Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej w sprawie zaliczek w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich
Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 21 września 2022 r. w sprawie zaliczek w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich
Rozporządzenie określa:
1) warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek dla beneficjentów, w tym zwrotu środków pochodzących z dotacji z budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego,
2) terminy składania wniosków o płatność oraz ich zakres
– w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1) umowa o dofinansowanie:
a) umowę, o której mowa w art. 2 pkt 26 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818),
b) umowę lub porozumienie dotyczące przyznania środków przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 i 5c ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach pub- licznych,
c) umowę, o której mowa w art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowa- nych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027 (Dz. U. poz. 1079);
2) wydatki kwalifikowalne – koszty i wydatki poniesione przez beneficjenta na realizację projektu w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, zgodnie z warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie, które kwalifikują się do rozliczenia zaliczki, poświadczenia lub do refundacji.
1. Zaliczka jest udzielana beneficjentowi, jeżeli przewiduje to umowa o dofinansowanie. 2. Termin wypłaty zaliczki, jej wysokość i sposób jej wypłaty są określone w umowie o dofinansowanie. Wypłaty zaliczki oraz transz zaliczki są dokonywane w wysokościach nie większych i na okres nie dłuższy niż jest to niezbędne do prawidłowej realizacji projektu. 3. W przypadku gdy umowa o dofinansowanie przewiduje wypłatę zaliczki w kilku transzach, wypłata drugiej i kolej- nych transz jest uzależniona od rozliczenia określonej w umowie o dofinansowanie części, nie niższej jednak niż 70% łącznej kwoty dotychczas otrzymanych transz zaliczki.
1) Minister Funduszy i Polityki Regionalnej kieruje działem administracji rządowej – rozwój regionalny, na podstawie § 1 ust. 2 roz- porządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej (Dz. U. poz. 1948). Dziennik Ustaw –2– Poz. 2055 4. Przepisu ust. 3 nie stosuje się do zaliczek i transz zaliczek przekazanych w ramach projektów, w których całość lub część wydatków dokonywana jest na podstawie:
1) art. 67 ust. 1 lit. b–e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Fun- duszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 320, z późn. zm.2));
2) art. 53 ust. 1 lit. b–f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. usta- nawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na Rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Fundu- szu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str. 159, z późn. zm.3)). 5. Zaliczka lub transza zaliczki są rozliczane przez beneficjenta w terminie i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie. 6. Zaliczki pochodzące z dotacji z budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, niewydatko- wane w ramach projektu, podlegają zwrotowi do budżetu, z którego zostały wypłacone, nie później niż do dnia złożenia wniosku o płatność końcową. 7. W przypadku projektów dotyczących pomocy technicznej zaliczki pochodzące z dotacji z budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, niewydatkowane w ramach projektu do końca roku budżetowego albo w terminie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub innych przepisów szczególnych, podlegają zwrotowi do budżetu, z którego zostały wypłacone, odpo- wiednio do dnia 31 stycznia następnego roku albo w terminie 21 dni od dnia określonego w tych przepisach.
Rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu finansowanego z udziałem środków europejskich, lub na zwrocie zaliczki.
1. Zaliczka jest wypłacana beneficjentowi po ustanowieniu i wniesieniu przez niego zabezpieczenia należytego wykonania zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie. 2. Zabezpieczenie jest ustanawiane w formie weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową, w przypadku gdy:
1) wartość zaliczki nie przekracza 10 000 000 zł lub
2) beneficjent jest podmiotem świadczącym usługi publiczne lub usługi w ogólnym interesie gospodarczym, o których mowa w art. 93 i art. 106 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, lub jest instytutem badawczym w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 498). 3. W przypadku gdy wartość zaliczki przekracza 10 000 000 zł, zabezpieczenie jest ustanawiane w wysokości co naj- mniej równowartości najwyższej transzy zaliczki wynikającej z umowy o dofinansowanie, w jednej albo kilku z następują- cych form wybranych przez instytucję, z którą beneficjent zawiera umowę o dofinansowanie:
1) pieniężnej;
2) poręczenia bankowego lub poręczenia spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, z tym że zobowiązanie kasy jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym;
3) gwarancji bankowej;
2) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 270 z 15.10.2015, str. 1, Dz. Urz. UE L 200 z 26.07.2016, str. 140, Dz. Urz. UE L 259 z 27.09.2016, str. 79, Dz. Urz. UE L 338 z 13.12.2016, str. 34, Dz. Urz. UE L 129 z 19.05.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 176 z 07.07.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 335 z 15.12.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 193 z 30.07.2018, str. 1, Dz. Urz. UE L 291 z 16.11.2018, str. 5, Dz. Urz. UE L 123 z 10.05.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 99 z 31.03.2020, str. 5, Dz. Urz. UE L 130 z 24.04.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 231 z 17.07.2020, str. 4, Dz. Urz. UE L 356 z 26.10.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 437 z 28.12.2020, str. 30, Dz. Urz. UE L 109 z 08.04.2022, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 115 z 13.04.2022, str. 38.
3) Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 261 z 22.07.2021, str. 58 oraz Dz. Urz. UE L 241 z 19.09.2022, str. 16. Dziennik Ustaw –3– Poz. 2055
4) gwarancji ubezpieczeniowej;
5) poręczenia, o którym mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Roz- woju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2020 r. poz. 299 oraz z 2022 r. poz. 807 i 1079);
6) weksla z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej;
7) zastawu na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego;
8) zastawu rejestrowego na zasadach określonych w przepisach o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów; w przy- padku gdy mienie objęte zastawem może stanowić przedmiot ubezpieczenia, zastaw jest ustanawiany wraz z cesją praw z polisy ubezpieczenia mienia będącego przedmiotem zastawu;
9) przewłaszczenia rzeczy ruchomych beneficjenta na zabezpieczenie;
10) hipoteki; w przypadku gdy instytucja udzielająca dofinansowania uzna to za konieczne, hipoteka jest ustanawiana wraz z cesją praw z polisy ubezpieczenia nieruchomości będącej przedmiotem hipoteki;
11) poręczenia według prawa cywilnego. 4. W przypadku zawarcia przez beneficjenta z daną instytucją w ramach jednego programu finansowanego z udziałem środków europejskich kilku umów o dofinansowanie finansowanych z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecz- nego albo Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, realizowanych równocześnie, jeżeli łączna wartość zaliczek wynikają- ca z tych umów:
1) nie przekracza 10 000 000 zł – zabezpieczenie należytego wykonania zobowiązań wynikających z każdej z tych umów ustanawiane jest w formie określonej w ust. 2;
2) przekracza 10 000 000 zł – zabezpieczenie należytego wykonania zobowiązań wynikających z umowy o dofinanso- wanie, której podpisanie powoduje przekroczenie limitu, o którym mowa w ust. 3, oraz każdej kolejnej umowy jest ustanawiane na warunkach określonych w ust. 3. 5. Jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 2 i ust. 4 pkt 1, nie jest możliwe ustanowienie zabezpieczenia w formie weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową albo jeżeli beneficjent wskaże jako preferowaną jedną z form zabezpieczenia, o których mowa w ust. 3, zabezpieczenie jest ustanawiane w formie określonej w ust. 3. 6. W przypadku rozliczenia przez beneficjenta całości zaliczki w ramach projektu, w którym zabezpieczenie ustano- wione było w formie, o której mowa w ust. 3, może ono ulec zmianie na wniosek beneficjenta i przyjąć formę weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową. Rozpatrując wniosek beneficjenta, właściwa instytucja bierze pod uwagę potrzebę należytego zabezpieczenia wykonania zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie oraz dotychczasowy prze- bieg realizacji projektu.
1. Wniosek o płatność składany w celu rozliczenia zaliczki zawiera informacje dotyczące:
1) numeru umowy o dofinansowanie;
2) okresu, za jaki wniosek jest składany;
3) całkowitej kwoty wydatków oraz wydatków kwalifikowalnych objętych wnioskiem;
4) wysokości kwoty, o którą wnioskowano;
5) dokumentów potwierdzających poniesione wydatki kwalifikowalne objęte wnioskiem, z wyjątkiem wydatków rozlicza- nych na podstawie art. 67 ust. 1 lit. b–e rozporządzenia, o którym mowa w § 3 ust. 4 pkt 1, oraz na podstawie art. 53 ust. 1 lit. b–f rozporządzenia, o którym mowa w § 3 ust. 4 pkt 2;
6) dochodu uzyskanego w związku z realizowanym projektem albo operacją;
7) dotychczasowego oraz planowanego przebiegu rzeczowej realizacji projektu albo operacji;
8) osiągniętych wskaźników realizacji projektu albo operacji;
9) problemów powstałych w trakcie realizacji projektu albo operacji;
10) zgodności realizacji projektu lub operacji z zasadami polityk wspólnotowych. 2. Wniosek o płatność może zawierać dodatkowe informacje określone przez właściwą instytucję w ramach systemu realizacji danego programu finansowanego z udziałem środków europejskich. Dziennik Ustaw –4– Poz. 2055
1. W przypadku programów realizowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, udzielanie, w tym wypłata, i rozliczanie zaliczki następuje w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie, z uwzględnieniem wytycznych państw darczyńców lub umów zawartych z tymi państwami. 2. W przypadku programów realizowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5c ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, udzielanie, w tym wypłata, i rozliczanie zaliczki następuje w terminach i na warunkach określonych w umowie o dofinansowanie, z uwzględnieniem porozumień w sprawie przyznania pomocy finan- sowej. 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, wniosek o płatność zawiera informacje, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1–4 i 8, oraz potwierdzenie współfinansowania. Do wniosku o płatność stosuje się również § 6 ust. 2 oraz § 3 ust. 6 i 7. 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wniosek o płatność zawiera informacje, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1–5, oraz potwierdzenie współfinansowania. Do wniosku o płatność stosuje się § 6 ust. 2.
1. Do umów o dofinansowanie:
1) zawartych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia,
2) zawieranych w wyniku wybrania do dofinansowania projektów w ramach postępowań w zakresie wyboru projektów do dofinansowania rozpoczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia
– stosuje się przepisy dotychczasowe. 2. W przypadkach, o których mowa w ust. 1, właściwa instytucja i beneficjent albo wnioskodawca mogą odpowiednio dokonać zmian w zawartych umowach albo zawrzeć umowę, stosując przepisy rozporządzenia.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.4) Minister Funduszy i Polityki Regionalnej: G. Puda
4) Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie zaliczek w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich (Dz. U. poz. 2367), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 142 ust. 3 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finanso- wanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027 (Dz. U. poz. 1079).