Baza orzeczeń sądowych

...niężnych właściwą konstrukcją do wzajemnych rozliczeń jest zarzut potrącenia, mający zastosowanie, gdy przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku (art.498 § 1 k.c., podobnie M. Pater, Charakter prawny umowy kredytu oraz dopuszczalność zarzutu zatrzymania w postępowania frankowych w świetle dotychczasowego stanowiska Sądu Najwyższego, Monitor Prawniczy, 7 2022, s.367-371, także Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 października 2022 r. w sprawie I CSK 5090 22, LEX nr 343...

...351 873,24 zł. Zarzucili naruszenie art. 410 k.c. polegające na błędnej wykładni tego przepisu; art. 405 k.c. w zw. z art. 410 k.c. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; art. 410 k.c. w zw. z art. 498 k.c. oraz art. 499 k.c. poprzez stwierdzenie, że to Sąd dokonuje rozliczenia kwot wzajemnie przysługujących stronom. Powodowie wnieśli o zmianę zaskarżonego wyroku w punkcie drugim poprzez uwzględnienie żądań pozwu w całości i zasądzenie na ich rzecz kwoty 351 873,24 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczon...

...onych w związku ze swym udziałem w sprawie. Apelację od powyższego rozstrzygnięcie w części oddalającej powództwo wywiódł powód. Skarżący zarzucił wyrokowi : I.naruszenie przepisów prawa materialnego : 1.art. 498 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i bezpodstawne przyjęcie, że powodowi nie przysługuje wymagalna wierzytelność, w stosunku do pozwanej, nadająca się do potrącenia; 2.art. 498 k.c. i art. 499 k.c. poprzez bezpodstawne uznanie, że do uznania oświadczenia o potrąceniu jest niezbędne doręczenie drugiej stroni...

...ń 25 stycznia 2021 r. celem wykazania faktu możliwości zapłaty przez powódkę w tej dacie kary umownej w wysokości 1.157.035,90 zł. Stanowisko pozwanej należy uznać za nieuzasadnione. Potrącenie - jak wynika z art. 498 § 1 k.c. - wymaga, by występowały dwa podmioty będące względem siebie zarówno wierzycielami, jak i dłużnikami, a ich wierzytelności muszą być: wymagalne, jednorodzajowe i zaskarżalne. Na skutek potrącenia obydwie wierzytelności ulegają umorzeniu do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 § 2 k.c.). Stan wym...

...ie odwołuje się do procesowego zarzutu wygaśnięcia wierzytelności na skutek dokonanego poza procesem potrącenia. Potrącenie może zostać dokonane w każdym terminie, po ziszczeniu się przesłanek określonych w art. 498 k.c., a zatem w sytuacji nieważności umowy ex lege i ex tunc, trudno odmówić takiemu oświadczeniu pozwanego skuteczności. 3. Wierzytelność strony pozwanej zgłoszona do potrącenia nie była przedawniona. Albowiem należy w całości podzielić zapatrywanie wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego...

...niężnych właściwą konstrukcją do wzajemnych rozliczeń jest zarzut potrącenia, mający zastosowanie, gdy przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku (art.498 § 1 k.c., podobnie M. Pater, Charakter prawny umowy kredytu oraz dopuszczalność zarzutu zatrzymania w postępowania frankowych w świetle dotychczasowego stanowiska Sądu Najwyższego, Monitor Prawniczy, 7 2022, s.367-371, także Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 19 października 2022 r. w sprawie I CSK 5090 22, LEX nr 343...

...woda. Skoro za dopuszczalne uznaje się podniesienie jako ewentualnego oświadczenia o potrąceniu, które przecież wywołuje skutki definitywne (umorzenie obu wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej – art. 498 § 2 k.c.), to nie ma przeszkód dla uznania za skuteczny ewentualnego zarzutu zatrzymania, który ma wyłącznie zmobilizować dłużnika wzajemnego do spełnienia swojego świadczenia (zob. co do ewentualnego zarzutu potrącenia uchwałę Sądu Najwyższego z 25 maja 2019 r., III CZP 18 19, OSNC 2020, nr 7-8, poz. 55 i powołan...

...m zaś zakresie byłoby zasadne). Jedynie zaś na marginesie również wskazać należy, że jednym z warunków skuteczności umorzenia wzajemnych wierzytelności jest wymagalność wierzytelności, przy czym w świetle art. 498 k.c. wystarczające jest, aby wymagalna była wierzytelność potrącającego (tu: pozwanej). Z uwagi na bezterminowy charakter zobowiązania o zapłatę kary umownej dla wymagalności tego roszczenia konieczne jest wezwanie dłużnika przez wierzyciela do spełnienia świadczenia. Podkreślić trzeba, że funkcje oświadczenia o...

...awę było wymagalne, tj. m.in. aby nadszedł termin spełnienia świadczenia (określany w tym przypadku na podstawie art. 455 k.c.). Stanowisko takie znajduje oparcie w różnicy pomiędzy brzmieniem artykułów 496 i 498 k.c., a także w odmiennym celu jaki związany jest z realizacją zarzutu zatrzymania (zabezpieczenie swojego roszczenia) i zarzutu potrącenia (jego realizacja). Konieczność zabezpieczenia roszczenia dłużnika nie ma związku z tym, czy jest to roszczenie wymagalne. Wobec tego, że w związku z nieważnością umowy kredytu, pozwa...

...rzucając mu naruszenie: art. 405 k.c. wobec jego błędnej wykładni i przyjęciu, że sąd winien z urzędu dokonać kompensacji wzajemnych roszczeń między stronami, wobec ustalenia nieważności czynności prawnej; art. 498 k.c. w związku z art. 499 k.c. poprzez dokonanie potrącenia wierzytelność pozwanej z wierzytelnością powodów z urzędu, mimo braku złożonego przez pozwanego jej zarzutu potrącenia; art. 410 § 1 k.c. przez jego błędną wykładnie wyrażającą się dokonaniem ustaleń w zakresie wzbogacenia i zubożenia strony postęp...

...woty kredytu wypłaconej na podstawie nieważnej umowy aktualizuje po jego stronie obowiązek zwrotu świadczenia. Potrącenie jest bowiem możliwe tylko w przypadku, w którym roszczenie potrącającego jest wymagalne (art. 498 § 1 k.c., a contrario art. 120 § 1 k.c.). A wymagalność roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia następuje dopiero po wezwaniu (art. 455 k.c.). Powodowie domagali się zwrotu wpłaconych środków wraz z odsetkami. Analogicznie zatem roszczenie banku o zapłatę wypłaconego powodom kapitału w kwocie 130.653,11 zł, st...

...rzytelnością banku z tytułu zwrotu kapitału kredytu, w wysokości 284.541,72 zł, na podstawie oświadczenia z dnia 1 lutego 2022 r. W ten sposób wierzytelności te umorzyły się wzajemnie do kwoty 284.541,72 zł (art. 498 kc). Oznacza to, że na dzień wyrokowania przez sąd II instancji objęta zgłoszonym w apelacji prawem zatrzymania wierzytelność wzajemna pozwanego nie istnieje. Z tych przyczyn na podstawie art. 385 kpc Sąd Apelacyjny orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. O należnych powodom kosztach zastępstwa procesowego w postępo...

...zeniem pozwanego. Bezspornie zaś pełnomocnik powodów otrzymał odpis odpowiedzi na pozew, ponieważ odniósł się do niej w replice na tę odpowiedź. Zarzut potrącenia nie mógł być jednak uwzględniony. Przepis art. 498 § 1 k.c. pozwala na potrącenie, gdy dwie osoby są jednocześnie wobec siebie dłużnikami i wierzycielami, a przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone co do gatunku, obie są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem. W przypadku wierzytelności bezterminowych, a taki charakter...

...st to zaś kwestia istotna, skoro decyduje o rozpoczęciu biegu przedawnienia roszczeń restytucyjnych kredytodawcy oraz możliwości postawienia ich w stan wymagalności (art. 455 k.c.) i przedstawienia do potrącenia (art. 498 § 1 k.c.). Zważywszy na to, że przedsiębiorca nie ma zapewnionej możliwości wglądu w informacje uzyskane przez konsumenta pozasądowo (z czym związana jest daleko idąca „swoboda dowodowa” konsumenta) i oceny ich wyczerpującego charakteru (albo choćby ryzyka związanego z tym, czy tę informację można uznać za wy...

...ez jego pominięcie, a w konsekwencji brak zastosowania kursu średniego NBP do indeksacji kredytu po wyeliminowaniu postanowień uznanych przez Sąd za niedozwolone; a z ostrożności procesowej w dalszej kolejności i)art. 498 § 1 i 2 k.c. poprzez ich niewłaściwą subsumpcję i nieuwzględnienie zgłoszonego przez pozwaną zarzutu potrącenia wierzytelności pozwanej obejmującej wypłacony przez pozwaną kapitał z kwotą dochodzoną przez powoda w ramach żądania głównego, b)art. 496 k.c. w zw. z art. 497. k.c. poprzez ich niewłaściwą subsum...

...h żądaniem pozwu czy też może należności za wcześniejszy okres. 60. Nadto, pozwana nie przedstawiła skutecznie wierzytelności z ww. tytułu do potrącenia z wierzytelnością dochodzoną przez powodów. W myśl art. 498 §1 k.c. gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i...

...ienia umowy kredytu strona pozwana zgłosiła ewentualny zarzut potrącenia wierzytelności powodów dochodzonych w niniejszej sprawie, który należało ocenić jako niezasługujący na uwzględnienie. Zgodnie bowiem z art. 498 § 1 k.c. jedną z przesłanek potrącenie jest wymagalność obu wierzytelności i możliwość ich dochodzenia przed sądem lub przed innym organem państwowym. Roszczenie, które pozwany przedstawił do kompensaty w niniejszej sprawie, nie spełniło tego wymogu. Dotyczyło zwrotu nienależnego świadczenia, zatem, jako bezter...

...o stosunku prawnego. Wierzytelność strony pozwanej przedstawiona do potrącenia nie jest również bezsporna, jak również nie została uprawdopodobniona dokumentem niepochodzącym wyłącznie od pozwanego. Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. jednym z warunków skutecznego potrącenia jest wymagalność obu wierzytelności. Wymagalność wierzytelności pozwanego zgłoszonych do potrącenia należy określić z uwzględnieniem treści art. 455 k.c. Jak stanowi ten przepis jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwo...

...art. 455 k.c.). W przedmiotowej sprawie brak było takiego wezwania przed złożeniem oświadczenia o potrąceniu. Zatem też przedmiotowego oświadczenia o potrąceniu nie można było uznać jako złożonego zgodnie z art. 498 k.c. w zw. z art. 499k.c. W tym miejscu odnieść się należy do zarzutu zatrzymania. Przepis art. 496 k.c. mówi, że jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo...

...tu rzeczy, a czym innym zaoferowanie możliwości ich samodzielnego odbioru. W tym zakresie należało mieć na uwadze dyspozycję przepisu art. 454 § 1 k.c. W kwestii podniesionego przez pozwanego zarzutu potrącenia (art. 498 k.c.), Sąd Apelacyjny podkreślił, że oświadczenie o potrąceniu staje się skuteczne dopiero z chwilą, gdy doszło do wierzyciela wzajemnego w taki sposób, aby mógł się on zapoznać z jego treścią (art. 61 k.c.). Tymczasem w niniejszej sprawie oświadczenie złożone przez pozwanego słusznie należało uznać za nies...

...d ogłoszeniem upadłości powodowej spółki. Pozwana spółka zgłosiła pierwszy zarzut potrącenia oświadczeniem z dnia 6 września 2012 r. a więc przed ogłoszeniem upadłości powodowej spółki. Zatem zgodnie z art. 498 § 2 k.c. – w skutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. W wyniku powyższego potrącenia umorzeniu uległy wzajemne wierzytelności stron do kwoty 1.280.671,93 zł. Następnie pozwana zgłosiła w sprzeciwie od nakazu zapłaty kolejne wierzytelności do potrącenia z...

...st to zaś kwestia istotna, skoro decyduje o rozpoczęciu biegu przedawnienia roszczeń restytucyjnych kredytodawcy oraz możliwości postawienia ich w stan wymagalności (art. 455 k.c.) i przedstawienia do potrącenia (art. 498 § 1 k.c.). Zważywszy ponadto, że przedsiębiorca nie ma zapewnionej możliwości wglądu w informacje uzyskane przez konsumenta pozasądowo (z czym związana jest daleko idąca "swoboda dowodowa" konsumenta) i oceny ich wyczerpującego charakteru (albo choćby ryzyka związanego z tym, czy tę informację można uznać za wycz...

...a stosunki prawne jednostronnie zobowiązujące, które właśnie są źródłem dwóch odrębnych kondykcji, zaś strony mają możliwość wzajemnego rozliczenia świadczeń przez potrącenie, w trybie przewidzianym w art. 498 k.c. Jako, że pozwany takiego potrącenia nie dokonał skutecznie, to objęte pozwem żądanie zapłaty, obejmujące zwrot spłaconych rat kredytu było w pełni uprawnione. Żądanie to, wbrew stanowisku pozwanego, nie było przedawnione. Powodowie ograniczyli je do rat spłaconych w okresie 10 lat poprzedzających wniesienie p...

...charakter pieniężny, decyduje o tym , iż ich wzajemne potrącenie - o ile byłoby skuteczne [ to zagadnienie zostanie rozważone w dalszej części motywów ] powoduje ,że także skutek materialny przewidziany przez art. 498 §2 kc kompensacji wyklucza uznanie roszczenia strony powodowej za uzasadnione. Wzajemny zakres obu wierzytelności ma także i to następstwo , że zbędnym jest rozważanie czy pozwanej przysługują pozostałe składowe wierzytelności odszkodowawczej , jakie skarżąca identyfikowała z innymi zdarzeniami , także ściśle zw...

...tym bardziej że wykluczają się one wzajemnie. Wynika to z istoty tych instytucji. Złożenie oświadczenia o potrąceniu prowadzi do umorzenia się nawzajem obu wierzytelności do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 § 2 k.c.). Wyłącza to możliwość zgłoszenia zarzutu zatrzymania, bowiem ewentualne świadczenie, do którego ono miałoby się odnosić wygasło. Ustawodawca w kodeksie cywilnym nie wprowadził żadnych przepisów ustalających pierwszeństwo, czy też obowiązek wyboru jednego z tych zarzutów. Chybiony jest przy tym podno...

...Niezasadne jest też stanowisko, że strona powodowa nie wykazała szkody na skutek abuzywnych postanowień umowy. Zgłoszony przez pozwanego w odpowiedzi na pozew zarzut potrącenia Sąd uznał za niezasadny. Zgodnie z art. 498 § 1 k.c. jedną z przesłanek potrącenia jest wymagalność obu wierzytelności i możliwość ich dochodzenia przed sądem lub przed innym organem państwowym. W momencie składania przez pozwanego oświadczenia o potrąceniu przedstawiona do potrącenia wierzytelność nie była zaś wymagalna. Wymagalność zobowiązania o c...

...st to zaś kwestia istotna, skoro decyduje o rozpoczęciu biegu przedawnienia roszczeń restytucyjnych kredytodawcy oraz możliwości postawienia ich w stan wymagalności (art. 455 k.c.) i przedstawienia do potrącenia (art. 498 § 1 k.c.). Zważywszy ponadto, że przedsiębiorca nie ma zapewnionej możliwości wglądu w informacje uzyskane przez konsumenta pozasądowo (z czym związana jest daleko idąca "swoboda dowodowa" konsumenta) i oceny ich wyczerpującego charakteru (albo choćby ryzyka związanego z tym, czy tę informację można uznać za wycz...

...u tej wierzytelności i wymogu takiego w stosunku do tej wierzytelności nie przewidują przepisy regulujące tę instytucję (art. 497 k.c. w zw. z art. 496 k.c.) w odróżnieniu od przepisów normujących potrącenie (art. 498 § 1 k.c.). Przyjęta przy tym przez Sąd Najwyższy koncepcja możliwości skorzystania przez kredytodawcę z prawa zatrzymania jest bezpośrednią konsekwencją teorii dwóch kondykcji, sprowadzającej się do uznania, że każdej ze stron, które w wykonaniu dotkniętej nieważnością umowy kredytu, wykonały swoje świadczen...

.... 31 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady proporcjonalności sankcji, która nie powinna preferować praw i wolności jednej kategorii podmiotów w stosunku do innej; 5. art. 498 k.c. poprzez przyjęcie, że ewentualny zarzut potrącenia podniesiony na wypadek unieważnienia umowy jest bezpodstawny; 6. art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. poprzez przyjęcie, że ewentualny zarzut zatrzymania podniesiony na wypadek unieważnienia umowy jest bezpodstawny; 7. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie, że powo...

...itału wysokości 50005,66 zł). Nie mógł być on uznany za skuteczny, jak też słusznie uznał Sąd Rejonowy, choć nie z całą argumentacją tego Sądu zgodził się Sąd Okręgowy. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 498 k.c., gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelnością drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i...