Ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego

Ustawa z dnia 30 listopada 2016 r. o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego

Obowiązuje
Artykuły 39
Wejście w życie 03.01.2017
Ostatnia zmiana 17.04.2026
art.
Widoczne: 39 z 39 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-6
Art. 1 Zakres regulacji ustawy
Ustawa określa:
1) sposób nawiązania, zakres i zasady ustania stosunku służbowego sędziego
Trybunału Konstytucyjnego, zwanego dalej „Trybunałem”;
2) prawa i obowiązki sędziego Trybunału;
3) sprawy immunitetu i nietykalności osobistej oraz zasady odpowiedzialności
dyscyplinarnej sędziego Trybunału;
4) prawa i obowiązki sędziego Trybunału w stanie spoczynku.
Art. 2
1. Trybunał składa się z piętnastu sędziów.
2. Sędziego Trybunału wybiera Sejm. Kadencja sędziego trwa 9 lat. Zasady
wyboru i związane z tym terminy procedowania określa Regulamin Sejmu.
Art. 3
Sędzią Trybunału może zostać osoba, która wyróżnia się wiedzą
prawniczą oraz spełnia wymagania niezbędne do pełnienia urzędu na stanowisku
sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Art. 4
1. Osoba wybrana na stanowisko sędziego Trybunału składa wobec
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej ślubowanie następującej treści: „Ślubuję
uroczyście przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków sędziego Trybunału
Konstytucyjnego służyć wiernie Narodowi, stać na straży Konstytucji,
a powierzone mi obowiązki wypełniać bezstronnie i z najwyższą starannością.”.
Ślubowanie może być złożone z dodaniem zdania „Tak mi dopomóż Bóg.”.
2. Odmowa złożenia ślubowania jest równoznaczna ze zrzeczeniem się
stanowiska sędziego Trybunału.
Art. 5 Nawiązanie stosunku służbowego sędziego TK
Stosunek służbowy sędziego Trybunału nawiązuje się po złożeniu
ślubowania. Sędzia po złożeniu ślubowania stawia się niezwłocznie w Trybunale
w celu podjęcia obowiązków, a Prezes Trybunału przydziela mu sprawy i stwarza
warunki umożliwiające wypełnianie obowiązków sędziego.
Art. 6
Sędzia Trybunału w sprawowaniu swojego urzędu jest niezawisły i podlega tylko Konstytucji. Rozdział 2 Prawa i obowiązki sędziego Trybunału
rozdzial

Rozdział 2 - Prawa i obowiązki sędziego Trybunału

art. 7-19
Art. 7
Sędzia Trybunału postępuje zgodnie z Kodeksem Etycznym Sędziego
Trybunału Konstytucyjnego, uchwalonym przez Zgromadzenie Ogólne Sędziów
Trybunału Konstytucyjnego, zwane dalej „Zgromadzeniem Ogólnym”.
Art. 8
Czas pracy sędziego Trybunału jest określony wymiarem jego zadań.
Art. 9
Sędzia Trybunału jest upoważniony do dostępu do informacji
niejawnych związanych z rozpoznawaną przez Trybunał sprawą.
Art. 10
Art. 11
Art. 12
Wybór lub powołanie do władz spółki, spółdzielni lub fundacji
z naruszeniem zakazów określonych w art. 11 ust. 1 pkt 1–3 są z mocy prawa
nieważne i nie podlegają wpisowi do właściwego rejestru.
Art. 13
1. Sędzia Trybunału jest obowiązany do złożenia Prezesowi
Trybunału oświadczenia o działalności gospodarczej prowadzonej przez małżonka
– przed objęciem stanowiska, a także o zamiarze podjęcia przez małżonka takiej
działalności lub zmianie jej charakteru – w trakcie zajmowania stanowiska.
2. Prezes Trybunału składa oświadczenie, o którym mowa w ust. 1,
Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego.
3. Informacje zawarte w oświadczeniu, o którym mowa w ust. 1, są jawne
i podlegają publikacji na zasadach określonych w art. 14 ust. 7.
4. W razie niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1, Prezes
Trybunału wyznacza sędziemu Trybunału dodatkowy termin 30 dni. Bezskuteczny
upływ tego terminu jest równoznaczny ze zrzeczeniem się przez sędziego
Trybunału urzędu.
Art. 14
Art. 15
1. Wzory formularzy oświadczeń, o których mowa w art. 13 ust. 1,
są określone w załącznikach nr 1 i 2 do ustawy.
2. Wzór formularza oświadczenia, o którym mowa w art. 14 ust. 1, jest
określony w załączniku nr 3 do ustawy.
Art. 16
1. Wynagrodzenie zasadnicze sędziego Trybunału stanowi
wielokrotność podstawy ustalenia tego wynagrodzenia, z zastosowaniem mnożnika 5,0.
2. Podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego Trybunału
w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku
poprzedniego, ogłaszane w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski” przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie
art. 20 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1270).
3. Jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 2, jest niższe od
przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedniego,
przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego Trybunału
w dotychczasowej wysokości.
4. Wynagrodzenie Prezesa oraz Wiceprezesa Trybunału odpowiada
wynagrodzeniu zasadniczemu sędziego Trybunału powiększonemu o dodatek
funkcyjny ustalany według podstawy, o której mowa w ust. 2, z zastosowaniem
mnożnika, odpowiednio: 1,2 oraz 0,8.
Art. 17
Sędziemu Trybunału stale zamieszkałemu poza m.st. Warszawą
przysługuje bezpłatne zakwaterowanie w m.st. Warszawie oraz zwrot kosztów
przejazdu i dodatek z tytułu rozłąki z rodziną na zasadach określonych w
przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 26 ust. 2a ustawy z dnia
16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz. U. z 2017 r. poz.
2142 i 2203 oraz z 2018 r. poz. 106, 650 i 1000).
Art. 18
1. Wygaśnięcie mandatu sędziego Trybunału przed upływem kadencji następuje w przypadku:
1) śmierci sędziego Trybunału;
2) zrzeczenia się przez sędziego Trybunału urzędu;
3) skazania sędziego Trybunału prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne przestępstwo skarbowe;
4) prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o złożeniu sędziego Trybunału z urzędu. 2. Wygaśnięcie mandatu sędziego Trybunału stwierdza:
1) w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 – Prezes Trybunału w drodze postanowienia;
2) w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2–4 – Zgromadzenie Ogólne w drodze uchwały. 3. Prezes Trybunału przekazuje niezwłocznie Marszałkowi Sejmu postanowienie lub uchwałę stwierdzające wygaśnięcie mandatu sędziego Trybunału.

Art. 18a. W razie śmierci sędziego Trybunału stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące świadczeń, o których mowa w art. 101 i art. 102 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 23, z późn. zm.1)), oraz przepisy wydane na podstawie art. 103 tej ustawy.
Art. 19
W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do praw i obowiązków sędziów Trybunału stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące praw i obowiązków sędziów Sądu Najwyższego.
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 3, 5, 106, 138, 771, 848, 1000 i 1045. Rozdział 3 Immunitet i nietykalność osobista oraz zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego Trybunału
rozdzial

Rozdział 3 - Immunitet i nietykalność osobista oraz zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego Trybunału

art. 20-30
Art. 20
1. Sędzia Trybunału nie może być pociągnięty do odpowiedzialności
karnej ani pozbawiony wolności bez zgody Zgromadzenia Ogólnego.
2. Do czasu wyrażenia zgody na pociągnięcie sędziego Trybunału do
odpowiedzialności karnej lub zgody na pozbawienie wolności sędziego Trybunału,
w stosunku do tego sędziego mogą być podejmowane tylko czynności niecierpiące zwłoki.
3. Sędzia Trybunału nie może być zatrzymany lub aresztowany, z wyjątkiem
ujęcia go na gorącym uczynku przestępstwa, jeżeli jego zatrzymanie jest konieczne
dla zapewnienia prawidłowego toku postępowania.
4. O zatrzymaniu sędziego Trybunału niezwłocznie powiadamia się Prezesa
Trybunału, który może nakazać natychmiastowe zwolnienie zatrzymanego.
Art. 21
1. Wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego Trybunału
do odpowiedzialności karnej oraz wniosek o wyrażenie zgody na pozbawienie
wolności sędziego Trybunału, jeżeli czyn jest ścigany z oskarżenia publicznego,
składa Prokurator Generalny.
2. Wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego Trybunału do
odpowiedzialności karnej w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia
prywatnego składa oskarżyciel prywatny, po wniesieniu sprawy do sądu.
3. Wniosek, o którym mowa w ust. 2, sporządza i podpisuje adwokat lub
radca prawny, z wyjątkiem wniosków składanych w swoich sprawach przez
sędziów, prokuratorów, adwokatów, radców prawnych, notariuszy oraz profesorów
i doktorów habilitowanych nauk prawnych.
Art. 22
1. Wniosek o wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego Trybunału
do odpowiedzialności karnej oraz wniosek o wyrażenie zgody na pozbawienie
wolności sędziego Trybunału składa się Prezesowi Trybunału.
2. Wniosek zawiera imię i nazwisko sędziego Trybunału, czyn, za który
sędzia Trybunału ma być pociągnięty do odpowiedzialności karnej lub pozbawiony
wolności, oraz okoliczności jego popełnienia.
Art. 23
1. Wyrażenie zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej
oraz na pozbawienie wolności sędziego Trybunału następuje w drodze uchwały
Zgromadzenia Ogólnego, podjętej bezwzględną większością głosów sędziów
Trybunału uczestniczących w Zgromadzeniu Ogólnym, nie później niż w terminie
miesiąca od dnia złożenia wniosku.
2. Przed podjęciem uchwały sędzia Trybunału, którego wniosek dotyczy,
może złożyć wyjaśnienia Zgromadzeniu Ogólnemu.
3. W naradzie oraz głosowaniu nie bierze udziału sędzia Trybunału, którego
wniosek dotyczy.
Art. 24
1. Sędzia Trybunału odpowiada dyscyplinarnie przed Trybunałem za
naruszenie przepisów prawa, uchybienie godności urzędu sędziego Trybunału,
naruszenie Kodeksu Etycznego Sędziego Trybunału Konstytucyjnego lub inne
nieetyczne zachowanie mogące podważać zaufanie do jego bezstronności lub niezawisłości.
2. Za wykroczenia sędzia Trybunału odpowiada tylko dyscyplinarnie.
Art. 25
1. W postępowaniu dyscyplinarnym orzeka Trybunał jako sąd dyscyplinarny:
1) pierwszej instancji – w składzie trzech sędziów Trybunału;
2) drugiej instancji – w składzie pięciu sędziów Trybunału.
2. Sędziów Trybunału do składów orzekających wyznacza w drodze
losowania Prezes Trybunału. W losowaniu składu sądu dyscyplinarnego drugiej
instancji nie uczestniczą sędziowie Trybunału, którzy orzekali w sprawie
w pierwszej instancji.
Art. 26
Zawiadomienie o popełnieniu przez sędziego Trybunału
przewinienia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, do Prezesa Trybunału może złożyć:
1) sędzia Trybunału;
2) Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Prokuratora Generalnego, po
zasięgnięciu opinii Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.
Art. 27
Art. 28
Od orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w drugiej instancji
kasacja nie przysługuje.
Art. 29
Karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) obniżenie wynagrodzenia sędziego Trybunału w wysokości od 10% do 20%
na okres do 2 lat;
4) złożenie sędziego Trybunału z urzędu.
Art. 30
W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1904, z późn. zm.2)). Rozdział 4 Stan spoczynku
rozdzial

Rozdział 4 - Stan spoczynku

art. 31-38
Art. 31
Sędzia Trybunału przechodzi w stan spoczynku po zakończeniu kadencji.
Art. 32
1. Sędzia Trybunału może na swój wniosek zostać przeniesiony w stan spoczynku, jeżeli z powodu choroby, ułomności lub utraty sił został uznany przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego Trybunału. 2. W szczególnie uzasadnionym przypadku z wnioskiem w sprawie wydania przez lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych orzeczenia o trwałej niezdolności do pełnienia obowiązków sędziego Trybunału z powodu jego choroby, ułomności lub utraty sił może wystąpić Zgromadzenie Ogólne. <2a. Orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Dodany ust. 2a w art. 32 wejdzie w o którym mowa w ust. 1 i 2, jest wydawane na zasadach i w trybie określonych życie z dn. 1.01.2027 r. (Dz. w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych U. z 2026 r. poz. (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.3)).> 26). 3. Uchwałę o przeniesieniu w stan spoczynku sędziego Trybunału trwale niezdolnego do pełnienia obowiązków sędziego Trybunału podejmuje Zgromadzenie Ogólne. W uchwale określa się datę przejścia sędziego Trybunału w stan spoczynku, oznaczającą zarazem zakończenie kadencji sędziego Trybunału.
Art. 33
Art. 34
1. Sędzia Trybunału w stanie spoczynku odpowiada dyscyplinarnie
przed Trybunałem za naruszenie przepisów prawa, uchybienie godności sędziego
Trybunału w stanie spoczynku, naruszenie Kodeksu Etycznego Sędziego
Trybunału Konstytucyjnego lub inne nieetyczne zachowanie.
2. Do odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziego Trybunału w stanie
spoczynku przepisy art. 24 ust. 2, art. 25–28 oraz art. 30 stosuje się odpowiednio,
a karami dyscyplinarnymi są:
1) upomnienie;
2) nagana;
3) obniżenie uposażenia sędziego Trybunału w stanie spoczynku w wysokości
od 10% do 20% na okres do 2 lat;
4) pozbawienie sędziego Trybunału w stanie spoczynku tego statusu.
Art. 35
1. Sędziemu Trybunału w stanie spoczynku przysługuje uposażenie
w wysokości 75% ostatnio pobieranego wynagrodzenia miesięcznego
z wyłączeniem dodatku funkcyjnego. Uposażenie to jest waloryzowane stosownie
do zmian wynagrodzenia zasadniczego sędziów Trybunału.
2. Sędziemu Trybunału w stanie spoczynku wypłaca się uposażenie, o którym
mowa w ust. 1, licząc od dnia następującego po dniu, w którym przestał zajmować
stanowisko sędziego Trybunału, o ile nie nabył prawa do innego świadczenia,
w wysokości wyższej niż uposażenie sędziego Trybunału w stanie spoczynku.
Art. 36
1. Utrata statusu sędziego Trybunału w stanie spoczynku następuje
w przypadku:
1) zrzeczenia się przez sędziego Trybunału w stanie spoczynku tego statusu;
2) skazania sędziego Trybunału w stanie spoczynku prawomocnym wyrokiem
sądu za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub umyślne
przestępstwo skarbowe;
3) prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o pozbawieniu sędziego
Trybunału w stanie spoczynku tego statusu.
2. Utratę statusu sędziego w stanie spoczynku stwierdza Zgromadzenie
Ogólne w drodze uchwały.
Art. 37
Do sędziego Trybunału w stanie spoczynku przepisy art. 11 ust. 1 i 2,
art. 12, art. 18a oraz art. 20–23 stosuje się odpowiednio.
Art. 38
1. Kto będąc obowiązany do złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 13 ust. 1 lub w art. 14 ust. 1, podaje w nim nieprawdę, podlega karze pozbawienia wolności do lat 5. 2. W wypadku mniejszej wagi, sprawca czynu określonego w ust. 1 podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Rozdział 5 Przepis końcowy
rozdzial

Rozdział 5 - Przepis końcowy

art. 39
Art. 39
Brak wyników