Wyrok SN z 14 stycznia 2014, sygn. V KK 357/13
Data orzeczenia
14 stycznia 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Józef Dołhy
Tagi
Podstawa prawna
Pokaż pozostałe podstawy prawne (11)
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 14 stycznia 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący)
SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)
SSN Roman Sądej
Protokolant Barbara Kobrzyńska
przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej Bogumiły Drozdowskiej,
w sprawie M. K.
w przedmiocie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 14 stycznia 2014 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego w Z.
z dnia 28 czerwca 2013 r.,
I. uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. co do rozstrzygnięć w
pkt I - IV i na podstawie art. 537 § 2 kpk w zw. z art. 572 kpk
postępowanie w przedmiocie wyroku łącznego w tym zakresie
umarza;
II. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb
Państwa.
2
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu sprawy M. K. w przedmiocie wydania wyroku
łącznego, ustalając, że M. K. został skazany prawomocnymi wyrokami:
„ 1. Sądu Rejonowego z dnia 25 stycznia 2002 roku w sprawie II K 1315/01:
- za ciąg przestępstw z art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. popełniony w dniu
17 marca 2000 r. na karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności,
- za przestępstwo z art. 46 ust 3 ust. o przeciwdziałaniu narkomani z 1997 roku
popełnione we wrześniu 2000 roku na karę 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia
wolności
na podstawie art. 85 k.k., art. 86 § 1 k.k. na łączną karę 8 (ośmiu) miesięcy
pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 4
(czterech) lat próby, postanowieniem z dnia 23 listopada 2004 roku, sygn. akt
Ko I486/04, zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności i zaliczając
na jej poczet okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania w okresie od
3.07.2001 roku do 10.07.2001 roku; postanowieniem SO z dnia 13.07.2006
roku, sygn. akt V Wz 2561/06 orzeczono o warunkowym
przedterminowym zwolnieniu z odbycia reszty kary;
2. Sądu Rejonowego z dnia 24 marca 2004 roku : w sprawie VII K 1340/03,
za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 10 grudnia 2003 roku
na karę 3 (trzech) miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym
zawieszeniem jej wykonania kary na okres 2 (dwóch) lat próby,
postanowieniem SR z dnia 21 marca 2006 roku, sygn. akt Ko I 505/05,
zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności; postanowieniem SO z
dnia 13.07.2006 roku, sygn. akt V Wz 2561/06 orzeczono o warunkowym
przedterminowym zwolnieniu z odbycia reszty kary;
3. Sądu Rejonowego z dnia 9 maja 2008 roku I w sprawie II K 1/08, za
przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. popełnione w dniu
22 września 2005 roku na karę 1 (jednego) roku i 8 (ośmiu)
miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania
kary na okres 5 (pięciu) lat próby, postanowieniem SR z dnia 22 lutego 2011
roku, sygn. akt Ko 721/10, zarządzono wykonanie kary pozbawienia
wolności, na poczet kary pozbawienia wolności zaliczono okres zatrzymania
i tymczasowego aresztowania w trybie ENA w okresie od 27.03.2012 roku
3
do 27.06.2012 roku oraz okres od 21.07.2012 roku do 28.06.2013 roku i
nadal;
4. Sądu Rejonowego z dnia 10 września 2010 roku w sprawie II K 129/10,
za przestępstwo z art. 280 § 1k.k. w zw. z art. 283 k.k. popełnione w dniu
31 sierpnia 2008 roku na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności,
na poczet której zaliczono okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania
w okresie od 31.08.2008 roku do 6.02.2009 roku oraz okres od 27.06.2012
roku do 21.07.2012 roku;
5. Sądu Rejonowego z dnia 19 grudnia 2012 roku w sprawie II K 1048/12,
za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z 64 § 1 k.k. popełnione w dniu 1
listopada 2010 roku, na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
6. Sądu Rejonowego z dnia 22 stycznia 2013 roku w sprawie II K 970/11, za
przestępstwa:
- z art. 62 ust 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z 64 § 1
k.k., art. 11 § 3 k.k. popełnione w dniu 12 maja 2009 roku na karę 1
(jednego) roku pozbawienia wolności,
- za przestępstwo z art. 59 ust 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
w zw. z art. 11 § 3 k.k., art. 64 § 1 k.k., art. 65 § 1 k.k. popełnione w okresie
od 15 marca 2009 roku do 12 maja 2009 roku na karę 2 (dwóch) lat
pozbawienia wolności, 200 stawek po 10 zł grzywny,
na podstawie art. 85 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. na karę łączną 2 (dwóch)
lat pozbawienia wolności, na poczet której zaliczono okres zatrzymania i
tymczasowego aresztowania w okresie od 12.05.2009 roku do 3.11.2009
roku,”
- wyrokiem z dnia 28 czerwca 2013 r., w sprawie II K 366/13, orzekł, co
następuje:
„I. rozwiązuje orzeczenie o karze łącznej zawarte w wyroku Sądu
Rejonowego z dnia 22 stycznia 2013 roku w sprawie II K 970/11,
II. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. z
wyroków opisanych w pkt.4 (II K 129/100 i 6 (II K 970/11), części wstępnej
niniejszego wyroku wymierza skazanemu M. K. karę łączną 2 lat
pozbawienia wolności;
4
III. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zalicza skazanemu na poczet
orzeczonej kary pozbawienia wolności okresy: zaliczone oraz odbywania
kary w sprawie II K 129/10 od 31.08.2008 roku do 6.02.2009 roku oraz
okres od 27.06.2012 roku do 21.07.2012 roku, zaliczone na poczet kary w
sprawie II K 970/11 od 12.05.2009 roku do 3.11.2009roku;
IV. ustala, że łączone wyroki w części nieobjętej niniejszym wyrokiem
łącznym podlegają odrębnemu wykonaniu,
V. na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowanie w zakresie
dotyczącym wyroków opisanych w pkt. 1 (II K 1315/01), 2 (VII K 1340/03), 3
(II K 1/08) i 5 (II K1048/12), części wstępnej niniejszego wyroku
stwierdzając, iż w tym zakresie brak warunków do wydania wyroku łącznego,
VI. na podst. art. 624 § 1 k.p.k. i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23.06.1973r, o
opłatach w sprawach karnych ( Dz. U. Nr 49 z 1983r. poz. 223 z póź. zm.)
zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów procesu o wydanie wyroku
łącznego.”
Kasację od tego wyroku, który nie został zaskarżony apelacją, wniósł
Prokurator Generalny.
Zaskarżając wyrok w zakresie pkt I-IV części dyspozytywnej – na
niekorzyść skazanego – Prokurator Generalny zarzucił wyrokowi:
- rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa
karnego procesowego, a mianowicie art. 607e § 1 k.p.k. w zw. z art. 569 § 1 k.p.k.,
polegające na połączeniu jednostkowych skazań M. K. wyrokami Sądu
Rejonowego o sygn. akt II K 129/10 i II K 970/11 oraz orzeczeniu kary łącznej
pozbawienia wolności, pomimo tego, że podstawę przekazania M. K. do Polski, w
wyniku wykonania europejskiego nakazu aresztowania, stanowiło tylko skazanie w
sprawie sygn. akt II K 129/10, a M. K. nie wyraził zgody na przekazanie i nie zrzekł
się prawa wynikającego z zasady specjalności w sprawie II K 970/11, w
konsekwencji czego brak było warunków do połączenia skazań w wymienionych
sprawach i orzeczenie kary łącznej pozbawienia wolności.
Podnosząc ten zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w
zaskarżonej części i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania
wyroku łącznego na podstawie art. 572 k.p.k.
5
Kasację poparł występujący na rozprawie kasacyjnej prokurator
Prokuratury Generalnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna. Racje ma skarżący, że zasada specjalności
sformułowana w art. 607e § 1 k.p.k. stanowi przesłankę ujemną dla orzeczenia w
wyroku łącznym (art. 569 §1 k.p.k.) kary łącznej obejmującej kary pozbawienia
wolności, wymierzone za przestępstwa inne, niż te które stanowiły podstawę
wydania na podstawie europejskiego nakazu aresztowania (ENA). Skoro zatem
skazanego wydano z terytorium RFN w trybie ENA tylko do spraw, które zostały
zakończone wyrokami w sprawach II K 1/08 oraz II K 129/10 Sądu Rejonowego
(sprawy II Kop 220/11- k. 82 oraz II Kop 14/12 – k. 39), to wykonanie kary może
nastąpić tylko w odniesieniu do tych skazań (zob. wyrok SN z dnia 20 października
2011 r., III KK 140/11, LEX 1044023). Wykonanie kary w sprawie II K 970/11 - a
zatem i wydanie wyroku łącznego - możliwe było tylko w sytuacji zrzeczenia się
przez skazanego z prawa ujętego w art. 607e § 1 k.p.k. (art. 607 § 3 pkt 6 k.p.k.),
albo poprzez uzyskanie zgody organu sądowego państwa wykonania nakazu na
wykonanie kary pozbawienia wolności za przestępstwa opisane w art. 607 § 3 pkt 1
k.p.k. (art. 607 § 3 pkt 8 k.p.k.). Skazany z zasady specjalności określonej w art.
607e § 1 k.p.k. nie zrezygnował (por. k.14 akt SR, sygn. akt IV Ko 627/13 -
odebranie oświadczenie nastąpiło w drodze pomocy prawnej z odezwy SR w
sprawie II K 970/11), co spowodowało wydanie w dniu 4 lipca 2013 r.
postanowienia o zawieszeniu postępowania wykonawczego. W tym układzie
wyrok łączny obecnie nie mógł objąć skazania w sprawie II K 970/11, co
musiało skutkować uwzględnieniem kasacji i uchyleniem wyroku w tej części
oraz umorzeniem postępowania w oparciu o przepis art. 572 k.p.k. Poczynić
należy uwagę co do kierunku kasacji. Określenie kierunku kasacji na
niekorzyść skazanego uzasadnione zostało przez Prokuratora Generalnego
tym, iż orzeczona kara łączna jest w wymiarze niższym, niż suma kar z obu
objętych wyrokiem łącznym skazań. Stwierdzenie to jest oczywiście
prawdziwe, choć z drugiej strony podnieść należy, iż brak zgody państwa
wydającego w trybie europejskiego nakazu aresztowania na wydanie
skazanego w celu odbycia kary orzeczonej wyrokiem w sprawie II K 970/11
6
Sądu Rejonowego oraz niezrzeczenie się przez skazanego zasady
specjalności wynikającej z art. 607 §1 k.p.k. czyni w obecnym stanie
niemożliwym wykonanie kary orzeczonej w sprawie II K 970/11. W obecnym
stanie sprawy, kasacja w istocie poprawi sytuację skazanego, albowiem
będzie możliwe wykonanie tylko kary orzeczonej w sprawie II K 129/10, a
zatem kary w wymiarze 6 miesięcy pozbawienia wolności, a nie kary dwóch
lat pozbawienia wolności. Jednak mając na uwadze podkreślany stanowczo
kierunek kasacji, oraz to, iż niemożność wykonania kary orzeczonej w
sprawie II K 970/11 nie ma charakteru trwałego, albowiem sąd wykonawczy
może i powinien uruchomić procedurę unormowaną w art. 607 § 3 pkt 8
k.p.k., co może skutkować uzyskaniem zgody organu sądowego państwa
wykonania nakazu na wykonanie kary orzeczonej prawomocnym wyrokiem
w sprawie II K 970/11, to stwierdzić należy, iż nie można uznać, że kasacja
w istocie jest wniesiona na korzyść skazanego.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku.