Wyrok z 20 maja 2026, sygn. II Ka 234/26

Przewodniczący:

sędzia SO Paweł Mądry

Protokolant:

p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II Ka 234/26

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1

1.  CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 5 grudnia 2025 r. w sprawie II K 132/24

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☐ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana

2.  Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

--------

----------------

---------------------------------------------------------------

-----------------------

------

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

---------

---------------

---------------------------------------------------------------

-----------------------

-------

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

---------------

--------------------------------

--------------------------------------------------------------------------

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

-----------------------

--------------------------------------

-----------------------------------------------------------------------

.  STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1.

zarzut obrazy przepisów postępowania, a mianowicie art. 410 kpk w zw. z art. 413 § 2 pkt 1 i 2 kpk poprzez:

- wskazanie w pkt 1 sentencji w/w wyroku nieprawidłowej i niezgodnej z poczynionymi ustaleniami faktycznymi wysokości szkody wyrządzonej przestępstwem w kwocie 302.800 zł, zamiast prawidłowej wysokości w kwocie 72.800 zł,

- a w konsekwencji również poprzez orzeczenie w pkt 2 sentencji w/w wyroku obowiązku naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem w nieprawidłowej i niezgodnej z poczynionymi ustaleniami faktycznymi wysokości w kwocie 302.800 zł, zamiast w prawidłowej wysokości w kwocie 72.800 zł,

co niewątpliwie miało wpływ na treść skarżonego orzeczenia poprzez przypisanie oskarżonemu szkody wyrządzonej popełnionym przez niego oszustwem w nieprawidłowej i niezgodnej z poczynionymi ustaleniami faktycznymi wysokości 302.800 zł, zamiast w prawidłowej wysokości 72.800 zł, a następnie poprzez powielenie tego błędu przy orzekaniu obowiązku naprawienia szkody w trybie art. 46 § 1 kk

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

- zarzut oskarżyciela publicznego jako słuszny należało uwzględnić w całości. Na aprobatę zasługiwała także przedstawiona argumentacja oraz przytoczone na jej poparcie orzecznictwo. Co istotne, w pisemnych motywach do zaskarżonego wyroku, Sąd I instancji sam wskazał, że przyjęcie w opisie czynu kwoty 302 800 zł zamiast 72 800 zł jako wysokości niekorzystnego rozporządzenia mieniem oskarżyciela posiłkowego N. H. przez oskarżonego oraz następnie ustalenie na tę kwotę orzeczonego obowiązku naprawienia szkody, wynikało z omyłki. Zwrócić uwagę trzeba, że taki stan rzeczy ma swoje odzwierciedlenie także w tym, że nie została zmieniona kwalifikacja prawna przypisanego oskarżonemu czynu na występek z art. 286 § 1 kk. w zw. z art. 294 § 1 kk, co byłoby konieczne w przypadku ustalenia wartości niekorzystnego rozporządzenia mieniem na 302.800 zł, tj. czyli mienie znacznej wartości w rozumieniu art. 115 § 5 kk.

- wniosek pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego o uznanie, że oskarżony wskutek popełnionego czynu doprowadził oskarżyciela posiłkowego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 302.800 zł i zasądzenie w tej wysokości obowiązku naprawienia szkody jest nietrafny i nieadekwatny do okoliczności sprawy. Jak słusznie zauważył skarżący i poparł odpowiednimi judykatami, orzekany obowiązek naprawienia szkody musi być bezpośrednio skorelowany z rzeczywistą szkodą, jaką swym czynem wyrządził sprawca. Uznanie w realiach niniejszej sprawy karnej, że do jej wartości winne być dodatkowo wliczane poniesione przez oskarżyciela posiłkowego nakłady na budowę hali, które tożsamo musiałby poczynić przy ewentualnej realizacji inwestycji przez innego wykonawcę, pozostaje bezzasadne. Niemniej nie wyklucza to możliwości dochodzenia przez oskarżyciela posiłkowego roszczeń, których podstaw dopatruje się w szeroko pojmowanych skutkach działania oskarżonego w przedmiocie realizowanej inwestycji, jednakże odpowiednim byłoby w tym zakresie odpowiednie postępowanie na gruncie prawa cywilnego. Na co słusznie zwrócił uwagę Sąd Apelacyjny w Warszawie w jednym ze swych orzeczeń, w ramach określonych przez art. 46 § 1 kk można orzec jedynie obowiązek naprawienia szkody, ale tylko w wysokości wynikającej z popełnionego przestępstwa. Nie ma żadnych przeszkód, aby dochodzić w postępowaniu cywilnym pozostałej kwoty w ramach odpowiedzialności kontraktowej (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2020 r. II AKa 349/18).

- w związku z powyższym i treścią przedstawionego oskarżonemu zarzutu, opartego na poczynionych w sprawie właściwie ustaleniach faktycznych uznać należało, że oskarżony wskutek popełnionego czynu doprowadził oskarżyciela posiłkowego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 72 800 zł, będącą zaliczką na poczet wykonania hali stalowej, której pomimo niewywiązania się zawartej umowy z dnia 20 marca 2021 r. o roboty budowlane, nie zwrócił oskarżycielowi posiłkowemu. Mając na uwadze dotychczasowe rozważania, zasadnym było jedynie częściowe uwzględnienie wniosku pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego o orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz jego mocodawcy i zasądzenie jej na podstawie art. 46 § 1 kk właśnie w wysokości 72 800 zł, co też Sąd Okręgowy uczynił.

Wniosek

wniosek o zmianę skarżonego wyroku poprzez wskazanie w pkt 1 sentencji w/w wyroku prawidłowej wysokości szkody wyrządzonej przestępstwem w kwocie 72.800 zł, a nie w kwocie 302.800 zł, jak błędnie wskazał Sąd a quo, a także poprzez wskazanie w pkt 2 sentencji w/w wyroku prawidłowej wysokości orzeczonego wobec oskarżonego obowiązku naprawienia szkody w kwocie 72.800 zł, a nie w kwocie 302.800 zł, jak błędnie wskazał Sąd I instancji.

☒ zasadny

☐ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

wobec zasadności zarzutu podniesionego przez oskarżyciela publicznego, wniosek apelacyjny podlegał uwzględnieniu

4.  OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.  ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 5 grudnia 2025 r. w sprawie II K 132/24, za wyjątkiem rozstrzygnięcia wskazanego w rubryce 5.2.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

apelacja oskarżyciela publicznego była zasadna w zakresie, jaki przemawiał za zmianą opisaną w rubryce 5.2. Sąd Okręgowy nie dopatrzył się uchybień podlegających rozpatrzeniu z urzędu, skutkujących dalszą zmianą bądź uchyleniem przedmiotowego wyroku.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 5 grudnia 2025 r. w sprawie II K 132/24, poprzez przyjęcie w zakresie przypisanego oskarżonemu czynu, że oskarżony doprowadził N. H. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 72.800 zł oraz obniżenie do kwoty 72.800 zł wysokości orzeczonego w pkt II wyroku obowiązku naprawienia szkody.

Zwięźle o powodach zmiany

apelację oskarżyciela publicznego jako zasadną należało uwzględnić, co skutkowało koniecznością dokonania powyższej zmiany w zaskarżonym wyroku.

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

4.1.

--------------------------------------------------------------------------------------------------

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

------------------------

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6.  Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

III

mimo dokonania zmian w wyroku na korzyść oskarżonego, to oskarżony z mocy art. 627 kpk w zw. z art. 634 kpk powinien ponosić koszty postępowania odwoławczego. Jednakże względy słuszności przemawiały za tym, aby na podstawie art. 624 § 1 kpk zwolnić oskarżonego od zapłaty wydatków za postępowanie odwoławcze

7.  PODPIS

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

1

Podmiot wnoszący apelację

prokurator

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

cały wyrok

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐co do winy

☐co do kary

☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany
w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,
jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐art. 439 k.p.k.

☐brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐uchylenie

☒zmiana