyroku z 19 czerwca 2025 r., niezależnie od dokonanego przez konsumenta potrącenia, powód mógłby dochodzić jedynie niedopłaty wypłaconego kapitału, a jak wskazano powyżej pozwany w całości spłacił kwotę 393 900,02 zł.