Uzasadnienie z 22 kwietnia 2026, sygn. V U 1722/25

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 23 lipca 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. odmówił M. B. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

W odwołaniu od powyższej decyzji ubezpieczona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej renty z tytułu niezdolności do pracy.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. wniósł o oddalenie odwołania oraz zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

M. B. urodziła się w (...), posiada wykształcenie zawodowe krawiec – szwacz. Ostatnią pracowała jako salowa.

W okresie od dnia 22 lutego 2025 roku do 21 czerwca 2025 roku ubezpieczona była uprawniona do świadczenia rehabilitacyjnego.

W dniu 22 kwietnia 2025 roku M. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Orzeczeniem z dnia 8 lipca 2025 roku Komisja Lekarska ZUS orzekła, iż M. B. nie jest niezdolna do pracy.

U ubezpieczonej stwierdzono następujące schorzenia: przewlekła radikulopatia lędźwiowa lewostronna, stan po dwukrotnym leczeniu operacyjnym przepukliny L5/S1 (2020r. i 2024r.) i blokadzie przykręgosłupowej L4-S1 (2024r.), zespół bólowy kręgosłupa szyjnego, przebyte złamanie kompresyjne kręgu L3 powikłanie zapaleniem krążka międzykręgowego L2-L3 ( 1997r.).

Stan zdrowia M. B., z neurologicznego punktu widzenia, powoduje u niej częściową niezdolność do pracy od dnia 22 czerwca 2025 roku do dnia 22 czerwca 2027 roku.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie akt nr (...): (...) Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G., opinii biegłego lekarza N. G. specjalisty w zakresie neurologii (k. 20-22).

Sąd zważył, co następuje:

Odwołanie M. B. jest zasadne.

Zgodnie z treścią art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 roku, poz. 1749) renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:

1) jest niezdolny do pracy;

2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;

3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11-12, 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-4, 5 lit. a, pkt 6 i 12, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;

4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.

W art. 12 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy wskazano, że niezdolną do pracy w rozumieniu ustawy jest osoba, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy zarobkowej z powodu naruszenia sprawności organizmu i nie rokuje odzyskania zdolności do pracy po przekwalifikowaniu. Całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy (ust. 2). Częściowo niezdolną do pracy jest osoba, która w znacznym stopniu utraciła zdolność do pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji (ust. 3).

W przedmiotowej sprawie spór koncentrował wokół tego, czy M. B. jest osobą niezdolną do pracy i ewentualnie na jaki okres.

W celu ustalenia stanu zdrowia ubezpieczonej, a w szczególności czy jest ona niezdolna do pracy i ewentualnie do kiedy, Sąd dopuścił dowód z opinii biegłego lekarza N. G. specjalisty w zakresie neurologii.

Biegła w sporządzonej na piśmie obszernej opinii, sporządzonej na podstawie przeprowadzonego badania i analizy dokumentacji lekarskiej stwierdziła u ubezpieczonej następujące schorzenia: przewlekła radikulopatia lędźwiowa lewostronna, stan po dwukrotnym leczeniu operacyjnym przepukliny L5/S1 (2020r. i 2024r.) i blokadzie przykręgosłupowej L4-S1 (2024r.), zespół bólowy kręgosłupa szyjnego, przebyte złamanie kompresyjne kręgu L3 powikłanie zapaleniem krążka międzykręgowego L2-L3 ( 1997r.).

W uzasadnieniu swej opinii, biegła specjalista neurologii wskazała, iż odwołująca pozostaje pod opieką specjalistyczną z powodu dolegliwości bólowych kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z promieniowaniem do kończyny dolnej lewej oraz kręgosłupa szyjnego z parestezjami kończyn górnych. Poddała się dwukrotnej operacji kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego. W grudniu 2020r. z powodu objawów radikulopatii lewostronnej pod postacią niskich objawów rozciągowych, osłabienia zgięcia podeszwowego stopy lewej, zadrętwiema podudzia lewego i palców III - V stopy lewej oraz przemijających zaburzeń oddawania moczu, wykonano fenestrację L5/S1 po lewej z usunięciem przepukliny jądra miażdżystego L5/S1. W lutym 2021r. odwołującą się ponownie zakwalifikowano do leczenia operacyjnego, wykonano stabilizację LS,'SI i obustronną hemilaminektomię L5-S1. Z uwagi na utrzymujące się dolegliwości bólowe kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego w październiku 2024 roku. Ponadto odwołującej wykonano iniekcję okołokorzeniową L4/L5/S1 po stronie lewej bez satysfakcjonującej poprawy. W marcu 2025 roku z powodu uporczywych dolegliwości bólowych kręgosłupa szyjnego- wykonano blokadę przykręgosłupową na poziomie C4 - C7 po stronie lewej. N. odwołująca cyklicznie korzystała z rehabilitacji zarówno w warunkach ambulatoryjnych jak i stacjonarnych, w tym także z rehabilitacji leczniczej v, ramach prewencji rentowej z ZUS w listopadzie 2024r. po zakończeniu której nie odnotowano poprawy. Równocześnie w wykonanych badaniach obrazowych w styczniu 2025r. MR kręgosłupa lędźwiowego krzyżowego poza zmianami związanymi z przebytym zabiegiem nie opisano nawrotowej przepukliny i kompresji struktur korzeniowo-rdzeniowych, podobnie nie stwierdzono istotnej patologii w badaniu MR kręgosłupa szyjnego.

Biegła ponadto wskazała, iż odwołująca ma obciążony wywiad odnośnie schorzeń układu kostno-stawowego - w 17 roku życia doznała urazowego złamania kompresyjnego kręgu L3 powikłanego zapaleniem krążka międzykręgowego L2/L3. Prowadzono leczenie zachowawcze następnie w wieku 19 lat była hospitalizowana z powodu silnych dolegliwości bólowych kręgosłupa lędźwiowego z objawami rwy kulszowej prawostronnej z deficytem siły mięśniowej była leczona zachowawczo rehabilitowana. Dolegliwości bólowe ze strony kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego wyraźnie nasiliły się w 2019 roku, co skutkowało intensyfikacją działań terapeutyczno-leczniczych. Pomimo prowadzonego leczenia, problemem u odwołującej jest nadal ból ograniczający sprawność ruchową opiniowanej i okresowe nasilenie osłabienia stopy lewej. W przeprowadzonym badaniu sądowo lekarskim stwierdzono istotne ograniczenie ruchomości kręgosłupa lędźwiowego, z objawem S. po lewej przy 50 stopniach osłabienie zgięcia podeszwowego stopy lewej chód z oszczędzaniem kończyny dolnej lewej.

Organ rentowy zakwestionował wnioski opinii biegłego z zakresu neurologii, wnosząc jednocześnie o powołanie innego biegłego z zakresu neurologii oraz biegłego z zakresu medycyny pracy. Sąd uznał zarzuty za gołosłowne, a zgłoszony wniosek dowodowy za zmierzający jedynie do przedłużenia postępowania.

Sąd podzielił w całości wnioski przedstawione w opinii biegłej N. G. specjalisty neurologii, albowiem jest ona wnikliwa i wyczerpująca nadto została sporządzona w sposób prawidłowy, logiczny i przejrzysty. Zawiera wyczerpujące odpowiedzi na postawione przez Sąd pytania nadto biegła ta specjalizuje się w tej dziedzinie medycyny, w ramach której były diagnozowane i leczone najistotniejsze schorzenia stwierdzone u ubezpieczonej.

Zdaniem Sądu złożone zastrzeżenia organu rentowego wobec opinii biegłej specjalisty neurologii należy uznać za polemikę z prawidłowymi ustaleniami tego biegłej. Opiniujący w sprawie w/w biegła specjalista w sposób przekonywujący wyjaśniła wszelkie zaistniałe wątpliwości, a wydana przez nią opinia została poprzedzona wnikliwą analizą stanu zdrowia ubezpieczonej dokonaną nie tylko w oparciu o dotychczas zgromadzoną dokumentację medyczną, ale również po rozważeniu rezultatów bezpośredniego badania ubezpieczonej. Biegła dokonała oceny stanu zdrowia odwołującej, uwzględniając stopień naruszenia sprawności organizmu oraz rozważając możliwość wykonywania przez nią pracy zarobkowej, a zatem według przesłanek wynikających z art. 12 oraz art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Sąd nie znalazł podstaw do podważania stanowiska zawartego w opinii biegłej z zakresu neurologii. Nadto sporządzona w sprawie opinia pisemna w sposób wystarczający wskazuje, iż charakter ujawnionych u ubezpieczonej schorzeń neurologicznych jest tego rodzaju, że częściowo uniemożliwia jej w pełni kontynuowanie dotychczas wykonywanej pracy na ostatnio zajmowanym stanowisku.

Należy podzielić pogląd, że ocena niezdolności do pracy wymaga wiadomości specjalnych i musi znaleźć oparcie w dowodzie z opinii biegłych, dysponujących specjalistyczną wiedzą medyczną. Natomiast wynik opinii biegłego w żadnej mierze nie może być przedmiotem odmiennych ustaleń sądu, wynikających jedynie z polemiki z wnioskami biegłego w dziedzinie wymagającej wiedzy specjalistycznej (por. wyrok Sąd Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 25 kwietnia 2013 r., III AUa 1222/12, LEX nr 1314878).

Sąd nie ma też obowiązku dopuszczania dowodu z dalszej opinii tych samych biegłych lub innych biegłych, jeżeli już sporządzona w sprawie opinia jest jednoznaczna i tak przekonująca, że określoną okoliczność uznaje za wyjaśnioną (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21 listopada 1974 r., II CR 638/74 ). Potrzeba powołania innego biegłego powinna wynikać z okoliczności sprawy, a nie z samego niezadowolenia strony z dotychczas złożonej opinii. Poza tym konieczność zasięgnięcia przez sąd dodatkowej opinii biegłego (art. 286 k.p.c.) powinna znajdować podstawę w istnieniu poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do prawidłowości przeprowadzenia i miarodajności wcześniejszej opinii. Należy przypomnieć, iż specyfika dowodu z opinii biegłego polega m.in. na tym, że jeżeli taki dowód już został przez sąd dopuszczony, to stosownie do treści art. 286 k.p.c., opinii dodatkowego biegłego można żądać jedynie "w razie potrzeby" (postanowienie SN z 9.04.2025 r., I USK 520/23, LEX nr 3905436).

Trzeba wskazać, że o liczbie biegłych powołanych do przygotowania opinii, a także o potrzebie zasięgnięcia opinii innego (kolejnego) biegłego rozstrzyga sąd. Co do zasady zatem, jeżeli opinia biegłego nie jest wystarczająca do przekonania sądu o prawdziwości twierdzenia o faktach, sąd rozstrzyga zgodnie z regułami rozkładu ciężaru dowodu (art. 6 k.c.), sama zaś okoliczność, że opinia jest niekorzystna dla strony, nie jest podstawą powołania kolejnego biegłego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 grudnia 2024 r. I CSK 1945/23). Podzielając ten pogląd, Sąd uznał, że opinia sporządzona przez biegłej jest przekonywująca i wystarczająca do ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Reasumując stwierdzić należy, że stan zdrowia ubezpieczonej pod kątem jej niezdolności do pracy został oceniony przez biegła specjalistę neurologii posiadającą właściwą specjalność, dysponującą stosowną wiedzą i doświadczeniem. Logiczne i rzeczowe uzasadnienie opinii pisemnej pozwoliło ocenić ją przez pryzmat art. 233 § 1 k.p.c., jako miarodajny dowód w sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że opinia pisemna wydana na potrzeby niniejszego procesu obrazuje stan zdrowia odwołującej w kontekście jej zdolności do pracy. Uznając, iż wydana na potrzeby niniejszego procesu opinia w zupełności wyczerpała potrzebę dowodową Sąd na podstawie art. 235 ² § 1 pkt 5 k.p.c., oddalił wniosek dowodowy organu rentowego o powołanie innego biegłego z zakresu neurologii oraz biegłego z zakresu medycyny pracy jako zamierzający jedynie do przedłużenia postępowania.

Skoro zatem ubezpieczona jest częściowo niezdolna do pracy na okres od dnia zakończenia pobierania świadczenia rehabilitacyjnego na okres dwóch lat i spełnia pozostałe warunki określone w art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach Funduszu Ubezpieczeń Społecznych niezbędne do przyznania wnioskowanego świadczenia, to należało uznać, że renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy jej przysługuje.

Według art. 100 ust. 1 i 2 w/w ustawy prawo do świadczeń określonych w ustawie powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków wymaganych do nabycia tego prawa. Jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane na podstawie przepisów Kodeksu pracy, prawo do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy lub renty szkoleniowej powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku, świadczenia lub wynagrodzenia.

Mając na względzie przepis art. 100 ust. 2 przywoływanej ustawy należało przyznać świadczenie rentowe za okres stwierdzonej i przewidywanej niezdolności do pracy, z uwzględnieniem okresu pobierania przez ubezpieczoną świadczenia rehabilitacyjnego .

Sąd w niniejszej sprawie miał na względzie, iż powstanie prawa do renty przesuwa się do końca okresu pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub wynagrodzenia chorobowego, choćby strona spełniła warunki nabycia prawa do emerytury lub renty w czasie pobierania tamtych świadczeń. Zwrot "zaprzestanie pobierania zasiłku, świadczenia lub wynagrodzenia" należy rozumieć jako zakończenie okresu pobierania tych świadczeń. Tak więc w przypadku ubezpieczonej prawo do świadczenia realizować się będzie od dnia następującego po dniu zaprzestania pobierania świadczenia rehabilitacyjnego.

W konkluzji z przytoczonych wyżej względów Sąd Okręgowy, na mocy art. 477 ¹⁴ § 2 k.p.c. w zw. z cytowanymi wyżej przepisami, w punkt I wyroku zmienił zaskarżoną decyzję przyznając M. B. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 22 czerwca 2025 roku, tj. od dnia następnego po dniu zaprzestania podbierania świadczenia rehabilitacyjnego do dnia 22 czerwca 2027 roku.

Zgodnie z art. 118 ust. 1 i 1a ustawy o emeryturach i rentach z FUS organ rentowy wydaje decyzję w sprawie prawa do świadczenia lub ustalenia jego wysokości po raz pierwszy w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji, z uwzględnieniem ust. 2 i 3 oraz art. 120. W razie ustalenia prawa do świadczenia lub jego wysokości orzeczeniem organu odwoławczego za dzień wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji uważa się również dzień wpływu prawomocnego orzeczenia organu odwoławczego, jeżeli organ rentowy nie ponosi odpowiedzialności za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. Organ odwoławczy, wydając orzeczenie, stwierdza odpowiedzialność organu rentowego. Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 16 kwietnia 2013 r., III AUa 1460/12 (LEX nr 1311965) przyjął, iż o winie organu rentowego rodzącej odpowiedzialność za nieustalenie prawa do świadczenia (a w zasadzie nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji o przyznaniu świadczenia) można by mówić jedynie wówczas, gdyby już w oparciu o dostępne organowi rentowemu dowody (w szczególności zgromadzone w aktach rentowych) można było jednoznacznie rozstrzygnąć o przysługiwaniu zawnioskowanego świadczenia.

Kierując się tym przepisem oraz uwzględniając wcześniejsze rozważania, Sąd uznał, że ustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji, a tym samym poczynienie wiążących ustaleń co do niezdolności do pracy ubezpieczonej wymagało przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz analizy aktualnej dokumentacji leczenia, co zwalnia organ rentowy z odpowiedzialności za opóźnienie w ustaleniu prawa do świadczenia M. B.. Orzeczenie w tym zakresie zawarto w pkt II-im wyroku.

Z tych względów należało orzec jak w sentencji wyroku.