Wyrok z 10 lutego 2026, sygn. I C 2351/24

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 10 lutego 2026 r.

Sąd Okręgowy w Olsztynie I Wydział Cywilny

w składzie: Przewodniczący: sędzia Juliusz Ciejek

Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Kosowska

po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2026 r. w H.

na rozprawie

sprawy z powództwa (...) z siedzibą w R.

przeciwko N. G.

o zapłatę

I.  umarza postępowanie w zakresie żądania zapłaty kwoty 280.000 zł,

II.  w pozostałym zakresie powództwo oddala,

III.  nakazuje zwrócić powodowi kwotę 6.970 zł tytułem części opłaty wobec cofnięcia pozwu przed rozprawą,

IV.  zasądza od powoda na rzecz pozwanej kwotę 10.817 (dziesięć tysięcy osiemset siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sygn. akt I C 2351/24

UZASADNIENIE

W pozwie z dnia 6 grudnia 2024 r. przeciwko N. G., powód (...) AG w R. Oddział w Polsce wniósł o zasądzenie od strony pozwanej na rzecz powoda kwoty 280.000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 15.07.2024 r. do dnia zapłaty.

Nadto, powód wniósł o zasądzenie od strony pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, czas od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Powód wniósł o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w B. pod sygn. akt(...).

W uzasadnieniu wskazał, że w wykonaniu zawartej pomiędzy powodem, a pozwaną umowy kredytu powód wypłacił kwotę, której zapłaty dotyczy żądanie pozwu. Strona pozwana realizowała cel zawarcia umowy (nabyła nieruchomość), ale po kilku latach zdecydowała się zakwestionować ważność umowy kredytu. Strona pozwana wniosła powództwo zmierzające do stwierdzenia nieważności umowy kredytu i zwrotu płaconych przez nią rat kapitałowych i odsetkowych. W sprawie został wydany wyrok uwzględniający powództwo, od którego powód wniósł apelację. Zgodnie z zasadą dwóch kondykcji, w przypadku upadku umowy kredytu waloryzowanego do waluty obcej zawartej z konsumentem, każdej stronie przysługują odrębne, nienależne z tytułu spełnionych na jej podstawie świadczeń. Wypłacona kwota kredytu stanowi świadczenie nienależne i w konsekwencji na podstawie art. 410 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 405 k.c. powodowi przysługuje roszczenie o zwrot tej kwoty.

(pozew k. 4-6)

Pozwana w odpowiedzi na pozew z dnia 10.02.2025 r. przed wdaniem się w spór co do istoty sprawy podniosła zarzut potrącenia - dochodzonej przez stronę powodową kwoty 280.000 zł z kwotą 464.135,89 zł która stanowi sumę zasądzoną Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 19.12.2024 r. sygn. akt (...) oraz sumą wpłat dokonanych przez pozwaną na rzecz banku tytułem spłaty rat kapitałowo-odsetkowych w okresie od dnia 30.11.2020 r. do dnia 29.11.2024 r. i innych opłat związanych z umową kredytu.

Następnie, wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od strony powodowej na rzecz strony pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w wysokości dwukrotności stawki minimalnej wynikającej z norm prawem przepisanych ze względu na nadużycie przez stronę powodową prawa procesowego.

W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 19.12.2024 r. Sąd Apelacyjny w B. wydał wyrok w sprawie (...), w którym ustalił, że umowa kredytu jest nieważna. Pozwana chciała dokonać rozliczenia wzajemnych zobowiązań stron. W dniu 10.02.2025 r. pozwana skierowała do strony powodowej oświadczenie o potrąceniu, celem dokonania rozliczenia z bankiem kwoty udostępnionego stronie pozwanej kapitału na podstawie umowy kredytu. W ocenie pozwanej wytoczone przez powoda powództwa stanowi nadużycie prawa podmiotowego.

(odpowiedź na pozew – k. 68-72)

Powód w piśmie z dnia 14.03.2025 r. dokonał zmiany powództwa w pkt I petitum pozwu w ten sposób, że wniósł o zasądzenie na rzecz powoda od pozwanego kwoty 18.123,29 zł – co stanowi kwotę skapitalizowanych odsetek od kwoty pierwotnego roszczenia o zapłatę tj. 280.000 zł za okres od dnia 16.07.2024 r. do dnia 11.02.2025 r.

(pismo powoda – k. 104, k. 112)

Powód w piśmie z dnia 02.12.2025 r. cofnął wniosek o zawieszenie postępowania.

(pismo powoda – k. 119-120)

Pełnomocnik powoda na rozprawie w dniu 10.02.2026 r. oświadczył, że ograniczenie powództwa zawarte w piśmie z dnia 14.03.2025 r. należy rozumieć jak jego cofnięcie. Z uwagi na to, że nastąpiło przed rozprawą to nie było konieczne składanie oświadczenia w przedmiocie zrzeczenia się roszczenia bądź nie.

(protokół rozprawy – k. 127)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 13 czerwca 2008 r. pozwana jako konsument zawarła z poprzednikiem prawnym powodowego banku – (...) S.A. Spółką Akcyjną (...) w Polsce – umowę o kredyt hipoteczny nr (...).

Zgodnie z umową Bank udzielił pozwanej kredytu w kwocie 280.000 zł na zakup lokalu mieszkalnego na rynku pierwotnym, indeksowanego do (...) (§ 2 ust. 1 i ust. 2 umowy).

Okres kredytowania ustalono na 480 miesięcy (§ 2 ust. 3 i § 6 ust. 4 umowy). Raty spłaty określono jako równe, miesięczne, obejmujące kapitał i odsetki (§ 6 ust. 1 i ust. 2 umowy).

Oprocentowanie kredytu ustalono jako zmienne i stanowiące sumę stopy referencyjnej LIBOR 3M ((...)) oraz stałej marży 2,20 punktów procentowych. Na dzień sporządzenia umowy oprocentowanie wynosiło 4,97167 % w stosunku rocznym. Zasady naliczania odsetek, ustalania wysokości oprocentowania oraz zasady zmiany oprocentowania zostały określone w regulaminie (§ 3 umowy).

Raty kredytu oraz inne należności związane z kredytem miały być pobierane z rachunku wskazanego przez kredytobiorcę w pełnomocnictwie, stanowiącym załącznik do umowy. Kredytobiorca zobowiązany był na podstawie umowy do utrzymywania wystarczających środków na ww. rachunku uwzględniając możliwe wahania kursowe w przypadku indeksowanych do waluto obcych. (§ 6 ust. 6 umowy).

Wypłata kredytu zgodnie z umową miała odbyć się w transzach na podstawie pisemnej dyspozycji kredytobiorcy na rachunek bankowy w niej wskazany, po spełnieniu przez kredytobiorcę warunków uruchomienia kredytu (§ 5 ust. 1-4 umowy).

Kredyt został zabezpieczony hipoteką kaucyjną do kwoty 560.000 zł na prawie własności kredytowanej nieruchomości (§ 7 ust. 1 umowy).

W dniu 31.01.2013 r. strony zawarły aneks nr (...) do umowy, na podstawie którego pozwana rozpoczęła spłatę rat kredytu bezpośrednio w walucie (...).

(dowód: wydruk KRS dot. powoda – k. 12-21v, umowa kredytu – k. 23-25 oraz k. 75-79, aneks nr (...) z zał. – k. 86-87)

Na wniosek pozwanej kredyt został wypłacony w łącznej kwocie 280.000 zł.

(dowód: zaświadczenie – k. 27 oraz k. 84-89v)

Pozwana spłacała raty kredytu w walucie PLN, a następnie bezpośrednio w walucie (...). Uiszczone przez pozwaną kwoty przewyższały udostępniony kapitał.

(dowód: zaświadczenie – k. 84-89v, historia transakcji – k. 90-94, okoliczność bezsporna)

Pozwana w dniu 18.02.2021 r. wniosła do Sądu Okręgowego w Olsztynie pozew przeciwko powodowi w niniejszej sprawie o ustalenie nieważności umowy, ewentualnie ustalenie bezskuteczności poszczególnych postanowień umowy oraz zapłatę z tego tytułu.

Sąd Okręgowy w Olsztynie w wyroku z dnia 09.01.2023 r. (sygn. akt I C 181/21) ustalił wobec kredytobiorczyni bezskuteczność postanowień: § 2 ust. 1 zdanie 2 umowy o kredyt hipoteczny nr (...) i § 7 ust. 4, § 9 ust. 2, § 14 ust. 8, § 15 ust. 3 pkt 3 ppkt b, § 15 ust. 3 pkt 7 ppkt b, § 21 ust. 3 „Regulaminu kredytu hipotecznego udzielanego przez (...)” stanowiącego załącznik nr 1 do umowy, o której mowa wyżej. Z tego tytułu zasądził na rzecz powódki kwotę 29.690,98 zł i 39.205,02 (...) wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za okres od 09.03.2021 r. do dnia zapłaty. W pozostałym zakresie powództwo oddalił, w tym o ustalenie nieważności umowy.

W dniu 19.12.2024 r. w sprawie (...)zapadł wyrok zmieniający zaskarżone orzeczenie. Sąd Apelacyjny w Białymstoku ustalił nieważność umowy kredytu i zasądził od banku na rzecz kredytobiorczyni kwotę 80.767,55 zł wraz z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym za opóźnienie od dnia 23.03.2021 r. do dnia zapłaty i 39.197,12 (...) wraz z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym za opóźnienie od dnia 23.03.2021 r. do dnia zapłaty. Zasądzono na rzecz kredytobiorczyni zwrot kosztów procesu za I instancję w kwocie 13.837,50 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 27.12.2024 r. do dnia zapłaty oraz za II instancję w kwocie 9.100 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia zasądzającego te koszty do dnia zapłaty.

(dowód: wyrok SO w O. z dnia 09.01.2023 r. – k. 29, wyrok Sądu Apelacyjnego w B. z dnia 19.12.2024 r. sygn. akt(...) – k. 83, okoliczność bezsporna)

Powód pismem z dnia 21.06.2024 r. wezwał pozwaną do zapłaty kwoty 280.000 zł tytułem równowartości kwoty kapitału wypłaconego na podstawie umowy kredytu, w terminie do dnia 14.07.2024 r.

Pozwana odebrała wezwanie w dniu 25.06.2024 r.

(dowód: wezwanie do zapłaty wraz z potwierdzeniem doręczenia – k. 32-34)

Powódka w dniu 20.01.2025 r. zrobiła na rzecz pozwanej przelew w kwocie 16.867 zł tytułem zwrotu kosztów zasądzonych w sprawie (...).

(dowód: potwierdzenie przelewu – k. 95)

W dniu 03.02.2025 r. pozwana wezwała powódkę do zapłaty na jej rzecz kwoty 458.065,39 zł tytułem nienależnie spełnionego świadczenia na rzecz bank oraz odsetek ustawowych od zasądzonych wyrokiem kwot. Ponadto, pozwana wezwała do zapłaty pozostałej części nieuiszczonych kosztów procesu tj. kwoty 6.070,50 zł.

(dowód: wezwanie do zapłaty – k. 96-97)

W dniu 10.02.2025 r. pozwana złożyła powódce oświadczenie o potrąceniu kwoty 280.000 zł tj. wierzytelności banku z tytułu udostępnionego pozwanej kapitału z wierzytelnością powódki w kwocie 464.135,89 zł stanowiącą sumę wpłat dokonanych tytułem rat kapitałowo-odsetkowych w okresie od 30.11.2020 r. do 29.11.2024 r. i innych opłat związanych z umową kredytu. Powódka odebrała oświadczenie w dniu 11.02.2025 r.

(dowód: oświadczenie o potrąceniu z dnia 10.02.2025 r. z potwierdzeniem nadania – k. 98-99 oraz k. 105-106, dowód doręczenia pisma – k. 107-108)

Powódka dokonała w dniu 04.03.2025 r. wpłaty na rzecz pozwanej kwoty 179.174,13 zł w związku z realizacją wyroku z dnia 19.12.2024 r. Sądu Apelacyjnego w B. w sprawie(...).

(dowód: oświadczenie pełnomocnika pozwanej – k. 127)

Sąd zważył, co następuje:

Roszczenie powoda o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty udostępnionego kapitału zostało uznane za bezzasadne. Powód przez cały czas postępowania zarówno niniejszego jak tego z powództwa kredytobiorczyni prezentował stanowisko, że umowa kredytu jest ważna. Tym samym nie mógł skutecznie wezwać pozwanej do zwrotu udostępnionego kapitału przed wydaniem prawomocnego wyroku ustalającego nieważność umowy kredytu. Ponadto, powód przez czas za jaki żąda skapitalizowanych odsetek był w posiadaniu kwoty stanowiącej równowartość udostępnionego kapitału. Wobec tego w świetle najnowszego orzecznictwa (...) powód nie mógł się domagać dochodzonej w niniejszym postępowaniu należności w sytuacji, gdy środki te były w jego posiadaniu.

Sąd umorzył postępowanie o zapłatę kwoty 280.000 zł z uwagi na cofnięcie pozwu w tym zakresie przez powoda.

Sąd dokonał ustaleń faktycznych w sprawie w oparciu o załączone do akt i niekwestionowane przez strony dokumenty. W niniejszej sprawie okoliczności faktyczne nie były sporne, a jedynie występował spór co do prawa – czy i w jakiej kwocie przysługuje powodowi roszczenie o zapłatę skapitalizowanych odsetek od kwoty stanowiącej równowartość udostępnionego kapitału.

Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego stron o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron. W świetle prawomocnego rozstrzygnięcia o ustaleniu nieważności umowy kredytu hipotecznego o nr (...), wnioskowany dowód miał zostać przeprowadzony na fakty bezsporne. W tej sprawie Sąd uznał, że zgromadzone w sprawie dowody, w pełni pozwalają na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, zaś wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania stron potraktował, z uwagi na powyższe, jako nieistotny dla rozstrzygnięcia sprawy.

Powód żądanie pozwu opierał na tym, że w wyniku postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Okręgowym w O. ((...)), a następnie Sądem Apelacyjnym wB. (...)) ustalono, że umowa kredytu łącząca strony jest nieważna. Sąd orzekający w niniejszej sprawie na podstawie art. 365 i 366 k.p.c. jest związany prawomocnym wyrokiem wydanym przez Sąd Okręgowy w O. i Sąd Apelacyjny w B. w zakresie ustalenia, że umowa kredytu jest nieważna.

Pozwana podniosła zarzut nadużycia prawa podmiotowego przez powoda w rozumieniu art. 5 k.c. Wskazać należy, że przepis art. 5 k.c. stanowi, że nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonanie prawa i nie korzysta z ochrony. Sąd w wytoczonym przez powoda powództwie nie dostrzega sprzeczności ani ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa ani z zasadami współżycia społecznego. W toku postępowania ocenie podlega to czy powodowi należy się określone świadczenie w związku nieważnością umowy kredytu. Powyższe nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 5 k.c.

Powód pierwotnie domagał się zapłaty kwoty 280.000 zł tytułem zwrotu wypłaconego kapitału. Jednakże, wobec dokonanych rozliczeń z pozwaną cofnął pozew w tym zakresie bez zrzeczenia się roszczenia. W ocenie Sądu czynności powoda nie jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, z prawem ani nie zmierza do obejścia prawa, a więc dopuszczalna. Wobec skutecznego cofnięcia pozwu w części przez powoda, Sąd na podstawie art. 355 w zw. z art. 203 § 1 k.p.c. umorzył postępowanie co do żądania zapłaty kwoty 280.000 zł, o czym orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

Powód żądał zasądzenia kwoty 18.123,29 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 280.000 zł od dnia 15.07.2024 r. do 11.02.2025 r. Jako datę początkową wskazał bezskuteczny upływ terminu wyznaczonego w wezwaniu do zapłaty zaś jako końcowy dzień doręczenia powodowi oświadczenia o potrąceniu wierzytelności.

Odnosząc się do terminu początkowego wskazanego przez powoda to wskazać należy na jego przedwczesność. Powód rzeczywiście wezwał pismem z dnia 21.06.2024 r. pozwaną do zapłaty kwoty 280.000 zł na jego rzecz i wyznaczył termin na spełnienie świadczenie do 14.07.2024 r. Jednakże powód zarówno w tym postępowaniu jak i postępowaniu z powództwa kredytobiorczyni prezentował stanowisko, że umowa jest ważna i skuteczna. Wobec tego w ocenie Sądu termin wyznaczony w wezwaniu z dnia 21.06.2024 r. nie był wiążący skoro powód prezentował stanowisko sprzeczne z żądaniem zawartym w piśmie. Sąd orzekający w niniejszej sprawie, przy takim stanowisku banku, uważa że skutek wezwania mógł się dopiero zaktualizować z dniem wydania prawomocnego wyroku ustalającego nieważność umowy kredytu. Wyrok w tym zakresie został wydany w dniu 19.12.2024 r. przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku w sprawie I ACa 822/23. Wobec tego, w ocenie Sądu, jeżeli w ogóle powód mógł skutecznie domagać się zwrotu udostępnionego kapitału to dopiero od wydania powyżej wskazanego wyroku.

Niemniej jednak, jak wykazało postępowanie pozwana dokonała spłat na rzecz banku w kwocie przewyższającej udostępniony kapitał. Kwota ta była przez okres za który powód domaga się odsetek cały czas w jego posiadaniu. W dniu 19.06.2025 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał wyrok w sprawie I C 396-24 zgodnie, z którym „Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty kwoty.”. Z uwagi na powyższy wyrok (...) Bank nie może domagać się od kredytobiorców środków jeżeli znajdują się one w jego posiadaniu. Tym samym bank nie może domagać się odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia jeżeli dochodzone środki znajdują się w jego posiadaniu. Taka sytuacja zachodziła w niniejszej sprawie. Powód nie może domagać się od pozwanej odsetek za opóźnienie od kwoty 280.000 zł z tytułu udostępnionego kapitału z uwagi na to, że kwota ta przez cały czas pozostawała w posiadaniu banku.

W związku z tym, wobec niespełnienia przesłanek z art. 481 § 1 k.c. Sąd oddalił żądanie zasądzenia kwoty 18.123,29 zł tytułem skapitalizowanych odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 280.000 zł od dnia 15.07.2024 r. do 11.02.2025 r., o czym orzekł w punkcie II sentencji wyroku.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a) u.k.s.c. Sąd z urzędu zwraca stronie połowę uiszczonej opłaty od pisma cofniętego przed rozpoczęciem posiedzenia, na które sprawa została skierowana. Zwracaną opłatę, na podstawie art. 79 ust. 3 u.k.s.c. obniża się o kwotę równą opłacie minimalnej.

W niniejszej sprawie pierwotna wartość przedmiotu sporu wynosiła 280.000 zł. Opłata od pozwu stanowiła kwotę 14.000 zł liczoną jako 5% z kwoty 280.000 zł.

Wobec cofnięcia pozwu w części przed rozprawą, na którą sprawa została skierowana powodowi przysługuje zwrot połowy opłaty od pozwu tj. 7.000 zł (14.000 zł : 2) – opłata minimalna 30 zł tj. 6.970 zł. Tym samym powodowi przysługuje zwrot części opłaty w kwocie 6.970 zł.

Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 79 ust. 1 pkt 3 lit. a) oraz ust. 3 u.k.s.c. powodowi zwrócono kwotę tj. 6.970 zł, o czym Sąd orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku.

O kosztach powództwa orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. poprzez obciążanie powoda obowiązkiem ich zwrotu na rzecz pozwanej w całości. Powód przegrał proces w całości.

Koszty procesu po stronie pozwanej obejmowały wynagrodzenie pełnomocnika (radcę prawnego) w stawce wynikającej z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (10.800 zł) i uiszczoną opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).

Sąd nie znalazł podstaw do zasądzenie na rzecz pozwanych zwrotu kosztów zastępstwa prawnego w podwójnej wysokości, o co pozwana wnosiła. Wskazała, że podstawą zasądzenia wyższych kosztów powinien być przepis art. 226 ² § 2 pkt 3 ppkt a) k.p.c. Sąd w niniejszej sprawie nie stwierdził, aby zachowanie powoda stanowiło nadużycie prawa, które pozwalałoby na zastosowanie wyżej wskazanego przepisu. Zauważyć należy, że niniejsza sprawa nie wymagała ponad standardowego nakładu pracy ze strony pełnomocnika oraz licznej wymiany pism procesowych.

O odsetkach od zasądzonych kosztów procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 ¹ k.p.c.

Z tego względu Sąd zasądził od powoda na rzecz pozwanej kwotę 10.817 zł, o czym orzekł jak w punkcie IV sentencji wyroku.