Uzasadnienie z 29 grudnia 2025, sygn. I Cz 264/25

UZASADNIENIE

(do postanowienia z dnia 17 listopada 2025 roku wydanego przez Sąd Okręgowy w Suwałkach, na skutek zażalenia powoda R. S., od postanowienia Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 15 lipca 2025 r., sygn. akt I C 511/25 k. 160)

Postanowieniem z dnia 15 lipca 2025 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach I Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt I C 511/25 (k. 117), na skutek wniosku powoda o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziego Zuzanny Rycharskiej, oddalił wniosek.

Uzasadniając powyższe orzeczenie Sąd, opierając się na regulacji art. 48 § 1 pkt. 1-6 k.p.c., a które powodowałyby wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy, przyjął iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające wyłączenie sędzi Zuzanny Rycharskiej od jej rozpoznania. Sąd zauważył, iż na istnienie takich okoliczności nie wskazała również sędzia Zuzanna Rycharska w oświadczeniu złożonym w dniu 14 lipca 2025 roku (k. 115), nie wskazywał ich także powód.

Dalej, przywołując treść art. 49 § 1 k.p.c., zdaniem Sądu wniosek powoda nie spełniał żadnej z przesłanek wskazanych w ww. przepisie, tj. wystąpienie w okolicznościach sprawy obiektywnej, uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Sąd podkreślił, iż wątpliwości co do bezstronności sędziego nie może wywołać dokonane przez niego w innej sprawie rozstrzygnięcie. Sąd podzielił stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w postanowieniach: z dnia 13 listopada 2003 r., I CK 249/02 (LEX nr 602352) oraz 6 lutego 2024 r. III PZP 2/23 (Legalis nr 3050328), zgodnie z którym wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie i skutkujące tym wyrażenie poglądu w rozstrzyganej kwestii prawnej nie może być zarzutem wobec sędziego ani podstawą do jego wyłączenia od udziału w rozpatrywaniu innej sprawy oraz sformułowanie określonego poglądu prawnego w jednej sprawie, stanowiące wszak istotę orzekania, w żadnym razie nie pozbawia sędziego przymiotu bezstronności w innych sprawach rozstrzyganych na zupełnie innych podstawach prawnych.

Przy tym, Sąd podkreślił, iż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą nie stanowią przesłanki wyłączenia określonej w art. 49 k.p.c. zarzuty niewłaściwego prowadzenia procesu przez sędziego (postanowienie SN z 21.08.1970 r., I PZ 41/70, Legalis nr 14775), czy też zarzuty godzące w dokonaną ocenę zebranego materiału dowodowego (postanowienie SN z 29.01.1975 r., I CZ 170/74, Legalis nr 18533). Zdaniem Sądu tego rodzaju zarzuty winne być zgłaszane w drodze środków odwoławczych i w przypadku ich wniesienia rozpoznawane przez Sąd wyższej instancji.

Sąd zauważył, iż raport z losowania przez system SLPS sędziego referenta znajduje się w aktach sprawy (k. 2) i należało go uznać za wystarczający w świetle obowiązujących przepisów. Raport z losowania przeprowadzonego w systemie SLPS jest świadectwem dokonanego przydziału sędziego do danej sprawy podlegającej rozpoznaniu przez sąd, stanowiąc dowód, iż do ww. losowania w istocie doszło. Raport zawiera informacje o przebiegu i wyniku losowania referenta w danej sprawie, w tym m.in. o obciążeniu sędziego/asesora sądowego przed losowaniem. Sąd podkreślił, że prawidłowość składu sądu jest weryfikowana na podstawie oryginalnych dokumentów, a więc przede wszystkim wyroku, protokołów rozprawy głównej czy raportów z losowania w SLPS.

Sąd podkreślił, iż wyłączenie sędziego na podstawie art. 49 k.p.c. uwarunkowane jest wystąpieniem nie jakichkolwiek zastrzeżeń co do jego bezstronności, ale wątpliwości uzasadnionych. Decydować muszą zatem konkretne fakty, a więc wszelkie okoliczności obiektywne, które mogłyby wskazywać na zróżnicowane traktowanie stron postępowania przez sędziego i wywoływać zarówno u strony, jak i u postronnego obserwatora wątpliwości co do jego obiektywizmu.

W ocenie Sądu, brak było okoliczności uzasadniających wyłączenie sędzi Zuzanny Rycharskiej od orzekania w przedmiotowej sprawie, bowiem okoliczności przywołane przez wnioskodawcę nie mogły stanowić samodzielnej podstawy wyłączenia sędziego. Przydzielenie trzech spraw tego samego powoda dla tego samego sędziego oraz wyrażenie poglądu prawnego poprzez niekorzystne dla wnioskodawcy rozpoznanie wniosku o zabezpieczenie – zdaniem tegoż Sądu - nie wywołują automatycznie wątpliwości co do bezstronności sędziego, natomiast we wniosku o wyłączenie sędziego, powód nie wskazał jakichkolwiek innych okoliczności podważających obiektywność sędzi Zuzanny Rycharskiej w przedmiotowej sprawie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł powód R. S. zaskarżając je w całości, zarzucając przy tym naruszenie przepisów:

a) art. 233 § 1 k.p.c. przez dowolną ocenę raportu SLPS jako „wystarczającego dowodu”, mimo że nie pozwala on ustalić prawidłowości mechanizmu losowania i rzeczywistej równomierności przydziału spraw;

b) art. 328 § 2 k.p.c. przez sporządzenie uzasadnień w sprawach I C 495/25 i I C 508/25 metodą „kopiuj-wklej”, z błędem polegającym na wskazaniu nazwiska innej strony, co dowodzi braku indywidualnej analizy i podważa rzetelność procesu;

c) art. 49 § 1 k.p.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu, że kumulacja trzech spraw tego samego powoda u jednego sędziego referenta, przy braku pełnych danych SLPS i transparentnych kryteriów losowania, obiektywnie rodzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności;

d) naruszenie art. 49 k.p.c. przez pominięcie aspektu pozoru bezstronności i sprowadzenie zarzutów do niedopuszczalnej krytyki merytorycznej rozstrzygnięcia w sprawie I C 495/25, mimo że istotą wniosku była kumulacja spraw i ryzyko przenikania ocen;

e) naruszenie art. 396 k.p.c. przez pominięcie rozstrzygnięcia wniosku o wstrzymanie czynności do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o wyłączenie, co pozbawiło ten środek skuteczności;

f) art. 47b u.s.p. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 EKPC przez brak weryfikacji rzeczywistej losowości przydziału spraw, poprzestanie na samym raporcie SLPS bez badania puli, wag i reguł kwalifikacyjnych;

g) prawa do rzetelnego procesu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 EKPC) przez prowadzenie sprawy w sposób naruszający zasadę indywidualnego rozpoznania i przez tolerowanie praktyki kopiowania uzasadnień między odrębnymi postępowaniami;

h) art. 49 k.p.c. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez zignorowanie dodatkowej okoliczności - istnienia powiązań rodzinnych po stronie pozwanej (mąż siostry pozwanej D. K. pełni funkcję sędziego w O.) - która w zestawieniu z kumulacją spraw i kopiowaniem uzasadnień potęguje obiektywny pozór braku bezstronności;

i) naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 ust. 1 EKPC w zw. z art. 49 § 1 k.p.c. poprzez nieuwzględnienie, że SSR del. Zuzanna Rycharska orzeka w niniejszej sprawie jako sędzia delegowany na podstawie art. 77 § 1 pkt 1 u.s.p., a więc w oparciu o decyzję Ministra Sprawiedliwości - członka władzy wykonawczej, powoływanego na wniosek Prezesa Rady Ministrów przez Prezydenta RP. Status sędziego delegowanego, którego sytuacja w sądzie okręgowym zależy od decyzji organu politycznego i może być cofnięty w każdej chwili, rodzi obiektywne i uzasadnione wątpliwości co do jego niezależności i bezstronności, zgodnie ze standardami wskazanymi w orzecznictwie (...) (m.in. C- 487/19) i (...) (m.in. R. p. Polsce, skarga nr (...)).

W konsekwencji powyższego, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez jego uchylenie i wyłączenie od rozpoznawania sprawy sędziego Sądu Rejonowego delegowanego Zuzanny Rycharskiej. Ewentualnie - uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w innym składzie Sądu Okręgowego z wytycznymi co do konieczności przeprowadzenia pełnej kontroli danych SLPS. Jednocześnie skarżący na podstawie art. 396 k.p.c. – wniósł o wstrzymanie skuteczności i wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu prawomocnego rozpoznania niniejszego zażalenia, w szczególności poprzez wstrzymanie kierowania sprawy do sędzi objętej wnioskiem. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz zwrotu kosztów procesu w postępowaniu zażaleniowym według norm przepisanych.

Pozwany nie wniósł odpowiedzi na zażalenie powoda.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaufanie do sądów w społeczeństwie demokratycznym ma znaczenie zasadnicze. Prawo strony do rozpoznania jej sprawy przez bezstronny sąd jest jednym z elementów szeroko rozumianego prawa do rzetelnego procesu. Jest ono gwarantowane nie tylko na poziomie krajowym, ale również międzynarodowym i jest ściśle związane z prawem do rozpoznania sprawy przez sąd niezawisły.

W myśl art. 49 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. O tym czy wyłączenie sędziego jest uzasadnione, decydować muszą fakty, a więc wszelkie okoliczności obiektywne, które mogłyby świadczyć o zróżnicowanym traktowaniu uczestników postępowania przez sędziego i wywoływać zarówno u strony, jak i u postronnego obserwatora wątpliwości co do obiektywizmu sędziowskiego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 2008 r. P 8/07, Legalis nr 100457). Do wyłączenia wystarcza już samo pojawienie się wątpliwości co do bezstronności; wątpliwości te muszą jednak mieć swoją podstawę, a nie wynikać z samego subiektywnego przekonania strony. Brak bezstronności nie ogranicza się do odczucia strony, że sędzia nie jest wystarczająco obiektywny; musi dać się uzasadnić w ramach rozsądnej oceny. Badanie takiego odczucia strony wymaga konfrontacji z zespołem faktów pozwalających na określenie, czy w postawie sędziego rzeczywiście doszło do zamanifestowania zachowań, które jego bezstronność podważają (por. uzasadnienie postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 1969 r., I CZ 124/69, LEX nr 6629). Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego przez niego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza jego prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSNCP 1972/3/55).

W realiach niniejszej sprawy należy uznać, iż Sąd Okręgowy słusznie oddalił wniosek powoda o wyłączenie od rozpoznania przedmiotowej sprawy sędziego Zuzanny Rycharskiej uznając, że nie zaszły podstawy do jej wyłączenia na podstawie art. 49 k.p.c.

Sąd Odwoławczy podziela powyższą konstatację Sądu Okręgowego, przyjmując iż w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Rejonowego delegowanego Zuzanny Rycharskiej ani z mocy samej ustawy (art. 48 k.p.c.), ani na wniosek skarżącego, nie zaistniała bowiem okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie (art. 49 k.p.c.).

Należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 49 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Instytucja wyłączenia sędziego jest przeznaczona wyłącznie do wyeliminowania od orzekania w danej sprawie osób, które z uwagi na obiektywnie istniejące okoliczności mają lub mogą mieć subiektywne podejście do sprawy. Instytucja ta nie może być wykorzystywana jako środek przeciwdziałania ewentualnym naruszeniom prawa materialnego lub procesowego, przeciwdziałaniu przewlekłości postępowania, ani doprowadzić do zmiany osoby sędziego, która nie odpowiada stronie procesowej. Niezadowolenie strony z przebiegu postępowania sądowego oraz zarzuty merytoryczne, czy procesowe dotyczące poszczególnych czynności sędziego i wydanych przez niego decyzji, nie mogą stanowić samoistnej podstawy do wyłączenia sędziego, jeśli jednocześnie nie zachodzą okoliczności pozwalające na postawienie hipotezy, że przyczyną zarzucanych nieprawidłowości jest brak bezstronności. Nie można oczywiście wykluczyć, że podstawą wnioskowania o istnieniu przesłanek wyłączenia będzie sposób prowadzenia przez sędziego sprawy. Jednakże zarzut stronniczości nie może opierać się wyłącznie na subiektywnym przekonaniu strony, że podejmując czynności procesowe sędzia kieruje się niechęcią do jednej ze stron. Zasadność wskazanego zarzutu zależy od tego, czy przebieg postępowania może rodzić u osoby postronnej przekonanie, że na poszczególne decyzje procesowe wpływ ma osobiste nastawienie sędziego do danej strony.

Strona wnosząca o wyłączenie sędziego powinna, zgodnie z treścią art. 50 § 1 k.p.c., uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na gruncie niniejszej sprawy natomiast skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, które uprawdopodobniłyby brak bezstronności sędziego, za takie okoliczności nie można uznać subiektywnych przekonań skarżącego o stronniczości sędziego, czy też prowadzenia przez niego danego postępowania w takim kierunku, aby w jego wyniku uzyskać korzyści osobiste.

W ocenie Sądu Odwoławczego zachowanie Sędziego objętego wnioskiem takiego obiektywnego wrażenia nie wywołuje. Poszczególne decyzje procesowe, nawet jeśli są niekorzystne dla uczestnika postępowania, podlegają kontroli w trybie instancyjnym. Skarżący upatrywał uchybienia art. 328 § 2 k.p.c., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 EKPCz w sporządzeniu uzasadnienia wyroku w sprawach sygn. akt I C 508/25 oraz I C 495/25 w sposób mechaniczny, podobny, bez odniesienia się materiału dowodowego. Sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie sędziego nie badał zasadności i prawidłowości czynności podjętych w sprawie przez sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie. Zarzuty naruszenia art. 328 § 2 k.p.c., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6 EKPCz - strona może zwalczać w drodze środków zaskarżenia, jakie przysługują odpowiednio do dokonanego naruszenia.

Za oczywiście bezzasadny uznać należało zarzut, w którym wskazano na uchybienia wynikające ze sposobu wyznaczenia w sprawie składu orzekającego w drodze losowego przydziału spraw. Powód kwestionuje prawidłowość obsady sądu przez to, że członek składu został wyłoniony w drodze losowania na podstawie systemu SLPS. System losowania SLPS został wprowadzony Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. - Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz.U. z dnia 19 czerwca 2019 r.), które weszło w życie w dniu 21 czerwca 2019 r. Rozporządzenie to zostało wydane na podst. art. 41 ust. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Wbrew stanowisku skarżącego podstawą wyznaczenia składu nie jest więc ,,jakieś losowanie” niepozwalające zweryfikować losowości mechanizmu. Przede wszystkim jednak skarżący nie wskazuje konkretnie, które przepisy ww. rozporządzenia zostały naruszone i jaki miało to wpływ na wynik postępowania. Jedynie ogólnikowo kwestionuje prawidłowość wydania ww. rozporządzenia, nie wykazując w szczególności w jaki sposób losowy wybór składu orzekającego w niniejszej sprawie miałby prowadzić do naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy przez sąd ustanowiony ustawą, co nie może prowadzić do skutecznego podważenia prawidłowości wyznaczenia składu orzekającego w niniejszej sprawie, a same zarzuty nakazuje ocenić jako oczywiście bezzasadne. Słusznie zatem skład sądu został wyłoniony przez system SLPS. W aktach sprawy znajduje się zarówno zarządzenie o zarejestrowaniu sprawy w repertorium i wpisaniu do systemu SLPS do losowania na podstawie § 43 ww. Regulaminu (k. 1), jak i wydruk raportu z losowania z dnia 19 marca 2019 r. (k. 2), określający skład orzekający w I instancji. Wobec tego nie sposób uznać, iżby doszło do naruszenia obowiązujących przepisów o wyznaczaniu składów orzekających. Losowanie to odbyło się zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami.

Znajdujący się w aktach sprawy raport z losowego przydziału sprawy sygn. akt I C 511/25 (k. 2) zawiera szczegółowe informacje o przebiegu i wyniku losowania referenta w danej sprawie: sąd i wydział, w którym sprawa została zarejestrowana; sygnaturę sprawy, pod którą odbyło się losowanie; kategorię i symbol; koszt sprawy; datę losowania; id losowania (informacja o faktycznej kolejności losowania spraw z danej kategorii, która wyznaczana jest w sposób losowy przez System Komputerowy); wynik losowania - sprawa o statusie „wylosowana” to sprawa, w której został wylosowany referent; referent (dla spraw o statusie „wylosowana”) – sędzia/asesor sądowy/referendarz wyznaczony do rozpoznania i merytorycznego zakończenia sprawy oraz sporządzenia uzasadnienia orzeczenia kończącego postępowanie; tabela z listą sędziów/asesorów sądowych/ referendarzy, biorących udział w losowaniu; pula losująca (sędziowie/asesorzy sądowi/referendarze oznaczeni pogrubioną czarną ramką w tabeli, spośród których następuje losowanie referenta); pozycja w puli losującej, wyznaczona losowo przez system; obciążenie przed losowaniem dla każdego sędziego/asesora sądowego/referendarza, biorącego udział w losowaniu; informacja o sposobie wyłonienia referenta (liczba losowa wygenerowana dla sprawy, obliczenie numeru pozycji sędziego/asesora sądowego/referendarza w puli losującej, który zostaje referentem w sprawie); wskazanie w odrębnych sekcjach sędziów/asesorów sądowych/referendarzy niebiorących udziału w losowaniu, tj. listę sędziów pominiętych z powodu nieobecności powyżej 3 dni roboczych. Prawidłowość składu sądu weryfikowana jest każdorazowo na podstawie oryginalnych dokumentów, a więc przede wszystkim wyroku, oraz pomocniczo uzasadnienia, protokołów rozprawy głównej czy raportów z losowania w SLPS. Sąd Odwoławczy nie podzielił twierdzenia skarżącego, by akta niniejszej sprawy były w tym zakresie niewystarczające i by konieczne było prowadzenie w tej materii dodatkowego postępowania dowodowego, w zakresie wskazywanych przez powoda danych źródłowych i zarządzeń Prezesa Sądu Okręgowego w Suwałkach.

Zażalenie wywiedzione przez stronę zawiera zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Wskazać w tym miejscu godzi się, że ocena wiarygodności i mocy dowodów jest podstawowym zadaniem sądu orzekającego, wyrażającym istotę sądzenia, a więc rozstrzygania kwestii spornych w warunkach niezawisłości, na podstawie własnego przekonania sędziego, przy uwzględnieniu całokształtu zebranego materiału. Granice swobodnej oceny dowodów wyznaczone są przy tym wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia. Skuteczne postawienie zarzutu naruszenia przez sąd art. 233 § 1 k.p.c. wymaga wskazania, jakie konkretnie kryteria oceny zostały naruszone przez sąd przy analizie konkretnych dowodów, uznając ich brak wiarygodności i mocy dowodowej lub niesłusznie im taką moc przydając, tj. czy i w jakim zakresie analiza ta jest niezgodna z zasadami prawidłowego rozumowania, wiedzą lub doświadczeniem życiowym, względnie czy jest ona niepełna. Nie jest natomiast w tym zakresie wystarczające przekonanie strony o innej niż przyjął sąd wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie innej niż ocena sądu (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 06 listopada 1998 r. w sprawie II CKN 4/98 niepubl. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 10 kwietnia 2000 r. w sprawie V CKN 17/2000 (...), orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 05 sierpnia 1999 r. II UKN 76/99 OSNAPiUS 2000/19/732, wyrok Sądu Okręgowego w Suwałkach z dnia 07 października 2013 r. opubl. w zbiorze orzecznictwa LEX za nr (...), wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 20 sierpnia 2014 r. w sprawie III AUa 2399/13 opubl. w zbiorze orzecznictwa LEX za nr (...)). Nadto, jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena sądu nie narusza reguł swobodnej oceny dowodów i musi się ostać, choćby w równym stopniu, na podstawie tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2012 r. w sprawie VI ACa 31/12).

W ocenie Sądu, powód nie zdołał wykazać, by Sąd rozpoznając sprawę niniejszą naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Sprawa była przydzielona zgodnie z wpływem oraz losowaniem SLPS.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 47b ustawy o ustroju sądów powszechnych, Sąd zauważa, iż ww. przepis dotyczy zmiany składu sądu, a nie sposobu i zasad przydziału spraw sędziom i asesorom sądowym. Artykuł 47b § 4 ustawy o ustroju sądów powszechnych nie ma zastosowania do zmiany miejsca służbowego na skutek awansu sędziego do sądu wyższej instancji, ponieważ obejmuje on wyłącznie sytuacje związane ze zmianą miejsca służbowego w określonych w nim wypadkach, a więc gdy mimo zmiany miejsca służbowego sędzia w dalszym ciągu orzeka jako sędzia sądów danego szczebla, np. sędzia sądu rejonowego albo gdy sędzia zostaje delegowany na określony czas do innego sądu. W konsekwencji nie może on stanowić podstawy do orzekania przez sędziego w sprawach niemieszczących się w zakresie rzeczowym wynikającym z aktu powołania na określone stanowisko sędziowskie. W związku z tym orzekanie przez sędziego sądu niższej instancji w sądzie wyższej instancji jest dopuszczalne jedynie na podstawie delegacji określonej w art. 77 pkt 1 ww. ustawy.

Faktem jest, iż sędzia Sądu Rejonowego Zuzanna Rycharska jest sędzią delegowanym do pełnienia obowiązków w Sądzie Okręgowym w Suwałkach. Jednak okoliczność delegowania sędziego do pełnienia obowiązków w innym sądzie równorzędnym lub niższym, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach – także w sądzie wyższym, nie stanowi okoliczności wywołującej uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Sąd zauważa, iż sam fakt powołania sędziego do orzekania w danej instancji w trybie przewidzianym w art. 77 § 1 pkt 1 i art. 77 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. 2020, poz. 2072 ze zm.) nie skutkuje automatycznym uznaniem, że sędzia taki w okresie delegowania nie zapewnia gwarancji niezawisłości i bezstronności (tak przyjął powód, który nie przedstawił w niniejszej sprawie żadnych okoliczności ani żadnego dowodu, które wskazywałyby na niezapewnienie przez sędziego orzekającego w I instancji tych gwarancji), lecz konieczne jest uprawdopodobnienie przez stronę braku takich przymiotów u danego sędziego i odwołanie się do konkretnych okoliczność w danej sprawy. Sąd podzielił stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 23 czerwca 2022 r., sygn. akt IV KK 164/22, gdzie Sąd Najwyższy w sposób jednoznaczny stwierdził, że „nie wyklucza tego, że w układzie okoliczności konkretnej sprawy albo okoliczności związanych z konkretnym sędzią możliwe, a więc konieczne będzie stwierdzenie braku zapewnienia takich gwarancji, związanych pierwotnie z faktem orzekania w sądzie wyższej instancji sędziego delegowanego za jego zgodą przez Ministra Sprawiedliwości. Wynikać musi to jednak nie tylko z samego faktu delegacji, ale także z owych okoliczności z nią związanych albo równocześnie występujących, wykazujących brak bezstronności albo podważających ją w sposób obiektywny”. Teza ta zachowuje pełną aktualność.

Dalej, powód podniósł, iż zainicjował trzy postępowania toczące się przed tut. Sądem, tj. wystąpił z pozwami przeciwko: D. K. - w sprawie sygn. akt I C 495/25, A. (...) – w sprawie sygn. akt I C 511/25 oraz N. (...) – w sprawie sygn. akt I C 508/25. Przy tym strona powodowa wskazała na powiązania rodzinne między ww. pozwanymi, a to N. (...) pozostaje w związku małżeńskim z A. (...). Z kolei A. (...) jest synem siostry męża D. K.. W ocenie powoda podobieństwo podstaw prawnych i faktycznych toczących się postępowań, tożsamość sędziego referenta w tychże sprawach oraz więzi rodzinne między pozwanymi generują uzasadnioną obawę co do bezstronności sędziego. Sąd nie podzielił argumentacji skarżącego. Podkreślić należy, iż zgodnie z oświadczeniem Sędziego Sądu Rejonowego delegowanego Zuzanny Rycharskiej (k. 115) nie łączą ją ze stronami ani stosunki osobiste, ani rodzinne, ani zawodowe, ani majątkowe, nie występują przesłanki z art. 48 k.p.c. ani żadne okoliczności, o których mowa w art. 49 k.p.c. Wskazać należy, iż okolicznością uzasadniającą obawę braku bezstronności sędziego jest rodzaj jego emocjonalnego zaangażowania w odniesieniu do strony postępowania sądowego. Jako przykłady wskazuje się: przyjaźń, nienawiść, więź rodzinną, powiązania majątkowe i gospodarcze, jak również ujawnioną niechęć lub sympatię do strony albo faworyzowanie jednej ze stron kosztem drugiej (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2011 roku, II UZ 45/10, Legalis nr 496781). Jak stwierdził Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 maja 2010 roku (sygn. akt II PK 344/09, Legalis nr 389778), hipotezie art. 49 k.p.c. odpowiada taka sytuacja, w której strona wykaże istnienie między nią, a sędzią, (a nie między pozwanymi) określonego stosunku emocjonalnego, który mógłby wywoływać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Na gruncie przedmiotowej sprawy, powód nie wykazał istnienia (a nie jedynie potencjalnej możliwości istnienia) między sędzią referentem a stronami takiego stosunku emocjonalnego, który mógłby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Nie mogło także dojść do naruszenia wskazywanego w apelacji przepisu art. 396 k.p.c., który nie miał w sprawie zastosowania. Po pierwsze, przepis art. 396 k.p.c. dotyczy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia, a nie wstrzymania wszelkich czynności procesowych w postępowaniu. Po drugie, zgodnie z art. 50 § 3 k.p.c. do czasu rozstrzygnięcia wniosku o wyłączenie sędziego - sędzia, którego dotyczy wniosek, może podejmować dalsze czynności oraz nie może zostać wydane orzeczenie lub zarządzenie kończące postępowanie w sprawie.

Reasumując, o możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy nie decyduje też samo odczucie strony co do braku bezstronności sędziego - odczucie takie musi być uzasadnione w okolicznościach danej sprawy. Ciężar uprawdopodobnienia wystąpienia okoliczności uzasadniających wyłączenie sędziego spoczywa na stronie wnoszącej o to. Nadto wniosek o wyłączenie sędziego mógłby być uzasadniony dopiero w sytuacji gdyby strona uprawdopodobniła - a taki wymóg stawia przepis art. 50 § 1 k.p.c. - że wskazywane przez nią uchybienia były wynikiem rozmyślnego działania sędziego i wyrazem jego negatywnego, emocjonalnego nastawienia do którejś ze stron (tak m.in. postanowienie SA w Krakowie z dnia 26 czerwca 2014, sygn. I ACz 1128/ 14). Dodać przy tym trzeba, że obowiązek zachowania bezstronności przez sędziego przy rozpoznawaniu każdej sprawy jest jego nakazem konstytucyjnym (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), którego sędzia winien przestrzegać bez względu na to, kim są strony w poddanej jego rozstrzygnięciu sprawie i czego sprawa dotyczy.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 397 § 3 k.p.c. w zw. z art. 385 k.p.c., Sąd odwoławczy oddalił zażalenie jako bezzasadne.

sędzia Mirosław Krzysztof Derda sędzia Beata Sieczkowska sędzia Cezary Olszewski