Wyrok z 25 marca 2026, sygn. IV Ka 117/26
Pokaż pozostałe podstawy prawne (10)
Sygnatura akt IV Ka 117/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 25 marca 2026 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy w IV Wydziale Karnym Odwoławczym w składzie:
|
Przewodnicząca: |
SSO Agnieszka Połyniak (spr.) |
|
Sędziowie: |
SO Adriana Skorupska SO Waldemar Majka |
|
Protokolant: |
Lilianna Hummel- Kręciproch |
przy udziale Arkadiusza Dudy Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kłodzku
po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2026 r.
sprawy F. M.
syna N. i P. z domu X.
urodzonego (...) w X.
z art. 220 § 1 kk i art. 160 § 1 kk i art. 156 § 2 kk i art. 157 § 1 i 3 kk w zw. z art. 11 §2 kk
na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Kłodzku
z dnia 24 listopada 2025 r., sygnatura akt II K 1322/24
I. zmienia zaskarżony wyrok:
1. w punkcie I jego dyspozycji w ten sposób, że uznaje F. M. za winnego czynu z art. 220 §1 k.k. i art. 160 §1 k.k. i art. 156 §2 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 157 §1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k. polegającego na tym, że w dniu 02 kwietnia 2024r w J. woj. (...), będąc osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy w przedsiębiorstwie (...) zs. w J., jako pełnomocnik właściciela N. M., nie dopełnił wynikających z tego tytułu obowiązków, sprawując nadzór nad wykonywanymi pracami budowlanymi przez pracowników w ten sposób, że dopuścił do eksploatacji rusztowanie systemowe wraz z podestem roboczym podwieszanym przy przybudówce budynku głównego oraz podestem roboczym podwieszanym po prawej stronie narożnika przybudówki, które nie posiadały odbioru technicznego i dopuścił do wykonywania na tych podestach prac budowlanych na wysokości przez pracownika P. M. (1) oraz osoby zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej - S. N. bez stosowania przez nich środków ochrony indywidualnej zabezpieczających przed upadkiem z wysokości - szelek bezpieczeństwa, a ponadto dopuścił ww. osoby do wykonywania prac remontowych bez zapoznania ich z instrukcją bezpiecznego wykonywania prac na budowie, a pracownika P. M. (1) nadto bez przeszkolenia w zakresie BHP w ramach instruktażu stanowiskowego, przez co naraził te osoby na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia wskutek czego, w wyniku upadku wykonujących prace na budowie z wysokości około 10 metrów na ziemię nieumyślnie spowodował:
- u S. N.powstanie uszkodzeń ciała w postaci złamania prawego wyrostka kolczystego i łuku tylnego kręgu piersiowego Th 12, wybuchowego złamania trzonu kręgu lędźwiowego LI wraz z wyrostkami poprzecznymi, złamania kości krzyżowej na poziomie S3/S4 z krwiakiem w okolicy przedkrzyżowej, odmy opłucnowej prawostronnej, złamania żebra I i VII po stronie prawej, złamania żebra I-II, IV, IX-XII po stronie lewej, stłuczenia nerwu łokciowego lewego w okolicy nadgarstka, złamania końca dalszego kości promieniowej lewej, obrzęku tkanek miękkich ręki lewej oraz niedowładu kończyn dolnych, które to obrażenia ciała stanowiły ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu w rozumieniu art. 156§1pkt 2 k.k.,
- u P. M. (1) powstanie obrażeń ciała w postaci złamania przedniego odcinka żeber V,VI,VII i VIII po stronie lewej, złamania przednio-górnej krawędzi trzonu kręgu lędźwiowego L2, złamania górnej blaszki granicznej trzonu kręgu lędźwiowego L3 oraz przednio-górnej krawędzi trzonu oraz stłuczenia tkanek miękkich w obrębie stawu kolanowego lewego z krwiakiem w stawie, które to obrażenia naruszyły czynności narządu jego ciała na czas dłuższy niż 7 dni w rozumieniu art. 157§1 k.k. i za to na podstawie art. 220 §1 k.k. w zw. z art. 11 §3 k.k. wymierza oskarżonemu karę 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności, uchylając jednocześnie rozstrzygnięcie z punktu II dyspozycji;
2. na podstawie art. 69 §1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 §1 k.k. warunkowo zawiesza wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 1 rok;
3. uchyla rozstrzygnięcie z punktu III jego dyspozycji oparte na zasadzie art. 41 §2 k.k.;
II. w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
III. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. A. 1033,20 złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oskarżycielowi posiłkowemu S. N.w postępowaniu odwoławczym oraz 138 złotych tytułem zwrotu uzasadnionych wydatków związanych z dojazdem do siedziby sądu;
IV. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe związane z postępowaniem odwoławczym, w tym wymierza mu opłatę za to postępowanie w kwocie 180 złotych.
Waldemar Majka Agnieszka Połyniak Adriana Skorupska
UZASADNIENIE |
|||||||||||||||||||||||
|
Formularz UK 2 |
Sygnatura akt |
IV Ka 117/26 |
|||||||||||||||||||||
|
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników: |
1 |
||||||||||||||||||||||
|
CZĘŚĆ WSTĘPNA |
|||||||||||||||||||||||
|
Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||||||
|
wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 24 listopada 2025 r., w sprawie sygn. akt. II K 1322/24 |
|||||||||||||||||||||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
|||||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|||||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel posiłkowy |
|||||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżyciel prywatny |
|||||||||||||||||||||||
|
☒ obrońca |
|||||||||||||||||||||||
|
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego |
|||||||||||||||||||||||
|
☐ inny |
|||||||||||||||||||||||
|
Granice zaskarżenia |
|||||||||||||||||||||||
|
Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||||||||||||||||||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
||||||||||||||||||||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
||||||||||||||||||||||
|
☐co do kary |
|||||||||||||||||||||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||||||||||||||||||||||
|
Podniesione zarzuty |
|||||||||||||||||||||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
|||||||||||||||||||||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||||||||||||||||||||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||||||||||||||||||||||
|
☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||||||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k.
– błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||||||||||||||||||||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||||||||||||||||||||||
|
☐brak zarzutów |
|||||||||||||||||||||||
|
Wnioski |
|||||||||||||||||||||||
|
☐uchylenie |
☒zmiana |
||||||||||||||||||||||
|
Ustalenie faktów w związku z dowodami |
|||||||||||||||||||||||
|
Ustalenie faktów |
|||||||||||||||||||||||
|
Fakty uznane za udowodnione |
|||||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|||||||||||||||||||
|
2.1.1.1. |
oskarżony F. M. |
1.oskarżony nie figuruje w kartotece karnej Krajowego Rejestru Karnego. 2. postanowieniem Prokuratora Rejonowego w Kłodzku z dnia 18.12.2025r. umorzono dochodzenie o czyn z art. 270 § 1 k.k. – wobec stwierdzenia, że czynu nie popełniono. |
informacja z krajowego Rejestru Karnego Postanowienie o umorzeniu dochodzenia o czyn z art. 270 § 1 k.k. |
k. 387 k. 356 – 358 |
|||||||||||||||||||
|
Fakty uznane za nieudowodnione |
|||||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Oskarżony |
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi |
Dowód |
Numer karty |
|||||||||||||||||||
|
2.1.2.1. |
|||||||||||||||||||||||
|
Ocena dowodów |
|||||||||||||||||||||||
|
Dowody będące podstawą ustalenia faktów |
|||||||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 |
Dowód |
Zwięźle o powodach uznania dowodu |
|||||||||||||||||||||
|
1. informacja z Krajowego Rejestru Karnego 2. postanowienie z dnia 18 grudnia 2025r. o umorzeniu dochodzenia o czyn z art. 270 § 1 k.k. |
niekwestionowane dokumenty urzędowe. |
||||||||||||||||||||||
|
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów |
|||||||||||||||||||||||
|
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2 |
Dowód |
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu |
|||||||||||||||||||||
|
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków |
|||||||||||||||||||||||
|
Lp. |
Zarzut |
||||||||||||||||||||||
|
3.1. |
Obrońca zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, a polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że oskarżony dopuścił do eksploatowania podestu roboczego podwieszanego przy przybudówce budynku głównego, który nie posiadał poręczy ochronnej umieszczonej na wysokości 1,1 m oraz poręczy pośredniej umieszczonej w wolnej przestrzeni między podestem, a poręczą umieszczoną na wysokości 1,1 m oraz podestu roboczego podwieszanego po prawej stronie narożnika przybudówki, który nie posiadał poręczy pośredniej umieszczonej w wolnej przestrzeni pomiędzy podestem a poręczą umieszczoną na wysokości 1,1 m, w sytuacji gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynikają powyższe okoliczności, zaś z wyjaśnień oskarżonego, a także zeznań pokrzywdzonego A. N. złożonych w postępowaniu przygotowawczym wynika, iż powyższe elementy konstrukcyjne rusztowania były w trakcie prac zamontowane, a ponadto co pominął Sąd w ustaleniach faktycznych to fakt iż, wskazane poręcze znajdowały się już na ziemi wraz z pozostałymi elementami uszkodzonego rusztowania, co nie znalazło odzwierciedlenia w opinii biegłego - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść, a polegający na przyjęciu, iż oskarżony dopuścił do wykonywania prac budowlanych na wysokości P. M. (1) oraz osobę zatrudnioną na podstawie umowy cywilnoprawnej S. N.bez stosowania przez nich środków ochrony indywidualnej zabezpieczających przed upadkiem z wysokości - szelek zabezpieczających, w sytuacji gdy z wyjaśnień oskarżonego i zeznań pokrzywdzonego P. M. wynika, iż pokrzywdzony ten miał wyraźny zakaz wchodzenia na rusztowanie wydany przez oskarżonego, a jego obecność miała zorientować go co do zakresu prac jakie będą go czekały w przyszłości po szkoleniu bhp i zawarciu umowy. Natomiast S. G. (1) podjął decyzję o nie zakładaniu szelek bezpieczeństwa gdy oskarżony opuścił miejsce wykonywanych prac, mimo, co wynika z wyjaśnień oskarżonego, a także zeznań pokrzywdzonego P. M. jak również pracowników obecnych przy pracach porządkowych, a świadków w sprawie wszyscy pracujący na wysokości mieli obowiązek zakładania szelek asekuracyjnych, które przyjęli na stan i na tę okoliczność podpisali stosowne oświadczenie w dniu 10.09.2023 r. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mających wpływ na jego treść polegający na nieuzasadnionym ustaleniu, że oskarżony dopuścił do eksploatowania przez pracowników rusztowania systemowego jak i podwieszonych podestów roboczych bez odbioru technicznego, w sytuacji gdy oskarżony posiada stosowne uprawnienia do wykonywania rusztowań jak również uprawnienia do dokonywania odbiorów technicznych takich rusztowań, a nadto wskazać należy że przyczyną zaistniałego zdarzenia nie była wada konstrukcji rusztowania lecz nie przestrzeganie przez pokrzywdzonych poleceń oskarżonego odnośnie P. M. zakazu wejścia na rusztowanie w trakcie trwających prac. - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia mający wpływ na jego treść a polegający na przyjęciu iż oskarżony dopuścił pokrzywdzonych do wykonywania prac remontowych bez zapoznania z instrukcją bezpiecznego wykonywania prac na budowie, a pracownika P. M., jak również pozostałych pracowników, a świadków przesłuchanych w sprawie wynika, że wszyscy pracownicy byli przeszkoleni i zapoznani z instrukcją bezpiecznego wykonywania prac remontowych na budowie, zaś pokrzywdzony P. M. miał przeprowadzone wstępne szkolenie przez oskarżonego z informacją, że szczegółowe szkolenie BHP przejdzie po wykonaniu badań lekarskich i podpisaniu umowy o pracę, a także po zapoznaniu się z charakterem wykonywanej pracy. Natomiast S. G. (1) odbywał cykliczne szkolenia udokumentowane stosownymi zaświadczeniami, które bezpodstawnie kwestionował, co bezkrytycznie przyjmował Sąd I instancji, a dodatkowo jako osoba mająca ponad 30 letnie doświadczenie w pracach dekarskich, jego szkolenia musiały być li tylko formalnością, która nie może być podstawą stawianego oskarżonemu zarzutu w tym zakresie - wyłącznie z ostrożności procesowej zarzut rażącej niewspółmierności orzeczonych względem oskarżonego kary pozbawienia wolności, a także zasądzonego na rzecz pokrzywdzonych zadośćuczynienia w kwotach odpowiednio 10000 i 50000, a także środka karnego w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w budownictwie związanej z prowadzeniem i kierowaniem pracami budowlanymi na okres 3 lat. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
|||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny |
|||||||||||||||||||||||
|
Apelacja okazała się zasadna w niewielkim zakresie, co jednakże skutkowało zmianą zaskarżonego wyroku. Sąd odwoławczy po zapoznaniu się z pisemnymi motywami rozstrzygnięcia oraz argumentacją przedstawioną we wniesionym środku odwoławczym za częściowo słuszny uznał zarzut błędu w ustaleniach faktycznych tyczący braku poręczy ochronnych. Nie ulega wątpliwości, że F. M. był osobą odpowiedzialną za przestrzeganie zasad, które gwarantowały bezpieczne i zgodne z przepisami wykonywanie prac budowlano – remontowych przez osoby zatrudnione w firmie (...) z siedzibą w J.. Okoliczność powyższa nie jest przez nikogo kwestionowana. Ustalenia i wykazania wymagał natomiast to, czy oskarżony, sprawując nadzór nad wykonaniem prac remontowo – budowlanych, w tym na rusztowaniu, wypełnił wszystkie ciążące na nim obowiązki, poprzedzające dopuszczenie pracowników do tych prac, biorąc pod uwagę to, co zarzucił oskarżonemu rzecznik oskarżenia. Przeprowadzona w ramach kontroli instancyjnej ponowna analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, że Sąd I instancji pomimo, że - co do zasady - dokonał prawidłowej oceny prawnej zachowania oskarżonego pod kątem zarzucanego mu czy czynu, to jednak nie ustrzegł się błędu w zakresie oceny materiału dowodowego, skutkiem czego było przyjęcie za aktem oskarżenia, iż naruszenie przez oskarżonego obowiązków wynikających z nie przestrzegania zasad bezpieczeństwa i higieny pracy obejmowało także dopuszczenie do eksploatacji podestu roboczego podwieszanego przy przybudówce budynku głównego bez poręczy ochronnej i bez poręczy pośredniej oraz podestu podwieszanego po prawej stronie narożnika przybudówki bez poręczy pośredniej. Nie wskazał bowiem Sąd meriti w oparciu o jakie dowody, iż przedmiotowe podesty nie posiadały poręczy ochronnych i pośrednich, wręcz przeciwnie, zeznania nawet S. N., wskazują, iż takie poręcze były („z tego co pamiętam barierki były zapięte”– k. 72v), lecz z nieustalonych przyczyn, nie uchroniły pokrzywdzonych przed upadkiem z wysokości. Nikt postronny nie widział momentu upadku, przybyli na miejsce zdarzenia funkcjonariusze sporządzili protokół oględzin miejsca wypadku oraz wykonali zdjęcia (k.2- 3 i 4), jak też „rozpytali” obecnych na miejscu wypadku. Żadna z obecnych wówczas osób, nie wypowiadała się na temat barierek/poręczy, które miał zabezpieczać pracujących na ostatnim podeście. Tym samym powinnością Sąd a quo było wnikliwe przeanalizowanie zgromadzonych dowodów, przesłuchanie świadków (w tym pokrzywdzonych) odnośnie tego, czy poręcze były zamontowane oraz w jaki sposób i co się z nimi stało po zdarzeniu. Materiał fotograficzny wskazuje, że na pozostałej części rusztowania, w górnej jego części, barierki ochronne oraz tzw. pośrednie, były zamontowane. W sytuacji, kiedy takich nie ma innych dowodów, nie ma także racjonalnego powodu, by kwestionować twierdzenia S. N., czy H. I. (1), którzy zeznali, że na górnych podestach „barierki” były. Opisywali także w jaki sposób postępowali w czasie pracy na rusztowaniu („barierka przy windzie była zamknięta, jeżeli nikt z niej nie korzystał” – H. I., k. 265). Nie ma innych źródeł dowodowych, by można było kategorycznie ustalić, czy w miejscu, z którego pokrzywdzeni spadli, poręcze były zamontowane, czy też ich nie było. Nie ma więc podstaw, by kwestionować twierdzenia oskarżonego z rozprawy odwoławczej, że poręcze były zamontowane, a po wypadku znalazły się na ziemi (miał je zdjąć, żeby nie zagrażały bezpieczeństwu osób będących na ziemi). Zauważyć trzeba i to, że na zdjęciach, wykonanych podczas oględzin, widoczne są leżące metalowe „rurki” takie, z jakich wykonane było pozostałe rusztowanie (k. 4 zdjęcie nr IMG 003). Skoro nie wskazał Sąd orzekający podstaw, które uprawniały do ustalenia, że oskarżony nie zamontował poręczy ochronnych oraz pośrednich przy podestach przybudówki budynku głównego i narożnika prawego, choć był do tego zobligowany, a przekonuje o tym treść pisemnych motywów, to w tym zakresie zgodzić się należało z apelującym obrońcą, że doszło do błędnych ustaleń faktycznych. Wydanie słusznego w zasadniczej mierze rozstrzygnięcia wymagało zatem weryfikacji. W tym też przypadku, będącym przedmiotem niniejszego postępowania i obejmującym występek z art. 220 k.k. konieczne było ustalenie jakich obowiązków w zakresie zasad higieny pracy i zasad bezpieczeństwa nie dopełnił F. M., który z racji udzielonego mu pełnomocnictwa w dniu 02 kwietnia 2024r. sprawował nadzór nad wykonywanymi pracami budowlano – remontowymi w miejscu, w którym doszło do wypadku. Wydanie opinii przez biegłego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy – R. X. (k.154 – 175) nie zwalniało Sądu rejonowego od obowiązku zweryfikowania stwierdzanych przez biegłego uchybień przepisom regulującym bezpieczeństwo i higienę pracy w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody. Opinia ta podlegała bowiem ocenie, jak każdy inny dowód. Z lektury uzasadnienia oraz treści samej opinii wynika, że Sąd I instancji nie wywiązał się z tego obowiązku w należytym stopniu. Konsekwencją tego było powyższe stwierdzenie, jak też uznanie przez Sąd odwoławczy, że obrona zasadnie zanegowała ustalenie, że oskarżony dopuścił do eksploatowania podestu roboczego podwieszanego przy przybudówce budynku głównego, który nie posiadał obręczy ochronnej umieszonej na wysokości 1,1 m oraz poręczy pośredniej umieszczonej w wolnej przestrzeni pomiędzy podestem a poręczą umieszczoną na wysokości 1,1 m oraz podestu roboczego podwieszanego po prawej stronie narożnika przybudówki, który nie posiadał poręczy pośredniej umieszczonej w wolnej przestrzeni pomiędzy podestem a poręczą umieszczoną na wysokości 1,1 metra. Odmiennie ocenić należało pozostałe podniesione zarzuty, tyczące błędów w ustaleniach faktycznych, które w efekcie miałyby ekskulpować F. M.. W świetle zgromadzonych dowodów, ocenionych zgodnie z zasadami logicznego rozumowania, wiedzy oraz doświadczenia życiowego należało uznać je za bezpodstawne. Ustalenia odnoszące się do pozostałych naruszeń zasad bezpieczeństwa, a dotyczące tego, jakiego rodzaju prace pokrzywdzeni mogli wykonywać oraz jakim sprzętem indywidualnego zabezpieczenia wówczas dysponowali, jak też, czy rusztowanie mogło być użytkowane (przeszło odbiór techniczny), są oczywiście prawidłowe i jako takich skarżący nie mógł ich skutecznie podważyć. Przekonuje o tym uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w którym Sąd a quo rzeczowo wskazał podstawy swego wnioskowania, które znajdują oparcie we właściwie dokonanej ocenie poszczególnych dowodów, które do takiego wnioskowania uprawniły. Wskazuje zatem Sąd ad quem, że ocena tej części ustaleń faktycznych nie wykazywała ani błędów natury faktycznej (niezgodności z treścią dowodów), ani logicznej (błędności rozumowania i wnioskowania). Nie była też sprzeczna z zasadami doświadczenia życiowego lub wskazaniami wiedzy. Na zmianę stanowiska w tym zakresie nie mogły wpłynąć wskazane w apelacji argumenty, które w kontekście wymowy powołanych przez Sąd orzekający dowodów, okazały się niezasadne. I tak: Myli się obrońca twierdząc, że oskarżanemu nie można zarzucić tego, że dopuścił do pracy na wysokościach pokrzywdzonych P. M. (1) oraz S. N.bez stosowania przez nich środków ochrony indywidulanej – szelek bezpieczeństwa. W Przede wszystkim zauważyć, że brak formalnego zatrudnienia P. M. (1), nie zwalniał oskarżonego z obowiązku zapewnienia mu bezpiecznych warunków pracy, do której w istocie pokrzywdzony został dopuszczony. O tym, że P. M. (1) pozostał na terenie budowy właśnie w tym celu, by podjął pracę, przekonują jego depozycje, w których z jednej strony ewidentnie starał się jak najmniej obciążyć oskarżonego, z drugiej jednakże strony potwierdzał, że oskarżony nakazał mu pozostanie w tym miejscu, po to, by m.in. „skupił się na porządkach i pomocy dwóm pozostałym pracownikom” (k. 45). Ponadto wbrew twierdzeniom apelującego z zeznań P. M. (1) nie wynika, aby oskarżony zabronił wyżej wymienionemu wchodzenia na rusztowania. Pokrzywdzony w postępowaniu przygotowawczym kategorycznie zeznał, że oskarżony, przed wyjazdem, przekazał mu, aby ten nie dotykał narzędzi budowlanych, jak np. piła, natomiast, w sytuacji kiedy oskarżony polecił mu, aby skupił się na porządkach i pomocy dwóm pozostałym pracownikom, to nie zaskakuje, że pokrzywdzony, pozostawiany na placu budowy, poproszony przez S. G. (1) (zatem przez tego, komu miał pomagać), aby podał mu drut i wiadro, wypełnił jego polecenie. Taki przebieg wydarzeń jest logiczny i nie ma podstaw, by negować wiarygodność P. M. (1). Skoro tak, to jedynie uprawniony jest wniosek, że oskarżony dopuścił pokrzywdzonego do pracy, choć miał świadomość tego, że pracownik nie powinien być do pracy dopuszczony właśnie z uwagi na wymogi BHP. Nie odbył bowiem stosownego przeszkolenia, a więc nie miał także świadomości ryzyka wiążącego się z pracami wykonywanymi w tym miejscu. Oskarżany, wyjadając P. M. (1) polecenie wykonania pracy, w ogóle nie uprzedził go o ryzyku łączącym się z pracą na wysokościach, choć w miejscu w którym ten przebywał, prace takie były wykonywane. Nie zapewnił mu także żadnych środków ochrony indywidulanej, które chroniłyby go przed ewentualnym upadkiem z wysokości. Na podstawie zeznań pokrzywdzonego trudno w ogóle przyjąć, że miał on świadomość tego, że w miejscu, którym przebywa ma obowiązek używania jakichkolwiek środków ochrony indywidulanej, skoro przed Sądem twierdził, że nie pamięta, aby oskarżony informował go o środkach zabezpieczających typu kask czy uprząż, a pozostali pracownicy takich środków nie używali. Nie ma też racji obrońca twierdząc, że niezałożenie szelek przez S. G. (1) w dniu zdarzenia stanowiło swoisty eksces pokrzywdzonego, a tym samym by była to okoliczność wyłączająca odpowiedzialność oskarżonego w tym zakresie. Sam fakt posiadania na wyposażeniu firmy środków ochrony indywidualnej, nie zwalniał oskarżonego z obowiązku dopilnowania, aby pracownicy ze sprzętu tego korzystali. Zawłaszcza w sytuacji zlecenia pracownikowi wykonywania prac przy montowaniu rynien, które łączyło się z koniecznością wykonywania ich na wysokości. Sąd odwoławczy nie ma bowiem wątpliwości, że tak, jak zeznał S. G. (1), to oskarżony polecił mu, by wszedł na rusztowanie i montował rynny („poszedłem na górę i robiłem, co mi F. kazał” - k. 72). Jak zeznał S. G. (1) nawet nie wiedział, czy szelki zabezpieczające były tego dnia w samochodzie, a na rusztowanie wszedł tego dnia dopiero po tym, kiedy dostał polecenie od oskarżonego. Chybiony przy tym jest argument obrony, że to S. (...), z racji swego doświadczenia jako dekarz, winien był pamiętać o szelkach bezpieczeństwa. Skoro F. M. nadzorował prace, w tym te prowadzone na wysokim rusztowaniu, sam wskazywał kto i jakiego rodzaju prace ma rusztowaniu wykonać, to także jego obowiązkiem było każdorazowo dopilnowanie (w tym i poinstruowanie) takiego pracownika, by pracę wykonał z użyciem zabezpieczeń indywidualnych. Dopuszczenie do pracy bez takich środków ochronny indywidualnej stanowi niedopełnienie obowiązku z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy przez oskarżonego jako osoby nadzorującej (vide § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2023 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowalnych). Nie była to więc samowolna, nieuzgodniona z oskarżonym, decyzja pracownika, lecz praca wskazana przez niego jako osobę nadzorującą wykonanie prac na wysokości i odpowiedzialną za nie. Zebrane dowody, ocenione zgodnie z zasadami wiedzy, logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, uprawniają również do wniosku, że S. G. (1) nie odbył stosownych szkoleń, które uprawniały do prac na tzw. wysokościach, zaś te, przedłożone przez oskarżonego powstały post factum, na potrzeby niniejszego postępowania karnego. Przekonuje o tym analiza nie tylko zeznań S. G. (1), poczyniona w powiązaniu z dokumentami z (...) X., zgodnie z którymi, miał być zatrudniony w warsztacie ogrodniczo – porządkowym (k. 30 i 34 - 35) i w związku tym przeszedł szkolenie z zakresu BHP odpowiednie do wykonywania pracy w warsztacie oraz ogrodniczo – porządkowych (k. 32 - 33), ale i tego, co wynika, z protokołu kontroli Państwowej Inspekcji Pracy, przeprowadzonej 3-4 kwietnia 2024r., 31 maja 2024r. i 19 czerwca 2024r. (k. 119 – 125). Zauważa bowiem Sąd ad quem, że nie przekonują wyjaśnienia F. M., iż dokumenty potwierdzające odbycie szkoleń własnych i przez S. G. (1) przedkładał sukcesywnie, tj. „chcąc dostarczyć wszystkie dokumenty złożył to, co miał pod ręką w teczce, a potem przeglądając, dalsze dokumenty” (k.392). Skoro kontrola Państwowej Inspekcji Pracy trwała przez 3 miesiące, wręcz nieprawdopodobne jest, by oskarżony tak ważne dokumenty, potwierdzające odbycie szkoleń w dziedzinie BHP dla pracodawców i osób kierujących pracownikami (zaświadczenie nr (...) z 20.09.2022r.) oraz kartę szkolenia wstępnego w dziedzinie BHP S. G. (1) na stanowisku robotnika ogólnobudowlanego z 6 lutego 2024roku oaz kartę oceny ryzyka zawodowego z 3 lutego 2024 roku S. G. (1) dot. m.in. prac na wysokości (k. 56) „odnalazł” dopiero w toku postępowania karnego. Z protokołu kontroli PIP wynika bowiem, że inspektorowi nie przedłożono, nawet informacyjnie, dokumentów, które potwierdzałyby odbycie takich szkoleń przez samego oskarżonego, jak też przez S. G. (1) (k. 120v i 277v), co wprost wynika z ustaleń inspektora. Co istotne F. M. inspektorowi przedłożył jako ostatni dokument swojego szkolenia z zakresu BHP dla pracodawców lub osób kierujących pracownikami zaświadczenie z 2016 roku wydane przez (...) (k. 119v). Trudno uwierzyć, że w tych okolicznościach, tak istotne dokumenty, nie zostałyby przedstawione kontrolującemu. Kiedy uwzględni się te wątpliwości co do czasu powstania dokumentów (nie negując nawet tego, że S. G. (1) podpisał kartę oceny ryzyka i szkolenia z zakresu bhp na stanowisko pracownika ogólnobudowlanego) to nie mogły one wskazywać tak, jak to przedstawił w apelacji obrońca, że S. G. (1) odbył szkolenia i otrzymał kartę oceny ryzyka zawodowego, a także, iż to oskarżony był osobą uprawnioną do przeprowadzenia szkoleń. Wskazuje Sąd odwoławczy, że nieskuteczna jest próba przekonania o tym, że F. M. odbył „swoje” szkolenie we wrześniu 2023 roku, na co wskazuje pieczątka, zgodnie z którą osobą wystawiająca, zaktualizowała swoje uprawnienia w 2023 roku, a daty roczne wskazane w zaświadczeniu to „omyłka” pisarska (vide zeznania P. F. (2), k. 316v), zważywszy, że przeprowadzająca je nie dysponowała żadnymi potwierdzeniami przeprowadzenia takiego szkolenia (k.322). Umieszczenie pod zaświadczeniem wskazującym na odbycie przez oskarżonego szkolenia w okresie od 12 - 20.09.2022r., oznaczonym numerem (...) i datowanym na dzień 20.09.2022r., a potwierdzonym pieczątką z numerem aktualizacji uprawnień osoby przeprowadzanej to szkolenie na 2023r. wskazuje wyraźnie na to, że dokument te powstał w późniejszym czasie. Zgodzić należało się z Sądem I instancji, że nie mogło to być przypadkowe, ani też wynikać z omyłek pisarskich, tak jak twierdziła sporządzająca ten dokument P. F. (1). Istotny jest także fakt, iż dokument ten został złożony dopiero na późniejszym etapie postępowania, co dodatkowo przekonuje, że do jego sporządzenia doszło w późniejszym czasie, co powiązać i ocenić należy z linią obrony oskarżonego i niespójnymi w tym zakresie relacjami P. F. (2) i H. I. (1) odnośnie tego kto przeprowadzał szkolenia i kto był do tego uprawniony. Gdyby oskarżony istotnie był w posiadaniu tego dokumentu złożyłby go zaraz po zdarzeniu, tym bardziej, że ma on ścisły związek z kartą szkolenia S. N.. To bowiem oskarżony miał 6 lutego 2024 roku przeprowadzić instruktaż stanowiskowy pokrzywdzonego na stanowisko pracy robotnika ogólnobudowlanego, zaś kartę oceny ryzyka zawodowego miała sporządzić technik BHP P. F. (1). Gdyby oprzeć się na przedłożonym w toku kontroli PIP zaświadczeniu z 2016 roku, to uprawnienie do przeprowadzenia szkoleń oskarżony utraciłby w 2021 roku (jest to bowiem szkolenie okresowe, które musi być powtarzane co 5 lat, by zaświadczenia zachowało ważność vide §6 i §15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bhp). Tymczasem F. M., podczas pierwszego przesłuchania w charakterze świadka przedłożył wyłącznie dokumenty z (...) X., potwierdzające uczestnictwo S. G. (2) w Programie Zatrudnienia Socjalnego i zakwalifikowanie go do warsztatu ogrodniczo – porządkowego oraz o odbyciu w tym zakresie szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy i zawartego, pomiędzy (...) Gminy X. a firmą (...), ul. (...), (...) – (...) J., porozumienia obejmującego udział S. G. (1) w pracach remontowo porządkowych. Powyższe przekonuje, że wszystkie powołane w apelacji dokumenty, mające potwierdzać fakt odbycia przez S. G. (1) szkolenia w zakresie BHP zostały sporządzone po zdarzeniu, a szkolenie takie nigdy nie miały miejsca. Do wniosku takiego uprawniają nie tylko zeznania pokrzywdzonego S. N., który twierdził, że szkoleń w zakresu BHP prowadzonych przez oskarżonego nie przechodził, ale także wewnętrznie sprzeczne w tym zakresie zeznania świadków, tj. P. F. (2) i H. I. (1). Każda z tych osób odmiennie, w tym także inaczej aniżeli oskarżony, opisała okoliczności w jakich odbywały się szkolenia z zakresu BHP. P. F. (1) twierdziła, że to ona przeprowadzała u oskarżonego szkolenia BHP okresowe i wstępne (k. 316v), co miałoby potwierdzać wydanie karty oceny ryzyka stanowiskowego w dniu 3 lutego 2024r. Z kolei H. I. (2) twierdził, że szkolenia prowadzone były przez mężczyznę („zbieraliśmy my się grupą był pan, który powadził szkolenia, tłumaczył jak powinniśmy się zachowywać” - k. 265), trudno uwierzyć, że nie rozpoznałby i nie wskazał go oskarżonego, jako osoby szkolącej. Sąd odwoławczy zauważa przy tym, że sam fakt złożenia podpisu przez S. N.na obu wskazanych wyżej dokumentach nie mógł dowodzić tego, że szkolenia te istotnie miały miejsce. Z zeznań pokrzywdzonego wynika, że po wypadku podpisywał w szpitalu „jakieś dokumenty”, które dostarczał mu oskarżony (k.335v). Nie można zatem wykluczyć, że wśród nich były przedłożone w późniejszym czasie dokumenty dotyczące odbytych szkoleń. Nie ma też racji obrońca twierdząc, że Sąd I instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych przyjmując, że oskarżony dopuścił do eksploatacji rusztowanie systemowe, w tym podwieszone podesty roboczych bez odbioru technicznego. Owszem oskarżony, jak wynika z przedłożonych w toku postępowania dokumentów posiadał książkę operatora nr (...) wydaną przez Instytut (...) w zakresie montażu i demontażu rusztowania budowlano - montażowego metalowego z dnia 26.02.202r.(k. 16), lecz nie jest to równoznaczne z tym, iż jest on osobą uprawnioną do odbioru technicznego takiego rusztowania. Posiadany przez oskarżonego dokument uprawniał jedynie do montażu/demontażu rusztowań, lecz nie do odbioru, do czego obliguje § 110 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2023r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowalnych. Z przepisu tego, na co wskazał w swej opinii biegłego R. X., wynika, że użytkowanie rusztowania jest dopuszczalne po dokonaniu jego odbioru przez kierownika budowy lub uprawniona osobę (czyli legitymującą się uprawieniami do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, w specjalności konstrukcyjno – budowlanej). Oskarżony dokumentu potwierdzającego takie uprawnienia nie przedstawił, a nadto fakt odbioru nie został nigdzie udokumentowany. Nie uzasadnia odstąpienia od dokonania tej czynności deklarowane przez oskarżonego doświadczenie oraz to, że na „takiej małej budowie sam sobie jest kierownikiem i sam tam dokonał odbioru” (k. 391v- 393). Nawet gdyby przyjąć, że oskarżony „formalnie” dokonał takiego odbioru, winien był sporządzić stosowany protokół, potwierdzający kto i kiedy montował rusztowanie, kto i kiedy odbioru dokonał, jak też datę przekazania rusztowania od użytkowania i datę kolejnego przeglądu rusztowania (§110 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 roku w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowalnych i §127 tego rozporządzenia). W świetle powyższych okoliczności Sąd odwoławczy nie miał wątpliwości, że oskarżony, jako osoba sprawująca nadzór na wykonywanymi pracami budowlanymi, zaniedbał obowiązki z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy. Dopuszczenie P. M. (1) oraz S. N.do pracy bez odpowiedniego szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy było nie tylko wyrazem skrajnej nieodpowiedzialności, ale także stanowiło ewidentne naruszenie przepisu art. 237 ( 3 )Kodeksu pracy, który reguluje kwestie dotyczące szkoleń w zakresie BHP. Zgodnie z tym przepisem nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (§ 1). Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie. Oskarżony nie zapewnił również pokrzywdzonym odpowiednich warunków do wykonywania prac prowadzonych przy robotach budowlanych. Powierzając pokrzywdzonym zlecone im prace nie zadbał i nie dopilnował tego, aby posiadali oni środki ochrony indywidulanej. Twierdzenie oskarżonego, że S. G. (1) pobrał szelki bezpieczeństwa i kask i to potwierdził, tj. pokwitował” (k. 391v), zatem to, że ich nie ubrał i nie używał, będąc na rusztowaniu, to tylko jego decyzja, nie znajduje uzasadnienia. Wskazać wypada na obowiązujące oskarżonego, jako odpowiedzialnego za bezpieczeństwo i higienę pracy regulacje rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 roku w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, które należy przyjąć, że znał, skoro przedstawił w toku tego postepowania kartę oceny ryzyka zawodowego, którą miała wystawić P. F. (1) dla S. N.. Zgodnie z §39 § 81 ust. 1 tego rozporządzenia to pracodawca zobowiązany jest zapewnić pracownikom bezpieczeństwo i higienę pracy, w szczególności przez zapobieganie zagrożeniom związanym z wykonywaną pracą, właściwą organizację pracy, stosowanie koniecznych środków profilaktycznych oraz informowanie i szkolenie pracowników, tym bardziej, że prace na wysokości uznane zostały za niebezpieczne w rozumieniu wskazanego rozporządzenia. Stąd też wskazanie, że prace na wysokości powinny być organizowane i wykonywane w sposób niezmuszający pracownika do wychylania się poza poręcz balustrady lub obrys urządzenia, na którym stoi (vide § 105, §107 §109), a pracodawca ma zapewnić odpowiednie środki zabezpieczające, w tym przypadku szelki bezpieczeństwa. Kwestie tyczące wyposażenia pracownika w środki ochrony indywidualnej również reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2023r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowalnych, przede wszystkim § 6 ust. 2 nakazujący stosowanie środków ochrony indywidulanej, w szczególnie szelek bezpieczeństwa przy stanowiskach pracy na wysokościach w przypadkach, kiedy nie ma możliwości stosowania środków ochrony zbiorowej. Skoro oskarżony dopuścił do eksplantacji rusztowanie systemowe, jak i podwieszone podesty, bez odbioru technicznego, co naruszało § 110 wskazanego już wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2023r., jak też nakazując S. G. (1) wykonanie prac na ostatniej kondygnacji takiego rusztowania (na pomoście), który nie przeszedł stosownego przeszkolenia (czym innym jest tzw. doświadczenie związane z tym, że ktoś już wcześnie wykonywał nawet podobną pracę, a czym innym spełnienie wymogów w zakresie stosownego przeszkolenia i danej osoby w zakresie bhp związanego z danymi stanowiskiem pracy) nie przypominając mu nawet o konieczności użycia szelek i kasku, to – niezależnie od tego, czy były zamontowane poręcze ochronne i pośrednie – nie dopełnił obowiązku ciążącego na nim jako na osobie sprawującej nadzór nad wykonywaniami pracami budowlanymi, narażając S. G. (1) i P. M. (2) (który nie miał żadnego doświadczenia i przeszkolenia) na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia, w konsekwencji czego do wypadku i obaj spadli z rusztowania. Na marginesie wskazać można i to, że o tym, że konstrukcja rusztowania była wadliwa przekonuje choćby to, że zamontowane przez oskarżonego poręcze spadły (czy nie wytrzymały ciężaru i zwisały w sposób zagrażający bezpieczeństwu osób poniżej, jak to wyjaśnił sam F. M.) i nie zapobiegły upadkowi pokrzywdzonych (a co najmniej S. G. (1)), z tego też powodu oskarżonemu przypisać należało i nieumyślne spowodowanie obrażeń ciała pokrzywdzonych, których w innym przypadku by nie odnieśli. Wobec powyższego Sąd odwoławczy uznał, że dokonane w sprawie ustalenia faktyczne odnoszące się do oceny zachowania oskarżonego pod kątem zarzucanego mu czynu w znacznej mierze były prawidłowe, co wbrew twierdzeniom apelującego nie mogło prowadzić do uniewinnienia oskarżonego. Wyrok wymagał zmiany w zakresie opisu czynu, poprzez wyeliminowanie braku poręczy ochronnych na podestach przy przybudówce. Sąd odwoławczy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznał zatem oskarżonego F. M. za winnego czynu z art. 220 § 1 k.k. i art. 160 § 1 k.k. i art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 157 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k. polegającego na tym, że w dniu 02 kwietnia 2024r w J. woj. (...), będąc osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy w przedsiębiorstwie (...) zs. w J., jako pełnomocnik właściciela N. M., nie dopełnił wynikających z tego tytułu obowiązków, sprawując nadzór nad wykonywanymi pracami budowlanymi przez pracowników w ten sposób, że dopuścił do eksploatacji rusztowanie systemowe wraz z podestem roboczym podwieszanym przy przybudówce budynku głównego oraz podestem roboczym podwieszanym po prawej stronie narożnika przybudówki, które nie posiadały odbioru technicznego i dopuścił do wykonywania na tych podestach prac budowlanych na wysokości przez pracownika P. M. (1) oraz osoby zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej - S. N.bez stosowania przez nich środków ochrony indywidualnej zabezpieczających przed upadkiem z wysokości - szelek bezpieczeństwa, a ponadto dopuścił ww. osoby do wykonywania prac remontowych bez zapoznania ich z instrukcją bezpiecznego wykonywania prac na budowie, a pracownika P. M. (1) nadto bez przeszkolenia w zakresie BHP w ramach instruktażu stanowiskowego, przez co naraził te osoby na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia wskutek czego, w wyniku upadku wykonujących prace na budowie z wysokości około 10 metrów na ziemię nieumyślnie spowodował: - u S. N.powstanie uszkodzeń ciała w postaci złamania prawego wyrostka kolczystego i łuku tylnego kręgu piersiowego Th 12, wybuchowego złamania trzonu kręgu lędźwiowego LI wraz z wyrostkami poprzecznymi, złamania kości krzyżowej na poziomie S3/S4 z krwiakiem w okolicy przedkrzyżowej, odmy opłucnowej prawostronnej, złamania żebra I i VII po stronie prawej, złamania żebra I-II, IV, IX-XII po stronie lewej, stłuczenia nerwu łokciowego lewego w okolicy nadgarstka, złamania końca dalszego kości promieniowej lewej, obrzęku tkanek miękkich ręki lewej oraz niedowładu kończyn dolnych, które to obrażenia ciała stanowiły ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu w rozumieniu art. 156 § 1pkt 2 k.k., - u P. M. (1) powstanie obrażeń ciała w postaci złamania przedniego odcinka żeber V, VI, VII i VIII po stronie lewej, złamania przednio-górnej krawędzi trzonu kręgu lędźwiowego L2, złamania górnej blaszki granicznej trzonu kręgu lędźwiowego L3 oraz przednio-górnej krawędzi trzonu oraz stłuczenia tkanek miękkich w obrębie stawu kolanowego lewego z krwiakiem w stawie, które to obrażenia naruszyły czynności narządu jego ciała na czas dłuższy niż 7 dni w rozumieniu art. 157§1 k.k. Wyeliminowanie z opisu czynu najcięższego naruszenia zasad bezpieczeństwa skutkować musiało zmianą wyroku w zakresie orzeczonej kary, poprzez jej obniżenia. Odpadła bowiem jedna z istotnych przesłanek obciążających oskarżonego, które wpływała na ocenę stopnia społecznej szkodliwości jego czynu oraz zawiniania. W tej sytuacji Sąd odwoławczy uznał, że biorąc pod uwagę okoliczności wskazane przez Sąd orzekający (k. 348 - 348v) kara 7 miesięcy pozbawienia wolności spełni dyrektywy kary sprawiedliwej określone w art. 53 k.k. i będzie adekwatna do zawinienia i społecznej szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu. Jednocześnie uznano, że zastosowanie środka probacji, w postaci warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary na okres jednego roku będzie wystarczające do zweryfikowania trafności postawionej prognozy kryminologicznej. Wskazane w uzasadnieniu przesłanki warunkowego zawieszania wykonania kary zasadniczej (k. 349v) uznać bowiem należy za trafne. Sąd ad quem, ponownie analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pod kątem uchybień jakich dopuścił się oskarżony w zakresie ciążących na nim obowiązków dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, a także mając na uwadze jego sytuację osobistą i rodzinną oraz posiadane wykształcenie i nałożony obowiązek zadośćuczynienia za krzywdy doznane przez pokrzywdzonych (pkt IV zaskarżonego wyroku) uznał, że orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w budownictwie związanej z prowadzeniem i kierowaniem pracami budowlanymi byłoby zbyt restrykcyjne. Orzeczenie tego środka karnego w istocie pozbawiałaby oskarżonego jedynego źródła dochodu. Z tych też względów uchylono orzeczony przez Sąd I instancji zakaz, pozostawiając nałożony obowiązek zapłaty na rzecz pokrzywdzonych ustalonych kwot zadośćuczynienia. |
|||||||||||||||||||||||
|
Wniosek |
|||||||||||||||||||||||
|
Obrońca oskarżonego wniósł o: - zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu ewentualnie - w przypadku uznania winy oskarżonego w popełnieniu zarzucanego mu czynu wniósł o rozważenie możliwości warunkowego umorzenie postepowania karanego na okres próby wynoszący 2 lata, a także nie orzekanie środka karnego w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w budownictwie związanej z prowadzeniem i kierowaniem pracami budowalnymi na okres 3 lat. |
☐ zasadny ☒ częściowo zasadny ☐ niezasadny |
||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny. |
|||||||||||||||||||||||
|
Odpowiedzialność oskarżonego za zarzucany mu czyn z art. 220 § 1 k.k. i art. 160 § 1 k.k. i art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 157 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 §2 k.k. została udowodniona, w związku z tym brak było możliwości dokonania zmiany wyroku poprzez uniewinnienie F. M.. Wyrok wymagał jednakże korekty w zakresie opisu czynu, co skutkowało zmianą wyroku w zakresie orzeczonej mu kary, a także częściowo wpłynęło na decyzję Sądu odwoławczego o uchyleniu zastosowanego wobec oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w budownictwie związanej z prowadzeniem i kierowaniem pracami budowlanymi. Kwestie te zostały omówione powyżej, powielanie tożsamych w treści argumentów uznać należy za zbędne. Charakter czynu, a przede wszystkim skutek w postaci stwierdzonych u pokrzywdzonych obrażeń ciała, które były następstwem naruszenia przez oskarżonego obowiązków, które ciążyły na nim, jako osobie odpowiedzialnej za przestrzeganie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, wykluczał dokonanie zmiany wyroku poprzez warunkowe umorzenie postępowania karnego. Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, co w tej sprawie nie wystąpiło. Zarówno stopień społecznej szkodliwości czynu oskarżonego, jak i jego zawinienia plasują się znacznie powyżej poziomu, o jakim mowa w art. 66 §1k.k. |
|||||||||||||||||||||||
|
OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU |
|||||||||||||||||||||||
|
4.1. |
|||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności |
|||||||||||||||||||||||
|
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO |
|||||||||||||||||||||||
|
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||||||
|
5.1.1. |
Przedmiot utrzymania w mocy |
||||||||||||||||||||||
|
pkt IV - orzeczenie na podstawie art. 46 §1 k.k. zadośćuczynienia na rzecz S. G. (1) (50.000 złotych) i P. M. (1) (10.000 złotych); pkt V – orzeczenie o dowodach rzeczowych pkt VII – VII – orzeczenie o kosztach procesu |
|||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy |
|||||||||||||||||||||||
|
Z przyczyn wskazanych w sekcji 3.1 niniejszego uzasadnienia rozstrzygnięcie o sprawstwie i winie oskarżonego uznać należy za słuszne, dokonana zmiana jest tego rodzaju, iż nie podważa zasadności obciążania F. M. obowiązkiem zadośćuczynienia za krzywdy, których doznali pokrzywdzeni, wykonujący prace na rzecz oskarżonego i jego brata (na którego formalnie firma jest zarejestrowana), którzy w zmaksymalizować swe zyski narazili ich życie i zdrowie na niebezpieczeństwo, a oskarżony nie tylko nie zadbał o ich bezpieczeństwo, ale poprzez swoje zaniechania w zakresie zagwarantowania im właściwych warunków pracy, w tym poprzez dostarczenie właściwych środków bezpieczeństwa i przekazania ich do wykorzystania, spowodował stwierdzone obrażanie ciała, które skutkują nie tylko doraźnymi dolegliwościami, ale i rzutują na ich przyszłość. Postawa P. M. (1), który nie złożył wniosku o zasądzenie na jego rzecz stosownego zadośćuczynienia, nie stanowi o niedopuszczalności, czy niezasadności tego rozstrzygnięcia. Pozostałe rozstrzygnięcia tyczące dowodów rzeczowych i kosztów stanowią konsekwencję uznania sprawstwa i przypisania winy oraz wymierzenia oskarżonemu kary. |
|||||||||||||||||||||||
|
Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||||||
|
5.2.1. |
Przedmiot i zakres zmiany |
||||||||||||||||||||||
|
Sąd odwoławczy zmieniał zaskarżony wyrok w ten sposób, że: 1. uznał F. M. za winnego czynu z art. 220 §1 k.k. i art. 160 § 1 k.k. i art. 156 § 2 k.k. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 157 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. polegającego na tym, że w dniu 02 kwietnia 2024r w J. woj. (...), będąc osobą odpowiedzialną za bezpieczeństwo i higienę pracy w przedsiębiorstwie (...) zs. w J., jako pełnomocnik właściciela N. M., nie dopełnił wynikających z tego tytułu obowiązków, sprawując nadzór nad wykonywanymi pracami budowlanymi przez pracowników w ten sposób, że dopuścił do eksploatacji rusztowanie systemowe wraz z podestem roboczym podwieszanym przy przybudówce budynku głównego oraz podestem roboczym podwieszanym po prawej stronie narożnika przybudówki, które nie posiadały odbioru technicznego i dopuścił do wykonywania na tych podestach prac budowlanych na wysokości przez pracownika P. M. (1) oraz osoby zatrudnionej na podstawie umowy cywilnoprawnej - S. N.bez stosowania przez nich środków ochrony indywidualnej zabezpieczających przed upadkiem z wysokości - szelek bezpieczeństwa, a ponadto dopuścił ww. osoby do wykonywania prac remontowych bez zapoznania ich z instrukcją bezpiecznego wykonywania prac na budowie, a pracownika P. M. (1) nadto bez przeszkolenia w zakresie BHP w ramach instruktażu stanowiskowego, przez co naraził te osoby na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia wskutek czego, w wyniku upadku wykonujących prace na budowie z wysokości około 10 metrów na ziemię nieumyślnie spowodował: - u S. N.powstanie uszkodzeń ciała w postaci złamania prawego wyrostka kolczystego i łuku tylnego kręgu piersiowego Th 12, wybuchowego złamania trzonu kręgu lędźwiowego LI wraz z wyrostkami poprzecznymi, złamania kości krzyżowej na poziomie S3/S4 z krwiakiem w okolicy przedkrzyżowej, odmy opłucnowej prawostronnej, złamania żebra I i VII po stronie prawej, złamania żebra I-II, IV, IX-XII po stronie lewej, stłuczenia nerwu łokciowego lewego w okolicy nadgarstka, złamania końca dalszego kości promieniowej lewej, obrzęku tkanek miękkich ręki lewej oraz niedowładu kończyn dolnych, które to obrażenia ciała stanowiły ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci choroby realnie zagrażającej życiu w rozumieniu art. 156§1pkt 2 k.k., - - u P. M. (1) powstanie obrażeń ciała w postaci złamania przedniego odcinka żeber V,VI,VII i VIII po stronie lewej, złamania przednio-górnej krawędzi trzonu kręgu lędźwiowego L2, złamania górnej blaszki granicznej trzonu kręgu lędźwiowego L3 oraz przednio-górnej krawędzi trzonu oraz stłuczenia tkanek miękkich w obrębie stawu kolanowego lewego z krwiakiem w stawie, które to obrażenia naruszyły czynności narządu jego ciała na czas dłuższy niż 7 dni w rozumieniu art. 157§1 k.k. i za to na podstawie art. 220 §1 k.k. w zw. z art. 11 §3 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 7 miesięcy pozbawienia wolności, uchylając jednocześnie rozstrzygnięcie z punktu II dyspozycji; 2. na podstawie art. 69 §1 i 2 k.k. w zw. z art. 70 §1 k.k. warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 1 rok; 3. uchylił rozstrzygnięcie z punktu III jego dyspozycji oparte na zasadzie art. 41 § 2 k.k. |
|||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach zmiany |
|||||||||||||||||||||||
|
Szczegółowe powody zmiany wyroku w zakresie wskazanym wyżej zostały szczegółowo omówione w sekcji 3.1 uzasadnienia. |
|||||||||||||||||||||||
|
Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji |
|||||||||||||||||||||||
|
Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia |
|||||||||||||||||||||||
|
5.3.1.1.1. |
|||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||||||||||||||||||||||
|
5.3.1.2.1. |
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości |
||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||||||||||||||||||||||
|
5.3.1.3.1. |
Konieczność umorzenia postępowania |
||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia |
|||||||||||||||||||||||
|
5.3.1.4.1. |
|||||||||||||||||||||||
|
Zwięźle o powodach uchylenia |
|||||||||||||||||||||||
|
Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania |
|||||||||||||||||||||||
|
Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku |
|||||||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||||||||||||||||||||||
|
Koszty Procesu |
|||||||||||||||||||||||
|
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku |
Przytoczyć okoliczności |
||||||||||||||||||||||
|
pkt III i IV |
Zgodnie z wnioskiem obrońcy z urzędu zasądzono – mając na względzie § 17 ust. 2 pkt 4 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763 z późn. zm.) - od Skarbu Państwa na jego rzecz 1.033,20 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej oskarżonej w postępowaniu odwoławczym oraz udokumentowaną przedłożonym spisem kosztów (k. 380) kwotę 138 zł tytułem zwrotu uzasadnionych wydatków związanych z dojazdem do siedziby sądu. O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze rozstrzygnięto na podstawie art. 636 § 1 k.p.k., a w oparciu o przepis art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych wymierzono oskarżonemu opłatę w wysokości 180 zł. |
||||||||||||||||||||||
|
PODPIS |
|||||||||||||||||||||||
|
SSO Waldemar Majka SSO Agnieszka Połyniak SSO Adriana Skorupska |
|||||||||||||||||||||||
|
Granice zaskarżenia |
|||||
|
Kolejny numer załącznika |
1 |
||||
|
Podmiot wnoszący apelację |
Obrońca oskarżonego |
||||
|
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja |
Wyrok Sądu Rejonowego w Kłodzku z dnia 24 listopada 2025r. w sprawie sygn. akt II K 1322/24. |
||||
|
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia |
|||||
|
☒ na korzyść ☐ na niekorzyść |
☒ w całości |
||||
|
☐ w części |
☐co do winy |
||||
|
☐co do kary |
|||||
|
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia |
|||||
|
1.3.2. Podniesione zarzuty |
|||||
|
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji |
|||||
|
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu |
|||||
|
☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany |
|||||
|
☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia |
|||||
|
☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, |
|||||
|
☒art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka |
|||||
|
☐brak zarzutów |
|||||
|
1.4. Wnioski |
|||||
|
☐uchylenie |
☒zmiana |
||||