Wyrok z 2 kwietnia 2025, sygn. II K 74/24
Pokaż pozostałe podstawy prawne (6)
Sygn. akt: II K 74/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 02 kwietnia 2025 roku
Sąd Okręgowy w Częstochowie Wydział II Karny
w składzie :
Przewodniczący SSO Marcin Buzdygan
ProtokolantJustyna Huzar
w obecności Prokuratora Jana Teodorczyka
po rozpoznaniu w dniach: 07 października 2024 roku, 18 listopada 2024 roku, 13 stycznia 2025 roku, 12 lutego 2025 roku, 24 marca 2025 roku
sprawy
F. M. s. T. i D. zd. F., ur. (...) w T.
oskarżonego o to, że:
I. w dniu 25 kwietnia 2021 r. za pośrednictwem sieci (...) ze skutkiem w K. użył jako autentycznych (...) podrobionych wcześniej w nieustalonym czasie przez siebie dokumentów w postaci:
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) S. G. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia (...) kwietnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 18 sierpnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 6 sierpnia 2020 r. na kwotę(...)PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 23 grudnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 16 maja 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 21 lipca 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 29 września 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 3 listopada 2020 r. na kwotę(...)PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 2 grudnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 6 października 2020 r. na kwotę(...) PLN
w ten sposób, że załączył wymienione wyżej dokumenty do wiadomości e-mail wysłanej z adresu (...)na adres (...), podczas gdy transakcje wymienione w tych dokumentach w rzeczywistości nie miały miejsca
tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 k.k.
II. w okresie od lutego 2020 r. do 31 października 2021 r. w K., działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, przywłaszczył powierzone mu środki pieniężne z rachunku bankowego o numerze (...) prowadzonego przez (...) na rzecz podmiotu (...) M. P., będąc ustanowionym pełnomocnikiem dla tego rachunku oraz środki pochodzące z transakcji gotówkowych udokumentowanych fakturami sprzedaży w łącznej kwocie (...)zł stanowiące przychód z prowadzonej działalności gospodarczej (...) M. P., co stanowi mienie znacznej wartości, w ten sposób że wykonywał przelewy na konta o numerach: (...) oraz dokonywał wypłat i płatności kartą przypisaną do konta o numerze (...)
tj. o przestępstwo z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
III. W dniu 23 września 2020. roku w nieustalonym miejscu, którego skutek nastąpił w K. działając z góry powziętym zamiarem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim podrobieniu podpisu M. P. pod umową abonencką nr (...) zawartą z firmą (...). operatorem sieci komórkowej (...), wprowadził w błąd uprawnionego pracownika (...)co do osoby faktycznie zawierającej przedmiotową umowę oraz co do zamiaru i możliwości wywiązania się z jej warunków, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzania mieniem M. P. oraz firmę (...)na łączną kwotę (...)złotych.
tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art 270 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.
1. uznaje oskarżonego F. M. za winnego tego, że działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w dniu 25 kwietnia 2021 r. za pośrednictwem sieci (...), ze skutkiem w K. użył jako autentycznych (...)podrobionych wcześniej w nieustalonym czasie dokumentów w postaci:
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia (...) kwietnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 18 sierpnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 6 sierpnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 23 grudnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika(...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 16 maja 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 21 lipca 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 29 września 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 3 listopada 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 2 grudnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenia transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 6 października 2020 r. na kwotę (...)PLN
w ten sposób, że załączył wymienione wyżej dokumenty do wiadomości e-mail wysłanej z adresu (...)na adres (...), w celu przekazania ich jako autentyczne do D.Urzędu Skarbowego w K., to jest przestępstwa z art. 270 § 1 kk w związku z art. 12 § 1 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 30.09.2023 roku w związku z art. 4 § 1 kk i za to na podstawie art. 270 § 1 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 30.09.2023 roku w związku z art. 4 § 1 kk skazuje go na karę (...) (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności;
2. uniewinnia oskarżonego F. M. od popełnienia czynu opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku;
3. uznaje oskarżonego F. M. za winnego tego, że w dniu 23 września 2020 roku w K. działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej po uprzednim podrobieniu podpisu M. P. pod umową abonencką nr (...) zawartą z firmą (...) operatorem sieci komórkowej (...), wprowadził w błąd uprawnionego pracownika (...) co do osoby faktycznie zawierającej przedmiotową umowę oraz co do zamiaru i możliwości wywiązania się z jej warunków, czym doprowadził do niekorzystnego rozporządzania mieniem firmę (...) na łączną kwotę (...)zł to jest przestępstwa z art. 286 § 1 kk w związku z art. 270 § 1 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 30.09.2023 roku w związku z art. 4 § 1 kk i za to na podstawie art. 286 § 1 kk przy zastosowaniu art. 11 § 3 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 30.09.2023 roku w związku z art. 4 § 1 kk i art. 33 § 1, 2 i 3 kk skazuje go na karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w ilości 100 (stu) stawek dziennych ustalając, iż wysokość jednej stawki dziennej wynosi 50 (pięćdziesiąt) zł;
4. na podstawie art. 85 § 1 kk i art. 86 § 1 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 30.09.2023 roku w związku z art. 4 § 1 kk orzeczone wobec oskarżonego F. M. w punktach 1 (pierwszym) i 3 (trzecim) kary pozbawienia wolności łączy i jako karę łączną orzeka karę 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności;
5. na podstawie art. 46 § 1 kk orzeka wobec oskarżonego F. M. obowiązek naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem opisanym w punkcie 3 sentencji wyroku zasądzając od oskarżonego F. M. na rzecz pokrzywdzonego (...). kwotę (...)zł (...)
6. na podstawie art. 29 prawa o adwokaturze z 26 maja 1982 roku zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata D. U. kwotę (...)zł ((...)) tytułem obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu wraz z należnym podatkiem od towarów i usług;
7. na podstawie art. 627 kpk i art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 w związku z art. 6 ustawy z 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych zasądza na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego F. M. opłatę w kwocie (...) ((...)) zł i obciąża go wydatkami postępowania.
Sygn. akt II K 74/24
UZASADNIENIE
W niniejszej sprawie odstąpiono od sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego z wykorzystaniem stosownego formularza. Biorąc pod uwagę zawiłość sprawy pod względem faktycznym i prawnym dużo bardziej zrozumiale i przejrzyste będzie przedstawienie motywów, jakimi kierował się Sąd bez wykorzystania druku formularza, w formie „tradycyjnej”.
Oskarżony F. M. pozostawał w związku partnerskim z pokrzywdzoną M. P. od przełomu 2019/2020 do sierpnia 2021. Oskarżony F. M. zajmował się wówczas działalnością polegającą na świadczeniu usług na rzecz firm spedycyjnych (...) i (...) Aby móc świadczyć usługi na rzecz tych dwóch firm musiał zarządzać dwoma podmiotami gospodarczymi, gdyż jeden podmiot mógł świadczyć usługi tylko na rzecz jednej z w/w firm spedycyjnych. Pod koniec 2019 roku oskarżony prowadził własną działalność pod nazwą F. M. (...)oraz zarządzał drugim podmiotem – firmą o nazwie (...) której formalnym właścicielem była jego wcześniejsza konkubina F. U.. Z uwagi na to, że poprzedni związek zakończył się, oskarżony F. M. nie mógł już zarządzać firmą należącą do F. U., a co za tym idzie świadczyć usług na rzecz obu firm spedycyjnych. W związku z tym przedstawił M. P. swoją sytuację, poprosił ją o to, aby zarejestrowała na swoje dane działalność gospodarczą, którą on w pełni będzie finansował i zarządzał. Dnia 3 lutego 2020 roku swoją działalność rozpoczęła firma (...) której właścicielem była M. P. jednak, zgodnie z ustaleniami między oskarżonym a oskarżycielką posiłkową faktycznie działalność gospodarczą miał prowadzić F. M.. Wskazana firma miała świadczyć usługi w zakresie transportu drogowego towarów jako podwykonawca (...). Zgodnie z ustaleniami z oskarżonym M. P. nie inwestowała własnych składników majątkowych czy to w postaci pieniędzy, nieruchomości czy rzeczy ruchomych w spółkę. Działalność była prowadzona z środków własnych oskarżonego F. M., w tym rzeczy ruchomych w postaci jego samochodów, które były udostępniane kierowcom, a wkład M. P. we wskazaną działalność gospodarczą ograniczał się do tego, że udzieliła swoich danych w celu zarejestrowania działalności. Ponadto należy wskazać, że M. P. miała własną prace i nie otrzymywała wynagrodzenia z tytułu działalności firmy. Na podstawie zgodnych zeznań pracowników spółki – kierowców – należy stwierdzić, że M. P. nie była zaangażowana w prowadzenie działalności, nie zajmowała się sprawami codziennymi firmy, nie była angażowana w procesy decyzyjne, nie były ona prowadzona z jej środków. M. P. wskazywała również, że nie oczekiwała od F. M. wypłaty wynagrodzenia, należności z przychodów firmy. Należy wskazać, że M. P. podjęła działania dotyczące spółki jedynie w czasie kiedy F. M. był do tego niezdolny z uwagi na leczenie odwykowe. Jej działania w tym czasie ograniczyły się do kilkukrotnego pilnowania pracowników oraz uregulowania należności wynikających z prowadzenia firmy, na które to środki przekazywał jej F. M.. Nawet w trakcie podejmowania tych działań M. P. nie miała dostępu do finansów firmy, nie wydawała poleceń pracownikom, nie brała udziału w procesach decyzyjnych.
(dowód: informacja (...) k. 5, 291-293, zeznania świadków: M. P. k. 63 – 64, k. 294 – 296v, 423-424, 835-837, S. P. k. 347 – 348, 853 – 853v, F. U. k. 853-854, D. N. k. 900, U. N. k. 901, F. Z. (1) k. 903v, U. T. k. 910v)
W związku z założeniem firmy oskarżony F. M. i M. P. udali się do banku(...)w celu założenia konta bankowego mającego służyć do jej prowadzenia. Umowa rachunku bankowego została zawarta przez M. P. jako właścicielkę (...) M. P., a pełnomocnikiem do konta został oskarżony F. M.. Do konta przypisano rachunek bankowy o numerze (...). Loginy i hasła do konta były w posiadaniu F. M. i to on korzystał zarówno z konta jak i rachunku bankowego. Ponadto korzystał z środków pochodzących z transakcji gotówkowych udokumentowanych fakturami sprzedaży. Na przypisanym do konta rachunku bankowym dokonywał przelewów na rachunki nr (...) (należący do firmy (...)) i (...) (należący do F. M.), które były przypisane do kont prowadzonych na jego nazwisko. Ponadto dokonywał wypłat i płatności kartą przypisaną do konta o numerze (...).
Oskarżony F. M. prowadząc w rzeczywistości działalność gospodarczą (...) M. P. wykonywał usługi transportowe dla firmy (...), wystawiał faktury za wykonane usługi, dokonywał zakupu środków niezbędnych do prowadzenia działalności, wypłacał wynagrodzenia kierowcom. Przelewy należności za wykonane przez firmę (...) usługi wpływały na rachunek bankowy tego podmiotu o numerze (...). Z tych środków oskarżony pokrywał koszty działalności, jak też przelewał środki na swoje rachunki bankowe. Łącznie w okresie od lutego 2020 roku do października 2021 roku na rachunek bankowy firmy (...) wpłynęła kwota (...) zł. W tym okresie oskarżony F. M. dokonał zakupów, które opłacił gotówką pobraną z tego rachunku na łączną kwotę (...) zł (pozostałość na rachunku to kwota (...) zł). Ponadto z w/w rachunku bankowego oskarżony F. M. przelał na swój rachunek bankowy łącznie kwotę (...)zł. Pozostałe środki, które wpływały na rachunek bankowy firmy (...) (...) oskarżony rozdysponował na działalność tej firmy.
Oskarżony F. M. nie regulował należności publiczno – prawnych związanych z działalnością tej firmy. Zadłużenie tej firmy względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieuregulowanych należności wynosiło na dzień 26.08.2022 roku kwotę (...) zł. Z kolei zadłużenie tej firmy względem Urzędu Skarbowego wynosiło na dzień 25.08.2022 roku kwotę należności głównej (...) zł, a wraz z odsetkami kwotę (...)zł.
(dowód: wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez (...). k.12 – 48, - zeznania M. P. k. 63 – 64, k. 294 – 294v, k. 423 – 424, 835v - 837, informacja(...) k. 431, opinia biegłej L. M. k. 528 – 596, 612 – 613, 777, 899v-900, umowa (...) k. 551- 562, informacja (...)wraz z wykazem operacji na dwóch rachunkach bankowych k. 732 -772, informacja ZUS k. 315, informacja US k. 317-319)
Działalność gospodarcza faktycznie prowadzona przez F. M. podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Księgowością firmy zajmowała się A. L. prowadząca (...) z/s w K. przy ul. (...), która powiadomiła F. M. i M. P. iż otrzymała informacje z Urzędu Skarbowego, że za rok 2020 i 2021 podatek pozostaje niezapłacony. W odpowiedzi na tę informację w dniu 25.04.2021 F. M. wysłał księgowej z adresu e – mail(...) wiadomość e-mail z (...) załącznikami w postaci uprzednio podrobionych potwierdzeń dokonania przelewów przez płatnika podatku (...) M. P. na rzecz Urzędu Skarbowego. Były to następujące potwierdzenia transakcji:
- potwierdzenie transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 10 kwietnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenie transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 18 sierpnia 2020 r. na kwotę (...)PLN
- potwierdzenie transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 6 sierpnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenie transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 23 grudnia 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenie transakcji płatnika(...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 16 maja 2020 r. na kwotę(...) PLN
- potwierdzenie transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 21 lipca 2020 r. na kwotę (...)PLN
- potwierdzenie transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 29 września 2020 r. na kwotę(...) PLN
- potwierdzenie transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 3 listopada 2020 r. na kwotę (...) PLN
- potwierdzenie transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 2 grudnia 2020 r. na kwotę(...)PLN
- potwierdzenie transakcji płatnika (...) M. P. do odbiorcy Urząd Skarbowy C. R. z dnia 6 października 2020 r. na kwotę (...) PLN
(...) A. L. następnie przesłała te potwierdzenia do Urzędu Skarbowego jako potwierdzenie zapłaty podatku dochodowego. Z informacji przekazanych przez Urząd Skarbowy wynika, że wpłaty takie nigdy nie zostały odnotowane. M. P. uzyskała informację, że wskazane potwierdzenia są sfałszowane po otrzymaniu pisma z dnia 25 listopada 2021 roku z Urzędu Skarbowego.
(dowód: zeznania świadków: M. P. k. 63 – 64, k. 294 – 296v, A. L. k. 448 – 449v, 852 -853 , informacja US k. 317-319, protokół oględzin komputera księgowej k. 456 – 457, potwierdzenia transakcji k. 298-307, opinia biegłego k. 507-513, 517-522)
Oskarżony F. M. przekonał M. P., iż do prowadzenia tej działalności konieczne jest zawarcie usług o świadczenie usług telekomunikacyjnych. W związku z tym M. P. zawarła z firmą (...)operatorem sieci komórkowej (...) umowę abonencką (...) z dnia 20.03.2020 roku. Następnie oskarżony F. M. bez wiedzy M. P. zawarł kolejną umowę abonencką z tym operatorem. Umowę o nr (...) oskarżony zawarł w dniu 23.09.2020 roku w K. za pośrednictwem infolinii. Umowa ta obejmowała m.in. trzy numery telefonów oraz aparat telefoniczny. Oryginał umowy został dostarczony oskarżonemu do K. wraz z aparatem telefonicznym. Oskarżony F. M. podrobił wówczas na oryginale umowy podpis M. P.. Oskarżony nie regulował następnie należności określonych w tej umowie. W związku z tym doprowadził firmę (...) do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w łącznej kwocie, (...)zł.
(dowód: zeznania świadka M. P. k. 63 – 64, k. 294 – 294v, 423 – 423v, 835v - 837, umowa o świadczenie usług k. 416 - 420, umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych z dnia 20.03.2020 k. 666-668, umowa o świadczenie usług telekomunikacyjnych z dnia 23.09.2020 k. 416-420, 672-674, opinia biegłego – k. 678 – 685, informacja z (...). k. 864 – 864v)
Przedmiotowy stan faktyczny ustalono w oparciu o powołane relacje świadków oraz dokumenty. Zauważyć należy, iż brak było jakichkolwiek wątpliwości czy sprzeczności pomiędzy poszczególnymi dowodami, które implikowałyby trudności na etapie czynienia ustaleń faktycznych. Analiza tych dowodów prowadzi do oczywistych wniosków opisanych powyżej. Z racji tego, że oskarżony, odmawiając złożenia wyjaśnień, nie dostarczył żadnego materiału dowodowego podlegającego ocenie, brak było dowodów przeciwnych.
Oskarżony F. M. w toku postępowania, nie przyznał się do zarzucanych mu czynów i odmówił składania wyjaśnień w sprawie. Jego stanowisko w zakresie nie przyznania się do zarzucanych mu czynów zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie drugiego z zarzucanych mu przestępstw. W pozostałym zakresie to stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przeczy mu całokształt materiału dowodowego wskazanego powyżej.
Sąd dał wiarę zeznaniom świadków: M. P., S. P., U. N., D. N., U. T., F. Z. (2), A. L. oraz F. U. uznając je za konsekwentne, zgodne, spójne, logiczne, wzajemnie ze sobą korespondujące, tworzące jedną logiczną całość oraz mające potwierdzenie w zasadach doświadczenia życiowego i znajdujące potwierdzenie w pozostałym materiale dowodowym sprawy. Sam fakt, że M. P. jako pokrzywdzona w sprawie była zainteresowana w określonym jej rozstrzygnięciu nie stanowi przyczyny uzasadniającej odmówienie wiary jej zeznaniom. Są one konsekwentne i brak jest jakichkolwiek sprzeczności w jej zeznaniach, które osłabiałyby ich wiarygodność
Sąd nie znalazł podstaw aby zakwestionować dopuszczone w sprawie opinie biegłych. Uznał je za pełne, jasne oraz nie dopatrzył się w nich sprzeczności, zarówno wewnętrznych jak i zewnętrznych.
Oskarżony F. M. działał w normalnej sytuacji życiowej, jako osoba dojrzała psychicznie, posiadająca pewien zasób doświadczenia życiowego i społecznego, mimo możliwości dochowania wierności prawu nie zachował się zgodnie z prawem. Czyni to oskarżonego zdatnym do przypisania winy.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd uznał oskarżonego F. M. za winnego popełnienia pierwszego z zarzucanych mu czynów w kształcie opisanym w punkcie 1 sentencji wyroku, a stanowiącego przestępstwo z art. 270 § 1 kk w związku z art. 12 § 1 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 30.09.2023 roku w związku z art. 4 § 1 kk. W pierwszej kolejności należy wskazać, że Sąd uznał za zasadną zmianę, w zakresie zarzucanego oskarżonemu czynu, opisu czynu oraz kwalifikacji prawnej czynu z punktu 1 w stosunku do czynu z punktu I aktu oskarżenia. Przedmiotem ochrony, do którego odnosi się przestępstwo z art. 270 kk, jest bezpośrednio wiarygodność dokumentów, a w następstwie – pewność obrotu prawnego. Wedle treści art. 115 § 14 kk dokumentem jest każdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w przepisie art. 115 § 14 k.k. przedmioty, którym ustawa przypisuje walor dokumentu, podzielono na dwie grupy, którymi są: każdy przedmiot (zapis na komputerowym nośniku informacji), z którym związane jest określone prawo, oraz każdy przedmiot (zapis na komputerowym nośniku informacji), który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. Ta druga kategoria przedmiotów uzyskuje charakter dokumentu, gdy spełnia równocześnie dwa warunki: zawiera treść intelektualną i treść ta - wyrażona najczęściej za pomocą pisma - ma znaczenie prawne w tym rozumieniu, iż można z niej wyprowadzić określone uprawnienia bądź obowiązki osoby fizycznej lub osoby prawnej. Dokumentem jest przedmiot, którego posiadanie lub użycie może rodzić skutki prawne zarówno w sferze prawa materialnego, jak i procesowego. (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15.10.2002, III KKN 90/00). Przestępstwo materialnego fałszerstwa dokumentu art. 270 § 1 kk może być popełnione albo przez podrobienie, albo przez przerobienie dokumentu. Sprawcą czynu zabronionego polegającego na używaniu dokumentu sfałszowanego lub podrobionego może być zarówno ten, kto sam dopuścił się fałszerstwa, jak i inna osoba. Istota podrobienia dokumentu sprowadza się do sporządzenia takiego zapisu informacji, któremu nadaje się pozory autentyczności, w szczególności zaś tego, że pochodzi od określonego wystawcy. Czyn z art. 270 § 1 k.k. charakteryzuje się nie tylko podrobieniem (przerobieniem) dokumentu, ale co równie istotne, tym że jest to zachowanie podjęte „w celu użycia tego dokumentu jako autentyczny” (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 06.10.2016r., V KK 225/16). Czynność podrobienia dokumentu ma miejsce, kiedy zostaje on sporządzony przez osobę nieuprawnioną, przy zachowaniu pozorów pochodzenia od podmiotu uprawnionego (zob. wyrok SN z 24.10.2013 r., III KK 373/13, LEX nr 1386041).
Na gruncie niniejszej sprawy brak dowodów na okoliczność iż to sam oskarżony podrobił dokumenty w postaci potwierdzeń transakcji płatnika do Urzędu Skarbowego, natomiast Sąd mógł stwierdzić, że posłużył się takimi podrobionymi dokumentami, jako autentycznymi, mając tego świadomość. Oczywistym jest, bowiem, że oskarżony F. M. jako faktycznie prowadzący działalność gospodarczą (...) S. G. miał pełną świadomość, iż nie wykonał przelewów, które miały potwierdzać dostarczone przez niego potwierdzenia. Znamię „użycia” na gruncie niniejszej sprawy zostały wypełnione przez przesłanie przez oskarżonego z adresu (...) na adres e-mail (...) A. L. (...)wskazanych potwierdzeń dokonania transakcji przelewów. Oskarżony przesłał te dokumenty jako autentyczne, wiedząc, że księgowa przedłoży jest w Urzędzie Skarbowym jako dowód wniesienia wpłat, które faktycznie nie zostały uiszczone. Dokumenty te zostały podrobione, albowiem ich treść odbiegała od rzeczywistego stanu rzeczy i nie zostały one wygenerowane przez podmioty, od których miały pochodzić, a więc bank, za pośrednictwem, których te przelewy miały zostać rzekomo wykonane. Oskarżony miał świadomość, iż te dokumenty zostały podrobione, gdyż zdawał sobie sprawę z tego, że nie wykonał przelewów, które miały one potwierdzać. Przesłane podrobione dokumenty miały ze względu na swoją treść, wskazywać iż oskarżony nie musi już dokonywać zapłaty należnego Skarbowi Państwa podatku VAT, a więc miały stanowić dowód okoliczności mającej znaczenie prawne. Na podstawie ujawnionych okoliczności sprawy należy uznać, że oskarżony dostarczając te podrobione potwierdzenia dokonania przelewów księgowej działał z zamiarem bezpośrednim użycia ich jako autentyczne.
Ponadto Sąd uznał, że wskazany czyn został popełniony w warunkach art. 12 § 1 kk. Na wskazany czyn zabroniony złożyło się kilka zachowań, z uwagi na fakt iż oskarżony posłużył się każdym z (...) dokumentów z osobna, a jedynie przesłał je razem. Wszystkie te zachowania oskarżony podejmował w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, działając w celu potwierdzenia dokonania przelewów, których to faktycznie nie zlecił do wykonania. Mając na uwadze, że potwierdzenia zostały przesłane w jednej wiadomości e-mail, jako (...) załączników, należy stwierdzić, że zachowania zostały podjęte w krótkich odstępach czasu, przy czym przedstawienie każdego z potwierdzeń przelewu wypełniało już znamion przestępstwa. Ponadto należy wskazać, że już przystępując do pierwszej czynności posłużenia się dokumentem jako autentycznym, F. M. obejmował swoim zamiarem bezpośrednim każdą następną czynność.
Sąd zastosował wobec oskarżonego w zakresie czynu z punktu 1 przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r. Mając na względzie, że czyn został popełniony w dniu 25 kwietnia 2021 roku, a także że przepisy obowiązujące w dniu 30 września 2023 roku są korzystniejsze dla oskarżonego, z uwagi na możliwość wymierzenia przez Sąd kary łagodniejszego rodzaju, Sąd zastosował regulację z art. 4 § 1 k.k.
W punkcie 2 sentencji wyroku Sąd uniewinnił oskarżonego F. M. od zarzucanego mu czynu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 kk. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotem ochrony art. 284 k.k. są własność rzeczy (w wypadku przywłaszczenia rzeczy) oraz wszelkie prawa majątkowe (w wypadku przywłaszczenia prawa) (U. F. [w:] M. B. F., R. F.-F., M. M., M. K., Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 284.). Czynność wykonawcza czynu z art. 284 k.k. polega na przywłaszczeniu rzeczy lub prawa, a zatem na manifestowaniu takich praw jakie ma wobec rzeczy właściciel. Przez powierzenie rzeczy należy natomiast rozumieć przekazanie władztwa nad rzeczą z zastrzeżeniem obowiązku jej późniejszego zwrotu (U. F. [w:] M.B. F., R. F.-F., M. (...), M. K. Kodeks karny. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 284.) a więc przeniesienie posiadania. Mając na uwadze, że zarzut stawiany oskarżonemu w punkcie II aktu oskarżenia dotyczy powierzonych mu środków pieniężnych, to należy uznać, że dotyczy rzeczy ruchomej zgodnie z dyspozycją art. 115 § 9 k.k.
Jak już wykazano powyżej immamentną cechą wypełnienia znamion z art. 284 § 2 k.k. jest postępowanie z powierzoną rzeczą ruchomą tak jak właściciel, a więc wbrew woli faktycznego uprawnionego co do rzeczy. Na gruncie niniejszej sprawy nie można uznać, że M. P. była właścicielem środków pieniężnych, które są objęte czynem z punktu II aktu oskarżenia. Należy wskazać, że sama oskarżycielka posiłkowa wskazywała, że nie rościła sobie żadnych praw co do pieniędzy uzyskanych w wyniku działalności firmy (...), nie oczekiwała wypłaty wynagrodzenia, przekazywania jej zysków. Firma nie była prowadzona z środków stanowiących jej własność. Cała działalności prowadzona była ze składników majątkowych oskarżonego. M. P. nie oczekiwała również zwrotu bezpośredniego pieniędzy przekazanych F. M. na działanie firmy, uzyskanych w wyniku umowy kredytu. Na podstawie ustnej umowy między M. P. a F. M. to oskarżony miał spłacać z własnych środków zobowiązania zaciągnięte przez M. P. w imieniu zarejestrowanej na nią spółki. Nie można zatem uznać, że wykonywanie przelewów z konta bankowego (...) M. P. na te należące do F. M., dokonywanie płatności karta przypisaną do konta firmy, czy płatności gotówkowych było przywłaszczeniem pieniędzy M. P., bowiem te pieniądze nigdy nie należały do niej. Były to środki pieniężne uzyskane w wyniku działalności firmy (...), w której jedyną osobą decyzyjną był F. M.. Pieniądze te nie były przeznaczone dla M. P. i ona sama również nie rościła sobie w stosunku do nich praw jako właścicielka, były one przeznaczone na bieżące funkcjonowania firmy. Podczas funkcjonowania firmy oskarżycielka posiłkowa co do zasady nie podejmowała żadnych działań w związku z założoną na jej dane firmą, nie podejmowała decyzji odnośnie jej funkcjonowania i nie miała wiedzy o jej finansach. Zgodnie z umową między w/w osobami działalności firmy miała stanowić pracę jedynie F. M. a osiągane w jej wyniku przychody miały stanowić jego wyłączną własność. Do momentu ujawnienia się tych zadłużeń, oskarżycielka posiłkowa nie interesowała się, jak F. M. prowadzi firmę i jakie działania w jej ramach podejmuje. Fakt iż F. M. zaciągał zobowiązania w imieniu firmy, które potem nie zostały przez niego spłacane, mimo ustaleń między nim a M. P., nie podlega badaniu w granicach zaskarżenia czynu z punktu II. Ponadto kwestia rozliczeń między stronami, w tym w zakresie niespłaconych zobowiązań, w myśl zasady ultima ratio prawa karnego, może podlegać rozstrzygnięciu w drodze postępowania cywilnego.
Brak jest również podstaw do rozpatrywania działania oskarżonego na gruncie innych przepisów kodeksu karnego. Jeśli chodzi o przestępstwo z art. 296 kk to w zachowaniu oskarżonego nie występują znamiona wskazane w tym artykule. Ten zakres zachowań, które zarzuca się oskarżonemu nie obejmuje ewentualnych działań z art. 296 kk, nie ma tu mowy o działaniu na szkodę M. P.. Również szkoda, jaka miałaby być wyrządzona działaniem objętym zakresem art. 296 kk nie jest objęta zarzutem z punktu II a/o, a nadto jej ewentualna wysokość nie przekracza kwoty(...)zł (składałyby się na nią spowodowane przez oskarżonego zaległości w zapłacie należności publiczno – prawnych i ewentualnie z tytułu nieuregulowanych rachunków za usługi telekomunikacyjne czy polisy ubezpieczeniowe). Brak jest również podstaw do rozpatrywania zachowania oskarżonego na gruncie art. 286 kk. W opisie zarzucanego mu czynu nie wskazano żadnych działań, które miałyby prowadzić do wprowadzenia w błąd M. P., a w konsekwencji do doprowadzenia jej do niekorzystnego rozporządzenia mieniem.
W związku z powyższym Sąd uniewinnił oskarżonego od zarzucanego mu czynu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 kk. w zw. z art. 12 § 1 k.k. bowiem swoim zachowaniem nie wyczerpał znamion strony przedmiotowej przestępstwa. Brak było również podstaw do zakwalifikowania jego działania jako inny czyn zabroniony.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd uznał oskarżonego F. M. za winnego popełnienia trzeciego z zarzucanych mu czynów w kształcie opisanym w punkcie 3 sentencji wyroku, a stanowiącego przestępstwo z art. 286 § 1 kk w związku z art. 270 § 1 kk przy zastosowaniu art. 11 § 2 kk w brzmieniu przepisów obowiązującym w dniu 30.09.2023 roku w związku z art. 4 § 1 kk.
Należy wskazać, że do wypełnienia znamion czynu z art. 286 § 1 kk niezbędne jest takie działanie sprawcy, które doprowadza do osiągnięcia przysporzenia w majątku tj. zwiększenie aktywów lub zmniejszenie pasywów, a jednocześnie uszczuplenia w mieniu pokrzywdzonego czynem albo innej osoby. Co więcej działanie takie musi polegać, na wprowadzeniu albo wyzyskaniu błędu, a więc takiego stanu wiedzy, który nie odpowiada zdarzeniom faktycznym tj. na wywołaniu lub wykorzystaniu mylnego wyobrażenia o rzeczywistości. Wyzyskanie błędu, ma miejsce wówczas, gdy zostanie ustalone, że w chwili podjęcia zachowania przez sprawcę osoba pokrzywdzona mylnie oceniała wycinek rzeczywistości mający wpływ na jej decyzję woli w kwestii rozporządzenia, a sprawca czynił z tego użytek. Niezdolność do należytej oceny przedsiębranego działania to brak możliwości racjonalnej oceny decyzji, które pokrzywdzona osoba podejmuje. Źródło tej niezdolności jest obojętne. Również sam sprawca może spowodować tę niezdolność, a następnie ją wykorzystać. J. Lachowski [w:] Kodeks karny. Komentarz, wyd. IV, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2023, art. 286. Opis znamion oszustwa nie określa sposobów, przy pomocy których można wprowadzić w błąd daną osobę.
Odnosząc się do strony podmiotowej niezbędne jest działanie w zamiarze bezpośrednim o szczególnym zabarwieniu w konkretnym celu, tj. osiągnięcia korzyści majątkowej. Należy podkreślić, że z uwagi na fakt iż przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. jest przestępstwem kierunkowym, może zostać popełnione tylko w zamiarze bezpośrednim, odnoszonym do każdego ze znamion czynu, o szczególnym zabarwieniu. W przypadku więc działania sprawcy w zamiarze ewentualnym nie dochodzi więc do popełnienia występku oszustwa przewidzianego w art. 286 § 1 k.k. (Wyrok SN z 19.07.2007 r., V KK 384/06, LEX nr 299205.)
Dobrem prawnym chronionym przez art. 270 § 1 k.k. jest dobro ogólne w postaci wiarygodności dokumentów. Przestępstwo polegające na podrobieniu podpisu w dokumencie lub jego użyciu jako autentyczny nie narusza bezpośrednio dobra prawnego osoby, której podpis został podrobiony. Bezpośrednim przedmiotem ochrony art. 270 § 1 k.k. jest zaufanie do dokumentu - jako formalnego sposobu stwierdzenia istnienia prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mogącej mieć znaczenie prawne, nie zaś samo to prawo czy stosunek prawny, z którym konkretny podmiot łączy swój własny interes. Interes ten więc - o ile w ogóle, co należy podkreślić - ulega naruszeniu lub zagrożeniu tylko w sposób pośredni, nieokreślony wprost znamionami rozważanego typu czynu (Postanowienie SN z 24.08.2016 r., I KZP 5/16, OSNKW 2016, nr 10, poz. 66.) Wedle treści art. 115 § 14 kk dokumentem jest każdy przedmiot lub inny zapisany nośnik informacji, z którym jest związane określone prawo, albo który ze względu na zawartą w nim treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne. Jak już wskazano czynność podrobienia dokumentu ma miejsce, kiedy zostaje on sporządzony przez osobę nieuprawnioną, przy zachowaniu pozorów pochodzenia od podmiotu uprawnionego. Następnie musi dojść do użycia go tak jakby był prawdziwym, wystawionym przez uprawniony podmiot.
Sąd uznał za konieczna zmianę opisu czynu w punkcie 3, w stosunku do czynu zarzucanego, z uwagi na fakt iż osobą pokrzywdzoną przestępstwem z art. 286 § 1 k.k. jest osoba, która na skutek popełnionego przestępstwa doznała uszczuplenia mienia (Postanowienie SA w Krakowie z 11.05.2017 r., II AKa 14/17, LEX nr 2292475.) Wobec powyższego pokrzywdzoną niniejszym czynem jest jedynie (...) a nie (...) i M. P., bowiem F. M. doprowadził do niekorzystnego rozporządzenia mieniem środkami, które należały do w/w spółki a nie do M. P.. Ponadto Sąd dokonał korekty wielkości szkody biorąc pod uwagę informacje nadesłane mu przez (...)
Na gruncie niniejszego stanu faktycznego działaniami podjętymi przez oskarżonego składającymi się na jeden czyn zabroniony było podjęcie działań w celu zawarcia umowy usług telekomunikacyjnych za pomocą autoryzowanego sklepu wysyłkowego (...) Oskarżony wykonał telefon na infolinię oraz wywołał u pracownika sklepu fałszywe przekonanie, że umowa zostanie zawarta na rzecz (...) M. P. przez osobę do tego upoważnioną tj. M. P.. W wyniku tego otrzymał podpisany już egzemplarz umowy (...), na którym następnie podrobił podpis M. P.. Na podstawie tej umowy pokrzywdzony świadczył usługi telekomunikacyjne, jednakże nie otrzymywał za to należnej mu zapłaty, w związku z czym poniósł szkodę w postaci (...) zł
Za pomocą przedstawienia jako autentycznego podrobionego przez siebie podpisu M. P. na umowie abonenckiej, oskarżony wywołał u pokrzywdzonego (...) mylne wyobrażenie o rzeczywistości, co do osoby z którą faktycznie zawiera w/w umową o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Należy wskazać, że dokument w postaci umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych stanowi dowód stosunku prawnego w świetle czego należy uznać go za dokument. W związku z tym, że F. M. nie regulował należności wynikających z świadczenia przez pokrzywdzonego w/w usług doprowadził go niekorzystnego rozporządzenie mieniem, a więc mającego negatywne konsekwencje z punktu widzenia interesów majątkowych osoby pokrzywdzonej przesunięcia majątkowego (J. Lachowski [w:] Kodeks karny. Komentarz, wyd. IV, red. V. Konarska-Wrzosek, Warszawa 2023, art. 286. ). W wyniku swoich działań spowodował u pokrzywdzonego szkodę majątkową z uwagi na fakt iż (...). nie otrzymało ekwiwalentu za świadczenie usług telekomunikacyjnych w postaci zapłaty.
Sąd zastosował wobec oskarżonego w zakresie czynu z punktu 3 przepisy kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r. Mając na względzie, że czyn został popełniony w dniu 23 września 2020 roku, a także że przepisy obowiązujące w dniu 30 września 2023 roku są korzystniejsze dla oskarżonego, Sąd zastosował regulację z art. 4 § 1 k.k.
Przy wymiarze kary jako okoliczności obciążające Sąd wziął pod uwagę nagminność tego typu przestępstw, powtarzalne działanie oskarżonego. Sąd nie znalazł żadnych okoliczności łagodzących przemawiających na korzyść oskarżonego i podlegających uwzględnieniu przy wymiarze kary.
Sąd uznał za stosowne wymierzyć oskarżonemu F. M. następujące kary pozbawienia wolności oraz z uwagi na fakt, że oskarżony dopuścił się czynu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej następującą grzywnę:
-za przestępstw z art. 270 § 1 kk i inne - karę 10 miesięcy pozbawienia wolności,
-za przestępstwo z art. 286 § 1 kk i inne - karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 100 stawek.
Ustalając wysokość stawki dziennej Sąd miał na uwadze sytuację materialną i osobistą oskarżonego, jego dochody i możliwości zarobkowe. Oskarżony osiąga obecnie dochód w wysokości (...)zł i ma możliwość osiągania dodatkowych dochodów. W związku z tym Sąd ustalił wysokość jednej stawki dziennej na kwotę (...)zł. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd wymierzył ponadto oskarżonemu karę łączną 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności. Ta kara zdaniem Sądu jest adekwatna do stopnia winy i społecznej szkodliwości czynów oskarżonego. Winna ona spełnić cele w zakresie prewencji indywidualnej i powstrzymać oskarżonego przed kolejnymi niezgodnymi z prawem zachowaniami, jak również cele w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
W związku z powstaniem szkody w majątku pokrzywdzonego czynem przypisanym w punkcie 3 tj. (...). Sąd zasądził wobec oskarżonego obowiązek jej naprawienia zgodnie z dyspozycją art. 46 § 1 k.k.
Mając na względzie udział w postępowaniu obrońcy z urzędu, Sąd zasądził ze Skarbu Państwa na rzecz adw. D. U. kwotę (...)zł zgodnie z obowiązującymi stawkami (art. 29 prawa o adwokaturze z 26 maja 1982 roku) mając na uwadze ilość dodatkowych terminów rozpraw.
Sąd uznając winę oskarżonego, nie znalazł żadnych okoliczności przemawiających za zwolnieniem na zasadzie słuszności z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych. Wobec powyższego zasądzono na rzecz Skarbu Państwa od oskarżonego opłatę, która stanowi pochodną orzeczonej wobec niego kar pozbawienia wolności i kar grzywny tj. kwotę 180 zł (opłata od wymierzonej kary pozbawienia wolności) i kwotę 1 000 zł (opłata od wymierzonej kary grzywny) oraz obciążono go wydatkami postępowania. Zauważyć jednak należy, iż w przypadku opłaty od wymierzonej kary pozbawienia Sąd błędnie wskazał podstawę jej ustalenia oraz w efekcie jej wysokość, gdyż mając na uwadze, iż wymiar orzeczonej kary pozbawienia wolności to 1 rok i 3 miesiące, wysokość należnej opłaty zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych winna wynosić 300 zł.
SSO Marcin Buzdygan