Postanowienie SN z 12 lutego 2014, sygn. V KO 3/14
Data orzeczenia
12 lutego 2014
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna, Wydział V
Przewodniczący
SSN Andrzej Siuchniński
POSTANOWIENIE
Dnia 12 lutego 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
SSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)
SSN Andrzej Stępka
na posiedzeniu w dniu 12 lutego 2014 r.
w sprawie z wniosku P. K.
o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego
z dnia 18 listopada 2010 r.,
p o s t a n a w i a:
stwierdzić brak podstaw do wznowienia postępowania z
urzędu.
UZASADNIENIE
W osobistym wniosku o wznowienie postępowania skazany P. K. wskazał,
że w składach Sądów I i II instancji rozstrzygających jego sprawę, zasiadali
sędziowie delegowani, co do których zgodę na delegowanie podpisał podsekretarz
stanu a nie Minister Sprawiedliwości. Powołując się na treść uchwały siedmiu
sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt III CZP 46/13,
skazany podniósł, że powyższe jest niezgodne z obowiązującym prawem i
wskazując na przepis art. 379 pkt. 4 k.p.c. wniósł o uchylenie wyroków Sądu
Apelacyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt … 206/10 oraz Sądu
Okręgowego w P. z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt … 388/09 i o przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2
Wniosek o wznowienie postępowania, z którym wystąpił skazany ani nie
spełnia wymogu formalnego określonego w art. 545 § 2 k.p.k., ani też nie powołuje
się na żadną z katalogu podstaw (art. 540, art. 540 a i b k.p.k.) uzasadniających
wznowienie postępowania na żądanie strony (art. 542 § 1 k.p.k.). Jako taki,
wniosek skazanego nie podlega więc rozpoznaniu. Treść tego wniosku uzasadnia
natomiast potraktowanie jej jako sygnalizacji o zaistnieniu uchybienia
wymienionego w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k., które stanowi podstawę wznowienia
prawomocnie zakończonego postępowania z urzędu (art. 9 § 2 k.p.k., art. 542 § 3
k.p.k.).
Na wstępie należy zaznaczyć, że podnoszona w piśmie P. K. okoliczność
złożenia podpisu przez podsekretarza stanu na akcie delegowania sędziego, na
podstawie art. 77 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych, do orzekania w innym
sądzie, dotyczy w niniejszej sprawie tylko członka składu Sądu Okręgowego
orzekającego w pierwszej instancji (k. 2806-2809); sędzia, który zasiadał w składzie
Sądu odwoławczego, został bowiem delegowany do pełnienia obowiązków w tym
Sądzie decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia 18 listopada 2010 r., podjętą na
podstawie art. 77 § 8 Prawa o ustroju sądów powszechnych (k. 2618).
Rozważenie podnoszonej okoliczności we wskazanym zakresie prowadzi do
wniosku o zgodności z prawem opisanego aktu delegowania sędziego, za jego
zgodą, do orzekania w innym sądzie. Przesądza o tym w sposób jednoznaczny
treść uchwały pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2007 r., BSA
I-4110-5/07 (OSNKW 2008, z. 3, poz. 23; OSNC 2008 z. 4, poz. 42), w której
stwierdzono, że „ustawowe uprawnienie Ministra Sprawiedliwości do delegowania
sędziego do pełnienia obowiązków sędziego w innym sądzie (art. 77 § 1 ustawy z
dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. Nr 98, poz.
1070 ze zm.) może być w jego zastępstwie (art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 8 sierpnia
1996 r. o Radzie Ministrów, Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199 ze zm., obecnie Dz. U.
z 2012 r., poz. 392 ze zm.) albo z jego upoważnienia (art. 37 ust. 1 tej ustawy)
wykonywane przez sekretarza stanu lub podsekretarza stanu”. Należy podkreślić,
że uchwała ta, stanowiąca zasadę prawną, wiąże wszystkie składy Sądu
Najwyższego. Dodatkowo wypada zaś zauważyć, iż prezentowana w uchwale
wykładnia, w myśl której instytucja delegowania sędziego za jego zgodą do
3
czasowego wykonywania obowiązków sędziego w innym sądzie, niż ten, który
został wskazany w akcie powołania, nie nasuwa zastrzeżeń z punktu widzenia
konstytucyjnego prawa do sądu – została zaaprobowana przez Trybunał
Konstytucyjny m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 2009 r., K 45/07
(OTK-A 2009 z. 1, poz. 3).
Wskazać trzeba jednocześnie, że przywołana w piśmie skazanego uchwała
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r. w sprawie III CZP
46/13, została uaktualniona treścią – wiążącej od chwili jej podjęcia – uchwały
pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r., BSA I-4110-4-4/13
(dotąd niepubl.). Stwierdzono w niej, że „w wydaniu decyzji o przeniesieniu
sędziego na inne miejsce służbowe na podstawie art. 75 § 3 w zw. z art. 75 § 2 pkt.
1 Prawa o ustroju sądów powszechnych Minister Sprawiedliwości nie może być
zastąpiony przez sekretarza lub podsekretarza stanu. Jak z powyższego wynika,
uchwała ta (podobnie jak poprzedzające ją orzeczenie z dnia 17 lipca 2013 r.)
dotyczy przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe – na stałe, bez jego
zgody – w razie zniesienia stanowiska wywołanego zmianą w organizacji
sądownictwa lub zniesienia danego sądu lub wydziału zamiejscowego albo
przeniesienia siedziby sądu, a więc odnosi się do innej sytuacji, niż wskazana w
sprawie niniejszej.
Stwierdzając zatem, że rozważane okoliczności w najmniejszym stopniu nie
uzasadniają stwierdzenia, że sąd był w sprawie nienależycie obsadzony, co
oznaczałoby powstanie tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej, przemawiającej
za koniecznością wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania, Sąd
Najwyższy orzekł, jak na wstępie. Minister Sprawiedliwości nie może być
zastąpiony przez sekretarza lub podsekretarza stanu. Jak z powyższego wynika,
uchwała ta (podobnie jak poprzedzające ją orzeczenie z dnia 17 lipca 2013 r.)
dotyczy przeniesienia sędziego na inne miejsce służbowe – na stałe, bez jego
zgody – w razie zniesienia stanowiska wywołanego zmianą w organizacji
sądownictwa lub zniesienia danego sądu lub wydziału zamiejscowego albo
przeniesienia siedziby sądu, a więc odnosi się do innej sytuacji, niż wskazana w
sprawie niniejszej.
Stwierdzając zatem, że rozważane okoliczności w najmniejszym stopniu nie
uzasadniają stwierdzenia, że sąd był w sprawie nienależycie obsadzony, co
oznaczałoby powstanie tzw. bezwzględnej przyczyny odwoławczej, przemawiającej
za koniecznością wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania, Sąd
Najwyższy orzekł, jak na wstępie.