Wyrok z 9 lutego 2026, sygn. IV Ka 889/25

Przewodnicząca:

SSO Ewa Rusin

Protokolant:

Magdalena Telesz

Formularz UK 2

Sygnatura akt

IV Ka 889/25

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

CZĘŚĆ WSTĘPNA

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 20 sierpnia 2025r. sygn. akt II K 1822/26

Podmiot wnoszący apelację

☒ obrońca

Granice zaskarżenia

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

Ustalenie faktów w związku z dowodami
przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

Ustalenie faktów

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.1.1.

E. J. (1)

W dacie orzekania sądu I instancji nie była osobą karaną sądownie.

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 9 czerwca 2025r. sygn. akt II K 841/24 została skazana za występek prywatnoskargowy z art. 217 § 1 k.k. ( a popełniony w dniu 2 sierpnia 2023r. ) na karę 200 stawek dziennych grzywny po 20 złotych każda. Wyrok uprawomocnił się 28 stycznia 2026r.

Dane KRK z dnia 9.12.2025r.

Odpisy wyroków Sądu Rejonowego w Kłodzku sygn. akt II K 841/24 i Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 28 stycznia 2026r. sygn. akt IV Ka 632/25.

751

758-759

Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2.1.

Ocena dowodów

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

Dane KRK z dnia 9.12.2025r.

Odpisy wyroków Sądu Rejonowego w Kłodzku sygn. akt II K 841/24 i Sądu Okręgowego w Świdnicy z dnia 28 stycznia 2026r. sygn. akt IV Ka 632/25.

Niekwestionowane.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

3.1.

I. na podstawie art 427 § 2 k.p.k., zaskarżonemu wyrokowi - co do czynu przypisanego oskarżonej E. J. (1) w:

1.pkt I części dyspozytywnej - w oparciu o:

a. art. 438 pkt 2 k.p.k. obrazę przepisów postępowania, a to art. 410 k.p.k., przez oparcie rozstrzygnięcia z pominięciem dowodu z nagrania audio, na którym utrwalone zostało spotkanie w dniu 27 listopada 2021 r., w czasie którego oskarżona E. J. miała rzekomo grozić pokrzywdzonej O. U., podczas gdy dowód ten znajduje się w aktach sprawy (k. 218);

- co miało ten wpływ na treść zaskarżonego wyroku, że doprowadziło do błędnego ustalenia, że oskarżona E. J. w ogóle groziła pokrzywdzonej O. U.;

b. art. 438 pkt 3 k.p.k. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a to dokonanie dowolnych, a przy tym sprzecznych ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym ustaleń, że groźba zniszczenia drzew wzbudziła u pokrzywdzonej O. U. uzasadnioną obawę, że będzie spełniona, podczas gdy żaden ze świadków (T. K., O. Z. (1), W. X., E. K. (2)), ani sama pokrzywdzona O. U. w żadnym miejscu nie wskazuje, że obawiała się, że oskarżona (...) J. dokona zniszczenia drzew - pokrzywdzona O. U. wskazywała jedynie, że obawia się spotkania i zachowania oskarżonej E. J., a nie, że ta dokona konkretnego czynu zabronionego;

- co miało ten wpływ na treść zaskarżonego wyroku, że doprowadziło do błędnego ustalenia, że oskarżona E. J. groziła pokrzywdzonej O. U., albowiem słowa wypowiedziane przez oskarżoną E. J. nie wzbudziły u pokrzywdzonej O. U. jakiejkolwiek, a w szczególności uzasadnionej obawy, że zostaną spełnione;

2.pkt II części dyspozytywnej - w oparciu o:

a. art. 438 pkt 3 k.p.k. - zarzucam błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, a to dokonanie dowolnych, a przy tym sprzecznych między sobą ustaleń faktycznych, tj. że pokrzywdzony Z. U. do 2010 r, na granicy (...) zasadził drzewa iglaste, liściaste oraz drzewa owocowe, przy jednoczesnym ustaleniu, że - zamierzającym ogrodzić swoją działkę ((...)) - M. J. oraz oskarżonej E. J. przeszkadzały drzewa na (...) (albo byty to drzewa zasadzone na granicy,

albo byty to drzewa zasadzane na (...)), podczas gdy są to okoliczności wzajemnie sprzeczne i mające doniosłe znaczenie z punktu widzenia odpowiedzialności karnej oskarżonej E. J., a które nie zostały rozstrzygnięte w sposób jednoznaczny przez sąd I instancji;

- co miało ten wpływ na treść zaskarżonego wyroku, że doprowadziło do błędnego ustalenia, że oskarżona E. J. dokonała zniszczenia mienia należącego do pokrzywdzonych A. oraz Z. U., a tym samym dopuściła się czynu zabronionego, o którym mowa w art, 288 § 1 k.k.;

b. art. 438 pkt 2 k.p.k. - zarzucam obrazę przepisów postępowania, a to art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k., przez oddalenie na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2025 r. wniosku obrońcy oskarżonej E. J. o wezwanie biegłego sądowego U. I. na rozprawę celem wydania opinii uzupełniającej, podczas gdy opinia

uzupełniająca biegłego sądowego U. I. z dnia 6 maja 2025 r. jest niepełna i niejasna, albowiem

- w rzeczywistości nie pozwala na weryfikację, gdzie w przestrzeni (a co za tym idzie, na której działce) znajdowały się przyjęte w obu wersjach (oskarżenia i obrony) wycięte drzewa nie identyfikuje w przestrzeni - w odniesieniu do ujawnionych na oględzinach w dniu 11 kwietnia 2025 r. oraz opinii biegłej sądowej S. M. (2) z dnia 15 maja 2024 r. - 15 pozostałości w formie karpin lub samych korzeni po wyciętych drzewach;

nie wskazuje, gdzie w przestrzeni, a co za tym idzie, na której działce (czy (...), czy (...)) znajdowało się owych 15 pozostałości w formie karpin lub samych korzeni po wyciętych drzewach; nie przeprowadza jakichkolwiek samodzielnych pomiarów, a przyjmuje wyłącznie nieweryfikowalne co do metodologii pomiary dokonane przez pokrzywdzonych A. oraz Z. U.; ustalił - w wersji obrony - że obwód wyciętych świerków wynosił maksymalne 50 cm, podczas gdy oskarżona E. J. konsekwentnie wskazywała, że wycięte zostały drzewa o obwodach „do 50 cm", co przyjmuje najbardziej niekorzystną dla oskarżonej wersję (art 5 § 2 k.p.k.);

- co miało ten wpływ na treść zaskarżonego wyroku, że uniemożliwiło udowodnienia okoliczności, które mają istotne znaczenia dla ustalenia, czy został popełniony czyn zabroniony oraz czy stanowi on przestępstwo i jakie - obrona nie miała możliwości skonfrontowania treści opinii biegłego sądowego U. I. ze stanem faktycznym, biegły nie wskazał, które pozostałości w formie karpin lub samych korzeni po wyciętych drzewach uwzględnił, dlaczego i na jakiej podstawie przyjął więcej niż 15 drzew, gdzie w przestrzeni znajdowały się przyjęte przez niego 28 drzew z wersji oskarżenia, która została finalnie uwzględniona przez sąd 1 instancji;

art. 438 pkt 2 k.p.k. - zarzucam obrazę przepisów postępowania, a to art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p,k., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnej i niejasnej opinii biegłego sądowego j. M. z dnia 15 maja 2024 r. i uznanie, że w rzeczywistości doszło do wycięcia drzew w miejscach wskazanych przez pokrzywdzonych A. i Z. U., podczas gdy biegła sądowa S. M. wprost w treści swojej opinii wskazała, że wyłącznie oznaczyła na planie miejsca, w których doszło do wymulczowania i wycięcia drzew na podstawie wskazań stron, nie weryfikując przy tym, czy w tych miejscach rzeczywiście znajdowały się jakiekolwiek pozostałości po wyciętych drzewach - w rzeczywistości żaden biegły sądowy nie zweryfikował, czy w punktach geodezyjnych oznaczonych w treści ww. opinii (k. 514 i 515) rzeczywiście znajdują się jakiekolwiek pozostałości drzew;

- co miało ten wpływ na treść zaskarżonego wyroku, że doprowadziło do dowolnych ustaleń faktycznych, oparcia się wyłącznie na wersji jednej ze stron postępowania, której depozycje procesowe były składane w obecności biegłego sądowego, a nie sądu, a opinia biegłego sądowego S. M. z dnia 15 maja 2024

r. stanowi wyłącznie odzwierciedlenie w przestrzeni stanowisk stron;

art. 438 pkt 2 k.p.k. - zarzucam obrazę przepisów postępowania, a to art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k., przez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnej i niejasnej opinii biegłego sądowego U. I. z dnia 6 maja 2025 r„ podczas gdy:

- z treści protokołu oględzin z dnia 11 kwietnia 2025 r. wprost wynika, że ustalono jedynie 15 pozostałości w formie karpin lub samych korzeni po wyciętych drzewach (bez wskazania, gdzie w przestrzeni się one

znajdowały), co koreluje z relacją oskarżonej E. J., a biegły sądowy U. I. przyjął w wersji oskarżenia wycięcie 28 drzew, czego w żaden sposób nie wyjaśnił;

biegły sądowy W. (...) w swojej opinii z dnia 6 maja 2025 r. nie wskazał, gdzie w przestrzeni, a co za tym idzie, na której działce ((...), czy (...)) znajdowały się przyjęte przez niego 28 drzewa z wersji oskarżenia, ani 15 drzew z wersji obrony;

- biegły sądowy W. (...) przyjął najbardziej niekorzystną dla oskarżonej E. J. wersję, opierając się w wersji obrony na obwodzie maksymalnym 50 cm, podczas gdy oskarżona wskazywała, że wycięte

zostały drzewa „do 50 cm", co stoi w sprzeczności z zasadą in dubio pro reo (art. 5 § 2 k.p.k.);

- co miało ten wpływ na treść zaskarżonego wyroku, że doprowadziło do błędnego, oderwanego od rzeczywistości oraz kontrfaktycznego ustalenia, że oskarżona E. J. dopuściła się zarzucanego jej czynu

zabronionego w sytuacji, gdy nie ustalono przede wszystkim gdzie w przestrzeni znajdowały się usunięte drzewa, kiedy doszło do ich usunięcia i z jakich przyczyn, a także jakiego były gatunku i wielkości, co wprost

przekłada się na ustalenie ich wartości;

art. 438 pkt 3 k.p.k. - zarzucam błąd w ustaleniach faktycznych przyjęty za podstawę orzeczenia, a to przyjęcie, że oskarżona E. J. wycięła 28 drzew należących do pokrzywdzonych A. i Z. U., podczas gdy zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy nie pozwala na takie ustalenia, albowiem:

- brak jest jakiegokolwiek materiału fotograficznego, który wskazywałby na taką liczbę drzew;

- sama wersja oskarżenia nie jest w tym zakresie spójna i wskazuje, że w listopadzie 2021 r. doszło do wycięcia 5 świerków i 5 mirabelek, w maju 2022 r, do wycięcia około 20-30 śliw, mirabelek, brzóz oraz świerków, a w czerwcu 2022 r. do zniszczenia kolejnych 5 brzóz i świerków, co przekłada się na 30-40 wyciętych i 5 zniszczonych drzew;

najbardziej aktualne zdjęcie spornych drzew pochodzi z dnia 26 marca 2022 r. (k. 262), gdzie nie sposób jest dostrzec tak znacznej ilości drzew, których usunięcie przypisuje się oskarżonej E. J.

- zdjęcie, jako nieprzystające do narracji oskarżenia, nie zostało przez I sąd w ogóle wzięte pod uwagę;

- w toku oględzin z udziałem sądu I instancji w dniu 11 kwietnia 2025 r. odnaleziono 15 pozostałości w formie karpin lub samych korzeni po wyciętych drzewach, ale sąd I instancji przyjął, że oskarżona M.

J. wycięta 28 drzew (wersja oskarżenia);

- w treści protokołu oględzin z dnia 11 kwietnia 2025 r. (k, 657) w ogóle nadto nie pada stwierdzenie, że miejsc z pozostałościami po drzewach jest akurat 15 - jest to dowolne stwierdzenie biegłego sądowego U. I., które nie znajduje jakiegokolwiek potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym;

w toku oględzin w dniu 11 kwietnia 2025 r. (k. 657 verte) w żadnym wypadku nie wskazano, że dokonano jakichkolwiek porównań pomiędzy ujawnionymi miejscami z pozostałościami po drzewach a jakimkolwiek zalegającym w aktach materiałem dowodowym - sąd I instancji w toku ww. oględzin nie porównywał (nic takiego nie wynika z ww. protokołu) stanu faktycznego z jakimikolwiek szkicami, rysunkami lub schematami;

- co miało ten wpływ na treść zaskarżonego wyroku, że doprowadziło do błędnego ustalenia, że oskarżona E. J. dokonała zniszczenia mienia należącego do pokrzywdzonych A. oraz Z. U., a tym samym dopuściła się czynu zabronionego, o którym mowa w art. 288 § 1 k.k.;

- co łącznie w konsekwencji doprowadziło do obrazy przepisów postępowania (art. 438 pkt 2 k.p.k.), a to art. 5 § 2 k.p.k., przez brak dostrzeżenia, a co za tym idzie rozstrzygnięcia na korzyść oskarżonej E. J. niedających się usunąć wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych i bezkrytyczne, bez jakiegokolwiek głębszego uzasadnienia, wersji oskarżenia przy jednoczesnym odrzuceniu wersji obrony i braku jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie, co miało zaś ten wpływ na treść zaskarżonego wyroku, że doprowadziło do błędnego ustalenia, że oskarżona E. J. dokonała zniszczenia mienia na szkodę A. oraz Z. U.;

☒ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Ad. czynu z art. 190 § 1 k.k.

Oczywiście słusznym okazał się zarzut apelacyjny obrazy przepisów procedowania w pkt. art. 438 pkt. 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k.

Chociaż dowód w postaci nagrania audio, dokumentujący przebieg spotkania pomiędzy oskarżoną i oskarżycielką posiłkową w dniu 27 listopada 2021r. został dołączony do akt jako dowód rzeczowy, wymieniony w akcie oskarżenia, to z niezrozumiałych względów sąd I instancji w swej analizie dowód ten pominął, co skutkowało wadliwymi ustaleniami faktycznymi. W sytuacji wystąpienia w sprawie dowodów przeciwnych, tj. twierdzeń oskarżycielki posiłkowej o wyartykułowaniu gróźb i zaprzeczeniu przez oskarżoną, to powinnością sądu I instancji jest wnikliwa - z zastosowaniem kryteriów art. 7 kpk - ocena wszystkich możliwych dowodów zebranych w tym zakresie, a następnie jej przedstawienie w pisemnych motywach, tak, by można było ocenić prawidłowość rozumowania sądu I instancji i wyprowadzonych wniosków końcowych. Temu obowiązkowi niestety sąd I instancji nie sprostał.

Wedle aktu oskarżenia przedmiotowa groźba miała zostać wyartykułowania podczas spotkania, które miało miejsce dniu 27 listopada 2021 roku w Z..

Spotkanie zostało zainicjowane przez oskarżoną w celu porozumienia z oskarżycielką posiłkową O. U. w kwestii uregulowania zadrzewień na granicy użytkowanych przez nie działek, a to wobec zamiaru ogrodzenia przez oskarżoną użytkowanej przez nią działki.

Sąd I instancji ustalił, iż w wykonaniu ogrodzenia przeszkadzały drzewa nasadzone na działce oskarżycieli posiłkowych nr (...), jak się później okazało podczas procesu, nasadzonych także i na działce użytkowanej przez oskarżoną.

Jak to wynika z wyjaśnień oskarżonej, już wcześniej próbowała porozumieć się z oskarżycielami posiłkowymi w tej kwestii. Wobec braku kontaktu z małżonkami U. m. in. E. J. (2) ( matka oskarżonej, właścicielka użytkowanej przez oskarżoną działki) za pośrednictwem swego pełnomocnika wezwała ich na piśmie z dnia 27 stycznia 2021r. ( vide k. 189- 191 akt) o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń, uniemożliwiających korzystania z jej gruntu. Przywołała także wielokrotne prośby własne i oskarżonej o przycięcie gałęzi drzew. Oskarżyciele posiłkowi zignorowali stanowisko pełnomocnika i prośbę o kontakt. Ignorowanie przez oskarżycieli posiłkowych problemu regulacji nasadzeń na granicy działek potwierdza nie tylko świadek E. J. (2) ale i sama oskarżycielka posiłkowa O. U..

Wypada zaznaczyć, iż oczekiwania oskarżonej regulacji nasadzeń na granicy działek nie były przecież bezpodstawne. Wszak w myśl art. 144 k. c. Właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych.

Właśnie na taką podstawę prawną i skutki działania oskarżycieli posiłkowych w postaci immisji sąsiedzkich ( przechodzenie gałęzi i korzeni nasadzonych przez nich drzew na sąsiedni teren, z tego powodu ograniczenia zagospodarowania jej działki, zacienianie działki, zakwaszenie gruntu spadającymi szyszkami i igliwiem a także zakłócanie sygnału łącza internetowego) powołała się pełnomocnik E. J. w wezwaniu, oczekując polubownego załatwienia sporu i podając numer telefonu do kontaktu ( k. 189-191). Pełnomocnik określił czytelnie konkretne immisje sąsiedzkie wywołane przez oskarżycieli posiłkowych, wskazał również podstawę prawną dla roszczenia negatoryjnego. Zatem oskarżyciele posiłkowi doskonale znali oczekiwania E. i E. J. (1), ale postanowili je zlekceważyć. Taka postawa wzbudza zdziwienie, bo przecież oskarżyciele posiłkowi powołują się na swój wysoki status społeczny, Z. U. przedstawił się w sprawie jako (...) ( k. 85 v.) a O. U. jako (...) ( k.91). Powinni zatem zrozumieć kwestie wygenerowanych immisji podnoszonych w piśmie prawnika E. J. oraz znać normy prawa sąsiedzkiego co do współdziałania w zakresie utrzymania wspólnej granicy, w tym urządzeń takich jak ogrodzenia, płoty itp.

Wobec braku jakiejkolwiek reakcji ze strony oskarżycieli posiłkowych, wedle wyjaśnień oskarżonej i zeznań świadka M. J. oraz oskarżycieli posiłkowych, latem 2021 roku M. J. udał się domu oskarżycieli posiłkowych i w rozmowie z Z. U. uzgadniał usunięcie drzew lub alternatywnie przycięcie ich do określonej wysokości. Wedle wersji M. J. oskarżyciel posiłkowy Z. U. zgodził się na przycięcie gałęzi drzew, ale U. po dacie rozmowy przez wiele miesięcy nie podjęli żadnych czynności w tym celu.

Wedle dalszych ustaleń wyroku, oskarżona E. J. (1) udała się do Urzędu Miasta w L., gdzie uzyskała informację, że oskarżyciele posiłkowi nie wystąpili o wycięcie drzew.

W listopadzie 2021r. zostały ścięte pierwsze drzewa, pod nieobecność O. i Z. U..

Następnie E. J. (1) wysłała maila z zapytanie oraz prośbą o spotkanie.

W listopadzie 2021 roku E. J. (1) spotkała się z O. U. w obecności W. X., O. Z. (2) oraz E. K. (1).

W trakcie spotkania E. J. (1) oznajmiła, że jeżeli O. U. i Z. U. nie zgodzą się na wycinkę drzew to i tak je wytnie, najwyżej zapłaci karę.( ustalenia zaskarżonego wyroku sekcja 1.1.1).

O ile najbardziej zainteresowana oskarżycielka posiłkowa i towarzysząca jej w przedmiotowym spotkaniu siostra, świadek W. X. finalnie utrzymują, że oskarżona wyartykułowała groźby wycięcia drzew, to już pozostali 4 uczestnicy zdarzenia ( tj. oskarżona, świadkowie E. K. (1), O. Z. (1) i M. J. ) takich treści wprost jednak nie podają. Powinnością sądu I instancji było zatem poddać wnikliwej ocenie relacje wszystkich uczestników zdarzenia oraz zapis audio z przebiegu tego spotkania, która to ocena dowodów – we wzajemnym ich powiązaniu - czyniłaby zadość wymogom art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k., czego w pisemnych motywach faktycznie brak.

Nie zwrócił sąd I instancji uwagi, że oskarżycielka posiłkowa O. U. w pierwszych zeznaniach w dniu 5.07.2022r. ( 10 miesięcy po zdarzeniu) ni słowem nie wspomniała o groźbach, jakie miałaby wobec niej wyrazić oskarżona ( vide k.91-93), w zeznaniach tych natomiast kładła duży akcent na rzekome aroganckie zachowanie oskarżonej, zarzucanie oskarżycielce kłamstwa i traktowanie jej z wyższością. Brak odniesienia do gróźb zdecydowanie odbiera wiarygodność oskarżeń O. U. w tej materii.

Dopiero podczas 2-go przesłuchania w dniu 2.09.2022r. O. U. ( k. 130-131) przypomniała sobie, że podczas przedmiotowego spotkania była także znieważana przez oskarżoną a nawet oskarżona jej groziła cyt. „ powiedziała, że jej zamiarem jest doprowadzenia do wycinki wszystkich drzew niezależnie od naszego stanowiska w tej sprawie. E. J. (1) groził mi wycinka tych drzew…, powiedziała, że chce abym wycięła te drzewa lub obcięła je na wysokość 2,2 m …” . Dopiero w tej dacie złożyła formalny wniosek o ściganie. Kontekst tak przytoczonej wypowiedzi oskarżonej nie przekonuje, by w jakikolwiek sposób oskarżycielce groziła, zwłaszcza w rozumieniu art. 190 § 1 k.k.

Wszak z łatwością i bezbłędnie można odtworzyć dosłowną treść wypowiedzi wszystkich uczestników tego spotkania, następnie wykorzystać do oceny wiarygodności złożonych w sprawie zeznań uczestników spotkania, bo przecież wypowiedzi zostały utrwalone cyfrowo, a zapis na płycie dołączony do akt sprawy jako dowód rzeczowy ( k. 218 akt). Co nadto istotne, oskarżycielka posiłkowa jeszcze w postępowaniu przygotowawczym otrzymała jego kopię ( k. 229 akt) i nie kwestionowała prawidłowości przedmiotowego zapisu. Płyta ta została zawnioskowana w akcie oskarżenia wśród innych dowodów do przeprowadzenia i formalnie dopuszczona przez sąd I instancji ( w trybie art. 405 § 4 kpk). Niestety zawarty w niej zapis rozmów został w analizie dowodów całkowicie pominięty.

Jak to wynika z przedmiotowego zapisu, oskarżycielka posiłkowa na umówione spotkanie przyszła w towarzystwie 3-ch osób W. X., O. Z. (1) oraz E. K. (1), na wstępie rozmowy podkreśliła, że nie będzie się spotykała z J. bez świadków, a co najmniej jedna z towarzyszących jej kobiet wielokrotnie wtrącała się do ich rozmowy, w sposób wręcz nieuprzejmy i napastliwy odnosząc się do oskarżonej (np. będę mówiła co będę chciała i do kogo itp.), celowo eskalując emocje spotkania. Analizując ów zapis zwraca uwagę przede wszystkim spokojne i wyważone dążenie oskarżonej do porozumienia z oskarżycielką posiłkową w kwestii co najmniej przycięcia ( do wysokości 220 cm) drzew, które zacieniały użytkowaną przez nią działkę. Oskarżona powoływała się najpierw na ustalenia jej męża z mężem oskarżycielki sprzed kilku miesięcy, tj. wyrażonej zgody na wycięcie drzew rosnących na granicy działek, czemu oskarżycielka wielokrotnie i zdecydowanie zaprzeczyła, by takiej zgody z mężem udzielili, zarzucając kłamstwa i zniesławianie. Ostatecznie przyznała wyrażenie zgody jedynie na przycięcie gałęzi, ale poza sezonem lęgowym, bez określenia ewentualnej daty.

Oskarżycielka posiłkowa O. U. (mężem stale zamieszkujący we U.) w toku rozmowy przyznała także celowe unikanie kontaktu z rodziną J. od daty tej pierwszej rozmowy, wyraźnie zaznaczała, że nie życzy sobie, by ktokolwiek ze znajomych czy sąsiadów nawet przekazał oskarżonej dane kontaktowe, kilkukrotnie podkreślała, że rozmowa jest bez sensu i nie ma o czym rozmawiać, nie życzy sobie także, by do niej dzwonić w przedmiotowej sprawie ( „rozmowa nie ma sensu…proszę nie próbować do mnie dzwonić…nie życzymy sobie by starać się o kontakt z nami…”).

W trakcie spotkania E. J. (1) oznajmiła, że może nawet zapłacić oskarżycielce tytułem odszkodowania 1000 złotych „od ręki” , ale oskarżycielka z lekceważeniem akcentowała, że w ogóle nie będzie rozmawiać na temat ścinki, nie rozumie tego by drzewa zacieniały sąsiednią działkę.

W toku rozmowy oskarżona nie używała określeń, które można potraktować jako groźbę zniszczenia mienia, używała jedynie sformułowania że drzewa są do wycinki. Tej treści wypowiedzi w kontekście konfliktowej sytuacji i okazywanego przez oskarżycielkę posiłkową lekceważenia, nieustępliwości i demonstracyjnego braku chęci porozumienia można ocenić jako wypowiedź co najwyżej o charakterze elementu dyskusji, wynikająca z bezsilności wobec ostawy oskarżycielki posiłkowej.

Treść tego zapisu zadaje także kłam twierdzeniom oskarżycielki O. U., jakoby to oskarżona zachowywała się czy wypowiadała się arogancko wobec niej czy znieważająco a nawet zniesławiająco. Wbrew zapisowi rozmowy także osoby zaprzyjaźnione z oskarżycielką posiłkową świadkowie W. X. ( siostra), (...) i E. K. tendencyjnie w sposób wyolbrzymiony przypisują oskarżonej aroganckie i agresywne zachowanie wobec O. U., co zdecydowanie nakazuje odrzucić wiarygodność ich relacji, także w przedmiocie rzekomych gróźb oskarżonej. Zapis ów pozwala na wnioski dla oskarżycielki posiłkowej niekorzystne, to O. U. zachowywała się arogancko i lekceważąco wobec oskarżonej, konfrontacyjnie, wręcz napastliwie, chociażby artykułując żądania, by się z nią w żaden sposób nie kontaktować, także przez sąsiadów.

Oceniając powyższe dowody jedynie uprawnionym pozostaje wniosek, iż O. U. nastawiona negatywnie do oskarżonej i wyrażonych przez nią oczekiwań uregulowania zgłaszanego przez nią problemu sąsiedzkiego, opacznie – czy też celowo – zinterpretowała wypowiedź oskarżonej, przypisując jej groźby zniszczenia mienia. Takie pomówienie wyartykułowała dopiero po wycięciu przez oskarżoną zadrzewień na granicy działek, wymulczowaniu terenu i postawieniu przez nią ogrodzenia, najwyraźniej dla wzmocnienia doniesienia o wycięciu drzew na granicy działek.

Wypada także wskazać, iż przestępstwo stypizowane w art. 190§1 k.k. polega na grożeniu popełnieniem jakiegokolwiek przestępstwa na szkodę adresata groźby lub osoby mu najbliższej. Przestępstwem jest grożenie innej osobie, pod warunkiem że groźba wzbudza u adresata uzasadnioną obawę, że zostanie spełniona, a ocena w tym zakresie musi uwzględniać kryteria tak obiektywne, jak i subiektywne. Należy tu badać, czy groźby sformułowane przez sprawcę są na tyle poważne i zostały w taki sposób wyrażone, że każdy rozsądny człowiek bałby się ich spełnienia. Ocena subiektywnych odczuć pokrzywdzonego musi uwzględniać jego osobowość, stan psychiki, intelektu.

Gdyby w realiach spotkania w dniu 27 listopada 2021r. istotnie wypowiedź oskarżonej interpretować jako groźbę zniszczenia mienia, to przecież oskarżycielka posiłkowa bezpośrednio po wycięciu pierwszych drzew i po spotkaniu nie złożyła doniesienia o przestępstwie, a interpretację obawy spełnienia „wyprowadziła” dopiero 10 miesięcy później, po dokonanej przez oskarżoną wycince kolejnych drzew. Oznacza to, że w dacie inkryminowanej wypowiedzi oskarżonej, po stronie oskarżycielki posiłkowej nie miała miejsca jakakolwiek obawa, na co wskazuje szeroko opisany wyżej kontekst wypowiedzi oskarżonej i nieustępliwe, ostentacyjne zlekceważenie przez oskarżycielkę posiłkową stanowiska oskarżonej oraz zakończenie rozmowy żądaniem braku kontaktu z oskarżycielami posiłkowymi w jakiejkolwiek formie.

W materiale dowodowym sprawy nie występują zatem wiarygodne dowody, na podstawie których można uznać sprawstwo i zawinienie oskarżonej co do zarzucanego jej występku groźby karalnej dokonania zniszczenia mienia poprzez wycięcie drzew stanowiących własność oskarżycieli posiłkowych oraz powodów, dla których groźba ta miała wzbudzić u oskarżycielki posiłkowej uzasadnioną obawę spełnienia.

Ad. czynu z art. 288 § 1 k.k.w zw. z art. 12 § 1 k.k.

Słusznie zarzucił apelujący niejasne i wzajemnie sprzeczne ustalenia wyroku w kwestii przypisanego oskarżonej zniszczenia mienia.

Mianowicie sąd I instancji ( sekcja 1.1.1 motywów) najpierw ustalił, iż Z. U. cyt. „ na granicy działek zasadził drzewa iglaste, liściaste oraz drzewa owocowe", co wszak oznacza sytuowanie nasadzeń na linii granicznej, a nie na należącej do oskarżycieli posiłkowych działce. Następnie jednak sąd zdecydowanie ustalił, iż w 2021 r. „M. i E. J. (1) zamierzali ogrodzić użytkowaną przez siebie działkę, lecz przeszkadzały im drzewa na (...)” należącej do O. i Z. U., zatem rosnące na nieruchomości oskarżycieli posiłkowych, nie zaś „na granicy". Sprzeczności tej sąd nie dostrzegł i w konsekwencji nie wyjaśnił.

Wobec braku jednoznacznego wytyczenia granic działek, w toku niniejszego procesu sądowego sąd I instancji finalnie zasięgnął opinii biegłej z zakresu geodezji S. M. (1), której opinia z dnia 15 maja 2024r. (k. 507 i nast.), doprowadziła do zgodnego ustalenia przebiegu granicy działek użytkowanych przez strony.

Zasadnie także zauważa apelujący, iż w przedmiotowej sprawie występują różne wersje dowodowe co do ilości wyciętych drzew na działce oskarżycieli posiłkowych ( wedle ustaleń dokonanych w ramach opinii geodezyjnej wskazano 28 miejsc po wycince )zaś wedle sądowych ustaleń dokonanych w toku oględzin jedynie 15.

Rzecz jednak w tym , iż po złożeniu zawiadomienia o przestępstwie nie dokonano procesowych oględzin miejsca wycinki. Dokonywane samodzielne „oględziny” oskarżycieli posiłkowych bez udziału oskarżonej nie mają żadnego procesowego znaczenia. Zaniechał procesowych oględzin także prokurator w postępowaniu przygotowawczym, które to zaniechanie faktycznie wygenerowało przewlekłość postępowania sądowego.

Wobec niemożności jednoznacznego określenia ilości wyciętych na działce oskarżycieli drzew sąd I instancji dokonał w dniu 11 kwietnia 2025 r. sądowych oględzin nieruchomości w Z. z udziałem biegłego z zakresu szacowania nieruchomości U. I.. Wedle ustaleń zawartych w protokole z tej czynności sąd rejonowy stwierdził 15 miejsc z pozostałościami (karpiny/same korzenie) świerków, którą to ilość należało przyjąć jako jedynie miarodajną, bo wykazaną dowodowo.

Taką też ilość wyciętych świerków z posesji należącej do O. i Z. U. przyznała oskarżona ( k. 186, 220-221 akt). Z tych powodów należało zweryfikować ostatecznie ilość wyciętych drzew przez oskarżoną do 15 sztuk drzew świerkowych o obwodach do 50 cm, określając ich wartość jako nie niższą niż 800 złotych.

Tego rodzaju wycena przystaje do wyliczeń uzupełniającej opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości U. I. ( k. 681- 682 akt).

Z tych powodów należało ograniczyć opis czynu przypisanego oskarżonej do 15 - drzew świerkowych o wartości nie mniejszej niż 800 złotych.

Wniosek

1. co do czynu przypisanego oskarżonej E. J. w pkt I części dyspozytywnej o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez jej uniewinnienie wobec ustalenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k.);

2. co do czynu przypisanego oskarżonej E. J. w pkt II części dyspozytywnej o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez jej uniewinnienie wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa (art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k.).

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ad. zarzucanego czynu z art. 190 § 1 k.k.- wniosek o zmianę przez uniewinnienie zasadny, co wyczerpująco opisano w sekcji 3.1.

Ad. zarzucanego czynu z art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1k.k.- brak uzasadnionych podstaw do uniewinnienia oskarżonej, skoro na cudzym gruncie dokonała wycinki drzew, których łączna wartość przekracza 800 złotych.

OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

4.1.

Nie wystąpiły.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

zmieniono zaskarżony wyrok w ten sposób, że:

1) uchylono orzeczenie o karze łącznej grzywny w pkt. III dyspozycji oraz kosztach procesu w pkt. V dyspozycji,

2) oskarżoną E. J. (1) uniewinniono od przypisanego jej czynu kwalifikowanego z art. 190 § 1 kk i w tym zakresie koszty procesu poniesione przez Skarb Państwa zaliczono na jego rachunek,

3) oskarżoną E. J. (1) uznano za winną tego, że w okresie od 11 listopada 2021 roku do 23 czerwca 2022 roku w Z., woj. (...) działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru dokonała zniszczenia cudzej rzeczy poprzez wycinkę 15 drzew o wartości nie niższej niż 800 złotych z posesji należącej do O. i Z. U. tj. czynu kwalifikowanego z art. 288 § 2 kk w zw. z art. 12 § 1 kk, za który na podstawie art. 288 § 2 kk w zw. z art. 57 b kk ( w brzmieniu obwiązującym w dacie czynu – tj. przy zastosowaniu art. 4 § 1 kk ) wymierzono karę grzywny 100 ( stu ) stawek dziennych po 20 ( dwadzieścia) złotych każda,

4) w pkt. IV dyspozycji obowiązek naprawienia szkody ograniczono częściowo - przez zapłatę oskarżycielom posiłkowym O. i Z. U. kwoty 800 złotych,

Zwięźle o powodach zmiany

1). W zakresie uniewinnienia oskarżonej co do występku groźby karalnej z art. 190 § 1 k.k. wyczerpująco odniesiono się w sekcji 3.1.motywów. W konsekwencji uniewinnienia koszty procesu w tej części ponosi Skarb Państwa ( art. 632 pkt. 2 k.p.k.).

2) Co do skazania oskarżonej za występek zniszczenia mienia wyczerpująco odniesiono się w sekcji 3.1 motywów.

Zważywszy na przypisaną finalnie ilość tych drzew ( 15 sztuk) i ich szacunkową wartość nie niższą niż 800 złotych ( tj. minimalnego progu wartości mienia odgraniczającego występek od wykroczenia z art. 124 § 1 k.w.) uznano za uzasadnione przyjęcie modyfikacji kwalifikacji prawnej na czyn z art. 288 § 2 k.k. jako wypadku mniejszej wagi w zw. z art. 12 § 1 k.k. Ponieważ czyn ten został popełniony przed zmianami kodeksu karnego art. 57 b k.k., zaostrzającymi wysokość kary wobec sprawców czynu popełnionego w warunkach art. 12 § 1 k.k. od 1.10.2023r., to zastosowano ustawę względniejszą z daty czynu ( art. 4 § 1 k.k.). Wysokość orzeczonej kary grzywny będzie dla oskarżonej sprawiedliwą i wychowawczą dolegliwością za dopuszczenie się przestępstwa a jednocześnie uwzględniającą możliwości materialne oskarżonej.

3) Wobec skazania oskarżonej i określenia wysokości szkody o wartości nie niższej niż 800 złotych obowiązek naprawienia szkody ograniczono do 800 złotych. Powyższe orzeczenie nie wyklucza możliwości odrębnego dochodzenia przez oskarżycieli posiłkowych niezaspokojonej części ewentualnego roszczenia w drodze postepowania cywilnego ( art. 46 § 3k.k.).

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

II. III. IV.

II. O kosztach należnych od oskarżonej oskarżycielom posiłkowym toku postępowania apelacyjnego z tytułu zastępstwa procesowego orzeczono na podstawie art. 636 § 1 kpk w zw. z art. 627 kpk i w zw. z § 11 ust. 2 pkt. 4 i ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800), zasądzając zgodnie z wnioskiem pełnomocnika kwotę minimalną, przy czym wobec zmiany zaskarżonego wyroku przez uniewinnienie od jednego czynu z art. 190 § 1 k.k. i ograniczenia zakresu przedmiotowego skazania za czyn z art. 288§ 2 k.k. zasądzono na rzecz oskarżycieli posiłkowych O. i Z. U. kwoty po1/2 części wnioskowanych, tj. po 420 złotych.

III. Wobec uniewinnienia oskarżonej w postępowaniu apelacyjnym od czynu z art. 190 § 1 kk zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz oskarżonej kwotę 2520 złotych tytułem ½ kwoty poniesionych wydatków obrony w postępowaniu apelacyjnym, ale liczonej od 6- krotności stawki minimalnej określonej w § 11 ust. 2 pkt. 4 i § 15 ust. 1i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U.2015.1800), tj. 6x 840 : 2 = 2520 złotych.

IV. Na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. z zw. z art. 624 § 1 k.p.k. zasądzono od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa kwotę 4000 złotych tytułem wydatków Skarbu Państwa poniesionych w toku postępowania w związku z uznaniem jej winy za czyn z art. 288 § 2 kk w zw. z art. 12 § 1 kk i tu w pozostałym zakresie tymi wydatkami obciąża Skarb Państwa.

Częściowe obciążenie oskarżonej kosztami procesu w zakresie opinii biegłych wynika:

1)  z ograniczenia przedmiotowego skazania za występek zniszczenia mienia,

2)  z odrzucenia przez sąd I instancji opinii biegłego S. W. jako nieprzydatnej,

3)  bezkrytycznego przyznania przez sąd I instancji nieproporcjonalnie wysokich kosztów za opinie biegłego (...) ( biegły główną opinię miał opracowywać aż 88 godzin - k. 619 akt, opiniom uzupełniającym miał poświęcić 10 godzin k. 641 oraz 60 godzin k. 687 akt), po czym liczył ich koszty kolejno na 2850,32 złotych, 422,30 złotych i 2533,80 złotych.

Ponieważ ponadto sąd I instancji zwolnił oskarżoną od opłaty sądowej, to w konsekwencji w ramach korzystnej dla oskarżonej zmiany wyroku w zakresie przypisanego zniszczenia mienia, zwolniono oskarżoną od ponoszenia opłaty za obie instancje.

PODPIS

SSO Ewa Rusin

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonej.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Rozstrzygnięcie o winie oskarżonej.

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana