Ustawa o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Ustawa z dnia 15 czerwca 2012 r. o skutkach powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Obowiązuje
Artykuły 26
Wejście w życie 21.07.2012
Ostatnia zmiana 18.11.2025
art.
Widoczne: 26 z 26 artykułów
Art. 1
1. Ustawa określa:
1) sankcje dla podmiotów powierzających wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2) zasady dochodzenia roszczeń z tytułu wynagrodzenia i związanych z nim świadczeń przez cudzoziemca przebywającego bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
3) zadania właściwych ministrów w zakresie monitorowania zjawiska powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom przebywającym wbrew przepisom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Ilekroć w ustawie jest mowa o cudzoziemcu, rozumie się przez to osobę niebędącą:
1) obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej;
2) obywatelem państwa członkowskiego Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strony umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
3) obywatelem Konfederacji Szwajcarskiej;
4) członkiem rodziny cudzoziemców, o których mowa w pkt 1–3, który do nich dołącza lub z nimi przebywa.
Art. 4
1. Cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu, któremu powierzono
wykonywanie pracy, przysługuje roszczenie o wypłatę zaległego wynagrodzenia
i związanych z nim świadczeń.
2. W przypadku powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi na podstawie
stosunku pracy, przy dochodzeniu zaległego wynagrodzenia i związanych z nim
świadczeń, domniemywa się istnienie stosunku pracy przez okres 3 miesięcy, chyba
że pracodawca lub cudzoziemiec dowiodą innego okresu zatrudnienia.
3. Przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio w przypadku wydawania orzeczenia o
istnieniu stosunku pracy.
4. W przypadku powierzenia wykonywania pracy cudzoziemcowi na innej
podstawie niż stosunek pracy, przy dochodzeniu zaległego wynagrodzenia i
związanych z nim świadczeń, domniemywa się, że za wykonanie powierzonej pracy
uzgodniono wynagrodzenie w wysokości trzykrotnego minimalnego wynagrodzenia
za pracę, chyba że podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi lub
cudzoziemiec dowiodą, że wynagrodzenie zostało uzgodnione w innej wysokości.
Art. 5
Podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi
przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany pokryć koszty związane z przesłaniem
cudzoziemcowi zaległych należności do państwa, do którego cudzoziemiec powrócił
lub został wydalony.
Art. 6
Art. 7
Art. 8
Jeżeli wykonawca, główny wykonawca lub podwykonawca, który
pośredniczy między głównym wykonawcą a podmiotem powierzającym
wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu
uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, spełnił
świadczenie, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2, może
żądać jego zwrotu od podmiotu powierzającego wykonywanie pracy cudzoziemcowi
przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 9
1. Kto powierza, w tym samym czasie, wykonywanie pracy wielu
cudzoziemcom przebywającym bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlega grzywnie albo karze ograniczenia wolności.
2. Tej samej karze podlega, kto powierza wykonywanie pracy małoletniemu
cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
3. Karze określonej w ust. 1 podlega, kto w związku prowadzoną działalnością
gospodarczą uporczywie powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 10
1. Kto powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w warunkach szczególnego wykorzystania, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. 2. Tej samej karze podlega, kto powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącemu pokrzywdzonym przestępstwem określonym w art. 189a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 i 1517 oraz z 2021 r. poz. 1023). 3. Przez warunki szczególnego wykorzystania, o których mowa w ust. 1, rozumie się warunki pracy osoby lub osób, którym powierzono wykonywanie pracy z naruszeniem prawa, uchybiające godności człowieka i rażąco odmienne, w szczególności ze względu na płeć, w porównaniu z warunkami pracy osób, którym powierzono wykonywanie pracy zgodnie z prawem, wpływające zwłaszcza na zdrowie lub bezpieczeństwo osób wykonujących pracę.
Art. 11
1. Kto uporczywie powierza wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy praca ta nie ma związku z prowadzoną przez powierzającego wykonywanie pracy działalnością gospodarczą, podlega karze grzywny do 10 000 zł. 2. Podżeganie i pomocnictwo do czynu, o którym mowa w ust. 1, są karalne.
Art. 12
1. W przypadku skazania za przestępstwo, o którym mowa w art. 9 lub art. 10, sąd może:
1) orzec zakaz dostępu do środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 305, 1236 i 1535);
2) zasądzić na rzecz Skarbu Państwa kwotę stanowiącą równowartość środków publicznych, o których mowa w pkt 1, otrzymanych w okresie 12 miesięcy poprzedzających wydanie wyroku. 2. Orzekając zakaz dostępu lub obowiązek zwrotu, o których mowa w ust. 1, sąd określa środki, które objęte są zakazem lub obowiązkiem. 3. Zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, orzeka się na okres od roku do lat 5; orzeka się go w latach. 4. Egzekucję środka, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, prowadzi naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę sądu pierwszej instancji w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W celu wykonania środka sąd przesyła niezwłocznie organowi egzekucyjnemu odpis lub wyciąg wyroku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.
Art. 13
Nie podlega karze za przestępstwo określone w art. 9 i art. 10 oraz za wykroczenie określone w art. 11, kto powierzając wykonywanie pracy cudzoziemcowi przebywającemu bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, spełnił łącznie następujące warunki:
1) wypełnił obowiązki, o których mowa w art. 4 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. poz. 621), chyba że wiedział, że przedstawiony dokument uprawniający do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej został sfałszowany;
2) zgłosił cudzoziemca, któremu powierzył wykonywanie pracy, do ubezpieczeń społecznych, o ile obowiązek taki wynika z obowiązujących przepisów.
Art. 14
Art. 15
Art. 16
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, poz. 362, poz. 440 i poz. 596) w art. 23 w ust.
1 po pkt 55a dodaje się pkt 55b w brzmieniu:
„55b) należnych, wypłaconych, dokonanych lub postawionych do dyspozycji
wypłat, świadczeń oraz innych należności z tytułów określonych w art. 12
ust. 1 i art. 13 pkt 2, 5 i 7–9 cudzoziemcowi, który w okresie świadczenia
pracy lub wykonywania osobiście działalności na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej nie posiadał ważnego, wymaganego na
podstawie odrębnych przepisów, dokumentu uprawniającego do pobytu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także składek z tytułu tych
należności w części finansowanej przez płatnika składek oraz zasiłków
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakład pracy
temu cudzoziemcowi;”.
Art. 17
W ustawie z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób
prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, z późn. zm.) w art. 16 w ust. 1 po pkt
57a dodaje się pkt 57b w brzmieniu:
„57b) należnych, wypłaconych, dokonanych lub postawionych do dyspozycji
wypłat, świadczeń oraz innych należności z tytułów określonych w art. 12
ust. 1 i art. 13 pkt 2, 5 i 7–9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
dochodowym od osób fizycznych cudzoziemcowi, który w okresie
świadczenia pracy lub wykonywania osobiście działalności na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej nie posiadał ważnego, wymaganego na
podstawie odrębnych przepisów, dokumentu uprawniającego do pobytu na
terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także składek z tytułu tych
należności w części finansowanej przez płatnika składek oraz zasiłków
pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez zakład pracy
temu cudzoziemcowi;”.
Art. 18
Art. 19
Art. 20
Art. 21
Art. 22
Art. 23
Art. 24
1. Podmiot powierzający wykonywanie pracy cudzoziemcowi na
podstawie stosunku pracy jest obowiązany do uzupełnienia akt osobowych
cudzoziemca pozostającego w zatrudnieniu w dniu wejścia w życie ustawy w terminie
45 dni od dnia wejścia w życie ustawy o kopię dokumentu uprawniającego do pobytu
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zatrudnionego cudzoziemca oraz przesłania –
w razie potrzeby – korekty zgłoszenia cudzoziemca do ubezpieczeń społecznych.
2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do podmiotu powierzającego
wykonywanie pracy cudzoziemcowi na innej podstawie niż stosunek pracy.
Art. 25
1. Zbiorcze wyniki kontroli, o których mowa w art. 10d ust. 23a ustawy
z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, oraz w art. 18 ust. 2a ustawy z dnia
13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy, za rok 2012, obejmują wskazanie
procentowego udziału podmiotów powierzających wykonywanie pracy
cudzoziemcom przebywającym bez ważnego dokumentu uprawniającego do pobytu
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w podziale na sekcje, zgodnie z Polską
Klasyfikacją Działalności (PKD).
2. Zbiorcze wyniki kontroli, za rok 2012, stanowią podstawę do dokonania
pierwszej oceny ryzyka i określenia sektorów działalności, o których mowa w art. 4
ust. 7 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy.
Art. 26
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia3).
3) Ustawa została ogłoszona w dniu 6 lipca 2012 r.
Brak wyników