Baza orzeczeń sądowych

...ograniczeniu zakresu szkody (np. do strat) odszkodowanie powinno odpowiadać ograniczonemu zakresowi szkody. Wprawdzie ustalenie zryczałtowanego odszkodowania jest możliwe w ramach instytucji kary umownej (art. 483 i art. 484 k.c.) czy zadatku (art. 394 k.c.), jednakże są to rozwiązania szczególne, niezwiązane z odpowiedzialnością deliktową . 10 Przepis art. 361 § 1 k.c. ma charakter bezwzględnie obowiązujący; nie ma przepisu szczególnego, stanowiącego inaczej. Zawarte w art. 361 § 2 k.c. zastrzeżenie „w braku odmiennego przepisu ust...

...że do klauzuli take or pay nie stosuje się zasady ekwiwalentności świadczeń, niezastosowanie art. 365 i 471 k.c., a także naruszenie prawa procesowego przez pominięcie żądania miarkowania kary umownej zgodnie z art. 484 k.c. i dowodu w postaci opracowania Ministerstwa Środowiska „Bilans zasobów kopalnianych i wód podziemnych w Polsce". Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty naruszenia prawa procesowego nie mogą być uwzględnione z powodu ich niesprecyzowania. Nie może być uznane za wystarczające takie wskazanie podstawy skarg...

...zucił naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie art. 659 k.c., niewłaściwe zastosowanie art. 455 k.c., niezastosowanie art. 60 i 61 w związku z art. 455 k.c., błędna wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 484 § 1 k.c., niezastosowanie art. 484 § 2 k.c., niezastosowanie art. 5 k.c. i błędną wykładnię art. 491 k.c., oraz naruszenie przepisów postępowania, mianowicie niewłaściwe zastosowanie art. 328 § 2, 316 § 1 w związku z art. 382 oraz art. 47914 i 227 k.p.c. Powód udzielił obszernej odpowiedzi na skargę kasacyjną, w...

...ocześnie. Dokonując oceny prawnej tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Okręgowy uznał, że roszczenie powoda zasługuje na uwzględnienie w znacznej części. Podstawa prawna tego roszczenia wynika przede wszystkim art. 484 § 1 k.c. w związku z § 7 ust. 1-4 umowy z dnia 14.12.2000 r., w którym zawarto zakaz 10 prowadzenia przez pozwanego działalności konkurencyjnej w stosunku do faktycznie prowadzonej działalności przez spółkę „B. i Spółka” przez okres 10 lat od daty zawarcia tej umowy. Przestrzeganie tego zakazu obwarowano karą um...

... z dnia 29 czerwca 2006 r. Sąd Okręgowy oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 23 marca 2006 r. W skardze kasacyjnej strona pozwana, zarzucając naruszenie art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 484 § 1 k.c., art. 488 w zw. z 354 § 2 k.c., art. 484 § 2 k.c. oraz art. 8 i 94 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co...

...adczenia pieniężnego w terminie mogłoby prowadzić do znacznie surowszej odpowiedzialności z tytułu odsetek niż w razie zastrzeżenia kary umownej za nienależyte wykonanie świadczenia niepieniężnego. Zgodnie z art. 484 § 1 k.c. w razie zastrzeżenia kary umownej odszkodowanie przewyższające karę umowną należy się tylko gdy strony tak postanowią w umowie. Nienależyte spełnienie świadczenia pieniężnego mogłoby zaś prowadzić do konieczności zapłaty wysokich odsetek umownych oraz niezależnie od tego naprawienia szkody na zasadach...

...dalił powództwo i apelację w pozostałym zakresie. Wyrok Sądu Apelacyjnego zaskarżył skargą kasacyjną (błędnie nazwaną kasacją) powód w części oddalającej jego roszczenia. Zarzucił naruszenie art. 483 i art. 484 § 2 k.c., art. 455 i art. 481 k.c. oraz art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji 4 (te ostatnie w zw. z art. 3 k.p.c.). W podstawie procesowej skargi powołał uchybienia przepisom art. 316 § 1 w zw. z art. 217 k.p.c., art. 232 i art. 233 § 1 k.p.c. (ten ostatni w zw. z art. 65 k.c.). Na tych podstawach wnosił o jego uchyl...

...umowy, to zaś w świetle jej § 7 ust. 6 dawało powódce uprawnienie do żądania kary umownej. Kara, w zastrzeżonej w umowie wysokości, jest jednak rażąco wygórowana, co uzasadniało jej obniżenie na podstawie art. 484 § 2 k.c. do zasądzonej wysokości. Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżyły obie strony. Pozwana, wnosząc o jego zmianę i oddalenie powództwa w całości zarzucała w apelacji między innymi naruszenie art. 230 w zw. z art. 17 k.s.h. przez pominięcie, opartego na tych przepisach, zarzutu nieważności umowy. Zaskarżonym obecni...

...ustalonej prawidłowo, zgodnie z kryteriami określonymi w ust. 1 O tym, czy opłata jest zbyt wysoka można orzekać dopiero po prawidłowym jej ustaleniu. Analogicznie rzecz się przedstawia w przypadku kary umownej (art. 484 k.c.), o której miarkowaniu można mówić po uprzednim ustaleniu, że jest ona należna w ogólności, jak i w żądanej 4 wysokości. W żadnym razie nie ma uzasadnionej podstawy do przyjmowania, że ustalenie opłaty w wadliwej wysokości jest wypadkiem szczególnie uzasadnionym, o którym mowa w art. 49 ust. 2. Z powyższego...

...iadczenia woli złożonego przez pozwanego (powoda wza- jemnego) przy podpisaniu klauzuli konkurencyjnej, 3) naruszenie przepisów prawa materialnego w zakresie art. 1011 k.p. i art. 102 2 k.p. oraz art. 483 § 1 k.c. i art. 484 § 1 k.c. w związku z art. 300 k.p., poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyję- cie, że zawarcie w klauzuli konkurencyjnej kary umownej było sprzeczne z istotą zakazu określonego w art. 1012 k.p. oraz że niezbędne było wykazanie szkody wy- rządzonej przez pozwanego (powoda wzajemnego) byłemu pracodawcy, ch...

...odstąpienia od umowy zastrzeżona została kara umowna. Istnienie szkody i jej rozmiar mogą więc mieć w tej sytuacji znaczenie tylko dla ewentualnego miarkowania kary umownej, gdy zachodzą przesłanki określone w art. 484 § 2 k.c. Skoro powód dochodził naprawienia szkody spowodowanej odstąpieniem od umowy leasingu, a ogólne warunki umowy zastrzegały możliwość dochodzenia odszkodowania przenoszącego wysokość kary umownej, to mając na względzie, że art. 484 § 1 k.c. nie wyłącza w takiej sytuacji dochodzenia odszkodowania, jego rosz...

...ani istotne cechy zobowiązania wynikającego z umowy ubezpieczenia, ani wreszcie charakter i skutki umów wzajemnych, nie stwarzają dostatecznych podstaw do uznania umowy ubezpieczenia za umowę wzajemną w rozumieniu art. 484 § 2 k.c. Oznacza to, że nieusprawiedliwione są zarzuty skargi kasacyjnej, dotyczące niezastosowania wymienionych w niej przepisów o wykonaniu i skutkach nie wykonania zobowiązań z umów wzajemnych, a tym samym bezpodstawny jest zarzut nieuwzględnienia przez Sąd Apelacyjny nieważności ogólnych warunków umów z powodu...

...wykonał swe prawo odstąpienia na podstawie zastrzeżenia umownego oraz naruszenie art. 635 w związku z art. 656 § 1 k.c., a także art. 491 w związku z art. 492 i 3531 k.c. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 484 w związku z art. 494 k.c. przez wyprowadzenie błędnego wniosku, że odstąpienie opisane w umowie powoduje wygaśnięcie kary umownej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: (...) Podział na ustawowe i umowne prawo odstąpienia jest akceptowany powszechnie, bez zgodności jednak co do kwestii szczegółowych. Należy podzie...

...ęcie Sądu pierwszej instancji było wynikiem miarkowania tej kary, nie uwzględnienia zarzutu przedawnienia. Niezależnie od tego Sąd Apelacyjny uznał, że Sąd Okręgowy zasadnie obniżył karę umowną na podstawie art. 484 § 2 k.c. do kwoty 5000 zł, ponieważ miał do tego prawo, gdyż kara umowna była rażąco wygórowana. W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 120 § 1 i art. 484 § 2 k.c. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu początku wymagalności roszczeni...

...naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że pełnomocnictwa złożone w toku postępowania apelacyjnego istniały od daty wszczęcia postępowania. Ponadto pozwany zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 484 § 2 k.c. przez dokonanie błędnej wykładni art. 354 k.c. przez jego niezastosowanie oraz art. 65 § 1 i 483 § 1 k.c. przez błędną wykładnię postanowień umowy. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zw...

...§ 12 pkt 2b stanowiąc , że w przypadku odstąpienia od umowy z winy wykonawcy jest on obowiązany zapłacić karę umowną w wysokości 5 % wartości umowy. Powyższy zapis umowy jest zgodny z art. 483 § 1 k.c. oraz art. 484 § 1 k.c. Kara umowna jest dodatkowym zastrzeżeniem umownym, wedle którego naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy pieniężnej. Zaistnienie przesłanek określonych w umowie wystarczało do obciążenia pozwanej obow...

...należało wysokość tego odszkodowania za okoliczność przyznaną na podstawie art. 230 kpc. W tak niewadliwie ustalonych okolicznościach sprawy trafnym jest ten wniosek Sądu I instancji, iż powódka na podstawie art. 484 § 1 kc w zw. z art. 483 § 1 kc może żądać od pozwanej kary umownej zastrzeżonej na wypadek zwłoki w wykonaniu umowy stron wraz z przewyższającym tę karę odszkodowaniem za utracone korzyści spowodowane brakiem możliwości sprzedaży energii elektrycznej. Szczególnie, iż strony w swej umowie (§ 6) zastrzegając san...

...ażenia merytorycznej zasadności tego wniosku. W ocenie Sądu Apelacyjnego, istniały usprawiedliwione podstawy do zredukowania wysokości kary umownej, ponieważ kara ta okazała się rażąco wygórowana w roszczeniu art. 484 § 2 k.c. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd drugiej instancji wskazał na kilka zasadniczych kryteriów, które uzasadniały obniżenie wierzytelności o zapłatę kary umownej do kwoty 300.000 zł. Jedynie w zakresie tej kwoty mógł być skutecznie dokonany zarzut potrącenia wierzytelności obejmujących kary umowne. W...

...ania skutecznego potrącenia dochodzonej w pozwie wierzytelności z wierzytelnością obejmującą kary umowne. Jednocześnie Sąd Apelacyjny nie dopatrzył się podstaw do miarkowania wysokości kary umownej w świetle art. 484 § 2 k.c. W obszernej skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie następujących przepisów prawa procesowego: art. 39820 k.p.c., art. 230 k.p.c., art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c., art. 378 § 1 k.p.c. Eksponowano także naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 379 § 2 k.c., art. 654 k.c., art. 491 § 2 k.c....

...ynoszącego 79 dni wysokość kary umownej winna wynieść 224 977,78 zł. Jednakże kara umowna w tej wysokości byłaby nadmierna w relacji do wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy robót i w oparciu o treść art. 484 § 2 k.c. 4 należało ją obniżyć o połowę i zasądzić na rzecz powoda wzajemnego kwotę 112 488,89 zł. Sąd Apelacyjny po rozpoznaniu apelacji obu stron oddalił je wyrokiem z dnia 30 czerwca 2005 r. Sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy oraz jego ocenę co do zasadności pow...

...osób na tej podstawie określić zakresu i wartości robót związanych z ich usunięciem. Okoliczności te uzasadniały obniżenie kary umownej do kwoty 166 577 zł, stanowiącej 10 % kwoty wyliczonej przez pozwanego (art. 484 § 2 k.c.). Sąd Apelacyjny ponadto podkreślił, że wprawdzie powód nie zgłosił wniosku o zmniejszenie kary umownej, jednak skoro wnosił o nieuwzględnienie zarzutu potrącenia, to wniosek taki zawiera implicite żądanie miarkowania kary umownej. Skarga kasacyjna pozwanego oparta została na podstawie naruszenia przepisów...

...anie błędnej wykładni art. 58 § 2 k.c., wyrażające się uzna- niem, że niewydanie pracownikowi odpisu spornej umowy nie stanowi naruszenia za- 3 sad współżycia społecznego. Pozwany zarzucił także naruszenie art. 484 § 2 k.c. w następstwie przyjęcia, że żądana od niego kwota nie jest rażąco wygórowana oraz błędne ustalenie jakoby miał dostęp do szczególnie ważnych informacji, których ujawnienie mogłoby narazić powódkę na szkodę. Rozpoznając apelację wniesioną przez pozwanego Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Spo...

...anie może być tylko jedna i oczywiście negatywna, nie wymaga ponadto szerszego uzasadnienia. Wystarczy stwierdzić, że skoro kara umowna należy się w razie nie wykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 484 § 1 k.c.), to za paradoksalną ocenić należałoby koncepcję zakładającą, że przyczyny uzasadniające odstąpienie od umowy przez jedną stronę mogą stanowić jednocześnie podstawę dochodzenia przez drugą stronę kar umownych. Wobec tego, że ocenę zgłoszonego przez stronę powodową żądania z tytułu kar umownych...

...owanie. Należy się wierzycielowi nawet, jeżeli nie poniósł on żadnej szkody (porównaj uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2003 r. III CZP 61 03, OSNC 2004 r., z. 5, poz. 69). Przepis art. 484 § 1 k.c. ma charakter dyspozytywny i strony mogą umówić się, że niezależnie od kar umownych mogą dochodzić odszkodowania, tak, jak uczyniły to strony w rozpoznawanej sprawie. Wówczas kara umowna ma charakter zaliczany, to znaczy podlega zaliczeniu na należne wierzycielowi odszkodowanie z tytułu nie wykonania lub nien...

...okość zastrzeżonej rekompensaty, mającej charakter kary umownej, Sądy obu instancji uznały, że w sprawie istnieje podstawa jedynie do miarkowania kary wobec jej rażącego zawyżenia. Stwierdziły, że w świetle art. 484 § 2 k.c. uzasadnione jest obniżenie rekompensaty o ¼, to jest do kwoty 288 025 zł, która została zasądzona. W kasacji opartej na obu podstawach wskazanych w art. 3931 k.p.c. strona pozwana w ramach pierwszej podstawy zarzuciła błędną wykładnię art. 746 § 3 k.c. oraz niezastosowanie art. 58 § 3 k.c. w zw. z art. 353...

...zwany ma zapłacić powodowi karę umowną w wysokości 50 000 zł z ustawowymi odsetkami, ewentualnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu. Skarżący zarzucił naruszenie art. 484 § 1 k.c. w związku z art. 471 k.c. przez błędne przyjęcie, że powód, domagając się zapłaty kary umownej, miał obowiązek udowodnienia wystąpienia szkody, ponad konieczność wykazania, że miało miejsce nienależyte wykonanie zobowiązania powodujące możliwość żądania kary umownej, 3 oraz naruszenie art. 554 k....

...i, gdy w umowie rozszerzono odpowiedzialność pozwanej, że w razie niewydania nieruchomości w oznaczonym terminie pozwana będzie zobowiązana do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości, oraz art. 484 § 1 k.c. przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że prawo do żądania kary umownej, zastrzeżonej na wypadek niewykonania zobowiązania, przysługuje wierzycielowi jedynie wówczas gdy poniósł on szkodę. Skarżąca wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie powództwa w części dotyczącej ż...

...skutków prawnych potrącenia, o jakich mowa w art. 499 k.c. Przesądza to o bezzasadności powództwa. Kasacja powoda oparta została na obu podstawach. W ramach naruszenia prawa materialnego wskazany został art. 6 i art. 484 k.c., a w ramach naruszenia przepisów postępowania - art. 233 § 1 w związku z art. 3931 pkt 2 k.p.c. przez rażąco wadliwą ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 4 Podstawowe znaczenie dla rozpoznawanej sprawy ma ocena, czy stronie pozwanej przysługuje roszczenie o zapłatę przez...

......” (art. 484 § 1 in principio k.c.). Wobec tego, że nie spełniona została przesłanka „niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania”, okoliczność, że Sąd Apelacyjny dokonał wadliwej wykładni art. 484 § 1 k.c., uznając, że możliwość dochodzenia kary umownej uzależniona jest od wystąpienia szkody, nie miała znaczenia dla oceny skuteczności kasacji. Tylko zatem z przyczyn wyłącznie porządkowych wskazać należy, że w świetle mającej moc zasady prawnej uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6...

...howanie zadatku lub żądanie jego podwójnej wartości) otrzyma quasi- odszkodowanie o większej wartości. Według poglądu dominującego w judykaturze i doktrynie, wysokość zadatku (w odróżnieniu od kary umownej, art. 484 § 2 k.c.) nie podlega miarkowaniu. Zastrzegając zatem zadatek o większej wartości, strony winny się liczyć z wynikającymi z tego skutkami prawnymi w zakresie odpowiedzialności odszkodowawczej w razie niewykonania umowy. W sprawie niniejszej zastrzeżono zadatek w treści umowy przedwstępnej. Przedmiotem świadczenia z te...