Uzasadnienie z 12 stycznia 2026, sygn. I Ca 595/25

UZASADNIENIE

Powód (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w S. wniósł o zasądzenie od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. (dalej też jako (...) SA ) na swoją rzecz kwoty 1.055,53 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia 05.12.2024 roku do dnia zapłaty. Domagał się również zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wskazał, że pozwany zakład ubezpieczeń jest odpowiedzialny za skutki kolizji drogowej w dnia 14 września 2024 r., w wyniku której uszkodzeniu uległ pojazd marki N. (...) o nr rejestracyjnym (...). Poszkodowany związany był z pozwanym umową dobrowolnego ubezpieczenia AC. Zakład naprawczy powoda w związku ze zleconą naprawą pojazdu wystawił fakturę VAT na łączną kwotę 9.828,01 brutto. Ubezpieczyciel przyznał odszkodowanie w kwocie 8772,42 zł, nie wskazując z jakiego powodu nie uwzględnił kosztów naprawy zgodnie z przedstawioną faktura, zaniżając odszkodowanie o kwotę 1055,53 zł. Legitymację do wytoczenia niniejszego powództwa powód wywiódł z umowy cesji wierzytelności zawartej z poszkodowaną H. W..

Referendarz sądowy w Sądzie Rejonowym w Ełku nakazem zapłaty w postępowaniu upominawczym wydanym w dniu 19 lutego 2025 r. w sprawie I Nc 93/25 w całości uwzględnił żądanie pozwu i rozstrzygnął o kosztach .

Sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty wywiódł pozwany Towarzystwo (...) SA z siedzibą w W., który zaskarżył nakaz zapłaty w całości i wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Pozwany potwierdzając okoliczności zdarzenia drogowego oraz swoją odpowiedzialność za jego skutki oraz fakt, że w toku postępowania likwidacyjnego zostało wypłacone odszkodowanie w kwocie 8.772,42 zł, zakwestionował stawki za 1 roboczogodzinę prac naprawczych zastosowanych przez warsztat w wysokości 340/350 zł netto i zweryfikował je do stawki 166,00 zł netto jako średniej stawki w województwie (...). Podniósł, że stawki zastosowane przez warsztat nie były stawkami średnimi zgodnie z Ogólnymi Warunkami Ubezpieczenia Autocasco, a także, że były najwyższymi stawkami stosowanymi na rynku lokalnym.

Wyrokiem z dnia 10 września 2025 roku Sąd Rejonowy w Ełku zasadził od pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na rzecz powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. kwotę 613,96 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 5 grudnia 2024 r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Ponadto zasądził od powoda (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na rzecz pozwanego Towarzystwa (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. kwotę 285,21zł tytułem zwrotu kosztów procesu, wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia orzeczenia do dnia zapłaty. Dodatkowo nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Ełku kwotę 61,51zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa oraz nakazał pobrać od powoda na rzecz Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego w Ełku kwotę 44,24 zł tytułem zwrotu wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.

Apelację od powyższego orzeczenia wywiodły obie strony postępowania.

Pozwany w apelacji zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w Ełku w pkt. I w całości oraz w pkt. III i IV dotyczącym rozstrzygnięcia o kosztach procesu w całości. Pozwany zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego oraz materialnego, mających wpływ na wynik rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 805 § 1 i § 2 k.c. w związku z art. 65 § 1 i § 2 k.c. poprzez dokonanie wykładni zawartej umowy ubezpieczenia pomiędzy poszkodowanym, a pozwanym w sposób oderwany od Ogólnych Warunków Umowy Autocasco Komfort ( (...)) w zakresie ustalania wysokości odszkodowania, w szczególności § 14 ust 2 pkt 2 lit. A w związku z § 2 pkt 18 co doprowadziło do zasądzenia odszkodowania przekraczającego wysokość umówionego świadczenia, a zatem przekraczającego odpowiedzialność gwarancyjną pozwanego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za I instancję, według norm przepisanych, wraz odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia je zasądzającego do dnia zapłaty, stosownie do wyniku sprawy. Ponadto wniósł o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego za instancję odwoławczą, według norm przepisanych, wraz odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia je zasądzającego do dnia zapłaty.

Natomiast powód w wywiedzionej apelacji zaskarżył wyrok Sądu Rejonowego w części tj. w pkt. 2,3 i 5 zarzucając:

1.  naruszenie prawa materialnego tj. art. 805 § 1 i § 2 pkt 1 kc poprzez obniżenie należnego odszkodowania o kwotę 441,57 zł, w sytuacji gdy takie uprawnienie nie wynika z treści umowy stron;

2.  naruszenie prawa materialnego tj. art. 385 § 2 kpc i art. 15 ust. 3 i 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej poprzez uznanie, że wzorzec umowy ubezpieczenia w § 15 został zredagowany jednoznacznie, w sytuacji gdy na podstawie treści OWU poszkodowany przed zawarciem umowy nie ma wiedzy o zakresie odpowiedzialności ubezpieczyciela oraz kwoty do jakiej ograniczone zostanie wypłacone odszkodowanie, albowiem OWU pozwanego jest jednoznaczne jedynie pozornie (określa stawkę (...) jako średnią arytmetyczną warsztatów rekomendowanych), jednak poszkodowany nie jest informowany o wysokości tych stawek i nie ma możliwości ich samodzielnego ustalenia, a tym samym nie wie przed zawarciem umowy za jaką stawkę może naprawić pojazd;

3.  naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wyroku tj. art. 233 § 1 kpc poprzez nielogiczne rozważenie okoliczności sprawy poprzez uznanie, że poszkodowany mógł dowiedzieć się jakie stawki (...) stosują warsztaty rekomendowane, w sytuacji gdy stawki te nigdzie nie zostały podane, nadto sam pozwany ustalił odszkodowanie w oderwaniu o tych stawek (178 zł zamiast 270 zł) i wnosił o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, co w jego ocenie miało być niezbędne do ustalenia stawek (...) zgodnie z OWU; skoro więc tak to w jaki sposób miał je poznać poszkodowany?;

4.  naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wyroku tj. art. 233 § 1 kpc poprzez uznanie, że zastosowanie będzie miał wariant kosztu naprawy po stawce (...) 270 zł netto jako „średnia arytmetyczna warsztatów rekomendowanych”, w sytuacji gdy pozwany nie wykazał, że w dacie szkody współpracował z jakimkolwiek warsztatem, nadto na stronie www pozwanego do której odsyła OWU nie wskazano stawek (...) warsztatów rekomendowanych, a tym samym w dacie zawarcie umowy nie sposób ustalić wysokości stawki służącej do obliczenia odszkodowania (ciężko wymagać znajomości stawek od ubezpieczonego skoro nawet pozwany widział konieczność ustalenia ich przez biegłego);

5.  w zakresie kosztów procesu naruszenie art. 100 kpc poprzez zasądzenie kosztów procesu od powoda na rzecz pozwanego w sytuacji gdy powód wygrał proces w 58%, a tym samym doszło do sytuacji w której strona wygrywająca ma zapłacić przegrywającej, której zachowanie było oczywiście niesłuszne koszty procesu.

W świetle powyższych zarzutów powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powodów kosztów procesu przed sądem I i II instancji w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

W odpowiedzi na apelację pozwanego powód wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego przed Sądem II instancji według norm przepisanych.

Natomiast pozwany w odpowiedzi na apelację powoda wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje:

Apelacja pozwanego jako bezzasadna, nie zasługiwała na uwzględnienie, natomiast apelacja powoda okazała się zasadna o tyle, że doprowadziła do zmiany zaskarżonego wyroku.

Przed przystąpieniem do zasadniczych rozważań należy wskazać, że niniejsze postępowanie przebiegało według reguł określonych w postępowaniu uproszczonym, zatem uzasadnienie orzeczenia sądu odwoławczego podlega regulacjom z art. 505 ¹³ § 2 k.p.c. Zaznaczyć należy również, że w postępowaniu uproszczonym zgodnie z art. 505 ⁹ § 11 k.p.c. apelację można oprzeć tylko na zarzutach naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Natomiast stosownie do art. 505 ¹³ § 2 k.p.c. jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.

Bezsporny w niniejszej sprawie między stronami był fakt zaistnienia zdarzenia powodującego szkodę tj. że w dniu 14 września 2024 roku doszło do szkody w pojeździe marki N. (...), jak również, że w dacie zdarzenia pojazd ten objęty był ochroną ubezpieczeniową w ramach umowy autocasco zawartej z pozwanym zakładem ubezpieczeń. Bezsporna była również zasada odpowiedzialności pozwanego. Istota sporu sprowadzała się natomiast do ustalenia wysokości należnego od pozwanego odszkodowania z umowy ubezpieczenia autocasco, które zostało przez pozwanego obniżone z uwagi na zweryfikowanie stawki za roboczogodzinę prac blacharsko-mechanicznych i lakierniczych z kwoty 340 zł netto do kwoty 166 zł netto.

Sąd Okręgowy uznał za zasadne zarzuty podniesione przez powoda tyczące się błędnego zastosowania przez Sąd Rejonowy wariantu kosztu naprawy po stawce (...) 270 zł netto wynikającego ze „średniej arytmetycznej warsztatów rekomendowanych”.

Przede wszystkim wyjaśnić trzeba, że ubezpieczenie autocasco jest ubezpieczeniem dobrowolnym. Strony umowy ubezpieczenia mogą więc, w granicach wyznaczonych treścią normy wynikającej z art. 805 k.c., uzgodnić, zaistnienie jakiego zdarzenia będzie rodziło po stronie ubezpieczyciela obowiązek wypłaty odszkodowania (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2021 r., IV CSKP 45/21, LEX).

Umowa ubezpieczenia AC jest ubezpieczeniem pełniącym głównie funkcję ochronną, zaś warunki tego ubezpieczenia określa zakład ubezpieczeń w tzw. Ogólnych warunkach ubezpieczenia. Z chwilą doręczenia ubezpieczonemu Ogólnych warunków ubezpieczenia stają się one integralną częścią umowy i należy je stosować. W ubezpieczeniach AC bowiem kompensacja szkody dokonywana jest w granicach określonych warunkami ubezpieczeń (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 1981 r., IV CR 555/80, Lex nr 8304).

Jak wyżej zaznaczono nie ulega wątpliwości, iż strony dobrowolnego ubezpieczenia majątkowego mogą ustalić umownie sposób kalkulacji świadczenia odszkodowawczego, które – zgodnie z takimi ustaleniami może nie pokrywać całości uszczerbku majątkowego ubezpieczonego. Uzgodnienie stawki za roboczogodzinę także jest poddane woli stron. Jednakże dopóki ubezpieczyciel jako profesjonalny podmiot nie określił takiego sposobu na tyle precyzyjnie, że możliwa będzie jednoznaczna weryfikacja takiej stawki w oparciu o obiektywne kryteria postanowienia umów ubezpieczeniowych nie mogą być w tym zakresie interpretowane na niekorzyść ubezpieczonego. Pogląd ten jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie (tak Sąd Apelacyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku zd ani 28 lutego 1996 roku, sygn. akt ACr 37/96, OSA 1996/9/43, Sąd Apelacyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 lipca 1997r. sygn. akt I ACa 181/97).

Odnosząc powyższe do materiału dowodowego przedmiotowej sprawy należy wskazać, że wobec braku rzetelnego i jednoznacznego wskazania w umowie sposobu obliczenia stawki za prace naprawcze pojęcie tejże stawki pozostaje bez możliwości weryfikacji. Sam pozwany korzystał z rzeczoznawcy, aby ustalić średnią arytmetyczną, przy czym również nie poddaje się ona weryfikacji.

Zarówno z akt sprawy jak i przeprowadzonego postępowania szkodowego nie wynika jednoznacznie, w jaki sposób pozwany ustalił wysokość stawki za roboczogodzinę na kwotę 166 zł netto przyjmując ją jako zgodną z OWU (...) Casco. Na powyższe wskazał również biegły sądowy z zakresu techniki motoryzacyjnej i ruchu drogowego R. P. w opinii sporządzonej w niniejszej sprawie k. 70.

Sąd Okręgowy nie podzielił stanowiska Sadu Rejonowego o możliwości stosowania średniej arytmetycznej, gdyż taka interpretacja byłoby podatna na manipulacje polegające na uwzględnieniu w obliczeniach stawek rażąco zaniżonych albo rażąco zawyżonych.

Należy podkreślić , że użyty w § 14 ust. 2 pkt. 2a OWU Autocasco Komfort ( (...)) zapis o treści „średnie stawki arytmetycznej stawek stosowanych przez warsztaty rekomendowane (...) albo warsztaty rekomendowane nie (...) nie daje żadnej podstawy do wskazania sposobu obliczania takiej stawki, który dałby się ująć w ramy obiektywnie weryfikowalnych metodologii ustalania stawki za roboczogodzinę, będącej podstawą kalkulacji odszkodowania. Sąd Okręgowy zauważa, że brak jednoznaczności nie może być wykładany na niekorzyść ubezpieczonego. Skoro bowiem to zakład ubezpieczeń jako profesjonalista stworzył wiążące strony niniejszego postępowania zapisy OWU, jego obciążać winno ryzyko ich niejednoznaczności. Wynika to wprost z treści art. 15 ust. 5 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (j.t. Dz.U. z 2024 r. poz. 838) i znajduje oparcie w poglądach orzecznictwa. Przykładowo, w wyroku z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie VII AGa 706/18 Sąd Apelacyjny w Warszawie wskazał, że „Ubezpieczyciel - jako profesjonalista oraz autor ogólnych warunków ubezpieczenia - ma obowiązek sformułować je precyzyjnie. Sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest sytuacja, gdyby niekorzystne konsekwencje wadliwej i niedbałej redakcji postanowień OWU obciążały ubezpieczających. Interpretacja ogólnych warunków umów nie powinna także pomijać celu umowy ubezpieczenia, którym jest udzielenie ubezpieczonemu ochrony na wypadek określonego w umowie ryzyka, w zamian za zapłatę składki”. Z kolei w wyroku z dnia 22 listopada 2018 r. w sprawie I AGa 207/18 Sąd Apelacyjny w Szczecinie wskazał: „W przypadku natomiast jakichkolwiek wątpliwości interpretacyjnych, niedających się usunąć w drodze ogólnych dyrektyw wykładni oświadczeń woli, powinny być one rozstrzygnięte na niekorzyść strony, która zredagowała tekst je wywołujący (in dubio contra proferentem)”. Zbliżone stanowisko zaprezentował też Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 lutego 2016 r. w sprawie I CSK 1/15, gdzie czytamy: „Na gruncie prawa polskiego, i to nie tylko w zakresie stosunków z udziałem konsumentów (art. 385 § 2 KC), wątpliwości należy tłumaczyć na niekorzyść strony, która zredagowała umowę. Ryzyko wątpliwości wynikających z niejasnych postanowień umowy, nie dających usunąć się w drodze wykładni, powinna bowiem ponieść strona, która zredagowała umowę.”. Poglądy powyższe Sąd Okręgowy podziela i przyjmuje za własne.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega też wątpliwości, że szkoda została usunięta w warsztacie pozwanego, który figuruje na liście warsztatów rekomendowanych (k.97). Wobec powyższego, w ocenie Sądu Okręgowego, brak jest podstaw do kwestionowania zasadności dokonania naprawy w tym warsztacie jak również zastosowanych przez niego stawek za roboczogodzinę. Nadto należy wskazać, iż przedstawione przez pozwanego dane dotyczące warsztatów rekomendowanych są niejasne oraz niepełne, co uniemożliwia przyjęcie, że istniała realna możliwość skorzystanie przez powoda z innego warsztatu oferującego naprawę na rzetelnym poziomie po niższej stawce.

W świetle ustalonego stanu faktycznego pozwany nie wykazał, aby zasadnie dokonał weryfikacji przedstawionej przez powoda faktury do poziomu 166 zł za roboczogodzinę.

Mając wszystko powyższe na uwadze, Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że powództwo należało uwzględnić zasądzając na rzecz powoda kwotę 1055,53 zł.

Uwzględnienie apelacji powoda czyniło zbędnych odnoszenie się przez Sąd Okręgowy do zarzutów podniesionych w apelacji pozwanego.

W konsekwencji orzeczono jak w pkt. I wyroku z mocy art. 386 § 1 k.p.c.

Powyższa zmiana wymuszała uchylenie pkt. 2 wyroku Sądu Rejonowego (pkt. II wyroku) oraz konieczność zmiany rozstrzygnięcia kosztowego zgodnie z zasadą przewidzianą w art. 98 k.p.c. uznając, że powód przegrał proces w całości (pkt III wyroku)

Mając na uwadze uwzględnienie apelacji powoda oraz wynikające z tego rozstrzygnięcie co do istoty sprawy Sąd Okręgowy uznał, iż apelacja pozwanego nie zasługiwała na uwzględnienie i jako bezzasadna podlegała oddaleniu (pkt. IV wyroku).

O kosztach postępowania apelacyjnego (pkt. V wyroku) Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1964).

Sędzia Agnieszka Kluczyńska