Wyrok z 26 lutego 2026, sygn. II Ka 45/26

Przewodniczący:

SSO Agnieszka Karłowicz

Protokolant:

st. sekr. sądowy Agnieszka Walerczak

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 45/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 18 września 2025 r. w sprawie II K 92/25

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

na podstawie art. 438 pkt 4 k.p.k. rażąca niewspółmierność kary polegającą na wymierzeniu oskarżonemu kary 1 roku pozbawienia wolności, będącą konsekwencją wadliwego zastosowania dyrektyw wymiaru kary wynikających z art. 53 § 1 i 2 kk, w szczególności poprzez nienadanie należytej wagi właściwościom i warunkom osobistym oskarżonego oraz jego sytuacji rodzinnej, jak również wpływowi orzeczonej kary na osoby trzecie, podczas gdy stopień winy i stopień społecznej szkodliwości czynu oraz całokształt ujawnionych w sprawie okoliczności - w tym wyjątkowo trudna sytuacja rodzinna oskarżonego, ciężka choroba nowotworowa małżonki, konieczność sprawowania opieki nad dwojgiem małoletnich dzieci, w tym dzieckiem wymagającym kształcenie specjalnego, a także postawa oskarżonego wyrażająca się w przyznaniu do winy i okazaniu skruchy - przemawiały za wymierzeniem kary znacznie łagodniejszej, tj. zbliżonej do dolnej granicy ustawowego zagrożenia, poprzez orzeczenie kary 6 miesięcy pozbawienia wolności

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadne

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Analiza akt postępowania w świetle złożonego środka odwoławczego skutkowała uznaniem podniesionego przez obrońcę oskarżonego zarzutu za zasadny, ale wniosek zasługiwał na uwzględnienie w części.

Sąd Okręgowy w całości podziela stanowisko zawarte w wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 30 września 2024 r. II AKa 372/23 iż, sfera sędziowskiego wymiaru kary w pierwszej kolejności zarezerwowana jest dla sądu pierwszej instancji, który w tym zakresie orzeka biorąc przede wszystkim pod uwagę wskazania wynikające z art. 53 § 1 i 2 k.k. Podważanie ocen dokonywanych w tej sferze możliwe jest jedynie w ramach zarzutu rażącej niewspółmierności kary z art. 438 pkt 4 k.p.k. Z tego względu kontrola instancyjna wyroku sądu pierwszej instancji w zakresie wymiaru kary powinna być dokonywana z uwzględnieniem szerokiego zakresu swobodnej oceny sądu co do tego, jaka kara będzie stanowiła trafną reakcję karną na przestępstwo. Ingerencja w płaszczyznę wymiaru kary wymaga zatem wykazania, że sąd meriti naruszył dyrektywy wymiaru kary w taki sposób, że orzeczona kara jest nie tylko nieproporcjonalna, ale rażąco niewspółmierna w świetle prawidłowo zastosowanych dyrektyw wymiaru kary w danej sprawie. Nie wystarczy zatem wskazanie przez skarżącego, że sąd orzekający nie uwzględnił danej okoliczności istotnej z perspektywy zastosowania się do jednej z dyrektyw. Należy wykazać uchybienie na tyle doniosłe, że uwzględnienie prawidłowego znaczenia określonej dyrektywy wymiaru kary nakazywałoby orzec karę znacząco odbiegającą od tej, która została wymierzona w zaskarżonym wyroku (co do wysokości lub jej rodzaju).

Słusznie skarżący wskazał, że Sąd I instancji nie nadał właściwego znaczenie właściwościom i warunkom osobistym oskarżonego, a w szczególności jego postawie po popełnieniu przestępstwa. Okoliczności te wynikają z zeznań L. R. złożonych w postępowaniu sądowym (k.115), a wskazują, że sytuacja rodzinna oskarżonego zasadniczo zmieniła się, co wpłynęło również na jego postawę. Sąd miał na uwadze, że nieobecność oskarżonego w domu w związku z odbywaniem kary pozbawienia będzie miała bezpośredni wpływ na jego rodzinę, która znajduje się obecnie w szczególnie trudnej sytuacji. Oczywiście oskarżony kierując pojazdem w stanie nietrzeźwości powinien mieć świadomość swojej odpowiedzialności za rodzinę, natomiast w przedmiotowej sprawie okoliczności dotyczące pogorszenie stanu zdrowia żony oskarżonego pojawiły się miesiąc przez wydaniem wyroku i spowodowały zmianę jego sytuacji życiowej. Oskarżony jest obecnie jedynym żywicielem rodziny, zaś jego żona obecnie nie może pracować. Taki wymiar kary, tj. 10 miesięcy pozbawienia wolności zaakceptował prokurator w ramach wniosku złożonego przez oskarżonego na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 roku w ramach art. 387 kpk, a więc uznał, że cele kary w takim kształcie zostaną spełnione. Również gradacja kary w odniesieniu do poprzedniego wyroku skazującego przemawiała za orzeczeniem kary w niższym rozmiarze, tj. kary 10 miesięcy pozbawienia wolności. Wydaje się, że dotychczasowa postawa oskarżonego, wynikająca z przebiegu rozprawy, złożonych wyjaśnień wskazują, że cele wychowawcze kary zostaną osiągnięte poprzez wymierzenie kary 10 miesięcy pozbawienia wolności. Kara ta jest zasadniczo powyżej dolnego ustawowego zagrożenia, a więc spełni cele oddziaływania społecznego, gdyż nie jest to kara symboliczna. Nie było podstaw do takiego obniżenia kary pozbawienia wolności, o jakie wnioskował obrońca. Środek karny w postaci świadczenia na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 10.000 zł orzeczony został w jego minimalnym wymiarze, a przesłanki orzeczenia dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wynikają z uzasadnienia Sądu I instancji. Zgodnie z art. 44b § 1a kk razie skazania sprawcy za przestępstwo określone w art. 178a § 1 lub 4, art. 178c § 1 pkt 2 lub art. 178d, a także wobec sprawcy określonego w art. 178 § 1 lub 1a, jeśli zawartość alkoholu w organizmie sprawcy przestępstwa wynosiła co najmniej 1,5 promila we krwi lub 0,75 mg/dm3 w wydychanym powietrzu albo prowadziła do takiego stężenia, sąd orzeka przepadek pojazdu mechanicznego prowadzonego przez sprawcę w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek, uzasadniony szczególnymi okolicznościami. W obu stanach prawnych - przed i po 29 stycznia 2026 roku istniały przesłanki do orzeczenia przepadku pojazdu, zmiana nastąpiła w zakresie podstawy prawnej.

Wnioski

wniosek o zmianę o zmianę wyroku poprzez orzeczenie kary pozbawienia wolności w wymiarze 6 miesięcy,

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadne

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Zarzut apelacyjny obrońcy oskarżonego okazał się częściowo zasadny i skutkował obniżeniem kary pozbawienia wolności.

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zaskarżony wyrok w części – obniżono karę pozbawienia wolności

Zwięźle o powodach zmiany

Podniesiony w apelacji zarzut okazały się zasadny i tym samym środek odwoławczy podlegał uwzględnieniu.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III.

Wobec uwzględnienia środka odwoławczego, Sąd Okręgowy wydatki postępowania odwoławczego przejąć na rachunek Skarbu Państwa na podstawie art. 634 kpk.

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Wyrok w części

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☐co do winy

☒co do kary

☒co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana