Wyrok z 5 lutego 2026, sygn. VII Ka 940/25

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 lutego 2026 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie w VII Wydziale Karnym Odwoławczym

w składzie:

Przewodniczący: SSO Dariusz Firkowski

Protokolant: pomoc sekretarza Aleksandra Kozakiewicz

przy udziale prokuratora Prokuratury Okręgowej w Olsztynie Mirosława Zelenta

po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2026 r.

sprawy: J. T. (2), ur. (...) w V., syna U. i G. z domu N.

oskarżonego z art. 218§1a kk

na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E.

od wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku II Wydziału Karnego z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt II K 255/25

I zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że ustalając, iż zarzucane czyny stanowią wykroczenia z art. 98ust.1 pkt 1a i ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w ramach pkt 1 sentencji:

- uchyla rozstrzygnięcia co do zachowań J. T. (2) opisanych w pkt: II, III, IV, V, VI, XVI, XVII (za okres od 18 stycznia 2021 r. do 16 sierpnia 2022 r.), XIX, XX, XXI ( za okres od 15 kwietnia 2019 r. do 30 listopada 2020 r.), XXII, XXIV, XXV, XXVIII i XXIX aktu oskarżenia i na podstawie art. 45§1 kw w zw. z art. 48 kw postępowanie w tym zakresie umarza,

- uchyla rozstrzygnięcia o karze pozbawienia wolności z pkt 1 sentencji, o warunkowym zawieszenie jej wykonania na okres próby z pkt 2 sentencji, o karze grzywny z pkt 3 sentencji oraz o opłacie z pkt 4 sentencji,

- za czyny opisane z pkt: I, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVII ( za okres od 15 stycznia 2023 r. do 25 kwietnia 2025 r.), XVIII, XXI (za okres od 2 kwietnia 2021 r. do 18 maja 2023 r.), XXIII, XXVI, XXVII i XXX aktu oskarżenia na podstawie art. 98ust.1 pkt 1a i ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 9§2 kw wymierza J. T. (2) karę grzywny w kwocie 3000 (trzech tysięcy) zł,

II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy,

III zasądza od J. T. (2) na rzecz Skarbu Państwa kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł tytułem zryczałtowanej równowartości wydatków za postępowanie odwoławcze oraz kwotę 300 (trzysta) zł tytułem opłaty za II instancję oraz na rzecz oskarżyciela posiłkowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. kwotę 840 (osiemset czterdzieści) zł tytułem zwrotu wydatków za zastępstwo procesowe w II Instancji.

Sygn. akt VII Ka 940/25

UZASADNIENIE

J. T. (3) został obwiniony o to, że:

I. W okresie od 05 maja 2023roku do 30 sierpnia 2023roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze Ś. G., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 4593,04zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK

II. W okresie 09 kwietnia 2022roku do 08 lipca 2022roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. X. – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze V. R., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ, powodując zaległości w kwocie 4927,02zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK

III. W okresie od 25 lutego 2022roku do 30 listopada 2022roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze Ś. S., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 18847,09zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK

IV. W okresie od 01 marca 2020roku do 30 kwietnia 2020roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze Ś. I., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 1645,28zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn kreślony w art. 218 § 1a KK

V. W okresie od 29 kwietnia 2016roku do 29 kwietnia 2020roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze J. S., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie3290,56zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK

VI. W okresie od 21 maja 2022roku do 13 czerwca 2022roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze K. N., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 1093,25zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK

VII. W okresie od 01 czerwca 2024roku do 16 lutego 2025roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...),(...)” J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze Ś. O., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie24536,73zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK

VIII. W okresie od 16 sierpnia 2024roku do 25 kwietnia 2025roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze B. N., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 18006,49zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK

IX. W okresie od 07 października 2023roku do 06 stycznia 2024roku i od 02 sierpnia 2024roku do 25 kwietnia 2025roku działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w okresie od uporczywie naruszał prawa pracownicze I. K., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 27387,17zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK w zw z art. 12KK

X. W okresie od 01 października 2022roku do 28 lutego 2023roku i od 12 stycznia 2024roku do 27 lutego 2024roku działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych w okresie od uporczywie naruszał prawa pracownicze N. N., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 16130,32zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK w zw z art. 12KK

XI. W okresie od 26 listopada 2022roku do 24 grudnia 2023roku i od 09 marca 2024roku do 31 marca 2025roku działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze C. H. (2), poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUZ i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 60634,36zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK w zw z art.12KK

XII. W okresie od 24 września 2022roku do 24 grudnia 2023roku i od 09 marca 2024roku do 31 marca 2025roku działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze Ś. M., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 58564,82zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK w zw z art. 12KK

XIII. W okresie od 02 czerwca 2022roku do 30 kwietnia 2024roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze B. B. (1), poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 44966,92zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK

XIV. W okresie od 22 października 2022roku do 10 maja 2023roku i od 23 września 2023roku do 25 marca 2024roku działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) ,(...)” J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze S. S., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 34568,87zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK w zw z art. 12KK

XV. W okresie od 11 września 2021roku do 25 kwietnia 2025roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze N. Ł., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 88565,98zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK

XVI. W okresie od 02 maja 2020roku do 03 maja 2020roku i od 16 października 2020roku do 30 czerwca 2022roku działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze B. B. (2), poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 67355,42zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK w zw z art. 12KK

XVII. W okresie od 18 stycznia 2021roku do 16 sierpnia 2022roku i 15 stycznia 2023roku do 25 kwietnia 2025roku, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze C. H. (1), poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 72190,42zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK w zw z art. 12KK

XVIII. W okresie od 08 maja 2022roku do 25 kwietnia 2025roku, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze B. Ś., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 81234,16zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK

XIX. W okresie od 02 lipca 2021roku do 16 lipca 2021roku i od 04 września 2021roku do 12 września 2021roku, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze Ś. B., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 706,47zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK w zw z art. 12KK

XX. W okresie od 15 kwietnia 2019roku do 14 listopada 2022roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze B., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 32835,96zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK

XXI. W okresie od 15 kwietnia 2019roku do 30 listopada 2020roku i od 02 kwietnia 2021roku do 18 maja 2023roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze A. N., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 41473,71zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK w zw z art. 12KK

XXII. W okresie od 16 marca 2019roku do 29 kwietnia 2020roku, od 28 czerwca 2020roku do 03 listopada 2020roku, od21 stycznia 2021roku do 21 kwietnia 2021roku, 11 września 2021roku do 07 listopada 2021roku i od 17 maja 2022roku do 31 grudnia 2022roku, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze A. D., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 18051,24zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK w zw z art. 12KK

XXIII. W okresie od 07 stycznia 2020roku do 31 marca 2025rokup,rowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze U. M., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 108899,26zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK

XXIV. W okresie od 15 kwietnia 2019roku do 31 października 2022roku, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze U. N. (2), poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 33132,13zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK

XXV. W okresie od 01 października 2014roku do 30czzerwca 2022roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze J. O., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 23810,44zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK

XXVI. W okresie od 17 kwietnia 2020roku do 25 kwietnia 2025roku, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze U. G., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 89816,53zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK

XXVII. W okresie od 14 sierpnia 2015roku do 11 kwietnia 2024roku, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze U. N. (1), poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 69264,81zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218§1a KK

XXVIII. W okresie od 14 maja 2019roku do 09 lutego 2020roku i od 06 listopada 2021 roku do 24 kwietnia 2022roku, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze Ś. V., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 4584,49zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.. tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK w zw z art. 12 KK

XXIX. W okresie od 10 maja 2019roku do 09 lutego 2020roku i od 06 listopada 2021roku do 24 kwietnia 2022roku, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze E., poprzez nieodprowadzanie składek za wskazanego pracownika na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 4584,44 zł czym działał na szkodę wymienionego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E..

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK w zw art. 12kk

XXX. W okresie od stycznia 2020roku do lutego 2025roku, działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze, poprzez nieodprowadzanie za siebie jako za osobę prowadzącą działalność gospodarczą składek na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ powodując zaległości w kwocie 137498,60zł a nadto w okresie od lutego 2020roku do lutego 2021roku i od listopada 2021roku do kwietnia 2023roku wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze nie odprowadzając składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za siebie jako prowadzącego działalność gospodarczą oraz za zatrudnianych pracowników tj. V. R., Ś. S., Ś. I., J. S., K. N., N. N., C. H. (2), Ś. M., B. B. (1), S. S., N. Ł., B. B. (2), C. H. (1), B. Ś., Ś. B., (...) Ś., A. N., A., U. M., U. N. (2), J. O., U. G., U. N. (1), Ś. V., (...) V. powodując zaległości w kwocie łącznej 73611,78zł czym działał na szkodę wymienionych oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E.

tj. o czyn określony w art. 218 § 1a KK w zw. art. 12 kk

Sąd Rejonowy w Giżycku wyrokiem z dnia 28 października 2025 r. w sprawie II K 255/25

1 oskarżonego J. T. (2) uznał za winnego tego, że w okresie od 01 października 2014 roku do 25 kwietnia 2025 roku prowadząc działalność gospodarczą pod nazwa (...) (...) J. T. (1) NIP – (...), (...) z siedzibą w V. przy ul. (...) oraz wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze Ś. G., V. R., Ś. S., Ś. I., J. S., K. N., Ś. O., B. N., I. K., N. N., C. H. (2), Ś. M., B. B. (1), S. S., N. Ł., B. B. (2), C. H. (1), B. Ś., Ś. B., (...) Ś., A. N., A., U. M., U. N. (2), J. O., U. G., U. N. (1), Ś. V., E. V. i siebie - J. T. (1) – jako osobę prowadzącą działanośc gospodarczą, poprzez nieodprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne FUS i ubezpieczenie zdrowotne FUZ a nadto wykonując czynności w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie naruszał prawa pracownicze nie odprowadzając składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za siebie jako prowadzącego działalność gospodarczą oraz za zatrudnianych pracowników tj. V. R., Ś. S., Ś. I., J. S., K. N., N. N., C. H. (2), Ś. M., B. B. (1), S. S., N. Ł., B. B. (2), C. H. (1), B. Ś., Ś. B., B., A. N., (...) D., U. M., U. N. (2), J. O., U. G., U. N. (1), Ś. V., E. V. powodując zaległości w kwocie łącznej 1 266 807,78 zł czym działał na szkodę wymienionych oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział E. tj. czynu z art. 218 §1a kk i za to na mocy tego przepisu skazał go na karę 8 (osiem) miesięcy pozbawienia wolności.

2 na podstawie art. 69 §1 i 2 kk, art. 70 §1 kk, art. 72 §1 pkt. 1 kk wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesza na okres próby 2 lat i zobowiązuje oskarżonego do informowania Sądu co 6 (sześć) miesięcy o przebiegu okresu próby.

3 na podstawie art. 71 §1 kk orzekł wobec oskarżonego J. T. (1) grzywnę w wysokości 200 (dwieście) stawek dziennych przyjmując że stawka dzienna wynosi 50 (pięćdziesiąt) złotych.

Powyższy wyrok w całości zaskarżył pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego ZUS oddział w E. na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o środku kompensacyjnym tj. braku orzeczenia przez Sąd I instancji obowiązku naprawienia szkody przez oskarżonego J. T. (2) na rzecz ZUS Oddział w E. i wyrokowi powyższemu zarzucił:

1/ obrazę przepisów prawa materialnego a mianowicie art.46§1 kk poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezobowiązanie oskarżonego J. T. (2) do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem o jakim mowa w art.218 §la kk w całości na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. poprzez zapłatę na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. kwoty 1232 789,40 (słownie: jeden milion dwieście trzydzieści dwa tysiące siedemset osiemdziesiąt dziewięć 40/100 ) zł.

2/ obrazę przepisów postępowania tj. art.415 §1 kpk, mającą wpływ na treść orzeczenia, poprzez jego błędną wykładnię- a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie-, poprzez uznanie, iz ZUS O/E. dysponuje innym tytułem egzekucyjnym w stosunku do oskarżonego, poprzez co miałaby zastosowanie klauzula antykumulacyjna zawarta w tym przepisie.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł:

1/ o zmianę zaskarżonego wyroku w części i orzeczenie obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem o jakim mowa w art.218 §la k.k. w całości - na rzecz pokrzywdzonego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. poprzez zapłatę przez oskarżonego J. T. (2) kwoty 1232 789,40 (słownie: jeden milion dwieście trzydzieści dwa tysiące siedemset osiemdziesiąt dziewięć 40/100 ) zł. na podstawie art.46 §1 kk.

2/ (alternatywnie ) o uchylenie i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w celu orzeczenia obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem o jakim mowa w art.218 §la k.k., w całości - na rzecz pokrzywdzonego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. poprzez zapłatę przez oskarżonego J. T. (2) kwoty 1232 789,40 (słownie: jeden milion dwieście trzydzieści dwa tysiące siedemset osiemdziesiąt dziewięć 40/100 ) zł na podstawie art.46 §1 kk.

Sąd Okręgowy zważył , co następuje:

Apelacja oskarżyciela posiłkowego nie mogła spowodować postulowanego rozstrzygnięcia a to z uwagi na przyjęcie, że zachowanie oskarżonego co do zasady stanowi wykroczenie a nie występek z art.218§1a kk.

Na wstępie należy zauważyć, iż nie budzi zastrzeżeń ustalenie przez Sąd I instancji, że oskarżony faktycznie nie opłacał składek za zatrudnionego przez siebie pracownika, do czego był zobowiązany ale przyczyną niewykonywania obowiązku opłacania składek za pracownika było zasadne przekonanie J. T., że otrzyma zwrot podatku VAT – k. 354 odw.

Jak wynika z akt sprawy J. T. nie został przesłuchany przed Sądem Rejonowym a w postepowaniu przygotowawczym nie przyznał się do popełnienia zarzucanych mu czynów, przy czym brak jest wystarczających podstaw do skutecznego zakwestionowania jego twierdzeń.

Przestępstwo z art. 218§1a KK może być popełnione umyślnie z zamiarem bezpośrednim, nacechowanym dodatkowo szczególny nastawieniem podmiotowym w postaci złośliwości lub uporczywości. Zatem tylko z takim nastawieniem wskazane naruszenie może skutkować przyjęciem bezprawności zachowania pracodawcy. W doktrynie dominuje pogląd, zgodnie z którym do momentu wypełnienia znamienia uporczywości sprawca popełnia wykroczenie z art. 98 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Tymczasem zachowanie oskarżonego wskazuje, że intencją jego jako pracodawcy nie było uchylanie się od całkowitego uiszczenia składek zatrudnionego pracownika. To zaś powoduje, że to nie pracownik a płatnik składek jest dłużnikiem organu ubezpieczeniowego i z tego tytułu zatrudniony nie ponosi negatywnych konsekwencji. Zatem konieczne jest aby pracodawca działał ze świadomością wyrządzenia szkody prawom pracowników a istniejącego wobec ZUS długu nie można bezpośrednio przekładać na występek przeciwko interesom zatrudnionego pracownika.

O uporczywości na gruncie art. 218§1a kk nie świadczy tymczasem tylko okres, czy wielokrotność zachowań, ale także element woli ukierunkowanej na działanie w zamiarze naruszenia praw pracowników. Z wyjaśnień oskarżonego wynika, że wstrzymywał się z uiszczeniem należnych i naliczonych składek, gdyż nie pozwalała na to jego sytuacja finansowa i absolutnie nie kierowała nim chęć dokuczenia pracownikowi, który przecież był jego krewnym.

Zatem jeszcze raz w tym miejscu zauważyć należy, że uchylanie się od tego obowiązku winno następować w sposób „uporczywy” bądź „złośliwy” albowiem to wynika ze znamion przestępstwa z art. 218 §1a kk. Tym samym sam fakt niewykonywania obowiązku nie jest równoznaczny z uchylaniem się od niego. W pojęciu „uchyla się” zawarty jest bowiem negatywny stosunek psychiczny osoby zobowiązanej do świadczenia oraz determinacja w jego działaniu, co prowadzi do tego, że sprawca nie dopełnia obowiązku, pomimo że ma obiektywną możliwość jego wykonania. Natomiast „złośliwość” oznacza działanie sprzeczne z interesem pracowników, podjęte bez racjonalnego wytłumaczenia. Zwrot ten określa stronę podmiotową sprawcy, wskazując na jego motywację, sprowadzającą się do chęci wyrządzenia danej osobie krzywdy, nieprzyjemności, poniżenia.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy, mając na uwadze wnioski płynące z zebranego materiału dowodowego Sąd Okręgowy uznał i przyjął, że oskarżony nie wyczerpał koniecznych znamion art.218§1a kk albowiem nie uchylał się w sposób złośliwy i uporczywy od płacenia składek na rzecz zatrudnianego pracownika. Ponadto podzielono to stanowisko doktryny, według którego nie jest możliwe naruszenie w ten sposób praw pracownika do emerytury co dodatkowo eliminuje możliwość wyczerpania znamion czynu zabronionego z art. 218§1a kk. Zwrócić bowiem uwagę należy, że na wysokość świadczenia emerytalnego w przypadku ubezpieczonych niebędących płatnikami składek, nie ma wpływu kwota składek uiszczonych, lecz zaewidencjonowanych jako należne – porównaj J. Lachowski, „Odpowiedzialność karna płatnika składek - wybrane zagadnienia PiZS rok 2004, nr 12, s. 25)”. Tym samym, w razie zadeklarowania właściwej kwoty należnych składek, prawo do emerytury nie zostaje naruszone, a szkoda pracownika, na moment zachowania sprawcy, wyraża się w utraconej przewidywanej korzyści dotyczącej wysokości przyszłej emerytury. Zatem w momencie popełnienia czynu szkoda ma charakter przyszły i potencjalny, a tym samym jedynie zagraża, a nie narusza chronione dobro. W konsekwencji takie zagrożenie pozostaje natomiast poza zakresem regulacji z art. 218 § 1a KK.

Tym samym nieodprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne tak wcale jak i nie we właściwej wysokości nie wypełnia znamion czynu z art. 218 § 1a kk lecz stanowi jedynie wykroczenie z art. 98 ust. 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W tym zakresie wypowiadał się również Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 18 listopada 2010 r. w sprawie P 29/09 między innymi wskazał, że: „prawo pracownika do świadczeń z ubezpieczenia chorobowego i macierzyńskiego, rentowego oraz wypadkowego nie jest uzależnione od opłacenia przez płatnika składek na te ubezpieczenia. Od sumy zaewidencjonowanych i zwaloryzowanych składek na indywidualnym koncie ubezpieczonego zależy natomiast wysokość emerytury – zarówno tej uzyskiwanej z ZUS (art. 25 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.), jak i kapitałowej (art. 24 ustawy z 21.11.2008 r. o emeryturach kapitałowych, t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1097). Prawdą jest przy tym, że w przypadku ubezpieczonych pracowników, za których składki opłaca pracodawca jako płatnik, na ich indywidualnych kontach, co do zasady, ewidencjonuje się składki należne, a nie tylko wpłacone (art. 40 ust. 1 pkt 1 SysUbSpołU). Oznacza to, że, w zasadzie, nieopłacenie składki emerytalnej przez płatnika nie powinno mieć wpływu na wysokość emerytury pracownika". Także wobec powyższego judykatu podkreślenia wymaga, że sam fakt nieopłacenia niezgłoszonej składki powoduje jedynie zagrożenie, a nie naruszenie prawa pracownika do emerytury we właściwej wysokości. Przepis z art. 218 § 1 a kk może mieć zatem zastosowanie jedynie wówczas gdy naruszenie praw pracowniczych wywołuje natychmiastowy i odczuwalny przez pracownika efekt. Formą takiego naruszania praw pracowniczych jest np. opóźnienie wypłaty wynagrodzenia, odmowa udzielenia urlopu, wymuszanie pracy w dniach wolnych czy nadgodzinach. Nie jest natomiast taką formą naruszania praw pracowniczych zachowanie polegające na stworzeniu sytuacji, która na moment działania sprawcy jedynie zagraża realizacji określonych praw pracowniczych ze stosunku pracy lub ubezpieczenia społecznego w przyszłości. Zauważyć przy tym należy, że w takie sam sposób należy ocenić wpłaty na ubezpieczenie zdrowotne.

W realiach niniejszej sprawy przy ustaleniu, że zachowania J. T. stanowią wykroczenia z art.98ust.pkt1a i ust.3 powołanej ustawy ustalono, że w czasie orzekania w instancji odwoławczej na podstawie art. 45§1 kw w zw. z art. 48 kw doszło do przedawnienia w zakresie zachowań J. T. (2) opisanych w pkt: II, III, IV, V, VI, XVI, XVII (za okres od 18 stycznia 2021 r. do 16 sierpnia 2022 r.), XIX, XX, XXI ( za okres od 15 kwietnia 2019 r. do 30 listopada 2020 r.), XXII, XXIV, XXV, XXVIII i XXIX aktu oskarżenia.

Natomiast czyny opisane z pkt: I, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVII ( za okres od 15 stycznia 2023 r. do 25 kwietnia 2025 r.), XVIII, XXI (za okres od 2 kwietnia 2021 r. do 18 maja 2023 r.), XXIII, XXVI, XXVII i XXX aktu oskarżenia stanowią wykroczenia z art. 98ust.1 pkt 1a i ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 9§2 kw.

Co do apelacji oskarżyciela posiłkowego w zakresie wniosku ZUS o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej zarzucanym czynem, to wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 28§4 kw obowiązek naprawienia szkody orzeka się w sposób określony w przepisie szczególnym. Tymczasem w art.98 przedmiotowej ustawy brak jest w tym zakresie stosownej regulacji.

Mając powyższe na uwadze wyrok Sądu Rejonowego w Giżycku II Wydziału Karnego z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt II K 255/25

I zmieniono w ten sposób, że ustalając, iż zarzucane czyny stanowią wykroczenia z art. 98ust.1 pkt 1a i ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w ramach pkt 1 sentencji:

- uchylono rozstrzygnięcia co do zachowań J. T. (2) opisanych w pkt: II, III, IV, V, VI, XVI, XVII (za okres od 18 stycznia 2021 r. do 16 sierpnia 2022 r.), XIX, XX, XXI ( za okres od 15 kwietnia 2019 r. do 30 listopada 2020 r.), XXII, XXIV, XXV, XXVIII i XXIX aktu oskarżenia i na podstawie art. 45§1 kw w zw. z art. 48 kw postępowanie w tym zakresie umorzono,

- uchylono rozstrzygnięcia o karze pozbawienia wolności z pkt 1 sentencji, o warunkowym zawieszenie jej wykonania na okres próby z pkt 2 sentencji, o karze grzywny z pkt 3 sentencji oraz o opłacie z pkt 4 sentencji,

- za czyny opisane z pkt: I, VII, VIII, IX, X, XI, XII, XIII, XIV, XV, XVII ( za okres od 15 stycznia 2023 r. do 25 kwietnia 2025 r.), XVIII, XXI (za okres od 2 kwietnia 2021 r. do 18 maja 2023 r.), XXIII, XXVI, XXVII i XXX aktu oskarżenia na podstawie art. 98ust.1 pkt 1a i ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych w zw. z art. 9§2 kw wymierzono J. T. (2) karę grzywny w kwocie 3000 (trzech tysięcy) zł,

II w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymano w mocy,

III zasądzono od J. T. (2) na rzecz Skarbu Państwa kwotę 50 (pięćdziesiąt) zł tytułem zryczałtowanej równowartości wydatków za postępowanie odwoławcze oraz kwotę 300 (trzysta) zł tytułem opłaty za II instancję oraz na rzecz oskarżyciela posiłkowego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. kwotę 840 (osiemset czterdzieści) zł tytułem zwrotu wydatków za zastępstwo procesowe w II Instancji.