Postanowienie SN z 10 października 2013, sygn. V KK 122/13
Data orzeczenia
10 października 2013
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Andrzej Ryński
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (17)
POSTANOWIENIE
Dnia 10 października 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Ryński
w sprawie Z. M.
skazanego z art. 197 § 1 kk w zw. z art. 11 § 3 kk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 10 października 2013 r.,
kasacji, wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w S.
z dnia 28 września 2012 r.,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S.
z dnia 24 kwietnia 2012 r.,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. G.,
Kancelaria Adwokacka 442,80 (czterysta czterdzieści dwa 80/100)
złotych, w tym 23 % należnego podatku VAT za sporządzenie i
wniesienie - jako ustanowiony z urzędu obrońca - kasacji na
rzecz skazanego Z. M.;
3. obciążyć skazanego Z. M. kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r., oskarżonego Z. M.
uznał za winnego tego, że w okresie od daty bliżej nieustalonej 2006 r. do 17
września 2010 r. w S., działając w wykonaniu z góry powziętego zamiaru ze
2
szczególnym okrucieństwem znęcał się fizycznie i psychicznie nad żoną M. M. w
ten sposób, że bił pokrzywdzoną po całym ciele, szarpał za włosy, groził
pozbawieniem życia, przy czym wielokrotnie przy użyciu przemocy i groźby
doprowadzał M. M. do obcowania płciowego, zmuszając w/w do odbywania
stosunków dopochwowych i doodbytniczych oraz oralnych, przy czym czynności te
wykonywał w obecności małoletniego dziecka, zmuszał w/w do picia moczu, lizania
narządów płciowych, lizania kału, smarował pokrzywdzoną kałem, wyzywał słowami
powszechnie uznawanymi za obelżywe, ograniczał wolność osobistą
pokrzywdzonej, a w dniu 16 września 2010 r. po uprzednim uderzeniu
pokrzywdzonej listwą spowodował u w/w naruszenie funkcji narządu ciała w
postaci powłok miękkich kończyn górnych, kończyny dolnej prawej oraz sińca łuku
żebrowego prawego na okres trwający nie dłużej niż 7 dni, tj. czynu z art. 207 § 1 i
2 k.k. w zb. z art. 197 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art.
11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył
mu karę 8 lat pozbawienia wolności (pkt. I sentencji, pkt. I części wstępnej wyroku).
Nadto uznał oskarżonego Z. M. za winnego tego, że w okresie od daty bliżej
nieustalonej 1992 r. do 2000 r. w S. w wykonaniu z góry powziętego zamiaru,
wykorzystując przemijający stosunek zależności, ze szczególnym okrucieństwem
znęcał się psychicznie i fizycznie nad K. G. w ten sposób, że zmuszał
pokrzywdzoną do picia moczu, jedzenia kału i lizania odbytu, a w okresie od 1992 r.
do 1997 r. wielokrotnie dopuszczał się innych czynności seksualnych wobec
małoletniej, która nie miała ukończonych lat 15 w ten sposób, że dotykał ją w
miejsca intymne, wkładał palce do pochwy pokrzywdzonej, wkładał członka do ust
w/w oraz wielokrotnie obcował płciowo z małoletnią, doprowadzając do stosunków
doodbytniczych i oralnych, tj. o czynu z art.207 § 1 i 2 k.k. w zb. z art. 200 § 1 k.k. w
zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 200 § 1 k.k. w zw.
z art. 11 § 3 kk wymierzył mu karę 8 lat pozbawienia wolności (pkt. I sentencji, pkt.
II części wstępnej wyroku).
Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył oskarżonemu jednostkowe
kary pozbawienia wolności wymierzając mu karę łączną 10 lat pozbawienia
wolności (pkt. II), na poczet której w oparciu o art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu
okres jego tymczasowego aresztowania (pkt. III), a na podstawie art. 44 § 2 k.k.
3
orzekł przepadek na rzecz Skarbu Państwa dowodu rzeczowego (pkt. IV) oraz
obciążył oskarżonego kosztami sądowymi i rozstrzygnął w przedmiocie
wynagrodzenia obrońcy z urzędu.
Od powyższego wyroku apelację wnieśli oskarżony Z. M. i jego obrońca.
Oskarżony zarzucił orzeczeniu Sądu I instancji obrazę przepisów
postępowania oraz błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę
orzeczenia, które to uchybienia miały wpływ na treść zaskarżonego wyroku oraz
wniósł o przeprowadzenie dodatkowych dowodów na etapie postępowania
odwoławczego. Podobne zarzuty podniósł obrońca oskarżonego, z tym, że w
zakresie zarzutu opartego na drugiej podstawie odwoławczej określonej w art. 438
k.p.k. sprecyzował, iż Sąd I instancji dopuścił się obrazy art. 4, 7, 170 § 1 pkt.2, 390
§ 2, 391 § 1, 424 § 2 pkt. 1 w zw. z art. 410 k.p.k.
Powołując się na powyższe obydwaj skarżący wnieśli o zmianę
zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie o uchylenie tegoż
wyroku z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto oskarżony na
wypadek uznania go winnym popełnienia zarzucanego mu przestępstwa na
szkodę jego żony wnioskował o wyeliminowanie z jego opisu „ zachowań
obscenicznych” i wymierzenie mu kary w granicach równych okresowi jego
tymczasowego aresztowania. Natomiast obrońca w trakcie rozprawy apelacyjnej
swoje żądanie ograniczył tylko do wniosku o charakterze kasatoryjnym.
Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 28 września 2012 r., uchylił zawarte w
pkt. II części dyspozytywnej wyroku orzeczenie o karze łącznej pozbawienia
wolności i związane z tym rozstrzygnięcie o zaliczeniu na poczet tej kary okresu
tymczasowego aresztowania. Jednocześnie uchylił zaskarżony wyrok w zakresie
czynu z pkt. II części wstępnej wyroku i sprawę Z. M. o ten czyn przekazał Sądowi
Rejonowemu do ponownego rozpoznania, a w pozostałym zakresie zaskarżony
wyrok utrzymał w mocy.
W oparciu o art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności
za czyn opisany w pkt. I części wstępnej wyroku zaliczył oskarżonemu okres jego
tymczasowego aresztowania . Nadto obciążył go kosztami sądowymi za II instancję
i wydał orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia obrońcy z urzędu.
4
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, który zaskarżonemu
orzeczeniu Sądu odwoławczego zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa
procesowego, mające istotny wpływ na jego treść, a to:
1. art. 440 k.p.k. w zw. z art. 4 i 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 9 k.p.k. -
polegające na tym, że:
a) Sąd II instancji konsekwentnie pomijał okoliczności przemawiające na korzyść
skazanego oraz podające w wątpliwość prezentowaną wersję zdarzeń - czego
wyrazem było zignorowanie, a miejscami wręcz pozytywna ocena, jawnych
sprzeczności w zeznaniach M. M. oraz zignorowanie stwierdzonej opinią
psychologiczną skłonności M. M. do konfabulacji;
b) Sąd II instancji nie podjął starań zmierzających do eliminacji dających się usunąć
wątpliwości wynikających z obdukcji M. M., w której nie stwierdzono dowodów na
odbycie przez pokrzywdzoną stosunku płciowego w
czasie bliskim badaniu oraz stwierdzono, że obrażenia pokrzywdzonej zostały
spowodowane przez ciosy zadawane z niewielką siłą;
2. art. 167 § 1 i 192 § 4 k.p.k. w zw. art. 458 k.p.k. oraz w zw. z art 7 k.p.k. i art. 9
k.p.k. - polegające na tym, że:
a) Sąd II instancji w sposób dowolny a nie swobodny przyjął, że pokrzywdzona M.
M. jest osobą nieprzejawiającą skłonności seksualnych o charakterze dewiacyjnym
- nie przeprowadzając badania pokrzywdzonej w tym zakresie;
b) Sąd II instancji nie podjął żadnych działań prowadzących do uzyskania zgody M.
M. na poddanie się niezbędnym badaniom w zakresie jej seksualności oraz cech
osobowości - akceptując przy tym brak jednoznacznych dowodów dotyczących
cech pokrzywdzonej;
c) Sąd II instancji oparł się w znacznej części na ustnych i nieprecyzyjnych
zapewnieniach M. M. nie podejmując próby ich weryfikacji poprzez odpowiednie
ukształtowanie czy ukierunkowanie postępowania dowodowego;
3. art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k. p. k. i art. 7 k.p.k. - polegające na tym, że:
a) Sąd II instancji pominął w toku kontroli instancyjnej dowód mający istotne
znaczenie dla oceny okoliczności sprawy oraz zbadania wiarygodności
pokrzywdzonej - tj. opinię psychologiczną z dnia 6 października 2001 r. znajdującą
5
się w aktach 3 Ds …/01 i stwierdzającą jednoznacznie skłonność M. M. do
konfabulacji;
b) Sąd II instancji w sposób dowolny oraz nieuzasadniony i nieodpowiadający
zasadom prawidłowego rozumowania oraz wskazaniom doświadczenia życiowego
usprawiedliwiał ewidentne nieścisłości w zeznaniach pokrzywdzonej, ignorował
korzystne dla skazanego ustalenie biegłego o cechach osobowości M. M., a przy
tym nie podejmował czynności mogących skutkować wniesieniem do sprawy
nowych faktów oraz okoliczności;
c) Sąd II instancji nie oparł się na całokształcie okoliczności ujawnionych w toku
rozprawy - czego wyrazem było pominięcie wielokrotnie podnoszonych i
wymagających rozpoznania okoliczności „manipulacji pokrzywdzoną",
„pozostawania pokrzywdzonej pod wpływem osób trzecich" oraz „skłonności
masochistycznych pokrzywdzonej";
d) Sąd II instancji przyjął ocenę cech osobowościowych skazanego Z. M. opierając
się na niezwykle zbieżnych opiniach psychologicznych, których wnioski zostały
sformułowane bez prawidłowego badania skazanego, a na podstawie zeznań
pokrzywdzonej i treści akt;
4. art. 433 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. - polegające na tym, że:
a) Sąd II instancji nie podał w uzasadnieniu wyroku z jakich przyczyn odmówił
wiarygodności istotnym dowodom znajdującym się w aktach 3 Ds …/01 - a przede
wszystkim znajdującej się w nich opinii psychologicznej dotyczącej M. M. - co było
również przedmiotem zarzutu apelacyjnego;
b) Sąd II instancji nie wskazał na jakich podstawach oparł ustalenia dotyczące cech
osobowościowych M. M. - przyjmując jednak podczas wyrokowania nieznajdujące
potwierdzenia w dowodach okoliczności zgłaszane tak w toku sprawy jak i przy
apelacji.
W związku z tym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części
utrzymujące w mocy wyrok Sądu I instancji i przekazanie w tym zakresie sprawy do
ponownego rozpoznania.
Prokurator Okręgowy w S. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie
jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
6
Kasacja obrońcy skazanego okazała się niezasadna i to w stopniu
oczywistym, skutkującym jej oddalenie w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k.
Analiza całości zarzutów kasacyjnych oraz ich uzasadnienia wskazuje, iż
obrońca pod pozorem rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego
kwestionuje poczynione przez Sąd I instancji i zaakceptowane przez Sąd
odwoławczy ustalenia faktyczne oraz dokonaną przez Sąd I instancji ocenę
wyjaśnień oskarżonego Z. M. i zeznań pokrzywdzonej M. M. Skarżący wbrew
dyspozycji art. 523 § 1 k.p.k. oczekuje od Sądu Najwyższego, że skontroluje on
poprawność dokonanych ustaleń faktycznych, chociaż z przepisu tego wprost
wynika, że takie postąpienie na etapie postępowania kasacyjnego jest
niedopuszczalne. Należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy przy rozpoznaniu
kasacji nie jest władny dokonywać ponownej oceny dowodów i w oparciu o tak
przeprowadzoną własną ocenę sprawdzać poprawność dokonanych w sprawie
ustaleń faktycznych (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 września 1996 r., II
KKN 63/96, OSNKW 1997, z. 1-2, poz. 11).
Odnosząc się do zarzutu pierwszego, stwierdzić należy, że obrońca nie
uzasadnił konieczności zastosowania przez Sąd II instancji art. 440 k.p.k. Przede
wszystkim należy zauważyć, że wyrok Sądu I instancji został przez oskarżonego i
jego obrońcę zaskarżony w całości. W środkach odwoławczych m. innymi
podnoszono zarzut obrazy art. 4 i 7 k.p.k. Z kolei przepis art. 440 k.p.k. znajduje
zastosowanie jeżeli orzeczenie lub zawarte w nim rozstrzygnięcie jest rażąco
niesprawiedliwe, co powoduje w ramach kontroli odwoławczej konieczność wyjścia
poza granice zaskarżenia i postawione zarzuty. W konsekwencji przy tak szeroko
oznaczonych granicach zaskarżenia obydwu apelacji wywiedzionych na korzyść
oskarżonego Sąd odwoławczy nie miał potrzeby stosowania art. 440 k.p.k.,
bowiem na pełną kontrolę apelacyjną pozwalały zarzuty podniesione w obydwu
środkach odwoławczych, których powieleniem w znacznej części jest argumentacja
kasacji. Należy przypomnieć, że stan rażącej niesprawiedliwości zaskarżonego
orzeczenia może wywoływać uchybienie mieszczące się w każdej z tzw.
względnych przyczyn odwoławczych, o ile jego waga i charakter jest taki, że czyni
to orzeczenie niesprawiedliwym i to w stopniu rażącym (zob. wyrok Sądu
Najwyższego z dnia 28 kwietnia 2010 r., II KK 47/10, OSNwSK 2010/1/918). Taka
7
sytuacja w sprawie niniejszej w odniesieniu do skazania oskarżonego za
przestępstwo dokonane na szkodę M. M. nie wystąpiła.
Podniesione w kasacji uchybienia postępowania odwoławczego mające
świadczyć o obrazie art. 440 k.p.k. z jednoczesnym naruszeniem zasady
obiektywizmu, zasady in dubio pro reo oraz zasady działania z urzędu nie miały
miejsca. Jako konkretne okoliczności wskazujące na te uchybienia obrońca
wymienił pozytywną ocenę wiarygodności pokrzywdzonej oraz brak starań Sądu w
dążeniu do eliminacji wątpliwości wynikających z obdukcji pokrzywdzonej.
Odnośnie tej ostatniej okoliczności, to oczywiste jest, że na etapie postępowania
odwoławczego, w sytuacji gdy okres od momentu zdarzenia do momentu badania
jest znaczny, nie można skutecznie dążyć do eliminacji ewentualnych uchybień
przez ponowne badanie pokrzywdzonej zwłaszcza, gdy uprzednio stwierdzono u
niej urazy na poziomie lekkiego uszczerbku na zdrowiu. Obrażenia te ujawnione
przez lekarza P. z Uniwersytetu Medycznego (k. 572-575) wskazują, że
pokrzywdzona we wrześniu 2010 r. została pobita przez oskarżonego i tylko taki
wniosek z analizy protokołu oględzin lekarskich wyprowadził Sąd I instancji (str. 13
uzasadnienia SR). Na marginesie należy zauważyć, iż oskarżony nie taił, że
stosował wobec żony przemoc, tłumacząc to jej skłonnościami masochistycznymi.
W ten sposób starał się zmienić jednoznacznie niekorzystną dla niego wymowę
tego dowodu. Tymczasem Sądy obu instancji dysponowały materiałem
dowodowym, a przede wszystkim zeznaniami pokrzywdzonej, które pozwalały na
dokonanie pełnej rekonstrukcji zachowań, jakich dopuścił się oskarżony w stosunku
do niej, zaś wskazany protokół oględzin lekarskich częściowo wspierał te relacje.
Jeśli chodzi natomiast o ocenę jej zeznań, to Sąd I instancji dokonał takiej analizy
na stronie 9 uzasadnienia. Natomiast kontrola oceny tych zeznań wobec
podnoszonych w apelacji zarzutów została przeprowadzona przez Sąd odwoławczy
bardzo gruntownie. Wystarczające jest odniesienie do odpowiednich fragmentów
uzasadnienia (s. 13-18, 19-20, 21). Z rozważań tych wynika, że Sąd Okręgowy
wziął pod uwagę rozbieżności w zeznaniach M. M., sytuację w jakiej się
znajdowała oraz jej relacje z mężem.
Oczywiście bezzasadny jest także drugi zarzut kasacji, w którym obrońca
podniósł okoliczności dotyczące wadliwości postępowania dowodowego, a w
8
szczególności krytykował brak inicjatywy dowodowej Sądu Okręgowego na etapie
postępowania odwoławczego . Jeśli chodzi o pierwszą wymienioną w tym zarzucie
okoliczność, a mianowicie dowolne przyjęcie, że pokrzywdzona jest osobą
nieprzejawiającą dewiacji seksualnych, to podkreślić należy, że Sąd nie tyle przyjął
to, na co wskazuje obrońca, lecz stwierdził, iż potrzeba przeprowadzenia badania
pokrzywdzonej dla wykazania tej okoliczności nie znajdowała uzasadnienia w
kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i na poparcie tej tezy
podał, że sam oskarżony wskazywał na brak u żony zainteresowania seksem, co
sprawiało, iż to on podejmował działania w tym kierunku. Natomiast z zeznań M.
M., jak i jej relacji przekazanych pracownikom MOPR wynika, że oskarżony
zmuszał ją do określonych zachowań, stosował wobec niej przemoc i groźby ( s. 10
uzasadnienia SO).
Z tych względów nie było w sprawie podstawy dowodowej do przyjmowania
aby zachowanie pokrzywdzonej stanowiło przejaw jej dewiacji seksualnych.
Dlatego dokonując takiej oceny materiału dowodowego tyczących omawianej
okoliczności Sądy obu instancji nie naruszyły dyspozycji art. 7 k.p.k.
Dwa następne zagadnienia podnoszone w zarzucie drugim dotyczą
występującej zdaniem obrońcy potrzeby przeprowadzenia przez Sąd dowodu na
okoliczność „seksualności oraz cech osobowości” pokrzywdzonej. W związku z tym
podkreślić należy za Sądem odwoławczym, że do przeprowadzenia takiego
dowodu konieczna była zgoda pokrzywdzonej. Przesłuchanie jej z udziałem
biegłego psychologa w oparciu o art. 191 § 2 k.p.k., które nie wymaga zgody
świadka, zostało przeprowadzone i pozwoliło na pozytywną ocenę zdolności
świadka do odtwarzania spostrzeżeń (k.1314-1316). W związku z rozważaniami
dotyczącymi pierwszej okoliczności oraz treścią opinii psychologicznych wydanych
w tej sprawie, a odnoszących się m. innymi do cech osobowości pokrzywdzonej
Sąd Okręgowy słusznie nie widział konieczności dokonywania czynności
dowodowych określonych w art. 192 § 4 k.p.k., a w konsekwencji namawiania
pokrzywdzonej do wyrażenia zgody na poddanie się postulowanemu przez autora
kasacji badaniu (s. 9 uzasadnienia SO). Dlatego też na etapie postępowania
odwoławczego nie doszło do obrazy art. 192 § 4 k.p.k. i art. 167 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 9 k.p.k.
9
Trzeci zarzut odnosi się do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów
oraz braku oparcia wyroku na okolicznościach ujawnionych w sprawie. Pierwsza z
wymienionych w tym zarzucie okoliczności dotyczy pominięcia w toku kontroli
instancyjnej opinii psychologicznej stwierdzającej zdolność pokrzywdzonej do
konfabulacji, a sporządzonej w dniu 6 .10.2006 r. do sprawy 3 Ds. …/01. W
związku z tym, podkreślić należy, że na potrzeby niniejszej sprawy sporządzone
zostały opinie psychologiczne w dniach 23 września 2010 r. (k.93-95) i 30 maja
2011 r. (k.926-929). Nadto kolejna biegła psycholog opiniowała na rozprawie przed
Sądem I instancji (k.1316, 1371 – 1374). Z opinii tych wynika, że pokrzywdzona nie
ma tendencji do konfabulacji, ma obniżoną zdolność spostrzegania i odtwarzania
spostrzeżeń, zaś jej poziom rozwoju intelektualnego pozostaje na pograniczu
upośledzenia umysłowego w stopniu lekkim. Okoliczności te zostały wzięte pod
uwagę przy dokonanej przez Sąd I instancji kontroli oceny zeznań M. M.
Wspomniana przez obrońcę opinia wydana została natomiast w sprawie przeciwko
jej ojcu. Pokrzywdzona przyznała, że do złożenia niezgodnego z prawdą
zawiadomienia o popełnieniu przez ojca przestępstwa na jej szkodę została
namówiona przez oskarżonego. Wbrew stanowisku skarżącego fakt ten, oraz
wydanie w toku tamtego postępowania opinii, o której wspomniał obrońca, nie
został pominięty przez Sąd odwoławczy podczas weryfikacji zeznań pokrzywdzonej
(s. 14-15 uzasadnienia SO).
Dwie kolejne okoliczności wymienione w tym zarzucie odnoszą się do oceny
zeznań pokrzywdzonej dokonanej przez Sąd odwoławczy. Nawiązując do
wcześniejszej argumentacji w tym zakresie należy podkreślić, że Sąd odwoławczy
dokonując oceny wiarygodności zeznań pokrzywdzonej, poświęcił temu
zagadnieniu wiele miejsca w swoim uzasadnieniu i jego stanowisko należy uznać
za w pełni przekonywujące. Znalazło się tam zarówno odniesienie do
ewentualnego wpływu na pokrzywdzoną innych osób (s. 12 uzasadnienia SO), czy
do dostrzeżonych przez Sąd nieścisłości, jak i tego, że pokrzywdzonej zdarzało się
niejednokrotnie w przeszłości mijać z prawdą – w związku ze skierowaniem
oskarżeń wobec jej ojca wskutek namowy przez oskarżonego (s. 14 uzasadnienia
SO).
10
Natomiast, gdy chodzi o krytyczne argumenty autora kasacji w odniesieniu
wniosków opinii seksuologicznej oskarżonego, do której wydania doszło bez jego
zbadania, to zauważyć należy, iż oskarżony odmówił poddania się badaniom
seksuologicznym i dlatego opinia ta mogła być jedynie oparta o zgromadzony w
sprawie materiał dowodowy. Z opinii tej wynika, że oskarżony ma tendencje do
zachowań sadystycznych i nie liczenia się z uczuciami innych (k.352-364). Jednak
wnioski tej opinii nie zostały użyte przeciwko oskarżonemu, skoro Sąd I instancji
stwierdził, że wobec niepoddania się badaniu przez oskarżonego, opinia ta nie ma
istotnego znaczenia (s. 13 uzasadnienia SR). Takie znaczenie ma natomiast opinia
psychiatryczna oskarżonego, z której wynika, że jest on osobą dewiacyjną w sferze
seksualnej (k.764-779). Zbieżność tych opinii, bez podania innych okoliczności
podważających te opinie, nie może stanowić podstawy do odmowy wiarygodności
zwłaszcza tej drugiej opinii, mającej większe znaczenie procesowe.
Z tych względów zarzut rażącego naruszenia przez Sąd odwoławczy art. 7 i
410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. w odniesieniu do tej grupy zagadnień jest
niezasadny.
Ostatni zarzut kasacji dotyczący naruszenia art. 433 k.p.k. w zw. z art. 457 §
3 k.p.k. także nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Sąd odwoławczy na
wystarczającym poziomie szczegółowości odniósł się do wskazanych w tym
zarzucie okoliczności, w tym dotyczących zachowania pokrzywdzonej po wszczęciu
postępowania przeciwko oskarżonemu (s. 20 uzasadnienia SO).
Jednak najistotniejsza okoliczność dotyczy braku uzasadnienia odmowy
wiarygodności opinii psychologicznej sporządzonej w sprawie 3 Ds. …/01.
O opinii tej była już mowa przy okazji analizy wcześniejszych zarzutów. W
tym miejscu należy jedynie przypomnieć, że na użytek tej sprawy zostały
sporządzone nowe opinie psychologiczne, przy czym jedna z nich została wydana
jako efekt udziału biegłej w przesłuchaniu pokrzywdzonej przed Sądem I instancji.
Właśnie te opinie pozwoliły Sądom obu instancji na określenie poziomu
intelektualnego pokrzywdzonej, oraz oceny jej osobowości jako ofiary
przestępstwa.
Z opinii tych, które są zewnętrznie zbieżne i zasługiwały na uwzględnienie
wynika, że M. M. nie ma tendencji do konfabulacji. Wnioski przeciwne wynikające
11
ze wspomnianej w zarzucie wcześniejszej opinii psychologicznej wiązały się z
odmiennymi realiami sprawy w której ta opinia została wydana, a których sąd
odwoławczy nie pominął w swoim uzasadnieniu dokonując oceny zeznań
pokrzywdzonej (s. 14-15 uzasadnienia SO). Warto jednocześnie zaznaczyć, że
postawa pokrzywdzonej w sprawie 3 Ds. …/01 związana z dokonanym przez nią
fałszywym oskarżeniem ojca o molestowanie seksualne i znęcanie w kontekście jej
obecnych zeznań była przedmiotem kolejnej opinii biegłej psycholog (k. 1438-1444),
która z psychologicznego punktu widzenia pozytywnie oceniła wiarygodność
zeznań pokrzywdzonej złożonych w sprawie niniejszej. Opinia ta znalazła pełną
aprobatę Sądu odwoławczego (str. 21 uzasadnienia SO) i dodatkowo wsparła
zasadność zaskarżonego orzeczenia.
Z tych przyczyn, nie znajdując podstaw do uwzględnienia kasacji, Sąd
Najwyższy orzekł o jej oddaleniu, jako oczywiście bezzasadnej, obciążając
skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego, w oparciu o przepis art.
636 § 1 k.p.k. Natomiast orzeczenie o wynagrodzeniu obrońcy z urzędu oparto na
podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r.- Prawo o adwokaturze (Dz.
U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188, j.t.) w zw. z § 2 ust.3 i § 14 ust.3 pkt.1
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., Nr 461, j.t.).