Wyrok z 27 kwietnia 2026, sygn. VII Ua 70/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 27 kwietnia 2026 r.
Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: SSR (del.) Zofia Pawelczyk-Bik
Protokolant: st. sekr. sądowy Anna Kapanowska
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2026 r. w I.
sprawy H. T. (1)
przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w I.
o świadczenie rehabilitacyjne
na skutek apelacji H. T. (1)
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 lipca 2025 r., sygn. akt VI U 453/21
oddala apelację.
Sygn. akt VII Ua 70/25
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 22 lipca 2025 r. w sprawie z odwołania H. T. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w I. z dnia 18 października 2021 r., znak: (...) o świadczenie rehabilitacyjne oddalił odwołanie.
Sąd Rejonowy wskazał, że decyzją z dnia 18 października 2021 r. znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddział w I. odmówił H. T. (1) prawa do świadczenia rehabilitacyjnego od dnia 16 sierpnia 2021 r. Od powyższej decyzji ubezpieczony złożył odwołanie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz przyznanie mu prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. Odwołujący przyjął stanowisko, w myśl którego ZUS niesłusznie przyjął, że ubezpieczony jest całkowicie niezdolny do pracy do dnia 31 października 2023 r. i w sposób błędny utożsamił jego niezdolność do wykonywania pracy w ramach ostatniego zatrudnienia z całkowitą utratą zdolności do pracy. Z treści odwołania wynika, że H. T. (1) zachował zdolność do pracy na innym stanowisku, a stan jego zdrowia nie pozbawia go możliwości zarobkowania. Sąd I instancji wskazał również, że w odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o oddalenie odwołania, powołując się na orzeczenie Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia Il października 2021 r., które stwierdziło istnienie całkowitej niezdolności do pracy odwołującego do dnia 31 października 2023 r.
Sąd I instancji ustalił, że 62-letni H. T. (1) od 15 lutego 2021 r. przebywał na zasiłku chorobowym. Rozpoznano u niego nowotwór złośliwy żołądka, stan po zawale serca ściany dolnej, nadciśnienie tętnicze, cukrzycę typu II, hipercholesterolemię, chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy, stan po wszczepieniu trzech pomostów aortalno-wieńcowych, chorobę serca i naczyń krwionośnych w przebiegu miażdżycy, zaburzenia metabolizmu, stan po całkowitym wycięciu żołądka z zespoleniem przełyku z jelitem cienkim. Po zakończeniu zasiłku chorobowego pozostał częściowo niezdolny do pracy, a jego rokowania co do odzyskania zdolności do pracy były niepewne. Stan zdrowia odwołującego charakteryzuje się możliwością postępu choroby nowotworowej, występowaniem dolegliwości bólowych, krwawień i ryzykiem przerzutów. Odwołujący nie odzyskał zdolności do pracy po dniu 31 października 2021 r., a jego niezdolność do pracy ma charakter długotrwały i nie rokuje poprawy w okresie, na jaki mogłoby zostać przyznane świadczenie rehabilitacyjne.
Powyższy stan faktyczny Sąd I instancji ustalił na podstawie dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, aktach organu rentowego oraz w oparciu o opinię główne oraz uzupełniające biegłych R. T. oraz X. D.. Sąd Rejonowy uznał je za spójne oraz sporządzone w sposób rzetelny, a sposób, w jaki biegli odnieśli się do zastrzeżeń składanych przez pełnomocnika odwołującej był wyczerpujący i prawidłowy. Sąd I instancji nie oparł się na opinii biegłego kardiologa R. Z., gdyż biegły wnioskował o przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego od 31 października 2021 r. do końca grudnia 2022 r. Odwołujący wyczerpał okres zasiłku chorobowego w dniu 15 sierpnia 2021 r., zatem świadczenie rehabilitacyjne mogłoby trwać do sierpnia 2022 r., zatem skończyłoby się wcześniej niż wskazany w opinii czas ponownej oceny stanu zdrowia. Biegły nie uwzględnił, że świadczenie rehabilitacyjne może być przyznane najdłużej na 12 miesięcy, nie uzasadnił swych wniosków. Sąd Rejonowy miał także na uwadze, iż opinia biegłego R. Z. tyczyła się jedynie kwestii kardiologicznych, nie zaś kluczowego w niniejszej sprawie schorzenia onkologicznego odwołującego.
Sąd I instancji zważył, że odwołanie H. T. (1) podlegało odwołującego. Sąd Rejonowy przytaczając treść art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wskazał, że świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal jest niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Sąd Rejonowy wskazał, że przepis ten stanowi, że dla nabycia prawa do świadczenia konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: utrzymującej się niezdolności do pracy po okresie pobierania zasiłku chorobowego oraz istnienia pozytywnego rokowania co do odzyskania tej zdolności w przyszłości. Brak rokowań "łącza możliwość przyznania świadczenia, gdyż jego celem jest czasowe wsparcie ubezpieczonego w procesie leczenia i rehabilitacji, które mają doprowadzić do powrotu do aktywności zawodowej. Brak rokowań w rozumieniu art. 18 ust.1 ustawy oznacza, że dalsze leczenie nie rokuje przywrócenia zdolności do pracy w przewidywalnym, ustawowo dopuszczalnym okresie, co zrównuje sytuację ubezpieczonego z trwałą niezdolnością do pracy. Tym samym, jeżeli proces chorobowy ma charakter postępujący lub niepewny, a powrót do pracy nie jest realny w okresie objętym świadczeniem, świadczenie rehabilitacyjne nie może zostać przyznane. Ponadto, Sąd I instancji zważył, że świadczenie rehabilitacyjne może być przyznane jedynie na okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłuższy niż 12 miesięcy po wyczerpaniu okresu zasiłkowego. W sytuacji, gdy ubezpieczony nie odzyskał zdolności do pracy w ciągu 12 miesięcy od daty zakończenia pobierania zasiłku chorobowego, a jego stan zdrowia nie rokował poprawy w tym czasie, brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia. Instytucja ta nie ma bowiem charakteru trwałego zabezpieczenia, lecz stanowi instrument przejściowy, wspierający leczenie, które rokuje poprawą.
W ocenie Sądu Rejonowego w przedmiotowej sprawie bezsporne było, że odwołujący cierpi na chorobę nowotworową przewodu pokarmowego oraz inne schorzenia współistniejące. Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miała zatem ocena, czy po zakończeniu zasiłku chorobowego odwołujący rokuje odzyskanie zdolności do pracy. Biegły sądowy z zakresu onkologii R. T. wskazał w opinii głównej, że w związku z możliwym rozwojem choroby onkologicznej oraz jej powikłań, a także mając na uwadze schorzenia współistniejące, zasadne jest stwierdzenie, iż odwołujący jest częściowo niezdolny do pracy od zakończenia zasiłku chorobowego do końca 2023 r., przy czym rokowanie co do przebiegu choroby jest niepewne. Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik odwołującego zakwestionowała powyższą opinię, wskazując na rzekomą sprzeczność między stwierdzeniem biegłego, że w dacie badania brak było ewidentnych przeciwwskazań do wykonywania pracy, a jego wnioskiem o częściowej niezdolności do pracy. Podniosła również, iż odwołujący mógłby wykonywać pracę biurową, o charakterze umysłowym. W opinii uzupełniającej biegły onkolog w sposób szczegółowy i logiczny odniósł się do zarzutów pełnomocnika, wskazując, że mimo braku ostrych przeciwwskazań w dniu badania, istnieje realna możliwość stałego, powolnego postępu choroby nowotworowej oraz brak całkowitej zdolności odwołującego do pracy, także w charakterze pracownika umysłowego. Biegły podkreślił, że u odwołującego mogą występować nasilające się dolegliwości bólowe, krwawienia z przewodu pokarmowego, możliwość przerzutów oraz wydzielanie toksyn przez guz, co czyni nierealnym powrót do pełnej sprawności zawodowej. W ocenie biegłego, odwołujący nie rokuje odzyskania zdolności do pracy w okresie, na jaki możliwe byłoby przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego.
Dla uzupełnienia materiału dowodowego Sąd Rejonowy dopuścił dowód z opinii biegłego z zakresu medycyny pracy X. D.. Biegła w swej opinii kategorycznie stwierdziła, że odwołujący nie odzyskał zdolności do pracy po dniu 31 października 2021 r., a niezdolność ta pozostaje w związku z chorobą onkologiczną. Jednocześnie biegła wskazała, iż wobec niepewnego rokowania i konieczności dalszego leczenia onkologicznego brak jest podstaw do przyznania świadczenia rehabilitacyjnego. W opinii uzupełniającej biegła podtrzymała swoje stanowisko, wskazując m.in. na przebyty zabieg całkowitego wycięcia żołądka z zespoleniem przełyku z jelitem cienkim z dnia 6 września 2022 r., który potwierdza trwały charakter niezdolności do pracy. Sąd I instancji nie znalazł podstaw do kwestionowania opinii biegłych, gdyż zostały one sporządzone przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje, są rzeczowe, logiczne i spójne, a ich wnioski są zgodne z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.
Sąd Rejonowy w pełni podzielił wnioski opinii obu biegłych, które uznał za wzajemnie się uzupełniające. W jego ocenie wnioski te wskazują jednoznacznie, że mimo utrzymującej się niezdolności do pracy, rokowanie co do odzyskania zdolności do pracy przez odwołującego jest niepewne, a zatem nie została spełniona podstawowa przesłanka przyznania świadczenia rehabilitacyjnego, jaką jest istnienie realnych rokowań poprawy w okresie nie dłuższym niż 12 miesięcy od zakończenia pobierania zasiłku chorobowego. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, iż decyzja organu rentowego była prawidłowa, a odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie i na podstawie art. 477 14 § 1 k.p.c. oddalił odwołanie H. T. (1) od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (...) Oddziału w I. z dnia 18 października 2021 r., znak: (...) ( wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe VI Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 lipca 2025 r. z uzasadnieniem – k. 192 i 210-211 a.s.).
Apelację od ww. wyroku Sądu Rejonowego wywiódł pełnomocnik odwołującego zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
-naruszenie art. art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi Południe poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że H. T. (1) jest osobą całkowicie niezdolną do pracy;
-błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji polegający na niewłaściwym przyjęciu, iż o'dwołujący nie przejawia pozytywnych rokowań na odzyskanie zdolności do pracy w przyszłości, w sytuacji, gdy żadna opinia sporządzona przez biegłych sądowych nie wypowiadała się kategorycznie w tym zakresie;
-błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na niewłaściwym przyjęciu, iż biegła sądowa z zakresu medycyny pracy oraz biegły sądowy z zakresu onkologii w sposób jednoznaczny określili niezdolność H. T. (1) do pracy jako trwałą.
Podnosząc ww. zarzuty pełnomocnik odwołującego wniósł o zmianę wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 lipca 2025 roku i uwzględnienie w całości odwołanie H. T. (1) od decyzji Zakładu (...) w I. z dnia 18 października 2021 r., znak: (...), rozpoznanie apelacji na rozprawie z udziałem stron postępowania, dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z zakresu onkologii i medycyny pracy na fakt ustalenia aktualnego stanu zdrowia H. T. (1) oraz ewentualnych rokowań na odzyskanie zdolności do wykonywania pracy zawodowej, jak również zasądzenie od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz H. T. (1) zwrotu kosztów procesu przed Sądem I i II instancji według norm przypisanych.
W uzasadnieniu apelacji pełnomocnik odwołującego podniósł, że nie sposób zgodzić się z przytoczonym wyżej rozstrzygnięciem Sądu Rejonowego. Oceniany z uwzględnieniem reguł wykładni gramatycznej art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa wymaga, aby po wyczerpaniu prawa do zasiłku chorobowego, to znaczy po upływie maksymalnego terminu jego pobierania, nadal (czyli bez przerwy, ciągle) występowała niezdolność do pracy oraz żeby istniały rokowania odzyskania zdolności do pracy w następstwie kontynuowanego procesu leczenia lub rehabilitacji leczniczej, ale równocześnie nie określa terminu, w którym ma nastąpić odzyskanie zdolności do pracy. Dla uznania, że warunek ten jest spełniony, wystarcza więc jedynie to, aby istniały rokowania odzyskania zdolności do pracy w wyniku dalszego leczenia lub rehabilitacji leczniczej. Termin 12 miesięcy, a właściwie nie dłuższy niż 12 miesięcy, wyznacza natomiast art. 18 ust. 2 ustawy, który jednak, co również wynika z jego wykładni gramatycznej, nie jest przepisem określającym warunki (jeden z warunków) nabycia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego, lecz przepisem wyznaczającym jedynie maksymalny termin wypłaty tego świadczenia.
Pełnomocnik H. T. (1) podniósł, że w trakcie toczącego się postępowania sądowego przed Sądem I instancji nie zostały ustalone jednoznacznie rokowania w zakresie odzyskania przez odwołującego zdolności do pracy. Opinię biegłych sądowych z zakresu onkologii czy medycyny pracy w tym przedmiocie nie są kategoryczne i jednoznaczne, a nadto biegła z zakresu medycyny pracy nie przeprowadziła bezpośredniego badania ubezpieczonego. Pełnomocnik odwołującego zaznaczył, że przy ocenie stopnia i trwałości niezdolności do pracy oraz rokowaniach, co do odzyskania zdolności należy uwzględniać między innymi możliwość wykonywania dotychczasowej pracy lub podjęcie innej pracy oraz celowość przekwalifikowania zawodowego, biorąc pod uwagę rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. Pełnomocnik H. T. (2) wskazał, że zgodnie z art. 12 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie decyduje biologiczny stan kalectwa lub choroby, nie mający wpływu na zdolność do pracy, lecz koniunkcja niezdolności do pracy z niezdolnością do przekwalifikowania się do innego zawodu.
Pojęcie „niezdolność do wykonywania pracy zgodnej z poziomem posiadanych kwalifikacji” w ocenie pełnomocnika odwołującego należy rozumieć jako rzeczywistą utratę zdolności do pracy lub znaczne jej ograniczenie, przy wzięciu pod uwagę możliwości i sprawności niezbędnych do dalszego zaangażowania w procesie pracy. Innymi słowy chodzi o zdolność, a więc możliwość wykonywania zatrudnienia, przy uwzględnieniu stopnia naruszenia sprawności organizmu, możliwości przywrócenia niezbędnej sprawności w drodze leczenia i rehabilitacji oraz celowości przekwalifikowania zawodowego ze względu na rodzaj i charakter dotychczas wykonywanej pracy, poziom wykształcenia, wiek i predyspozycje psychofizyczne. W konsekwencji brak możliwości wykonywania dotychczasowej pracy nie jest zatem wystarczający do stwierdzenia częściowej lub całkowitej niezdolności do pracy w sytuacji, gdy jest możliwe podjęcie innej pracy w swoim zawodzie, bez uprzedniego przekwalifikowania lub przy pozytywnym rokowaniu co do możliwości przekwalifikowania zawodowego.
Pełnomocnik H. T. (1) podniósł, że w przypadku stwierdzenia różnych schorzeń przez biegłych różnych specjalności zasadą jest potrzeba sporządzenia przez nich opinii łącznej bądź konieczność powołania biegłego z zakresu medycyny pracy, który dokona całościowej oceny wpływu wszystkich zidentyfikowanych schorzeń oraz stopnia ich nasilenia i wpływu na niezdolność do wykonywania pracy. Biegła z zakresu medycyny pracy X. D. nie dokonała w ocenie pełnomocnika odwołującego całościowej oceny stanu zdrowia H. T. (1), zaś opinia uzupełniająca biegłego R. T. z dnia 2 listopada 2024 roku wskazywała, „iż pełny obraz podmiotowy i przedmiotowy chorego na dzień jego oceny nie stanowi onkologicznie przeciwskazań do podjęcia pracy zawodowej zgodnie z kwalifikacjami - zdolny do pracy”. Biegły dalej w swojej opinii z dnia 2 listopada 2024 roku stwierdził, iż rokowania co do choroby ubezpieczonego są ostrożne, jednak nie potwierdził jego trwałej niezdolności do pracy zawodowej, stąd według pełnomocnika ubezpieczonego ustalenie Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w tym zakresie są niewłaściwe ( apelacja z dnia 27 listopada 2025 r. – k. 218-220 a.s.).
W toku postępowania apelacyjnego Sąd Okręgowy ustalił, że odwołujący po operacji wszczepienia by-passów w sierpniu 2021r. podjął rehabilitację i planował powrót do pracy. W związku z tym nie występował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie mu renty z tytułu niezdolności do pracy. Po wyczerpaniu okresu zasiłkowego nie pobierał dalszych świadczeń, a bieżące potrzeby w zakresie rehabilitacji czy wyjazdów do sanatoriów pokrywał z prywatnych oszczędności. W toku dalszej diagnostyki u odwołującego wykryto raka żołądka. Operacja usunięcia ww. organu pierwotnie miała odbyć się we wrześniu 2021 r., jednak mimo informacji od lekarzy, że guz może dać przerzuty do innych organów, odwołujący zdecydował się na operację dopiero we wrześniu 2022 r. Leczenie pooperacyjne nie wymagało chemioterapii.
H. T. (1) był zatrudniony w (...) S. A. do dnia 31 grudnia 2021 r. Od tego czasu wykonywał obowiązki naczelnika geodezji i szefa kolejowego ośrodka geodezji. Praca wymagała od niego wyjazdów służbowych, 3-4 razy w miesiącu pracował poza budynkiem firmy. Ponowne zatrudnienie w ww. spółce podjął od dnia 15 października 2024 r. na innym stanowisku. ( zeznania H. T. (1) z dnia 8 kwietnia 2026 r. – k. 240-241 a.s.).
Sąd II instancji dał wiarę zeznaniom odwołującego, uznając je za spójne z zebranym w postępowaniu przed Sądem I instancji materiałem. Są one również logicznie powiązane ze zgromadzoną dokumentacją z akt rentowych. Wobec powyższego Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do tego, żeby nie uznać ww. zeznań H. T. (1) jako wiarygodnych.
W postępowaniu apelacyjnym Sąd Okręgowy pominął dowód z opinii biegłego onkologa uznając, że okoliczności dotyczące leczenia onkologicznego, jak również rokowań odwołującego do powrotu do pracy w spornym okresie zostały dostatecznie wykazane w toku postępowania. Ponadto, Sąd II instancji ocenił, że przeprowadzenie wspomnianego wyżej dowodu byłoby niecelowe i prowadziłoby jedynie do przedłużenia postępowania. W związku z powyższym, na podstawie art. 235 ( 2) § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. Sąd Okręgowy pominął dowód z opinii biegłego onkologa.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje:
Apelacja H. T. (1) podlegała oddaleniu.
Twierdzenia podnoszone przez pełnomocnika odwołującego w apelacji koncentrowały się przede wszystkim na naruszeniu art. 18 ust.1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ( Dz. U. z 2025 r. poz. 501 z późn. zm.). Sąd Okręgowy zważył, że nie zasługiwały one jednak na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa ( Dz. U. z 2025 r. poz. 501 z późn. zm., dalej jako „ustawa zasiłkowa”), świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Ww. świadczenie ma zatem charakter czasowy i przejściowy, a jego celem jest zabezpieczenie ubezpieczonego w okresie dalszego leczenia prowadzącego do odzyskania zdolności do pracy. Warunkiem jego przyznania jest rokowanie odzyskania zdolności do pracy w przewidywanym okresie dalszego leczenia lub rehabilitacji.
Renta z tytułu niezdolności do pracy jest natomiast uregulowana w art. 57 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. z 2025 r. poz. 1749, dalej jako „ustawa emerytalna”), zgodnie z którym renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu, który spełnił łącznie następujące warunki:
1) jest niezdolny do pracy;
2) ma wymagany okres składkowy i nieskładkowy;
3) niezdolność do pracy powstała w okresach, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b, pkt 4, 6, 7 i 9, ust. 2 pkt 1, 3-8 i pkt 9 lit. a, pkt 10 lit. a, pkt 11, 12 i pkt 13 lit. a, pkt 14 lit. a i pkt 15-17 oraz art. 7 pkt 1-3, pkt 5 lit. a, pkt 6 i 12, oraz w okresach pobierania świadczenia pielęgnacyjnego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego określonych w przepisach o świadczeniach rodzinnych lub zasiłku dla opiekuna określonego w przepisach o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, za które nie było obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów;
4) nie ma ustalonego prawa do emerytury z Funduszu lub nie spełnia warunków do jej uzyskania.
Obydwa wymienione świadczenia mają odmienny charakter oraz przesłanki do ich przyznania. Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje bowiem osobie, której stan zdrowia rokuje poprawę i odzyskanie zdolności do pracy, natomiast renta z tytułu niezdolności do pracy związana jest z istnieniem niezdolności o charakterze trwałym lub długotrwałym. Ponadto, świadczenie rehabilitacyjne ma charakter przejściowy i jest adresowane do osób, których stan zdrowia wskazuje na możliwość odzyskania zdolności do pracy po kontynuowaniu leczenia. Należy zaznaczyć, że ww. świadczenia są przyznawane wyłącznie na wniosek ubezpieczonego. Oznacza to, że w przypadku, gdy uprawniony nie zawnioskuje o przyznanie mu należnego świadczenia, organ rentowy nie będzie mógł go wypłacić.
Sąd Okręgowy zważył, że Sąd I instancji prawidłowo przyjął, iż odwołujący w spornym okresie nie przejawiał odzyskania zdolności do pracy w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej, co wywnioskowane zostało z opinii biegłego sądowego specjalisty z zakresu onkologii. W opinii z dnia 11 czerwca 2022 r. ww. biegły wskazał na niepewne rokowania związane z rozpoznaniem choroby nowotworowej oraz stopniem jej zaawansowania. Ocena ta odnosiła się do stanu zdrowia odwołującego w okresie spornym. Przywołane stanowisko zgodne jest z utrwaloną linią orzeczniczą. Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 24 marca 2015 r. wskazał, że orzekając w sprawach o rentę z tytułu niezdolności do pracy sąd zawsze bierze pod uwagę stan zdrowia osoby ubezpieczonej na dzień wydania zaskarżonej decyzji, badając jej zgodność z prawem pod względem formalnym i merytorycznym. Dlatego też, późniejsza ewentualna zmiana stanu zdrowia ubezpieczonej, nie jest podstawą do uznania owej decyzji za wadliwą i jej zmiany. Zaistnienie po wydaniu decyzji przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nowych okoliczności, które wskazują na pogorszenie stanu zdrowia, bądź na powstanie nowych schorzeń może jedynie stanowić podstawę nowego wniosku do organu rentowego o przyznanie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy ( wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt III AUa 553/14, LEX nr 1771171).
Sąd Okręgowy zważył, że podniesiony w apelacji zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na przyjęciu, że odwołujący nie przejawiał pozytywnych rokowań odzyskania zdolności do pracy jest niezasadny. Sąd I instancji nie ustalił, że odwołujący nigdy nie odzyska zdolności do pracy, ani że brak było jakichkolwiek rokowań w przyszłości. Ocena stanu zdrowia odwołującego skupiała się, jak wspomniano już wcześniej, jedynie na spornym okresie. Z przytoczonej opinii biegłego sądowego specjalisty onkologii wynika, że w spornym okresie rokowania odzyskania zdolności do pracy przez odwołującego, z uwagi na zaawansowanie jego choroby były niepewne. Biegły nie wskazał jednak trwałej niezdolności do pracy H. T. (1), a jedynie okresową, która trwać miała w jego ocenie do końca 2023 r. Okoliczność ta pozostaje z punktu widzenia przesłanek przyznania świadczenia rehabilitacyjnego bardzo istotna, bowiem ww. świadczenie wymaga istnienia pozytywnych rokowań odzyskania zdolności do pracy po dalszym leczeniu lub rehabilitacji w okresie objętym świadczeniem. Niepewne rokowania wynikające z prowadzonej diagnostyki i planowanej operacji nie pozwalały na przyjęcie w tamtym okresie, że odwołujący kwalifikuje się do przyznania mu świadczenia rehabilitacyjnego.
Utożsamianie braku przesłanek do przyznania świadczenia rehabilitacyjnego z ustaleniem trwałej niezdolności do pracy jest w ocenie Sądu II instancji nieuzasadnione. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie opierało się na przyjęciu trwałej niezdolności odwołującego do pracy, lecz na ocenie, że w okresie spornym brak było pozytywnych rokowań odzyskania zdolności do pracy w rozumieniu art. 18 ust. 1 ustawy zasiłkowej. Sam fakt, że w późniejszym czasie H. T. (1) odzyskał sprawność i od 15 października 2024r. ponownie podjął zatrudnienie nie podważa prawidłowości tej oceny, wręcz przeciwnie -może wskazywać, że do czasu podjęcia zatrudnienia ubezpieczony był okresowo niezdolny do pracy w znaczeniu rentowym.
W ocenie Sądu Okręgowego bez znaczenia pozostają twierdzenia odwołującego, że nie składał on wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy, gdyż czuł się dobrze i zamierzał wrócić do wykonywania obowiązków zawodowych. Jak już wskazano, zarówno renta z tytułu niezdolności do pracy, jak i świadczenie rehabilitacyjne są świadczeniami przyznawanymi wyłącznie na wniosek ubezpieczonego. Skoro H. T. (1) z nim nie wystąpił, organ rentowy nie prowadził postępowania w tym zakresie. Sąd ocenił zatem jedynie zasadność odmowy przyznania mu świadczenia rehabilitacyjnego.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy ocenił, że brak jest podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 385 k.p.c. apelacja H. T. (1) podlegała oddaleniu jako bezzasadna.
sędzia Zofia Pawelczyk-Bik