Wyrok z 28 kwietnia 2023, sygn. II C 761/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 kwietnia 2023 roku

Sąd Okręgowy Warszawa – Praga w Warszawie Wydział II Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: SSO Małgorzata Dubinowicz – Motyk

Protokolant: Aleksandra Ludwig

po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2023 roku na rozprawie

sprawy z powództwa M. B.

przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej (...) przy ul. (...) w W.

o ustalenie nieistnienia uchwał 4/2013 i 1/06/2014

I oddala powództwo;

II zasądza od powódki M. B. na rzecz pozwanej Wspólnoty Mieszkaniowej (...) przy ul. (...) w W. kwotę 377zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

Sygn. akt II C 761/21

UZASADNIENIE

W dniu 31 grudnia 2020 roku M. B. wniosła pozew przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. (...) w W., domagając się ustalenia nieistnienia uchwał nr 4/2013 z dnia 22 maja 2013 roku i 1/06/2014 z dnia 20 czerwca 2014 roku oraz zasądzenia kosztów procesu według norm przepisanych. Powódka wywodziła, że w/w uchwały nie zostały podjęte, ponieważ przy zliczaniu głosów uwzględniano udziały w nieruchomości wspólnej przysługujące poszczególnym właścicielom zgodnie z zapisami w księdze wieczystej, podczas gdy udziały te określone są nieprawidłowo i toczy się postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. (k.1-3v i 29)

Wspólnota Mieszkaniowa nieruchomości przy ul. (...) w W. domagała się oddalenia powództwa w całości i zasądzenia kosztów procesu w podwyższonej wysokości. Pozwana wywodziła, że sporne uchwały zapadły większością głosów, przy zliczaniu której uwzględniono treść wpisów w księgach wieczystych, a powódka dotychczas nie przedstawiła dowodu że udziały poszczególnych właścicieli w nieruchomości wspólnej są inne niż uwidocznione w księgach wieczystych. Nadto wskazywała, że powódka inicjując postępowanie nadużywa prawa, gdyż analogiczna sprawa została już rozstrzygnięta wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie sygn. V ACa 70/19, a celem powódki jest doprowadzenie do zawieszenia postępowania wytoczonego przez wspólnotę przeciwko M. B. o zapłatę kosztów zarządu nieruchomością wspólną. (k.40-46)

Stanowiska stron nie uległy zmianie do zamknięcia rozprawy. (e-protokół rozprawy z dnia 28 kwietnia 2023 roku)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Uchwałą nr 4/2013 z dnia 22 maja 2013 roku właściciele lokali tworzący Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. (...) w W. zobowiązali członków wspólnoty do dokonania jednorazowych wpłat na łączną sumę 30 000zł, proporcjonalnie do posiadanych udziałów w nieruchomości wspólnej (w tym powódka – 7161zł), celem sfinansowania remontu południowej ściany budynku.

Za uchwałą głosowali właściciele mający 64,85% udziałów w nieruchomości wspólnej, dla której prowadzona jest księga wieczysta (...), co ustalono na podstawie danych uwidocznionych w księgach wieczystych. Mianowicie, zgodnie z wpisami w księdze wieczystej (...) właściciel lokalu nr (...) ma udział (...) części w nieruchomości wspólnej, zgodnie z wpisami w księdze wieczystej (...) właściciel lokalu nr (...) ma udział (...) części w nieruchomości wspólnej, zgodnie z wpisami w księdze wieczystej (...) właściciel lokalu nr (...) ma udział (...) części w nieruchomości wspólnej, zgodnie z wpisami w księdze wieczystej (...) właściciel lokalu nr (...) ma udział (...) części w nieruchomości wspólnej, zgodnie z wpisami w księdze wieczystej (...) właściciel lokalu nr (...) ma udział (...) części w nieruchomości wspólnej.

Dowód: uchwała nr 4/2013 z załącznikiem k.4-5 i 52-53, odpisy ksiąg wieczystych k.56-76

Uchwałą nr 1/06/2014 z dnia 20 czerwca 2014 roku właściciele lokali tworzący Wspólnotę Mieszkaniową nieruchomości przy ul. (...) w W. zobowiązali członków wspólnoty do dokonania jednorazowych wpłat na łączną sumę 30 000zł, proporcjonalnie do posiadanych udziałów w nieruchomości wspólnej (w tym powódka – 7161zł), celem sfinansowania remontu czterech balkonów i gzymsu nad wejściem do budynku. Za uchwałą głosowali właściciele mający 64,85% udziałów w nieruchomości wspólnej.

Dowód: uchwała nr 1/06/2014 z załącznikiem k.6-7 i 54-55

Przed tut. Sądem pod sygnaturą II C 5/18 toczyło się postępowanie z powództwa M. B. przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. (...) w W. o ustalenie nieistnienia uchwał nr 2/05/2017 i 4/05/2017, w którym powódka twierdziła że udziały w nieruchomości wspólnej przysługujące właścicielom lokali nr (...) są inne niż uwidocznione w księdze wieczystej i ich suma nie przekracza 50%, w związku z czym uchwały nie zostały podjęte. Powództwo zostało oddalone wyrokiem tut. Sądu z dnia 20 lipca 2018 roku, a apelacja powódki – oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2019 roku sygn. V ACa 70/19, zaś Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2021 roku I CSK 720/20 odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W uzasadnieniu w/w postanowienia Sąd Najwyższy przywołał wyrok z dnia 29 listopada 2019 roku I CSK 473/18, w którym stwierdzono, że domniemanie prawdziwości wpisu prawa jawnego z księgi wieczystej, którego wpis miał charakter konstytutywny obowiązuje dopóki istnieje wpis i może być obalone jedynie w postępowaniu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.

Dowody: odpis wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie sygn. V ACa 70/19 k.87-90, odpis postanowienia Sądu Najwyższego I CSK 720/20 k.91-92

Przed tut. Sądem pod sygnaturą I C 17/19 toczy się postępowanie z powództwa Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. (...) w W. przeciwko M. B. o zapłatę m.in. kwot po 3 384zł, obowiązek uiszczenia których został przewidziany uchwałami nr 4/2013 z dnia 22 maja 2013 roku i 1/06/2014 z dnia 20 czerwca 2014 roku.

Postanowieniem tut. Sądu z dnia 17 lutego 2022 roku postępowanie w sprawie I C 17/19 zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia niniejszej sprawy; na skutek zażalenia wspólnoty – postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało uchylone przez Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 czerwca 2022 roku sygn. V ACz 406/22.

M. B. ponownie domagała się zawieszenia w/w postępowania do czasu zakończenia postępowania w niniejszej sprawie o ustalenie nieistnienia uchwał nr 4/2013 i 1/06/2014 Wspólnoty Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. (...) w W.. Wniosek ten został oddalony postanowieniem tut. Sądu z dnia 8 listopada 2022 roku. okoliczności znane Sądowi z urzędu

Od 2019 roku przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie pod aktualną sygnaturą VII C 1013/22 toczy się postępowanie z powództwa M. B. o uzgodnienie treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości wspólnej z rzeczywistym stanem prawnym. Niesporne

Sąd zważył, co następuje:

Powództwo okazało się niezasadne.

Jego podstawą był art. 189 kpc, stanowiący, iż powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.

Przesłankami skuteczności takiego powództwa jest posiadanie przez powoda interesu prawnego i legitymacji procesowej, dopiero ich wykazanie umożliwia przystąpienie do badania zasadności powództwa, czyli zgodności twierdzeń powoda o istnieniu lub nieistnieniu stosunku prawnego lub prawa z rzeczywistym stanem rzeczy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2001 roku sygn. II CKN 898/00). Tym samym - materialnoprawną przesłanką powództwa o ustalenie opartego na art. 189 kpc jest interes prawny powoda.

Interes ten jest definiowany w doktrynie i orzecznictwie jako interes dotyczący szeroko rozumianych praw i stosunków prawnych, w sytuacji istnienia ich niepewności z przyczyn faktycznych czy prawnych. Interes ów występuje, gdy zachodzi niepewność co do istnienia prawa lub stosunku prawnego, a wynik postępowania doprowadzi do usunięcia tej niepewności i zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, definitywnie kończąc trwający spór albo prewencyjnie zapobiegając powstaniu takiego sporu, przy czym ochrona praw powoda może być dokonana jedynie poprzez ustalenie istnienia bądź nieistnienia prawa lub stosunku prawnego, a nie w drodze innego powództwa (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2011 roku sygn. II PK 295/10).

W ocenie Sądu M. B. nie ma interesu prawnego w domaganiu się ustalenia nieistnienia uchwał 4/2013 i 1/06/2014 pozwanej wspólnoty. Porównanie dat podjęcia spornych uchwał oraz dat zainicjowania niniejszego postępowania i postępowania w sprawie I C 17/19 tut. Sądu prowadzi do wniosku, że uzasadnieniem dla wszczęcia postępowania o ustalenie nieistnienia w/w uchwał jest uzyskanie argumentu przesądzającego o niezasadności roszczeń wspólnoty mieszkaniowej dochodzonych w sprawie I C 17/19 tut. Sądu. Tymczasem, M. B. może w sprawie I C 17/19 tut. Sądu podnosić argument nieistnienia uchwał nr 4/2013 i 1/06/2014 oraz wykazywać zasadność swoich twierdzeń, a wówczas zagadnienie istnienia bądź nieistnienia uchwał będzie przesłanką rozstrzygnięcia w sprawie I C 17/19. Treść spornych uchwał i data ich podjęcia nakazują przyjąć, że uchwały te ekspirowały i obecnie jedyne ich znaczenie wyraża się w byciu podstawą rozliczeń pomiędzy stronami, a roszczenia stąd wynikające są przedmiotem postępowania w sprawie I C 17/19 tut. Sądu.

Nawet jednak w razie uznania, że powódka, jako członek pozwanej wspólnoty mieszkaniowej, ma interes prawny w domaganiu się ustalenia nieistnienia uchwał 4/2013 i 1/06/2014 – powódka nie udowodniła by uchwały te nie zostały podjęte wymaganą większością głosów. Jest niesporne, że przy zliczaniu głosów uwzględnione zostały udziały w nieruchomości wspólnej przysługujące poszczególnym właścicielom tworzącym wspólnotę mieszkaniową nieruchomości przy ul. (...) w W. stosownie do zapisów księgi wieczystej (...) i ksiąg prowadzonych dla poszczególnych lokali stanowiących odrębne nieruchomości. Z uwagi na to, iż udział w nieruchomości wspólnej jest prawem związanym z prawem własności lokalu (art. 3 ust.1 ustawy o własności lokali) i do powstania odrębnej własności lokalu niezbędny jest wpis tego prawa do księgi wieczystej (art. 7 ust.2 ustawy o własności lokali), zaś art. 3 ust.1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece ustanawia domniemanie, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, same twierdzenia powódki ani przedstawienie kserokopii decyzji Prezydenta (...) W. z dnia 7 kwietnia 2015 roku (...).6620. (...).2014. (...) nie są wystarczające do przyjęcia, iż suma udziałów w nieruchomości wspólnej przysługująca właścicielom lokali nr (...) jest mniejsza niż 50%. Przy konstytutywnym charakterze wpisów o ustanowieniu odrębnej własności lokali dla obalenia domniemania ich zgodności z rzeczywistym stanem prawnym konieczne jest ich wykreślenie na podstawie wyroku uzgadniającego treść księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym – por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2019 roku I CSK 473/18. Powódka jest owego stanu świadoma, skoro z jej powództwa toczy się postępowanie w tym przedmiocie przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Pragi – Południe w Warszawie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, powództwo zostało oddalone jako nieuzasadnione.

Podstawą rozstrzygnięcia o kosztach procesu był art. 98§1 i 3 kpc, zgodnie z którym od powódki, jako strony przegrywającej sprawę, zasądzono na rzecz pozwanej wspólnoty koszty zastępstwa procesowego (ustalone zgodnie z §8 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie) i uiszczoną opłatę sądową od pełnomocnictwa procesowego.

Z/ Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełn. powódki (przez portal)