Postanowienie SN z 20 listopada 2012, sygn. II KK 286/12
Data orzeczenia
20 listopada 2012
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział II
Przewodniczący
SSN Józef Szewczyk
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (6)
POSTANOWIENIE
Dnia 20 listopada 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Szewczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Rafał Malarski
SSN Dorota Rysińska
Protokolant Anna Janczak
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
w dniu 20 listopada 2012 r.,
sprawy L. S.
oskarżonego z art. 190 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść
oskarżonego
od postanowienia Sądu Rejonowego
z dnia 7 marca 2012 r.,
p o s t a n o w i ł:
I. uchylić postanowienie w zaskarżonej części dotyczącej
środka zabezpieczającego;
II. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r., orzekł:
1. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. postępowanie
karne w sprawie przeciwko L. S. umorzył;
2. na podstawie art. 93 k.k. skierował L. S. na leczenie ambulatoryjne związane
z jego uzależnieniem od alkoholu;
2
3. na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. kosztami postępowania w sprawie obciążył
Skarb Państwa.
Orzeczenie to, wobec niezaskarżenia przez strony postępowania
uprawomocniło się w dniu 15 marca 2012 roku.
Od prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 marca 2012 r.,
kasację wywiódł Prokurator Generalny.
Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył powyższe postanowienie w części
dotyczącej rozstrzygnięcia w punkcie 2 dotyczącego orzeczenia wobec
oskarżonego środka zabezpieczającego w postaci skierowania na leczenie
ambulatoryjne związane z leczeniem uzależnienia od alkoholu, na korzyść L. S.
Na zasadzie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k.
zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisu
prawa karnego materialnego – art. 93 k.k., polegające na błędnej jego wykładni i w
konsekwencji na niezasadnym orzeczeniu na podstawie tego przepisu wobec L. S.,
który dopuścił się czynu zabronionego w stanie niepoczytalności określonej w art.
31 § 1 k.k., środka zabezpieczającego w postaci skierowana na leczenie
ambulatoryjne, podczas gdy – stosownie do art. 94 § 1 k.k. – wobec sprawcy czynu
popełnionego w warunkach art. 31 § 1 k.k., możliwe jest orzeczenie tylko środka
zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie
psychiatrycznym, o ile zostaną spełnione pozostałe przesłanki, określone w tym
przepisie i wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Sąd Rejonowy niezasadnie z rażącym naruszeniem przepisu art. 93 k.k.,
orzekł wobec oskarżonego środek zabezpieczający w postaci skierowania na
leczenie ambulatoryjne w związku z uzależnieniem od alkoholu.
Przepis art. 93 k.k. ma charakter ogólnej normy gwarancyjnej, stosowanej
do wszystkich środków zabezpieczających i nie może stanowić samodzielnej
podstawy ich stosowania, w oderwaniu od poszczególnych sytuacji procesowych,
określonych w kolejnych przepisach Rozdziału X Kodeksu karnego.
3
„Skierowanie na leczenie ambulatoryjne", o którym mowa w obecnym
brzmieniu przepisu art. 93 k.k., związane jest ze szczegółowymi przesłankami
przewidzianymi w przepisach art. 95a § 1 i § 1a k.k. oraz art. 97 § 1 k.k., a więc
wówczas, gdy została orzeczona kara pozbawienia wolności bez warunkowego
zawieszenia jej wykonania. W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizacyjnej z dnia
5 listopada 2009r. wprost stwierdzono, że „podkreślenia wymaga również fakt, że
zakresem podmiotowym projektowanej regulacji objęci będą wyłącznie sprawcy,
którzy w chwili dokonywania czynu zabronionego nie byli niepoczytalni, ani nie
stwierdzono u nich choroby psychicznej. Sprawcy, u których w toku postępowania
karnego stwierdzono niepoczytalność określoną w art. 31 § 1 k.k., podlegają
bowiem zasadom określonym w art. 94 k.k. i obejmowani są w ramach
orzeczonego środka zabezpieczającego leczeniem w zamkniętych zakładach
psychiatrycznych, jeżeli spełnione są kumulatywne warunki do orzeczenia takiego
środka" (Druk Sejmowy VI Kadencji nr 1276).
Zastosowanie zatem w zaskarżonym postanowieniu przepisu art. 93 k.k.,
jako samodzielnej podstawy orzeczenia wobec L. S. środka zabezpieczającego w
postaci skierowania go na ambulatoryjne leczenie psychiatryczne, istotnie, jak
zarzucono to w kasacji, stanowiło rażące naruszenie tego przepisu, niedającego
ku temu prawnej podstawy. Miało ono oczywisty wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone
postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięcia w punkcie 2 dotyczącego
orzeczenia wobec oskarżonego środka zabezpieczającego w postaci skierowania
na leczenie ambulatoryjne związane z leczeniem uzależnienia od alkoholu.
Kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego na podstawie art. 638 k.p.k.
obciążono Skarb Państwa.