Baza orzeczeń sądowych

...Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Za trafny uznał zarzut naruszenia art. 166 § 1 k.c. w zw. z art. 599 § 2 k.c. i art. 597 § 1 k.c., zgodnie z którymi w razie sprzedaży przez współwłaściciela nieruchomości rolnej udziału we współwłasności lub części tego udziału pozostałym współwłaścicielom przysługuje prawo pierwokupu, jeżeli prowadzą gospodarstwo rolne na gruncie wspólnym (art. 166 § 1 k.c.). Nieruchom...

...nież sprzedaży udziału w takiej nieruchomości. Jeżeli natomiast prawo pierwokupu przysługuje z mocy ustawy Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego, sprzedaż dokonana bezwarunkowo jest nieważna (art. 599 § 2 k.c.). Z tej przyczyny umowa z dnia 3 lipca 2013 r. nie może stanowić podstawy wpisu. Przy rozpoznawaniu apelacji wnioskodawczyni Sąd Okręgowy w W. powziął poważne wątpliwości, którym dał wyraz w przedstawionym Sądowi Najwyższemu w trybie art. 390 § 1 k.p.c. zagadnieniu prawnym, przytoczonym w sentencji postano...

...y dokonano stosownych w tym zakresie czynności, polegających na zawiadomieniu Wójta Gminy Ś. o sprzedaży prawa użytkowania wieczystego, co powoduje , że sprzedaż tego prawa na rzecz wnioskodawcy jest nieważna art. 599 § 2 kc ; -sąd wieczystoksięgowy bada bowiem stanowiącą podstawę wpisu czynność prawną nie tylko pod względem formalnym, ale także jej skuteczność materialnoprawną, czyli zgodność z przepisami bezwzględnie obowiązującymi; -z treści aktu notarialnego wydaje się wynikać,że dokonano sprzedaży bezwarunkowej z...

...Okręgowy to, że jej art. 9 ust. 2 przewiduje odrębne powództwo o stwierdzenie nieważności umowy sprzedaży nieruchomości rolnej. Przepis art. 9 ust. 1 ustawy ma zaś charakter szczególny w stosunku do dyspozycji art. 599 § 2 k.c. Nie jest zatem tak, że naruszenie zasad sprzedaży tego rodzaju nieruchomości przewidzianych w ustawie poddaje się kwalifikacji na płaszczyźnie dyspozycji art. 189 k.p.c. Samodzielny charakter wskazanego wyżej powództwa przesądza bowiem o tym, że przesłanka interesu prawnego winna być relatywizowana wyłączn...

...j udział w sprawie w charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanego – H. S. (1). Skarżący J. B. zaskarżył wyrok w całości, zarzucając: 1) rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 599 § 2 k.c., art. 597 § 1 k.c., art. 6 k.c. i art. 3 ust. 1 oraz 16 ust. 2 pkt 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece poprzez uwzględnienie powództwa w całości i zobowiązanie pozwanego do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na rzecz powoda własności udziału w nieruchomości, działki nr (...), położonej w...

...zeczonej, która w tej sytuacji również musiałaby być nieważna, a to wobec braku zastrzeżenia w umowie przedwstępnej warunku nieskorzystania z prawa pierwokupu przez Agencję Nieruchomości Rolnych, z naruszeniem art. 599 § 2 k.c., w sytuacji, w której postanowienia umowy przyrzeczonej są z góry ustalane w umowie przedwstępnej. Sąd odwoławczy stwierdził, że o uchylaniu się od zawarcia umowy w rozumieniu art. 390 k.c. można mówić tylko w razie bezpodstawnej odmowy zawarcia umowy przyrzeczonej, a zatem pozwani nie uchylali się od zawar...

...zostały poglądy dotyczące kolejności wykonania prawa pierwokupu przez współwłaściciela faktycznie użytkującego i korzystającego z gruntu rolnego i Agencję Nieruchomości Rolnych, konsekwencji wynikających z art. 599 § 2 k.c. Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja strony pozwanej doprowadziła do poddania orzeczenia Sądu Okręgowego kontroli instancyjnej i w jej wyniku wydania orzeczenia o charakterze kasatoryjnym. Odnosząc się do pierwszego zarzutu postawionego w apelacji – w pierwszej kolejności należy oddalić zarzut nar...

...mieniu obowiązującym w 1981 r.). E. K. jako potencjalny spadkobierca ustawowy nie był w dacie zawarcia spornej umowy objęty dyspozycją art. 32 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach. Stosownie zatem do art. 599 § 2 k.c. skoro prawo pierwokupu przysługiwało Skarbowi Państwa z mocy ustawy, sprzedaż dokonana bezwarunkowo jest nieważna. W skardze kasacyjnej pozwani zarzucili: I) naruszenie prawa materialnego tj: 1) błędnej wykładni art. 32 pkt 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach w zw. z art. 934 k.c. w brzmieniu o...

...dla współwłaścicieli nieruchomości rolnej w sytuacji, gdy na wspólnym gruncie prowadzone jest gospodarstwo rolne, a jeden ze współwłaścicieli sprzedaje udział we współwłasności lub jego część. W myśl art. 599 § 2 k.c. umowa zawarta z naruszeniem prawa pierwokupu, przewidzianego w art. 166 § 1 k.c., skutkuje 4 bezwzględną nieważnością czynności prawnej. Zdaniem Sądu II instancji Sąd Rejonowy dokonując wykładni literalnej wskazanego przepisu i stwierdzając, że nie ma on zastosowania do umów innych, aniżeli umowa sprzeda...

...m ustawa ta obowiązuje dopiero od 1985 roku. Podkreślono, iż instytucja prawa pierwszeństwa nie jest tożsama z instytucją prawa pierwokupu, co oznacza, iż w sprawie nie może znaleźć zastosowania także przepis art. 599 § 2 kc, który reguluję instytucje prawa pierwokupu w przypadku umowy sprzedaży (por. np. uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 1995, III CZP 161 94, OSNC 1995, nr 5, poz. 71). W przekonaniu Sądu pierwszej instancji naruszenie pierwszeństwa przewidzianego w art. § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rad...

...łuje skutki wyłącznie między stronami umowy, nie wykluczając tym samym skutecznego rozporządzenia prawem przez zobowiązanego, pomimo niewykonania obowiązków wynikających z prawa pierwokupu. Zgodnie z treścią art. 599 k.c. niewykonanie obowiązków związanych z pierwokupem rodzi po stronie zobowiązanego odpowiedzialność odszkodowawczą, sama zaś umowa zawarta z osobą trzecią wywołuje jednak skutek rozporządzający. Biorąc pod uwagę poczynione wyżej uwagi teoretyczne, dotyczące rozróżnienia prawa pierwokupu od pierwszeństwa stwi...

...arem powódki było nie tyle ubezskutecznienie umowy z dnia 5.11.2008 r., co uzyskanie orzeczenia ustalającego nieważność tej umowy z powodu „obejścia prawa i naruszenia prawa pierwokupu”. Uwagę zwraca to, iż art. 599 § 2 k.c. istotnie przewiduje, że jeżeli prawo pierwokupu przysługuje z mocy ustawy Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego, współwłaścicielowi albo dzierżawcy, sprzedaż dokonana bezwarunkowo jest nieważna, tyle tylko, że powódka w niniejszej sprawie żądała ustalenia bezskuteczności czynności pr...

...ego mu prawa pierwokupu. Z kolei zawiadomienie uprawnionego i upływ 3 miesięcznego terminu jest warunkiem dopuszczalności zawarcia umowy (ugody sądowej) o bezwarunkowym przeniesie własności nieruchomości i z mocy art. 599 §2 k.c. decyduje o ważności lub nieważności tej czynności prawnej. Sąd Okręgowy uznał, że wbrew twierdzeniom skarżącego kognicja sądu w sprawie 4 o wpis w księdze wieczystej obejmuje badanie skuteczności czynności prawnych oraz tego czy stanowią dowód przejścia (powstania lub wygaśnięcia) prawa własności. S...

...7 § 1 k.c.), jak też ze względu na to, że sprzedaż nieruchomości, w odniesieniu do której na rzecz jednostki samorządu terytorialnego zastrzeżone zostało prawo pierwokupu, dokonana bezwarunkowo jest nieważna (art. 599 § 2 k.c.), umowa sprzedaży takiej nieruchomości może być tylko i wyłącznie skonstruowana jako umowa warunkowa, a więc umowa wywierająca tylko skutek obligacyjny (zobowiązujący). Warunek taki ustanowiony został w przepisie art. 597 § 1 k.c. Normy dotyczące ustawowego prawa pierwokupu są regulacjami bezwzględnie obo...

...mościami gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej, niezależnie od formy nabycia tego prawa przez zbywcę. W myśl zaś przepisu art. 599 § 2 k.c., umowa bezwarunkowa sprzedaży prawa użytkowania wieczystego jest nieważna. Jest to nieważność bezwzględna.W międzyczasie zakończona została likwidacja (...). Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2009 r., w sprawie LD.XX NS-REJ.KRS 015769 09 631, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi wykreślił Prz...

...li dawały Skarbowi Państwa prawo pierwokupu, natomiast przedmiotowa umowa nie zawiera postanowień o dokonaniu sprzedaży pod warunkiem niewykonania przez Skarb Państwa prawa pierwokupu. W tej sytuacji i stosownie do art. 599 § 2 kc czynność objęta tym aktem, jako dokonana bezwarunkowo jest nieważna. Sąd Okręgowy stwierdził również, iż E. K., jako siostrzeniec K. H. nie należał do kręgu spadkobierców ustawowych sprzedających, a zatem nie wystąpiło wyłączenie prawa pierwokupu przewidziane w art. 32 pkt 1 powyższej ustawy. Od tego w...

...wa pierwokupu nieruchomości wskazanych w umowie przedwstępnej. Umowa przyrzeczona nie miała być bowiem w myśl umowy przedwstępnej umową zawartą pod warunkiem, że Agencja (...)nie skorzysta z prawa pierwokupu. Z art. 599 § 2 k.c. wynika wyraźnie, że nieważna jest umowa sprzedaży dokonana bezwarunkowo wtedy, gdy ustawowe prawo przysługuje Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego z mocy ustawy. Jak wskazano w powołanym orzeczeniu Sądu Najwyższego z 21.01.2010r. gdyby umowa przedwstępna bez warunku prawa pierwokupu został...

...sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako u.g.n.), gminie przysługuje prawo pierwokupu w przypadku sprzedaży prawa użytkowania wieczystego niezabudowanej nieruchomości gruntowej. Stosownie zaś do art. 599 k.c., jeżeli zobowiązany z tytułu prawa pierwokupu sprzedał rzecz osobie trzeciej bezwarunkowo albo jeżeli nie zawiadomił uprawnionego o sprzedaży lub podał mu do wiadomości istotne postanowienia umowy sprzedaży niezgodnie z rzeczywistością, ponosi on odpowiedzialność za wynikłą stąd szkodę; jednakże jeżeli pr...

...j wynikającego, pozostawałby w dalszym ciągu bez ochrony. Według pozwanych, w zaistniałym stanie faktycznym powodowa spółka może dochodzić wyłącznie odszkodowania od sprzedającego nieruchomość na podstawie art. 599 k.c. Stanowisko, że art. 59 chroni także prawo pierwokupu, zostało słusznie zakwestionowane także z tego powodu, że prawo to nie jest roszczeniem, a jego wykonanie następuje przez oświadczenie złożone zobowiązanemu. Dalej pozwani zaprzeczyli, iż mieli wiedzę na temat przysługującego powodowej spółce prawa pierwok...

...nka spowodowało wygaśnięcie prawa pierwokupu przysługującego gminie z mocy ustawy, której usuniecie jest niezbędne do oceny ważności umowy mającej stanowić podstawę wnioskowanego wpisu w księdze wieczystej (art. 599 § 2 k.c.). W doktrynie nie ma zgodności co do tego, czy zastrzeżenie prawa pierwokupu prowadzi do powstania stosunku obligacyjnego, czy też quasi-obligacyjnego lub też do powstania jedynie uprawnienia prawo kształtującego. Nie przesądzając trafności żadnej z tych koncepcji, można przyjąć, że prawo pierwokupu sprzę...

...k.c. przez przyjęcie, że przepis ten ma zastosowanie do skutków wystąpienia powoda ze spółki cywilnej oraz że powód po wystąpieniu z tej spółki przestał być stroną umowy dzierżawy z dnia 30 lipca 1993 r.; art. 599 § 2 k.c. w zw. z art. 29 ustawy z dnia 19 października 1991 r. przez ich niezastosowanie do zaskarżonych umów sprzedaży nieruchomości; art. 58 § 1 k.c. w zw. z art. 203 k.h. 5 przez ich niezastosowanie do zaskarżonej umowy z dnia 1 grudnia 1995 r. oraz do umowy poddzierżawy gruntów z dnia 30 listopada 1995 r. zawartej p...

...zi do sprzedaży tylko jej części (np. udziału), to gminie przysługuje prawo pierwokupu i nie można mówić w tym wypadku o braku tożsamości przedmiotu prawa. Sąd Rejonowy uznał zatem za nieważne, na podstawie art. 599 § 2 k.c., załączone do wniosków umowy bezwarunkowe, nieważność tych umów podlegała zaś uwzględnieniu z urzędu i skutkowała odmową dokonania wpisu. Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 12 listopada 2010 r. oddalił apelację wnioskodawcy od powyższego postanowienia, podzielając ustalenia faktyczne i wywody prawne S...

...a zatem zostać zawarta pod warunkiem, że powodowa Gmina nie wykona – przysługującego na podstawie powyższego przepisu – prawa pierwokupu. W konsekwencji, umowa nie zastrzegająca takiego warunku jest – z mocy art. 599 § 2 k.c. – nieważna. 3 Sąd Okręgowy wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną oddalił apelację pozwanych Pawła L. i Elżbiety L. od wyroku Sądu Rejonowego, podzielając w całej rozciągłości przyjęte za podstawę zaskarżonego orzeczenia ustalenia faktyczne i ich ocenę prawną. W skardze kasacyjnej opartej na podsta...

...Państwa przyznaje Agencji prawo pierwokupu w razie odsprzedaży nieruchomości przez nabywcę w okresie pięciu lat od daty nabycia nieruchomości. Umowa przedwstępna, niezawierająca takiego warunku, jest nieważna (art. 599 § 2 k.c.). Powodowie w skardze kasacyjnej zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, mianowicie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2007 r. Nr 231, poz. 1700 ze zm.) i art. 599 § 2 k.c., art. 3 ust. 1, 4 i 7 oraz art. 9 ustawy z dnia...

...go objęte jest badanie ważności umowy stanowiącej podstawę wpisu, to uzasadnieniem odmowy dokonania wpisu mogłaby być wyłącznie nieważność o charakterze bezwzględnym. Tymczasem treść art. 166 § 1 w zw. z art. 599 § 2 k.c. nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zbycie udziału we współwłasności nieruchomości rolnej z pominięciem umożliwienia współwłaścicielom skorzystania z prawa pierwokupu nie skutkuje nieważnością umowy, jeżeli uprawnionym do pierwokupu nie jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego...

...ochronie umownego prawa pierwokupu. Zdaniem części doktryny, w pewnych przypadkach uprawniony może dochodzić w oparciu o art. 59 k.c. uznania za bezskuteczną umowy bezwarunkowej zawartej z osobą trzecią. Przepis art. 599 § 1 k.c. nie wyłącza stosowania art. 59 k.c., jeśli spełnione są wskazane w nim przesłanki, tzn. osoba trzecia wiedziała o uprzednim zobowiązaniu swojego kontrahenta albo też zawarta z nim umowę nieodpłatną. 4 Wskazuje się niekiedy, że uprawnionemu przysługuje roszczenie o uznanie bezwarunkowej umowy sprzedaży ni...

...chomości położonej w granicach parku narodowego, a nie tylko takiej, co do której nastąpiła zmiana sposobu jej wykorzystania. Zaskarżona umowa zawarta z pominięciem prawa pierwszeństwa jest nieważna, zgodnie z art. 599 § 2 k.c. W skardze kasacyjnej pozwanego R. B. opartej na obu podstawach zarzucono naruszenie art. 14 ust. 11 ustawy o ochronie przyrody z 1991r. przez przyjęcie, że prawo pierwszeństwa przewidziane w tym przepisie jest takim samym prawem jak prawo pierwokupu przewidziane w aktualnie obowiązującej ustawie z dnia 16 kwietnia...

...ód podniósł, że wymieniona wyżej umowa została zawarta z pominięciem prawa pierwokupu przysługującego powodowi na podstawie art. 10 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, a zatem zgodnie z art. 599 § 2 k.c. jest nieważna z mocy samego prawa. Wyrokiem z dnia 6 grudnia 2006 r. Sąd Okręgowy w N. orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Oddalając apelacje pozwanych Sąd II instancji stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie (dołączone do akt sprawy dokumenty były wystarczające do rozstrz...

...stwa wynikającego z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 października 1999 r. jedynie z powołaniem się na to, że sankcja taka jest powiązana właśnie z naruszeniem prawa pierwokupu przysługującego dzierżawcy (art. 599 § 2 k.c.). W niektórych orzeczeniach Sądu Najwyższego w regulacji prawnej zawartej w art. 36 u.g.n. trafnie upatrywano wyraźną wolę ustawodawcy zmierzającą do niewiązania z naruszeniem pierwszeństwa sankcji nieważności czynności prawnej (por. np. uzasadnienie wyroków Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2003 r., IV CK...

...nabytej uprzednio od jednostki samorządu terytorialnego gminie przysługuje prawo pierwokupu. Skoro więc sprzedaż przedmiotowego udziału nastąpiła bez zastrzeżenia tego prawa to była ona bezwzględnie nieważna (art. 599 § 2 k.c.). 3 Apelację wnioskodawcy od tego postanowienia Sąd Okręgowy w O. oddalił postanowieniem z dnia 31 maja 2006 r. W uzasadnieniu wskazał, że skoro sporny udział dotyczył działki niezabudowanej to należało rozstrzygnąć kwestię, czy stanowiła nieruchomość odrębną czy też część nieruchomości zabudowan...