Postanowienie SN z 7 marca 2013, sygn. V KK 481/12
Data orzeczenia
7 marca 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Dorota Rysińska
Tagi
Podstawa prawna
POSTANOWIENIE
Dnia 7 marca 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dorota Rysińska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Krzysztof Cesarz
SSN Kazimierz Klugiewicz
Protokolant Joanna Sałachewicz
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Lucjana Nowakowskiego
w sprawie M. W.
oskarżonego z art. 190 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 7 marca 2013 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
na niekorzyść od postanowienia Sądu Rejonowego w Ż.
z dnia 26 października 2012 r.
uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje do
ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ż.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 26 października 2012 r., Sąd Rejonowy w Ż.
umorzył, na podstawie art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k. w zw. z art. 12 § 3 k.p.k.,
postępowanie karne prowadzone przeciwko M. W. o przestępstwo zakwalifikowane
z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., polegające na tym, że w dniu 1 września
2011 r. w Ż., działając w warunkach powrotu do przestępstwa, groził zabójstwem
żonie W. W., co wzbudziło w niej uzasadnioną obawę spełnienia. Postanowienie to
uprawomocniło się wobec jego niezaskarżenia przez żadną ze stron.
Obecnie Prokurator Generalny, na podstawie art. 521 § 1 k.p.k., zaskarżył to
postanowienie kasacją wniesioną na niekorzyść M. W. W skardze tej zarzucił
2
„rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie art. 12 § 3 k.p.k.
i art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k., polegające na wyrażeniu przez Sąd zgody na cofnięcie
przez pokrzywdzoną wniosku o ściganie sprawcy przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. w
zw. z art. 64 § 1 k.k. po rozpoczęciu przewodu sądowego na pierwszej rozprawie
głównej i w konsekwencji niezasadnym umorzeniu postępowania karnego
przeciwko M. W. na podstawie art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k., tj. wobec braku wniosku o
ściganie pochodzącego od osoby uprawnionej”. Podnosząc powyższe, skarżący
wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi
Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się w pełni zasadna, choć podnoszone w niej uchybienie –
przy całkowitej słuszności wysuniętego zarzutu – zostało wyartykułowane nie do
końca czytelnie.
Tymczasem przebieg postępowania przeprowadzonego w niniejszej sprawie,
precyzyjnie przytoczony w uzasadnieniu kasacji, jednoznacznie wykazuje, że w
istocie chodzi o to, iż do cofnięcia wniosku o ściganie przez pokrzywdzoną W. W.,
na rozprawie w dniu 26 października 2012 r., doszło przed rozpoczęciem przewodu
sądowego – tyle że wówczas, gdy Sąd Rejonowy przystąpił do powtórnego
rozpoznania sprawy. Fakty bowiem są takie, że w postępowaniu przygotowawczym
pokrzywdzona złożyła wniosek o ściganie M. W. za przestępstwo określone w art.
190 § 1 k.k., prokurator wniósł o ten czyn oskarżenie i Sąd Rejonowy – dysponując
wnioskiem pokrzywdzonej, którego wówczas nie cofnęła – sprawę tę (pod sygn. akt
II K …/11) rozpoznał i w dniu 25 stycznia 2012 r. wydał wyrok skazujący
oskarżonego za zarzucane mu przestępstwo. Orzeczenie to, wobec stwierdzenia
bezwzględnej przesłanki odwoławczej wymienionej w art. 439 § 1 pkt. 10 k.p.k.
(nieobecność na rozprawie obrońcy niezbędnego) zostało jednak uchylone
wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. z dnia 30 lipca 2012 r. i sprawa została
przekazana Sądowi meriti do ponownego rozpoznania.
W świetle przedstawionych faktów procesowych nie może być wątpliwości co
do tego, że na tym etapie postępowania – gdy Sąd Rejonowy po raz wtóry
skierował sprawę na rozprawę główną – pokrzywdzona W. W. nie miała już
uprawnienia do cofnięcia wniosku o ściganie. Przepis art. 12 § 2 k.p.k. stanowi
bowiem, że w postępowaniu sądowym wniosek może być cofnięty do rozpoczęcia
przewodu sądowego na pierwszej rozprawie głównej. Taką „pierwszą rozprawą” w
3
tej sprawie, z całą pewnością nie jest zaś już przecież rozprawa wyznaczona
ponownie, po uchyleniu poprzednio wydanego wyroku. Niebudząca, w istocie,
wątpliwości treść omawianego unormowania jest jednolicie traktowana zarówno w
doktrynie (zob. m.in. R.A. Stefański, Termin do cofnięcia wniosku o ściganie,
Prok.iPr. 2001, z. 6, s. 159-163, a także dostępne komentarze do K.P.K), jak i w
orzecznictwie Sądu Najwyższego (postanowienie SN z dnia 11 sierpnia 2000 r., I
KZP 19/2000, lex nr 42834 ). W pełni zatem uprawnione jest stanowisko, że na
podstawie przytaczanego przepisu art. 12 § 3 k.p.k. nie jest dopuszczalne cofnięcie
wniosku o ściganie, co prawda przed rozpoczęciem przewodu sądowego, ale
dopiero na rozprawie głównej prowadzonej po uchyleniu poprzednio wydanego
wyroku i skierowaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Poza sporem też pozostaje, że cofnięcie wniosku o ściganie wymaga,
stosownie do treści art. 12 § 3 k.p.k., zgody sądu. Jest jasne, że sąd takiej zgody
wydać nie może, jeżeli cofnięcie wniosku jest w świetle ustawy niedopuszczalne.
Przechodząc zatem do porządku dziennego nad niedopuszczalnością cofnięcia w
niniejszej sprawie wniosku przez pokrzywdzoną W. W., i wyrażając na tę czynność
zgodę, Sąd Rejonowy w rażący sposób naruszył przepis art. 12 § 3 k.p.k., a w
konsekwencji jaskrawo błędnie przyjął brak przesłanki prowadzenia procesu,
określonej w art. 17 § 1 pkt. 10 k.p.k.
Uchybienia te miały ewidentny wpływ na wynik sprawy, ponieważ ich
skutkiem było umorzenie prowadzonego przeciwko M. W. postępowania karnego,
co nie znajdowało podstaw prawnych.
Z powyższych powodów zaskarżone kasacją postanowienie należało uchylić
i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi merytorycznemu.