Uchwalenie: Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o Funduszu Kolejowym
Wejscie w życie: 9 luty 2006
Ostatnia Zmiana: 1 stycznia 2021
Ustawa o Funduszu Kolejowym
Art. 3. 1. Fundusz:
1) gromadzi środki finansowe na przygotowanie oraz realizację budowy
i przebudowy linii kolejowych, remonty i utrzymanie linii kolejowych,
likwidację zbędnych linii kolejowych oraz wydatki bieżące PKP Polskich Linii
Kolejowych Spółki Akcyjnej związane z zadaniami zarządcy infrastruktury
kolejowej;
2) finansuje realizację zadań, o których mowa w pkt 1.
2. (uchylony)
3. Środki Funduszu przeznacza się na spłaty kredytów i pożyczek wraz
z odsetkami oraz innymi kosztami obsługi kredytów i pożyczek, a także na pokrycie
kosztów emisji i wykupu obligacji, o których mowa w art. 7 ust. 1, oraz spłaty
zobowiązań wynikających z wykonania przez Skarb Państwa obowiązków z tytułu
gwarancji i poręczeń, o których mowa w art. 7 ust. 2.
3a. Środki Funduszu mogą być przeznaczone na sfinansowanie nabycia od
Polskich Kolei Państwowych Spółka Akcyjna, zwanych dalej „PKP SA”, przez Skarb
Państwa, reprezentowany przez ministra właściwego do spraw transportu, akcji PKP
Polskich Linii Kolejowych Spółka Akcyjna, zwanych dalej „PKP PLK SA”.
3b. Nabycie akcji, o których mowa w ust. 3a, następuje na podstawie umowy
zawartej między Skarbem Państwa, reprezentowanym przez ministra właściwego do spraw transportu, a PKP SA. Wartość tych akcji określa się według ich wartości nominalnej.
3c. (uchylony)
3d. Środki Funduszu mogą być przeznaczone na finansowanie lub
współfinansowanie zakupu i modernizacji przez PKP PLK SA pojazdów kolejowych
przeznaczonych do diagnostyki, utrzymania, naprawy lub budowy infrastruktury
kolejowej oraz do prowadzenia działań ratowniczych.
3e. Środki Funduszu mogą być przeznaczone na dofinansowanie działalności
zarządców infrastruktury kolejowej, która nie może być sfinansowana z opłat za
korzystanie z infrastruktury kolejowej.
3f. Dofinansowanie, o którym mowa w ust. 3e, odbywa się na podstawie
przepisów rozdziału 7 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1727, z późn. zm.).
3g. Środki Funduszu mogą być przeznaczone na finansowanie usług
doradczych.
3h. Środki Funduszu przeznacza się na finansowanie, realizowanych przez
PKP PLK SA inwestycji kapitałowych, polegających w szczególności na
podwyższeniu kapitału zakładowego spółek zależnych PKP PLK SA
w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych
(Dz. U. z 2020 r. poz. 1526) i objęciu przez PKP PLK SA nowo utworzonych
udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym.
3i. Wielkość środków, o których mowa w ust. 3h, wynosi w danym roku
budżetowym nie mniej niż 200 mln zł.
3j. Środki, o których mowa w ust. 3h, niewykorzystane przez PKP PLK SA
w danym roku budżetowym mogą być wykorzystane w latach następnych.
4. Środki Funduszu w latach 20092015 przeznacza się na finansowanie lub
współfinansowanie przez samorządy województw, zwane dalej „województwami”,
zadań w zakresie zakupu, modernizacji oraz napraw pojazdów kolejowych
przeznaczonych do przewozów pasażerskich wykonywanych na podstawie umowy
o świadczenie usług publicznych, o której mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia
28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.
4a. Środki Funduszu w latach 20162020 przeznacza się na finansowanie lub
współfinansowanie przez województwa, zadań w zakresie zakupu, modernizacji oraz
napraw pojazdów kolejowych przeznaczonych do przewozów pasażerskich
wykonywanych na podstawie umowy o świadczenie usług publicznych, w rozumieniu
przepisu art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.
5. Wielkość środków, o których mowa w ust. 4, w danym roku budżetowym
wynosi 100 mln zł, z zastrzeżeniem ust. 6. Środki te województwa otrzymują
w częściach równych.
6. W 2009 r. wielkość środków na zadania określone w ust. 4 wynosi 200 mln zł.
7. Wielkość środków, o których mowa w ust. 4a, w danym roku budżetowym
wynosi 110 mln zł. Z tej kwoty 100 mln zł otrzymują województwa zgodnie z
zasadami określonymi w ust. 8, natomiast 10 mln zł przypada w równych częściach
województwom, które otrzymały przy takim podziale kwotę niższą niż 3 mln zł
rocznie.
8. Środki, o których mowa w ust. 4a, będą każdego roku dzielone między
województwa zgodnie z udziałem procentowym każdego z nich w łącznej kwocie
części wyrównawczej subwencji ogólnej przyznanej województwom w 2015 r. na
podstawie art. 24 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu
terytorialnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 198, 1609 i 1985).
9. Środki Funduszu mogą być przeznaczone na finansowanie lub
współfinansowanie przez województwa zadań w zakresie zakupu, modernizacji
oraz napraw pojazdów kolejowych przeznaczonych do przewozów pasażerskich
wykonywanych na podstawie umowy o świadczenie usług publicznych, o której
mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym,
pod warunkiem zapewnienia organizowania przez te województwa
wojewódzkich przewozów pasażerskich w transporcie kolejowym,
w szczególności zapewniających połączenia komunikacyjne między sąsiednimi
województwami, uwzględnionych w planie zrównoważonego rozwoju
publicznego transportu zbiorowego, o których mowa w art. 9 ust. 1a ustawy
z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2019 r.
poz. 2475 i 2493 oraz z 2020 r. poz. 400 i 462), opracowanym przez ministra
właściwego do spraw transportu.

Art. 3a. 1. W 2012 r. środki Funduszu w kwocie 150 mln zł pochodzące
z wpływów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, będą przeznaczone na
współfinansowanie zadań własnych województw w zakresie organizowania
regionalnych kolejowych przewozów pasażerskich wykonywanych na podstawie
umów o świadczenie usług publicznych, o których mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia
28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym.
2. Udział województw w środkach, o których mowa w ust. 1, będzie
proporcjonalny do liczby udziałów objętych w spółce Przewozy Regionalne sp. z o.o.,
zwanej dalej „PR”, przez poszczególne województwa zgodnie z przepisami wydanymi
na podstawie art. 33u ust. 3 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji,
restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „Polskie Koleje
Państwowe”(Dz. U. z 2014 r. poz. 1160, z 2015 r. poz. 200 oraz z 2016 r. poz. 615
i 2260).
3. Sposób i terminy przekazania środków stanowiących udział województw
w kwocie 150 mln zł, o której mowa w ust. 1, określą umowy zawarte między
ministrem właściwym do spraw transportu a marszałkami województw. W umowach
mogą zostać określone dodatkowe warunki przekazania tych środków dotyczące
w szczególności ich przeznaczenia.

Art. 3b. 1. W 2010 r. środki Funduszu mogą być przeznaczone na sfinansowanie
nabycia od PKP SA przez Skarb Państwa, reprezentowany przez ministra właściwego
do spraw transportu, udziałów w kapitale zakładowym PR objętych przez PKP SA
w zamian za wniesiony wkład niepieniężny w postaci nieruchomości niezbędnych do
prowadzenia działalności w zakresie kolejowych przewozów pasażerskich.
2. Nabycie udziałów, o których mowa w ust. 1, następuje na podstawie umowy
zawartej między Skarbem Państwa, reprezentowanym przez ministra właściwego do
spraw transportu, a PKP SA, według wartości nominalnej tych udziałów.

Art. 3c. (uchylony).
Art. 5. 1. Środki Funduszu pochodzą z:
1) 20% wpływów z opłaty paliwowej, pobieranych zgodnie z ustawą z dnia
27 października 1994 r. o autostradach płatnych oraz o Krajowym Funduszu
Drogowym (Dz. U. z 2015 r. poz. 641, z późn. zm.);
2) odsetek z tytułu oprocentowania środków Funduszu oraz odsetek od lokat
okresowo wolnych środków Funduszu w bankach;
3) przychodów z akcji w spółkach przekazanych ministrowi właściwemu do spraw
transportu przez Skarb Państwa w celu zasilenia Funduszu;
4) (uchylony)
5) środków z kredytów lub pożyczek zaciągniętych na rzecz Funduszu przez Bank
Gospodarstwa Krajowego;
6) wpływów z obligacji emitowanych na rzecz Funduszu przez Bank Gospodarstwa
Krajowego;
7) inwestycji środków Funduszu w jednostki uczestnictwa funduszy rynku
pieniężnego, o których mowa w art. 178 ustawy z dnia 27 maja 2004 r.
o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami
inwestycyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 1896, 1948 i 2260);
8) darowizn i zapisów;
9) wpływów z innych środków publicznych.
2. W 2009 r. środki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, powiększa się o kwotę
200 mln zł, przekazaną przez Bank Gospodarstwa Krajowego z bieżących wpływów
z opłaty paliwowej.
3. W latach 20102014 środki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, powiększa się
corocznie o kwotę 100 mln zł, przekazywaną przez Bank Gospodarstwa Krajowego z
bieżących wpływów z opłaty paliwowej.
4. W 2015 r. środki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, powiększa się o kwotę
500 mln zł, przekazywaną przez Bank Gospodarstwa Krajowego z bieżących
wpływów z opłaty paliwowej.
5. W latach 20162019 środki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, powiększa się
corocznie o kwotę 400 mln zł, przekazywaną przez Bank Gospodarstwa Krajowego z
bieżących wpływów z opłaty paliwowej.

Art. 5a. 1. Sposób i terminy przekazywania kwoty 200 mln zł, o której mowa
w art. 5 ust. 2, oraz kwoty 100 mln zł, o której mowa w art. 5 ust. 3, zostaną określone
w umowie, o której mowa w art. 12.
2. Sposób i terminy przekazywania kwoty 500 mln zł, o której mowa w art. 5 ust.
4, oraz kwoty 400 mln zł, o której mowa w art. 5 ust. 5, zostaną określone w umowie,
o której mowa w art. 12.
Art. 7. 1. Bank Gospodarstwa Krajowego może zaciągać kredyty i pożyczki oraz
emitować obligacje w kraju i za granicą na rzecz Funduszu, z przeznaczeniem na
realizację zadań inwestycyjnych finansowanych ze środków Funduszu.
2. W celu realizacji zadań wynikających z planu finansowego Funduszu,
o którym mowa w art. 9a, na zobowiązania Banku Gospodarstwa Krajowego z tytułu
zaciągniętych kredytów i pożyczek oraz wyemitowanych obligacji mogą być
udzielane przez Skarb Państwa gwarancje i poręczenia, zgodnie z przepisami ustawy
z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa
oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2015 r. poz. 1052 i 1854 oraz z 2016 r. poz.
2260).
3. Gwarancje i poręczenia, o których mowa w ust. 2, są zwolnione z opłat
prowizyjnych.
4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych wykonuje czynności
zmierzające do odzyskania kwot zapłaconych z tytułu wykonania umowy poręczenia
lub gwarancji zawartej pod warunkiem przeznaczenia kredytu, pożyczki lub środków
pochodzących z emisji obligacji na realizację zadań wynikających z planu
finansowego Funduszu, o którym mowa w art. 9a, na zasadach określonych w ustawie
z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa
oraz niektóre osoby prawne, z wyłączeniem art. 43 tej ustawy, oraz dochodzi spłaty
tych kwot ze środków Funduszu, z zastrzeżeniem ust. 5.
5. Jeżeli odzyskanie wierzytelności Skarbu Państwa, powstałych z tytułu
udzielonego poręczenia lub gwarancji, nie jest możliwe, Rada Ministrów, na wniosek
ministra właściwego do spraw finansów publicznych, może umorzyć wierzytelność
w całości lub części.
6. (uchylony)
7. (uchylony)
Art. 9. (uchylony).

Art. 9a. 1. Bank Gospodarstwa Krajowego wyodrębnia w swoim planie
finansowym plan finansowy Funduszu.
2. Plan finansowy Funduszu określa w szczególności:
1) przewidywaną wysokość środków przeznaczonych na:
a) przygotowanie i realizację budowy i przebudowy linii kolejowych, remonty
i utrzymanie linii kolejowych, likwidację zbędnych linii kolejowych oraz
wydatki bieżące PKP PLK SA związane z zarządzaniem infrastrukturą
kolejową,
b) obsługę kredytów, pożyczek i obligacji,
c) realizację programu wieloletniego, o którym mowa w art. 38a ust. 2 ustawy
z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym,
d) inwestycje kapitałowe realizowane przez PKP PLK SA;
2) przychody Funduszu;
3) (uchylony)
4) przewidywane wydatki z tytułu spłaty zobowiązań wynikających z wykonania
przez Skarb Państwa umowy gwarancji lub poręczenia, o której mowa w art.
7 ust. 2.
3. Bank Gospodarstwa Krajowego, nie później niż do dnia 15 czerwca roku
poprzedzającego rok, w którym plan finansowy Funduszu ma obowiązywać,
przedstawia projekt tego planu do uzgodnienia:
1) ministrowi właściwemu do spraw transportu;
2) ministrowi właściwemu do spraw rozwoju regionalnego w zakresie projektów
realizowanych z udziałem środków europejskich;
3) ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych w zakresie finansowym.
4. Uzgodnienia, o których mowa w ust. 3, następują do dnia 31 lipca roku
poprzedzającego rok, w którym plan finansowy Funduszu ma obowiązywać.
5. Plan finansowy Funduszu stanowi podstawę dokonywania wypłat ze środków
Funduszu oraz podstawę do zaciągnięcia kredytów i pożyczek oraz przeprowadzenia
emisji obligacji, o których mowa w art. 7 ust. 1.
6. Bank Gospodarstwa Krajowego:
1) składa ministrom wskazanym w ust. 3, w terminie do końca miesiąca
następującego po każdym kwartale, informację o realizacji planu finansowego
Funduszu;
2) składa ministrowi właściwemu do spraw transportu oraz ministrowi właściwemu
do spraw finansów publicznych sprawozdanie z realizacji planu finansowego
Funduszu za poprzedni rok do dnia 30 kwietnia.
Art. 11. Bank Gospodarstwa Krajowego, na wniosek ministra właściwego do
spraw transportu, dokonuje wypłat ze środków Funduszu na rzecz:
1) zarządców infrastruktury w wysokości i terminach wynikających z umów,
o których mowa w art. 10 ust. 1;
2) województw, zgodnie z ustaleniami planu finansowego Funduszu, o którym
mowa w art. 9a;
3) PKP SA, zgodnie z ustaleniami planu finansowego Funduszu, o którym mowa
w art. 9a.

Art. 11a. 1. Minister właściwy do spraw transportu informuje pisemnie
województwa o tym, w jakiej wysokości środki Funduszu przeznaczy na zadania, o
których mowa w art. 3 ust. 4, 4a i 9, w danym roku budżetowym,
do dnia 15 marca roku poprzedzającego dany rok budżetowy.
2. Województwa, na podstawie informacji, o której mowa w ust. 1, przedkładają
corocznie, do dnia 15 kwietnia roku poprzedzającego dany rok budżetowy, ministrowi
właściwemu do spraw transportu projekty planów rzeczowo-finansowych
wydatkowania środków, o których mowa w ust. 1. W projekcie planu rzeczowo-
-finansowego ujmuje się wyłącznie zadania określone przez zarząd województwa
w drodze uchwały, przedkładanej łącznie z projektem planu.
3. Minister właściwy do spraw transportu zgłasza zastrzeżenia, jeżeli środki nie
są przeznaczane na zadania, o których mowa w art. 3 ust. 4, 4a i 9, do dnia 30 kwietnia roku poprzedzającego dany rok budżetowy.
4. Województwa przedkładają ministrowi właściwemu do spraw transportu
plany rzeczowo-finansowe uwzględniające zastrzeżenia, o których mowa w ust. 3,
w terminie do dnia 15 maja roku poprzedzającego dany rok budżetowy.
5. W przypadku gdy województwo nie uwzględni w planie
rzeczowo-finansowym zastrzeżeń, o których mowa w ust. 3, minister właściwy do
spraw transportu przyjmuje plan rzeczowo-finansowy z pominięciem wydatków
niezgodnych z zadaniami określonymi w art. 3 ust. 4, 4a i 9, o
czym informuje województwo w terminie do dnia 30 maja roku poprzedzającego dany
rok budżetowy.
6. Środki niewykorzystane przez województwa w danym roku budżetowym
mogą być wykorzystane w latach następnych, jednakże nie później niż w 2021 r.
Środki niewykorzystane do końca 2021 r. podlegają zwrotowi na rachunek Funduszu.
6a. Środki niewykorzystane przez województwa w danym roku
budżetowym mogą być wykorzystane w latach następnych na realizację zadań,
o których mowa w art. 3 ust. 9.
7. Województwa składają ministrowi właściwemu do spraw transportu oraz
ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych coroczne sprawozdanie
z wydatkowania przyznanych w planie finansowym Funduszu, o którym mowa
w art. 9a, środków przeznaczonych na finansowanie lub współfinansowanie zadań
w zakresie zakupu, modernizacji oraz naprawy pojazdów kolejowych przeznaczonych
do przewozów pasażerskich wykonywanych na podstawie umowy o świadczenie
usług publicznych, w terminie do dnia 28 lutego roku następnego.
8. Niezłożenie przez województwo sprawozdania w terminie określonym
w ust. 7 powoduje wstrzymanie wypłaty środków z Funduszu do czasu jego
przekazania.