Ustawa z dnia 5 lipca 1990 r. – Prawo o zgromadzeniach

1. Zgromadzenia organizowane na otwartej przestrzeni dostępnej dla nieokreślonych imiennie osób, zwane dalej „zgromadzeniami publicznymi”, wymagają uprzedniego zawiadomienia organu gminy właściwego ze względu na miejsce zgromadzenia. 2. Jeżeli zgromadzenia organizowane są w pobliżu siedzib przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych, misji specjalnych i organizacji międzynarodowych korzystających z immunitetów i przywilejów dyplomatycznych, organ gminy zawiadamia właściwego komendanta policji oraz Ministerstwo Spraw Zagranicznych. 2a. Jeżeli zgromadzenie organizowane jest w pobliżu obiektów podlegających ochronie Biura Ochrony Rządu, organ gminy informuje Szefa Biura Ochrony Rządu o miejscu, dacie i przewidywanej liczbie uczestników zgromadzenia. 2b. Zgromadzenia organizowane przez 2 lub większą liczbę organizatorów w tym samym czasie, w miejscach lub na trasach przejścia, które są tożsame lub w części się pokrywają, mogą się odbyć, jeżeli jest możliwe ich oddzielenie lub odbycie w taki sposób, aby ich przebieg nie zagrażał życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach. Jeżeli oddzielenie lub odbycie zgromadzeń nie jest możliwe, stosuje się art. 7a. 3. Rada gminy może określić miejsca, w których organizowanie zgromadzeń publicznych nie wymaga zawiadomienia.

1. 3) Organizator zgromadzenia publicznego zawiadamia organ gminy w taki sposób, aby wiadomość o zgromadzeniu dotarła nie później niż na 3 dni robocze, a najwcześniej 30 dni przed datą zgromadzenia.
3) Utraci moc, na podstawie wyroku TK z dn. 18.09.2014 r., sygn. akt K 44/12 (Dz. U. poz. 1327), z dniem 4.10.2015 r., w zakresie, w jakim określa obowiązek zawiadomienia organu gminy o zgromadzeniu nie później niż na 3 dni robocze przed datą zgromadzenia. 2. Zawiadomienie powinno zawierać następujące dane:
1) imię, nazwisko, datę urodzenia i adres organizatora oraz nazwę i adres osoby prawnej lub innej organizacji, jeżeli w jej imieniu organizuje on zgromadzenie;
1a) imię, nazwisko, datę urodzenia, zdjęcie i adres przewodniczącego zgromadzenia;
2) cel i program oraz język, w którym będą porozumiewać się uczestnicy zgro- madzenia;
3) miejsce i datę, godzinę rozpoczęcia, czas trwania, przewidywaną liczbę uczestników, a w przypadku gdy planowane jest przejście uczestników zgromadzenia także trasę przejścia ze wskazaniem miejsca jego rozpoczęcia i zakończenia;
4) określenie planowanych przez organizatora środków służących zapewnieniu pokojowego przebiegu zgromadzenia oraz środków, o których dostarczenie zwraca się do organu gminy.

Art. 7a. 1. 4) Jeżeli w tym samym czasie i miejscu lub na trasie przejścia, które są tożsame lub w części się pokrywają, zgłoszonych zostało 2 lub więcej zgromadzeń i nie jest możliwe ich oddzielenie lub odbycie w taki sposób, aby ich przebieg nie zagrażał życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach, organ gminy niezwłocznie wzywa organizatora zgromadzenia zgłoszonego później do dokonania zmiany czasu lub miejsca zgromadzenia albo trasy przejścia uczestników. 2. 5) Do wezwania organ gminy załącza informacje na temat czasu i miejsca przejścia wcześniej zgłoszonego zgromadzenia lub zgromadzeń. 3. Organizator, o którym mowa w ust. 1, dokonuje zmiany czasu lub miejsca zgromadzenia albo trasy przejścia uczestników w taki sposób, aby informacja o zmianie dotarła do organu gminy nie później niż na 2 dni przed datą zgromadzenia.

1. Zgromadzenie publiczne powinno mieć przewodniczącego, który otwiera zgromadzenie, kieruje jego przebiegiem oraz zamyka zgromadzenie. 2. Przewodniczącym jest organizator zgromadzenia, chyba że inna osoba zgodzi się, w formie pisemnej, na przekazanie jej obowiązków przewodniczącego. Zgoda stanowi załącznik do zawiadomienia, o którym mowa w art. 7. 3. Przewodniczący odpowiada za zgodny z przepisami prawa przebieg zgromadzenia oraz jest obowiązany do przeprowadzenia go w taki sposób, aby zapobiec powstaniu szkód z winy uczestników zgromadzenia, i podejmuje w tym celu przewidziane w ustawie środki. 3a. W trakcie trwania zgromadzenia jego przewodniczący jest obowiązany do nieprzerwanego posiadania elementów wyróżniających, w tym identyfikatora zawierającego:
1) określenie funkcji jako przewodniczącego zgromadzenia;
2) zdjęcie przewodniczącego zgromadzenia;
6) Na podstawie wyroku TK z dn. 18.09.2014 r., sygn. akt K 44/12 (Dz. U. poz. 1327).
7) Utraci moc, na podstawie wyroku TK z dn. 18.09.2014 r., sygn. akt K 44/12 (Dz. U. poz. 1327), z dniem 4.10.2015 r., w zakresie określonym w nim terminów podjęcia działań przez organy władzy publicznej.
8) Utraci moc, na podstawie wyroku TK z dn. 18.09.2014 r., sygn. akt K 44/12 (Dz. U. poz. 1327), z dniem 4.10.2015 r., w zakresie określonego w tym przepisie terminu.
3) imię i nazwisko przewodniczącego zgromadzenia;
4) podpis właściwego przedstawiciela organu gminy;
5) pieczęć organu gminy. 3b. Organ gminy wyposaża przewodniczącego w identyfikator, o którym mowa w ust. 3a. 4. Przewodniczący żąda opuszczenia zgromadzenia przez osobę, która swoim zachowaniem narusza przepisy ustawy albo uniemożliwia lub usiłuje udaremnić zgromadzenie. W razie niepodporządkowania się żądaniu, przewodniczący zwraca się o pomoc do policji lub straży miejskiej. 5. Jeżeli uczestnicy zgromadzenia nie podporządkują się zarządzeniom przewodniczącego wydanym w wykonaniu jego obowiązków lub gdy przebieg zgromadzenia sprzeciwia się niniejszej ustawie albo narusza przepisy ustaw karnych, przewodniczący rozwiązuje zgromadzenie. 6. Z chwilą rozwiązania lub zamknięcia zgromadzenia jego uczestnicy są obowiązani bez nieuzasadnionej zwłoki opuścić miejsce, w którym odbywało się zgromadzenie.

1. Zgromadzenie może być rozwiązane przez przedstawiciela organu gminy, jeżeli jego przebieg zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych rozmiarach lub gdy narusza przepisy niniejszej ustawy albo przepisy ustaw karnych, a przewodniczący, uprzedzony o konieczności rozwiązania zgromadzenia, wzbrania się to uczynić.
9) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2011 r. Nr 217, poz. 1280 i Nr 230, poz. 1371 oraz z 2012 r. poz. 627, 664, 908, 951 i 1529. 2. Rozwiązanie zgromadzenia przez przedstawiciela organu gminy na podstawie ust. 1 następuje przez wydanie decyzji ustnej podlegającej natychmiastowemu wykonaniu, poprzedzonej trzykrotnym ostrzeżeniem uczestników zgromadzenia o możliwości jego rozwiązania, a następnie ogłoszonej przewodniczącemu lub w przypadku niemożności skontaktowania się z przewodniczącym – ogłoszonej publicznie uczestnikom zgromadzenia. Decyzję tę doręcza się organizatorowi na piśmie w terminie 72 godzin od jej podjęcia. 3. Organizatorowi oraz uczestnikowi zgromadzenia przysługuje prawo odwołania się od decyzji w sprawie rozwiązania zgromadzenia w terminie 3 dni od dnia rozwiązania zgromadzenia; przepis art. 9 ust. 5 stosuje się odpowiednio.

1. Zgromadzenie może być rozwiązane przez przedstawiciela organu
gminy, jeżeli jego przebieg zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu w znacznych
rozmiarach lub narusza przepisy niniejszej ustawy albo przepisy karne,
a przewodniczący zgromadzenia, uprzedzony przez przedstawiciela organu gminy
o konieczności rozwiązania zgromadzenia, nie rozwiązuje go.
2. Funkcjonariusz Policji może zwrócić się do przedstawiciela organu gminy
o rozwiązanie zgromadzenia w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa
w ust. 1.
3. Rozwiązanie zgromadzenia na podstawie ust. 1 następuje przez wydanie
decyzji ustnej podlegającej natychmiastowemu wykonaniu, poprzedzonej
dwukrotnym ostrzeżeniem uczestników zgromadzenia o możliwości jego
rozwiązania, a następnie ogłoszonej przewodniczącemu zgromadzenia lub ogłoszonej
publicznie uczestnikom zgromadzenia w przypadku niemożności skontaktowania się
z przewodniczącym zgromadzenia. Decyzję tę doręcza się organizatorowi
zgromadzenia na piśmie w terminie 72 godzin od jej podjęcia.
4. Organizatorowi zgromadzenia przysługuje prawo wniesienia odwołania od
decyzji o rozwiązaniu zgromadzenia do sądu okręgowego właściwego ze względu na
siedzibę organu gminy w terminie 7 dni od dnia rozwiązania zgromadzenia. Przepisy
art. 16 ust. 2–5 stosuje się odpowiednio, z tym że sąd okręgowy rozpatruje odwołanie
nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania.
5. Na postanowienie sądu okręgowego przysługuje w terminie 5 dni od dnia
doręczenia postanowienia zażalenie do sądu apelacyjnego. Od postanowienia sądu
apelacyjnego nie przysługuje skarga kasacyjna.

1. Organizator zgromadzenia, o którym mowa w art. 21, zawiadamia
o zamiarze zorganizowania zgromadzenia właściwe gminne (miejskie) centrum
zarządzania kryzysowego, a w przypadku gdy w danej gminie nie zostało ono utworzone – wojewódzkie centrum zarządzania kryzysowego, nie wcześniej niż na
30 dni i nie później niż na 2 dni przed planowaną datą zgromadzenia, podając:
1) imię i nazwisko organizatora zgromadzenia, jego numer PESEL albo rodzaj
i numer dokumentu tożsamości w przypadku osoby nieposiadającej numeru
PESEL, adres poczty elektronicznej i numer telefonu umożliwiające kontakt
z nim;
2) datę, godzinę i miejsce rozpoczęcia zgromadzenia, przewidywany czas trwania,
przewidywaną liczbę uczestników oraz ewentualną trasę przejścia ze
wskazaniem miejsca zakończenia zgromadzenia;
3) ewentualne zagrożenia, które w jego ocenie mogą pojawić się w trakcie
zgromadzenia.
2. Właściwe centrum zarządzania kryzysowego stosuje przepisy
art. 8 odpowiednio.
3. Zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1, przekazuje się telefonicznie lub na
adres poczty elektronicznej.
4. Organ gminy udostępnia na stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji
Publicznej informacje o numerze telefonu oraz adresie poczty elektronicznej, na które
kieruje się zawiadomienie, o którym mowa w ust. 1. Wojewoda udostępnia na stronie
podmiotowej w Biuletynie Informacji Publicznej informacje o numerach telefonów
oraz adresach poczty elektronicznej, na które kieruje się zawiadomienia, o których
mowa w ust. 1, na obszarze województwa.
5. Organ gminy i wojewoda udostępniają niezwłocznie na stronach
podmiotowych w Biuletynie Informacji Publicznej informację o miejscu i terminie
zgromadzenia, którego dotyczy zawiadomienie i które ma zostać zorganizowane na
terenie gminy.

1. Zgromadzenie, o którym mowa w art. 21, może być rozwiązane przez
przedstawiciela organu gminy, jeżeli jego przebieg zagraża życiu lub zdrowiu ludzi
albo mieniu w znacznych rozmiarach, powoduje istotne zagrożenie bezpieczeństwa
lub porządku ruchu drogowego na drogach publicznych lub narusza przepisy
niniejszej ustawy albo przepisy karne, a organizator zgromadzenia, uprzedzony przez
przedstawiciela organu gminy o konieczności rozwiązania zgromadzenia, nie
rozwiązuje go.
2. Funkcjonariusz Policji może zwrócić się do przedstawiciela organu gminy
o rozwiązanie zgromadzenia w przypadku wystąpienia okoliczności, o których mowa
w ust. 1.
3. Rozwiązanie zgromadzenia na podstawie ust. 1 następuje przez wydanie
decyzji ustnej podlegającej natychmiastowemu wykonaniu, poprzedzonej
dwukrotnym ostrzeżeniem uczestników zgromadzenia o możliwości jego
rozwiązania, a następnie ogłoszonej organizatorowi zgromadzenia lub ogłoszonej
publicznie uczestnikom zgromadzenia w przypadku niemożności skontaktowania się
z organizatorem zgromadzenia. Decyzję tę doręcza się organizatorowi zgromadzenia
na piśmie w terminie 72 godzin od jej podjęcia.
4. Organizatorowi zgromadzenia przysługuje prawo wniesienia odwołania od
decyzji o rozwiązaniu zgromadzenia do sądu okręgowego właściwego ze względu na
siedzibę organu gminy w terminie 7 dni od dnia rozwiązania zgromadzenia. Przepisy
art. 16 ust. 2–5 stosuje się odpowiednio, z tym że sąd okręgowy rozpatruje odwołanie
nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania odwołania.
5. Na postanowienie sądu okręgowego przysługuje w terminie 5 dni od dnia
doręczenia postanowienia zażalenie do sądu apelacyjnego. Od postanowienia sądu
apelacyjnego nie przysługuje skarga kasacyjna.

Do zgromadzeń, o których mowa w art. 21, przepisy art. 12, art. 13, art.
17 i art. 19 ust. 1, 5 i 7 stosuje się odpowiednio.

Art. 26a. 1. Jeżeli zgromadzenia są organizowane przez tego samego
organizatora w tym samym miejscu lub na tej samej trasie co najmniej 4 razy w roku
według opracowanego terminarza lub co najmniej raz w roku w dniach świąt państwowych i narodowych, a tego rodzaju wydarzenia odbywały się w ciągu
ostatnich 3 lat, chociażby nie w formie zgromadzeń i miały na celu w szczególności
uczczenie doniosłych i istotnych dla historii Rzeczypospolitej Polskiej wydarzeń,
organizator może zwrócić się z wnioskiem do wojewody o wyrażenie zgody na
cykliczne organizowanie tych zgromadzeń.
2. We wniosku, o którym mowa w ust. 1, organizator podaje uzasadnienie celu
cyklicznego organizowania zgromadzeń ze wskazaniem liczby i terminarza ich
organizacji.
3. Organizator składa wniosek, o którym mowa w ust. 1, do wojewody nie
później niż na 7 dni przed planowaną datą pierwszego z cyklu zgromadzeń.

Art. 26b. 1. Wojewoda wydaje decyzję w przedmiocie zgody na cykliczne
organizowanie zgromadzeń nie później niż na 5 dni przed planowanym terminem
pierwszego z cyklu zgromadzeń, biorąc w szczególności pod uwagę okoliczność
wcześniejszego organizowania zgromadzeń przez wnioskodawcę oraz cel cyklicznego
organizowania zgromadzeń.
2. Wojewoda, jednocześnie z wydaniem decyzji w przedmiocie zgody na
cykliczne organizowanie zgromadzeń, udostępnia na stronie podmiotowej w
Biuletynie Informacji Publicznej informację o miejscu i terminach zgromadzeń
organizowanych cyklicznie oraz informuje o wydaniu decyzji organ gminy, na terenie
której ma się odbyć zgromadzenie cykliczne.
3. Jeżeli wojewoda wydał zgodę na odbycie zgromadzenia cyklicznego w
miejscu i czasie, w których miało się odbyć inne zgromadzenie, organ gminy, w ciągu
24 godzin od otrzymania informacji, o której mowa w ust. 2, wydaje decyzję, o której
mowa w art. 14 pkt 3.
4. W przypadku niewykonania przez organ gminy obowiązku, o którym mowa w
ust. 3, wojewoda wydaje niezwłocznie zarządzenie zastępcze o zakazie zgromadzenia.

Art. 26c. 1. Wojewoda wydaje decyzję o cofnięciu zgody na cykliczne
organizowanie zgromadzeń:
1) na wniosek organizatora;
2) jeżeli co najmniej dwukrotnie, w terminach określonych w terminarzu, o którym
mowa w art. 26a ust. 1, nie zostały one zorganizowane.
2. Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się, jeżeli zgromadzenie nie mogło zostać
zorganizowane z przyczyn niezależnych od organizatora.

Art. 26d. Na podstawie jednej decyzji o wyrażeniu zgody na cykliczne
organizowanie zgromadzeń zgromadzenia te mogą odbywać się w okresie nie
dłuższym niż 3 lata od przeprowadzenia pierwszego z cyklu zgromadzeń.

Art. 26e. Do zgromadzeń organizowanych cyklicznie przepisy art. 8, art. 10–12
oraz art. 14–20 stosuje się odpowiednio.

W ustawie z dnia 20 maja 1971 r. - Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 1094) art. 52 otrzymuje brzmienie:
„ Art. 52. § 1. Kto bierze udział w zgromadzeniu, posiadając przy sobie broń, materiały wybuchowe, wyroby pirotechniczne lub inne niebezpieczne materiały lub narzędzia
- podlega karze aresztu do 14 dni, karze ograniczenia wolności albo karze grzywny.
§ 2. Kto:
1) przeszkadza lub usiłuje przeszkodzić w organizowaniu lub w przebiegu niezakazanego zgromadzenia,
2) organizuje zgromadzenie bez wymaganego zawiadomienia lub przewodniczy takiemu zgromadzeniu lub zgromadzeniu zakazanemu,
3) przewodniczy zgromadzeniu po rozwiązaniu go,
4) bezprawnie zajmuje lub wzbrania się opuścić miejsce, którym inna osoba lub organizacja prawnie rozporządza jako organizator lub przewodniczący zgromadzenia
- podlega karze ograniczenia wolności albo grzywny. § 3. Kto:
1) będąc przewodniczącym lub organizatorem zgromadzenia, umyślnie nie podejmuje środków niezbędnych dla zapewnienia zgodnego z przepisami prawa przebiegu zgromadzenia oraz zapobieżenia powstaniu szkód z winy uczestników zgromadzenia,
2) nie podporządkowuje się żądaniom lub poleceniom przewodniczącego zgromadzenia lub jego organizatora, o których mowa w ustawie z dnia 24 lipca 2015 r. - Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. poz. 1485),
3) wzbrania się opuścić miejsce zgromadzenia po jego rozwiązaniu
- podlega karze grzywny. § 4. Podżeganie i pomocnictwo są karalne.”.

W ustawie z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady (Dz. U. Nr 41, poz. 412, z późn. zm.) w art. 7:
1) po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„3a. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się pisemną zgodę podmiotu posiadającego tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się na obszarze Pomnika Zagłady lub jego strefy ochronnej na odbycie zgromadzenia na tej nieruchomości.";
2) w ust. 4: a) pkt 1 otrzymuje brzmienie:„
1) cel lub odbycie zgromadzenia są niezgodne z przepisami niniejszej ustawy lub ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. - Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. poz. 1485) albo naruszają przepisy ustaw karnych,”,
b) w pkt 3 kropkę zastępuje się przecinkiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu:
„4) podmiot posiadający tytuł prawny do nieruchomości znajdującej się na obszarze Pomnika Zagłady lub jego strefy ochronnej nie wyraził zgody na odbycie zgromadzenia na tej nieruchomości.”;
3) ust. 9 otrzymuje brzmienie:
„9. Zgromadzenie może być rozwiązane przez przedstawiciela wojewody, jeżeli jego przebieg zagraża życiu lub zdrowiu ludzi albo mieniu znacznej wartości, narusza powagę lub charakter Pomnika Zagłady albo narusza przepisy niniejszej ustawy, przepisy ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. - Prawo o zgromadzeniach albo przepisy ustaw karnych, a przewodniczący, uprzedzony o konieczności rozwiązania zgromadzenia, wzbrania się to uczynić.”;
4) ust. 12 otrzymuje brzmienie:
„12. W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do przeprowadzenia zgromadzenia na obszarze Pomnika Zagłady lub jego strefy ochronnej stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. - Prawo o zgromadzeniach, z wyjątkiem art. 2, z tym, że na obszarze Pomnika Zagłady lub jego strefy ochronnej nie mogą być organizowane zgromadzenia zgłaszane w trybie art. 22 ust. 1 tej ustawy oraz odbywać się zgromadzenia spontaniczne.”.