Uchwalenie: Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych
Wejscie w życie: 1 stycznia 2002
Ostatnia Zmiana: 1 października 2019
Ustawa o dodatkach mieszkaniowych
Art. 3. 1. Dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, o których mowa w art.
2 ust. 1, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa
domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o
przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 125% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art.
6 ust. 8.
2. Przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego
uwzględnia się kwotę najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku,
ogłaszaną przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Dzienniku
Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na podstawie art. 94 ust.
2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270, z późn. zm.).
3. Za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich
uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz
na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń
społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do
dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla
sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku
z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków
pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych
świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku
mieszkaniowego, dodatku energetycznego, zapomogi pieniężnej, o której mowa
w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób
pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny
w 2007 r., świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa
w przepisach ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji
antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych
(Dz. U. z 2018 r. poz. 690 oraz z 2019 r. poz. 730, 752 i 992), świadczenia
wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy
państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134, z późn. zm.),
dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r.
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1111, 924
i 1818), dopłaty do czynszu, o której mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. o pomocy państwa w ponoszeniu wydatków mieszkaniowych w pierwszych latach najmu mieszkania (Dz. U. poz. 1540 oraz z 2019 r. poz. 1309), świadczenia
pieniężnego przyznawanego na podstawie art. 9 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r.
o grobach weteranów walk o wolność i niepodległość Polski (Dz. U. poz. 2529)
oraz świadczenia uzupełniającego przyznanego na podstawie ustawy z dnia
31 lipca 2019 r. o świadczeniu uzupełniającym dla osób niezdolnych do
samodzielnej egzystencji (Dz. U. poz. 1622).
4. Dochód z prowadzenia gospodarstwa rolnego ustala się na podstawie
powierzchni gruntów w hektarach przeliczeniowych i przeciętnego dochodu
z 1 hektara przeliczeniowego, ostatnio ogłaszanego przez Prezesa Głównego
Urzędu Statystycznego, na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r.
o podatku rolnym (Dz. U. z 2019 r. poz. 1256 i 1309).
Art. 5. 1. Normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego lub
budynku mieszkalnego, w którym znajduje się tylko jeden lokal mieszkalny (dom
jednorodzinny), zwana dalej „normatywną powierzchnią”, w przeliczeniu na liczbę
członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać:
1) 35 m2 – dla 1 osoby;
2) 40 m2 – dla 2 osób;
3) 45 m2 – dla 3 osób;
4) 55 m2 – dla 4 osób;
5) 65 m2 – dla 5 osób;
6) 70 m2 – dla 6 osób, a w razie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym większej
liczby osób dla każdej kolejnej osoby zwiększa się normatywną powierzchnię
tego lokalu o 5 m2.
2. W wypadku najmu albo podnajmu części lokalu mieszkalnego za
powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego lub części tego lokalu zajmowanego
przez gospodarstwo domowe najemcy albo podnajemcy uważa się powierzchnię zajmowanych pokoi, wynikającą z umowy najmu lub podnajmu, oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy i innych pomieszczeń wspólnych
znajdujących się w tym lokalu, odpowiadającą stosunkowi liczby członków
gospodarstwa domowego najemcy albo podnajemcy do liczby osób zajmujących
cały lokal. Za powierzchnię użytkową lokalu mieszkalnego zamieszkiwaną przez
wynajmującego uważa się powierzchnię pokoi zajmowanych przez gospodarstwo
domowe wynajmującego oraz część powierzchni kuchni, łazienki, korytarzy
i innych pomieszczeń wspólnych wchodzących w skład tego lokalu, odpowiadającą
stosunkowi liczby członków gospodarstwa domowego wynajmującego do liczby
osób zajmujących cały lokal.
3. Normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu
mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub
osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania
w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają
powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa
w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1172, 1495, 1696 i
1818).
4. Wydatki na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego
oblicza się, dzieląc wydatki za ten lokal przez jego powierzchnię użytkową
i mnożąc uzyskany w ten sposób wskaźnik przez normatywną powierzchnię,
o której mowa w ust. 1.
5. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, gdy powierzchnia użytkowa lokalu
mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż:
1) 30% albo
2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni
użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%.
Art. 6. 1. Wysokość dodatku mieszkaniowego stanowi różnicę między
wydatkami, o których mowa w ust. 36, przypadającymi na normatywną
powierzchnię użytkową zajmowanego lokalu mieszkalnego, a kwotą stanowiącą
wydatki poniesione przez osobę otrzymującą, z zastrzeżeniem ust. 2, dodatek
w wysokości:
1) 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie
jednoosobowym;
2) 12% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 24-osobowym;
3) 10% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 5-osobowym
i większym.
2. Jeżeli średni miesięczny dochód, o którym mowa w art. 3 ust. 1, jest równy
lub wyższy od 150% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie
jednoosobowym i 100% tej kwoty w gospodarstwie wieloosobowym, lecz nie
przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów
wymienionych w art. 3 ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku
mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą
dodatek w wysokości:
1) 20% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie
jednoosobowym;
2) 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 24-osobowym;
3) 12% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie 5-osobowym
i większym.
3. Wydatkami poniesionymi przez osobę ubiegającą się o dodatek
mieszkaniowy są świadczenia okresowe ponoszone przez gospodarstwo domowe
w związku z zajmowaniem lokalu mieszkalnego.
4. Wydatkami, o których mowa w ust. 3, są:
1) czynsz;
2) opłaty związane z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach
przypadających na lokale mieszkalne w spółdzielni mieszkaniowej;
3) zaliczki na koszty zarządu nieruchomością wspólną;
4) odszkodowanie za zajmowanie lokalu bez tytułu prawnego;
5) inne niż wymienione w pkt 14 opłaty za używanie lokalu mieszkalnego;
6) opłaty za energię cieplną, wodę, odbiór nieczystości stałych i płynnych;
7) wydatek stanowiący podstawę obliczania ryczałtu na zakup opału.
4a. Nie stanowią wydatków, o których mowa w ust. 4, wydatki poniesione
z tytułu:
1) ubezpieczeń, podatku od nieruchomości, opłat za wieczyste użytkowanie
gruntów;
2) opłat za gaz przewodowy, energię elektryczną, dostarczane do lokalu
mieszkalnego (domu jednorodzinnego) na cele bytowe.
5. (uchylony)
6. Jeżeli osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy zamieszkuje w lokalu
mieszkalnym lub domu niewchodzącym w skład mieszkaniowego zasobu gminy,
do wydatków przyjmowanych dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego
zalicza się:
1) wydatki, które w wypadku najmu lokalu mieszkalnego byłyby pokrywane
w ramach czynszu, lecz wyłącznie do wysokości czynszu, jaki
obowiązywałby dla danego lokalu, gdyby lokal ten wchodził w skład zasobu
mieszkaniowego gminy;
2) opłaty, poza czynszem, które obowiązywałyby w zasobie mieszkaniowym
gminy, gdyby lokal ten wchodził w skład tego zasobu.
7. Jeżeli lokal mieszkalny nie jest wyposażony w instalację doprowadzającą
energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody lub gazu
przewodowego z zewnętrznego źródła znajdującego się poza lokalem
mieszkalnym, osobie uprawnionej do dodatku mieszkaniowego przyznaje się
ryczałt na zakup opału stanowiący część dodatku mieszkaniowego.
8. Jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa
domowego jest wyższy od określonego w art. 3 ust. 1, a kwota nadwyżki nie
przekracza wysokości dodatku mieszkaniowego, należny dodatek mieszkaniowy
obniża się o tę kwotę.
9. Jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa
normatywnej powierzchni, dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy
między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną
w ust. 1 pkt 13 lub w ust. 2 pkt 13.
10. Wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa
w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70% wydatków
przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego
lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli
powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni.
11. Rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć lub obniżyć, nie
więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokość wskaźników procentowych,
o których mowa w ust. 10.
Art. 7. 1. Dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej
do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze
decyzji administracyjnej. Do wniosku dołącza się deklarację o dochodach
gospodarstwa domowego za okres 3 miesięcy kalendarzowych poprzedzających
dzień złożenia wniosku oraz inne niezbędne dokumenty.
1a. Organ, o którym mowa w ust. 1, może upoważnić inną osobę do
wydawania decyzji w sprawach dodatku mieszkaniowego.
2. Właściciel domu jednorodzinnego jest obowiązany dołączyć do wniosku,
o którym mowa w ust. 1, dokumenty albo oświadczenie o wielkości powierzchni
użytkowej, w tym łącznej powierzchni pokoi i kuchni, oraz o wyposażeniu
technicznym domu.
2a. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 2, składa się pod rygorem
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści:
„Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego
oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań.
3. Organ, o którym mowa w ust. 1, odmawia przyznania dodatku
mieszkaniowego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego
ustali, że:
1) występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi
w złożonej deklaracji, o której mowa w ust. 1, a faktycznym stanem
majątkowym wnioskodawcy, wskazującym, że jest on w stanie uiszczać
wydatki związane z zajmowaniem lokalu mieszkalnego (domu
jednorodzinnego) wykorzystując własne środki i posiadane zasoby
majątkowe lub
2) faktyczna liczba wspólnie stale zamieszkujących i gospodarujących
z wnioskodawcą jest mniejsza niż wykazana w deklaracji, o której mowa
w ust. 1.
4. Upoważniony przez organ, o którym mowa w ust. 1, pracownik
przeprowadzający wywiad środowiskowy może żądać od wnioskodawcy i innych
członków gospodarstwa domowego złożenia, pod rygorem odpowiedzialności
karnej, oświadczenia o stanie majątkowym, zawierającego w szczególności dane
dotyczące posiadanych:
1) ruchomości i nieruchomości;
2) zasobów pieniężnych.
Odmowa złożenia oświadczenia stanowi podstawę do wydania decyzji o odmowie
przyznania dodatku mieszkaniowego.
4a. Przed złożeniem oświadczenia, o którym mowa w ust. 4, pracownik
przeprowadzający wywiad środowiskowy poucza składającego oświadczenie
o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.
5. Dodatek mieszkaniowy przyznaje się na okres 6 miesięcy, licząc od
pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu złożenia wniosku.
6. Dodatku mieszkaniowego nie przyznaje się, jeżeli jego kwota byłaby niższa
niż 2% kwoty najniższej emerytury w dniu wydania decyzji.
7. Decyzja w sprawie dodatku mieszkaniowego powinna być wydana w ciągu
miesiąca od dnia złożenia wniosku oraz doręczona wnioskodawcy i zarządcy lub
osobie uprawnionej do pobierania należności za lokal mieszkalny.
8. Wniesienie odwołania od decyzji, o której mowa w ust. 7, nie powoduje
wstrzymania wypłaty tego dodatku. Odwołanie wnosi się do samorządowego
kolegium odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał tę decyzję.
9. Jeżeli w wyniku wznowienia postępowania stwierdzono, że dodatek
mieszkaniowy przyznano na podstawie nieprawdziwych danych zawartych
w deklaracji lub wniosku, o których mowa w ust. 1, osoba otrzymująca dodatek
mieszkaniowy jest obowiązana do zwrotu nienależnie pobranych kwot
w podwójnej wysokości. Należności te wraz z odsetkami i kosztami
egzekucyjnymi podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie postępowania
egzekucyjnego w administracji. Wypłatę dodatku mieszkaniowego
w skorygowanej wysokości wstrzymuje się do czasu wyegzekwowania należności.
10. Zmiany danych zawartych we wniosku lub deklaracji złożonej przez
wnioskodawcę, które nastąpiły w okresie 6 miesięcy od dnia przyznania dodatku mieszkaniowego, nie mają wpływu na wysokość wypłacanego dodatku mieszkaniowego.
11. W wypadku stwierdzenia, że osoba, której przyznano dodatek
mieszkaniowy, nie opłaca na bieżąco należności za zajmowany lokal mieszkalny,
wypłatę dodatku mieszkaniowego wstrzymuje się, w drodze decyzji
administracyjnej, do czasu uregulowania zaległości. Jeżeli uregulowanie zaległości
nie nastąpi w ciągu 3 miesięcy od dnia wydania decyzji, o której mowa w zdaniu
pierwszym, decyzja o przyznaniu dodatku mieszkaniowego wygasa. W wypadku
uregulowania należności w terminie określonym w zdaniu drugim wypłaca się
dodatek mieszkaniowy za okres, w którym wypłata była wstrzymana.
12. Osoba, w stosunku do której z powodu nieuregulowania należności za
zajmowany lokal mieszkalny wygasła decyzja o przyznaniu dodatku
mieszkaniowego, może wystąpić ponownie o jego przyznanie po uregulowaniu
zaległości powstałych w okresie obowiązywania tej decyzji.
13. Na żądanie organu przyznającego dodatek mieszkaniowy osoba
pobierająca dodatek jest obowiązana udostępnić dokumenty potwierdzające
wysokość dochodów wykazanych w deklaracji, o której mowa w ust. 1.
14. Osoba korzystająca z dodatku mieszkaniowego jest obowiązana
przechowywać dokumenty, o których mowa w ust. 13, przez okres 3 lat od dnia
wydania decyzji o przyznaniu tego dodatku.
15. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze
rozporządzenia, sposób przeprowadzania wywiadu środowiskowego,
a w szczególności ustali wzór kwestionariusza wywiadu, wzór oświadczenia
o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego
oraz wzór legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu,
mając na uwadze czytelność danych w nich zawartych.
Art. 8. 1. Dodatek mieszkaniowy wypłaca się, w terminie do dnia 10 każdego
miesiąca z góry, zarządcy domu lub osobie uprawnionej do pobierania należności
za lokal mieszkalny. W tym samym terminie wypłaca się ryczałt, o którym mowa
w art. 6 ust. 7.
2. Dodatek mieszkaniowy wypłaca się w całości do rąk osoby będącej
właścicielem domu jednorodzinnego w terminie, o którym mowa w ust. 1.
3. Zarządca domu lub osoba, o której mowa w ust. 1, zalicza dodatek
mieszkaniowy na poczet przysługujących lub rozliczanych za jej pośrednictwem
należności za zajmowany lokal mieszkalny.
4. Pobierający należności za lokale mieszkalne ma obowiązek niezwłocznego
zawiadomienia organu przyznającego dodatek mieszkaniowy o wystąpieniu
zaległości, o których mowa w art. 7 ust. 11, obejmujących pełne 2 miesiące.
W razie niedopełnienia tego obowiązku pobierający zwraca organowi
przyznającemu dodatek mieszkaniowy kwoty dodatków wypłacone za miesiące,
w których występowały zaległości w tych opłatach. Pobierający jest obowiązany
zwrócić organowi te kwoty w terminie kolejnych 2 miesięcy, jeżeli gospodarstwo
domowe, któremu przyznano dodatek mieszkaniowy, nie uiści zaległych opłat
w terminie miesiąca od powstania obowiązku zawiadomienia organu o powstaniu
zaległości. Jeżeli ryczałt na zakup opału był wypłacany do rąk pobierającego, na
którym spoczywa obowiązek powiadamiania organu przyznającego dodatek
mieszkaniowy o wystąpieniu zaległości w opłatach, pobierający zwraca także
nienależnie wypłacony ryczałt.
Art. 9. 1. Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określi:
1) (utracił moc)
2) sposób ustalania wysokości ryczałtu na zakup opału;
3) wzór wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego;
4) wzór deklaracji o dochodach gospodarstwa domowego.
2. Rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1, określa w szczególności:
1) szczegółowe rodzaje wydatków w gospodarstwach domowych najemców,
członków spółdzielni mieszkaniowych, właścicieli domów jednorodzinnych,
właścicieli budynków i lokali mieszkalnych, osób zajmujących lokal
mieszkalny bez tytułu prawnego i oczekujących na przysługujący im lokal
zamienny lub najem socjalny lokalu oraz najemców i podnajemców
opłacających czynsz wolny;
2) sposób ustalania i maksymalną wysokość ryczałtu na zakup opału dla
gospodarstw domowych, których lokale mieszkalne nie są wyposażone w instalację doprowadzającą energię cieplną do celów ogrzewania, w instalację ciepłej wody oraz gazu przewodowego;
3) dane, które powinny być zawarte we wniosku o przyznanie dodatku
mieszkaniowego, a w szczególności dotyczące osoby ubiegającej się o ten
dodatek, zajmowanego lokalu mieszkalnego i jego technicznego wyposażenia
oraz miesięcznych wydatków za ten lokal;
4) dane, które powinny być zawarte w deklaracji o dochodach,
a w szczególności dane dotyczące osób wchodzących w skład gospodarstwa
domowego, ich miejsca pracy bądź nauki oraz wysokość ich dochodu.

Art. 9a. Wypłata dodatków mieszkaniowych jest zadaniem własnym gminy.