Postanowienie z 10 kwietnia 2024, sygn. II Ca 3176/23

POSTANOWIENIE

Dnia 10 kwietnia 2024 r.

Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:

Przewodniczący: sędzia Marzena Lewicka

po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2024 r. w Krakowie

na posiedzeniu niejawnym

sprawy z wniosku Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa – Krowodrzy w Krakowie M. G. działającego w imieniu i na rzecz (...) sp. z o.o. z siedzibą w K.

przy uczestnictwie Z. K.

o wpis

wobec skargi uczestniczki Z. K. na wpis dokonany przez referendarza sądowego w dniu 17 stycznia 2023 roku w sprawie DzKw/ (...) (dot. księgi wieczystej (...))

na skutek apelacji uczestniczki Z. K. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 2 sierpnia 2023 roku sygn. akt DzKw/KR1P/00021052/23

postanawia:

oddalić apelację.

sędzia Marzena Lewicka

Sygnatura akt II Ca 3176/23

UZASADNIENIE

Postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie

z dnia 10 kwietnia 2023 r.

Postanowieniem 2 sierpnia 2023 roku (sygn. akt DzKw/KR1P/00021052/23) Sąd Rejonowy dla Krakowa – Podgórza w Krakowie utrzymał w mocy zaskarżony wpis dokonany przez referendarza sądowego w dniu 17 stycznia 2023 roku w sprawie DzKw/ (...) (dot. księgi wieczystej (...)).

Sąd Rejonowy ustalił na podstawie treści księgi wieczystej nr (...) oraz dołączonych do wniosku dokumentów co następuje:

Księga wieczysta nr (...) prowadzona jest dla stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu mieszkalnego przy ul. (...) w K., z którego własnością związany jest udział w nieruchomości wspólnej objętej księgą wieczystą (...) w wysokości 1/2 części. W dziale II wskazanej księgi wieczystej jako właścicielka nieruchomości ujawniona jest uczestniczka Z. K.. W dziale III księgi wieczystej sześć wpisów dotyczących wszczęcia i przyłączenia się do egzekucji z nieruchomości na rzecz wierzyciela (...) Spółki z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w K., w tym wpis będący przedmiotem niniejszego postępowania, przy czym wszystkie wskazane wpisy nie są prawomocne (skargi na wpis dotyczący wszczęcia egzekucji z nieruchomości dotyczy sprawa DzKw/KRlP/ (...), zaś skarg na pozostałe wpisy dotyczące przyłączenia się do egzekucji z nieruchomości dotyczą sprawy DzKw/KRlP/ (...), DzKw/KRlP/ (...), DzKw/KRlP/ (...) i DzKw/KRlP/ (...)). W dziale IV księgi wieczystej ujawnione są dwie hipoteki przymusowe na rzecz wierzyciela (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K.. Pismem z dnia 21 grudnia 2022 roku Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie M. G. zawiadomił dłużniczkę Z. K. o wszczęciu egzekucji z nieruchomości objętej księgą wieczystą (...), na wniosek wierzyciela (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., w sprawie Km 2999/15, w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci orzeczenia Sądu Rejonowego dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie z dnia 15 października 2014 roku, sygn. akt I C 600/13/K, jak również wezwał dłużniczkę do zapłaty należności w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania nieruchomości.

W rozważaniach prawnych Sąd Rejonowy zważył, iż dokonany przez referendarza sądowego wpis był prawidłowy i należało utrzymać go w mocy. Zgodnie z art. 626 ⁸ § 1 k.p.c. wpis dokonywany jest jedynie na wniosek i w jego granicach, chyba że przepis szczególny przewiduje dokonanie wpisu z urzędu. Natomiast stosownie do art. 626 ⁸ § 2 k.p.c. rozpatrując wniosek o wpis Sąd bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej. Zgodnie z art. 626 ⁹ k.p.c., sąd oddala wniosek o wpis w księdze wieczystej jeżeli brak jest podstaw do jego dokonania lub istnieją przeszkody do dokonania wpisu. Przedmiotem wniosku złożonego w niniejszej sprawie było ujawnienie w dziale III księgi wieczystej (...) przyłączenia się do egzekucji z nieruchomości w sprawie Km 2999/15. Stosownie do art. 923 kpc wskutek wniosku wierzyciela o wszczęcie egzekucji z nieruchomości wymienionej we wniosku komornik wzywa dłużnika, aby zapłacił dług w ciągu dwóch tygodni pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania. Jednocześnie z wysłaniem dłużnikowi wezwania komornik składa do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów, wraz z odpisem wezwania do zapłaty (art. 924 § 1 kpc), zaś jeżeli nieruchomość jest już przedmiotem egzekucji z nieruchomości - wniosek o wpis o przyłączeniu się wierzyciela do egzekucji lub o złożenie wniosku do zbioru dokumentów (art. 927 § 2 kpc). Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że Komornik jest legitymowany do złożenia wniosku o dokonanie w księdze wieczystej wpisu o wszczęciu egzekucji z nieruchomości (a zatem także o przyłączeniu się do wcześniej wszczętej egzekucji z nieruchomości) w interesie i na rzecz wierzyciela (tak: uchwała Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2003 roku, III CZP 31/03, LEX). Składając wniosek o wpis, komornik nie staje się jednak uczestnikiem postępowania w postępowaniu wieczystoksięgowym i dlatego w razie braków formalnych wniosku sąd wzywa do ich usunięcia wierzyciela, a nie komornika. Również zawiadomienie o wpisie bądź oddaleniu wniosku doręcza się wierzycielowi (tak: H. Ciepła [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom IV. Artykuły 730-1088, red. T. Wiśniewski, Warszawa 2021, art. 924, LEX). Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Krowodrzy w Krakowie M. G. wraz ze złożonym w imieniu i na rzecz wierzyciela (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. wnioskiem o ujawnienie w dziale III księgi wieczystej (...) przyłączenia się do egzekucji z nieruchomości w sprawie Km 2999/15, przedłożył zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości z wezwaniem do spłaty długu. Stosownie do powołanych wyżej przepisów dokument ten był wystarczający dla dokonania żądanego wpisu. Odnosząc się do zarzutów uczestniczki podniesionych w skardze Sąd Rejonowy wskazał, iż zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego przy dokonywaniu wpisu ostrzeżenia o przyłączeniu się do egzekucji z nieruchomości jest wąski oraz ogranicza się do analizy przedłożonego przez komornika dokumentu w postaci zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, który to dokument zgodnie z art. 924 § 1 kpc w zw. z art. 927 § 2 kpc stanowi podstawę wniosku o wpis. Sąd wieczystoksięgowy nie kontroluje treści tytułu wykonawczego będącego podstawą egzekucji, który to tytuł pozostaje w aktach egzekucyjnych i nie jest załączany do wniosku o wpis, jak również nie ocenia zasadności, celowości ani adekwatności prowadzenia egzekucji z nieruchomości, lecz wyłącznie kontroluje, czy zawiadomienie o wszczęciu egzekucji jest prawidłowe pod względem formalnym. Powołane przez uczestniczkę okoliczności, niedotyczące treści zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, nie miały zatem wpływu na prawidłowość wpisu. Mając zatem na względzie, iż przedłożone przez Komornika zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości stanowiło prawidłową podstawę do dokonania w dziale III księgi wieczystej (...) wpisu o przyłączeniu się do egzekucji z nieruchomości, Sąd Rejonowy rozstrzygnął jak w sentencji, na podstawie art. 518 ¹ § 3 kpc.

Apelację od postanowienia wniosła uczestniczka zarzucając, iż wpisy do ksiąg wieczystych są konsekwencją całego ciągu czynów – ze strony (...) sp. z o.o., wyczerpujących znamiona określone w KK, KC, w szczególności w art. 5 k.c. i kwestionując zasadność ich dokonania.

Sąd Okręgowy zważył co następuje:

Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu.

Sąd Odwoławczy podziela ustalenia faktyczne i rozważania prawne poczynione przez Sąd Rejonowy, uznając je za własne, co czyni ponowne szczegółowe ich przywoływanie zbędnym (por. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 r., II CSK 18/07, Lex nr 966804). Należy zauważyć, iż rodzaj i treść zarzutów apelacji są w istocie tożsame z zarzutami podniesionymi w skardze na orzeczenie referendarza. Istota zarzutów apelacji sprowadzała się do kwestii okoliczności nie związanych z samym zawiadomieniem o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Wymaga podkreślenia, iż na zasadzie art. 626 ⁸ § 2 k.p.c. rozpatrując wniosek o wpis Sąd bada jedynie treść wniosku, treść i formę dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej, przy czym przepis ten znajduje zastosowanie również w postępowaniu apelacyjnym na zasadzie art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Zatem zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego jest ograniczony, w szczególności Sąd ten nie prowadzi postępowania dowodowego, z wyjątkiem analizy dokumentów dołączonych do wniosku o wpis w księdze wieczystej. Sąd Odwoławczy podziela pogląd zawarty w Postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2022 r. sygn. akt I CSK 4164/22: „Zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego wyznacza art. 626 ⁸ § 2 k.p.c. ograniczając ją, w postępowaniu zarówno przed sądem pierwszej jak i drugiej instancji, do badania treści wniosku o wpis, jego formy, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treści księgi wieczystej. Rozpoznając wniosek o wpis we wskazanych wyżej granicach, sąd wieczystoksięgowy nie może uwzględniać żadnych dalszych okoliczności wynikających z wniosku o wpis i dołączonych dokumentów. Z treści art. 626 ⁸ § 2 k.p.c. wynika zakaz prowadzenia przez sąd wieczystoksięgowy postępowania dowodowego, poza badaniem dokumentów dołączonych do wniosku o wpis w księdze wieczystej. Kontrola sądu drugiej instancji powinna być ograniczona do oceny, czy w świetle dokumentów dołączonych do wniosku i będących przedmiotem badania sądu pierwszej instancji, była podstawa do dokonania lub odmowy wpisu”. W konsekwencji powołane przez uczestniczkę okoliczności nie mogły mieć wpływu na ocenę prawidłowości dokonanego wpisu, albowiem nie dotyczyły treści zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości. Ponownie trzeba podkreślić, iż Sąd I instancji prawidłowo ograniczył się do analizy przedłożonego przez komornika dokumentu tj. zawiadomienia o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, który to dokument zgodnie z art. 924 § 1 k.p.c. w zw. z art. 927 § 2 k.p.c. stanowił podstawę wniosku o wpis. Istotnym jest, iż przedmiotem wniosku złożonego w niniejszej sprawie było ujawnienie w dziale III księgi wieczystej (...) przyłączenia się do egzekucji z nieruchomości w sprawie Km 2999/15, a Komornik wraz ze złożonym wnioskiem o ujawnienie w dziale III księgi wieczystej (...) przyłączenia się do egzekucji z nieruchomości w sprawie Km 2999/15 przedłożył zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z nieruchomości z wezwaniem do spłaty długu – stosownie do art. 923 k.p.c., 924 § 1 k.p.c. i art. 927 § 2 k.p.c. Odnosząc się do podniesionego przez skarżącą w apelacji zarzutu naruszenia art. 5 k.c., należy zauważyć, iż zasady współżycia społecznego są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy i w takim całościowym ujęciu wyznaczają podstawy, granice i kierunki jej rozstrzygnięcia w wyjątkowych sytuacjach, które przepis ten ma na względzie. Dlatego dla zastosowania art. 5 k.c. konieczna jest ocena całokształtu szczególnych okoliczności danego wypadku w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym. W świetle założeń działania państwa prawnego stosowanie art. 5 k.c. powinno cechować się umiarem, ostrożnością i wnikliwym rozważaniem wszystkich okoliczności (porównaj: wyrok SN: z 26.01.2000 r., III CKN 566/98, LEX nr 52773). W rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawca nadużył prawa podmiotowego poprzez żądanie dokonania przedmiotowego wpisu w księdze wieczystej. Art. 5 k.c. ma charakter wyjątkowy, a ponadto istnieje domniemanie, że osoba uprawniona korzysta z prawa podmiotowego w sposób legalny, zasługujący na ochronę prawną. Kwestionując powyższe uprawnienie należy wykazać racjonalne przesłanki takiej kontestacji (porównaj: Wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 25 lutego 2021 r. sygn. akt I ACa 252/20).

Mając na uwadze powyższe, orzeczono na zasadzie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

sędzia Marzena Lewicka