Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

Obowiązuje
Artykuły 53
Wejście w życie 29.06.2003
Ostatnia zmiana 30.01.2026
art.
Widoczne: 53 z 53 artykułów
dzial

Dział I - Przepisy ogólne

art. 1-5
Art. 1
1. Ustawa reguluje zasady:
1) prowadzenia działalności pożytku publicznego przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych, współpracy organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi oraz współpracy, o której mowa w art. 4d;
2) uzyskiwania przez organizacje pozarządowe statusu organizacji pożytku publicznego oraz funkcjonowania organizacji pożytku publicznego;
3) sprawowania nadzoru nad prowadzeniem działalności pożytku publicznego;
4) tworzenia i funkcjonowania rad działalności pożytku publicznego. 2. Ustawa reguluje również warunki wykonywania świadczeń przez wolontariuszy oraz korzystania z tych świadczeń.

Art. 1a. Komitet do spraw Pożytku Publicznego, zwany dalej „Komitetem”, jest organem administracji rządowej właściwym w sprawach pożytku publicznego i wolontariatu, w tym programowania, koordynowania i organizowania współ- pracy organów administracji publicznej i podmiotów działających w sferze pożytku publicznego.
Art. 2
Art. 3
1 orzeczenie
Art. 4
Art. 5
dzial

Dział II - Działalność pożytku publicznego

art. 6-41
rozdzial

Rozdział 1 - Działalność odpłatna i nieodpłatna pożytku publicznego

art. 6-10
Art. 6
Działalność pożytku publicznego nie jest, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1, działalnością gospodarczą, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r.
– Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2024 r. poz. 236, z późn. zm. 2)), i może być prowadzona jako działalność nieodpłatna lub jako działalność odpłatna.
Art. 7
Działalnością nieodpłatną pożytku publicznego jest działalność
prowadzona przez organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3,
w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, za które nie pobierają one
wynagrodzenia.
Art. 8
1. Działalnością odpłatną pożytku publicznego jest:
1) działalność prowadzona przez organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, za które pobierają one wynagrodzenie;
2) sprzedaż wytworzonych towarów lub świadczenie usług w zakresie:
a) rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 913), lub
b) integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, o których mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 83 i
620) oraz ustawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 178 i 620);
3) sprzedaż przedmiotów darowizny. 2. Przychód z działalności odpłatnej pożytku publicznego służy wyłącznie prowadzeniu działalności pożytku publicznego.
Art. 9
Art. 10
rozdzial

Rozdział 2 - Prowadzenie działalności pożytku publicznego na podstawie zlecenia realizacji zadań publicznych

art. 11-19
Art. 11
Art. 12
Art. 13
Art. 14
Art. 15
Art. 16
Art. 17
Organ administracji publicznej zlecający realizację zadania publicznego
może dokonywać kontroli i oceny realizacji zadania, w szczególności:
1) stopnia realizacji zadania;
2) efektywności, rzetelności i jakości realizacji zadania;
3) prawidłowości wykorzystania środków publicznych otrzymanych na realizację
zadania;
4) prowadzenia dokumentacji związanej z realizowanym zadaniem.
Art. 18
Art. 19
rozdzial

Rozdział 3 - Organizacje pożytku publicznego

art. 20-27
Art. 20
Art. 21
W przypadku podmiotów, o których mowa w art. 3 ust. 3 pkt 1:
1) działalność pożytku publicznego określona w art. 20 ust. 1 pkt 1 podlega
wyodrębnieniu w sposób zapewniający należytą identyfikację pod względem
organizacyjnym i rachunkowym;
2) przepis art. 20 ust. 1 pkt 3 stosuje się do nadwyżki przychodu nad kosztami
uzyskiwanej w wyniku prowadzenia działalności pożytku publicznego;
3) przepis art. 20 ust. 1 pkt 4 stosuje się odpowiednio, z uwzględnieniem
szczegółowych zasad organizacji i działania tych jednostek, uregulowanych
w przepisach dla nich właściwych, w tym w statutach lub innych aktach
wewnętrznych.
Art. 22
Art. 23
Art. 24
1. Organizacji pożytku publicznego przysługuje, na zasadach
określonych w przepisach odrębnych, zwolnienie od:
1) podatku dochodowego od osób prawnych,
2) podatku od nieruchomości,
3) podatku od czynności cywilnoprawnych,
4) opłaty skarbowej,
5) opłat sądowych
– w odniesieniu do prowadzonej przez nią działalności pożytku publicznego.
2. Organizacja pożytku publicznego może, na zasadach określonych
w odrębnych przepisach, nabywać na szczególnych warunkach prawo użytkowania
nieruchomości będących własnością Skarbu Państwa lub jednostki samorządu
terytorialnego.
3. Organizacja pozarządowa, która uzyskała status organizacji pożytku
publicznego, jest obowiązana wypełnić zobowiązania wynikające ze zwolnień
podatkowych, z których korzystała przed dniem uzyskania statusu organizacji pożytku
publicznego, na zasadach określonych w odrębnych przepisach.
4. W przypadku utraty przez organizację pozarządową statusu organizacji
pożytku publicznego traci ona prawo do korzystania ze zwolnień wynikających
z posiadania tego statusu.
5. Użytkowanie, o którym mowa w ust. 2, wygasa z mocy prawa w przypadku
utraty statusu organizacji pożytku publicznego.
Art. 25
W organizacji pożytku publicznego mogą wykonywać pracę osoby
skierowane do odbycia służby zastępczej, na zasadach i w trybie określonych
w odrębnych przepisach.
Art. 26
Jednostki publicznej radiofonii i telewizji umożliwiają organizacjom
pożytku publicznego nieodpłatne informowanie o ich działalności na zasadach
określonych w przepisach odrębnych.
Art. 27
rozdzial

Rozdział 4 - Nadzór

art. 28-34
Art. 28
1. Nadzór nad działalnością pożytku publicznego organizacji pożytku
publicznego, w zakresie uprawnień, obowiązków i wymogów wynikających z art. 8–10, art. 20, art. 21, art. 23, art. 24–27, art. 27aa, art. 27c oraz art. 42–48, sprawuje Przewodniczący Komitetu.
2. (uchylony)
Art. 29
Art. 30
1. Osoby upoważnione do dokonywania kontroli są uprawnione do
wstępu na teren nieruchomości lub jej części, na którym jest prowadzona działalność
organizacji pożytku publicznego, oraz żądania pisemnych lub ustnych wyjaśnień,
okazania dokumentów lub innych nośników informacji, a także udostępniania danych
mających związek z przedmiotem kontroli.
2. Czynności kontrolnych, o których mowa w ust. 1, dokonuje się w obecności
członka organu zarządzającego lub jego przedstawiciela albo pracownika
kontrolowanej organizacji pożytku publicznego, a w razie nieobecności tych osób –
w obecności przywołanego świadka.
Art. 31
Art. 32
Wystąpienie pokontrolne zawiera ocenę stanu faktycznego wynikającą
z ustaleń zawartych w protokole kontroli, w tym opis ustalonych uchybień,
z uwzględnieniem przyczyn ich powstania, zakresu, skutków oraz osób
odpowiedzialnych za ich powstanie, a także termin usunięcia uchybień, nie krótszy niż
30 dni od dnia doręczenia wystąpienia pokontrolnego.
Art. 33
Art. 34
rozdzial

Rozdział 5 - Rada Działalności Pożytku Publicznego

art. 35-41
Art. 35
Art. 36
Art. 37
Posiedzenia Rady są zwoływane przez Przewodniczącego Komitetu lub
na wniosek co najmniej jednej czwartej liczby członków Rady.
Art. 38
Rada może:
1) powoływać ekspertów;
2) zapraszać do uczestnictwa w jej posiedzeniach przedstawicieli organów
administracji publicznej i organizacji pozarządowych oraz podmiotów
wymienionych w art. 3 ust. 3 niereprezentowanych w Radzie, a także
przedstawicieli rad wojewódzkich, powiatowych i gminnych;
3) zlecać przeprowadzanie badań i opracowanie ekspertyz związanych z realizacją
jej zadań.
Art. 39
1. Koszty funkcjonowania Rady związane z obsługą, przeprowadzaniem badań i opracowywaniem ekspertyz, a także z uczestnictwem w jej posiedzeniach członków Rady, ekspertów i osób, o których mowa w art. 38 pkt 2, pokrywa się z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. 2. Za udział w pracach Rady przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775
§ 2 Kodeksu pracy. 3. Pracodawca jest obowiązany zwolnić pracownika będącego członkiem Rady od pracy w celu wzięcia udziału w posiedzeniach Rady. Za czas zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia ustalonego według zasad obo- wiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, pokrywanego z budżetu państwa z części, której dysponentem jest Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, które będzie wypłacone po otrzymaniu od pracodawcy noty księgowej obciążającej Kancelarię Prezesa Rady Ministrów.
Art. 40
Przewodniczący Komitetu określi, w drodze rozporządzenia, tryb
powoływania członków Rady, organizację i tryb działania Rady oraz zasady
uczestnictwa w jej pracach przedstawicieli organów administracji publicznej i organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 niereprezentowanych w Radzie, uwzględniając potrzebę zapewnienia
reprezentatywności organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych
w art. 3 ust. 3, różnorodność rodzajów działalności pożytku publicznego i terminy
zgłaszania kandydatów na członków Rady oraz zapewniając sprawne funkcjonowanie
Rady i wypełnianie przez nią obowiązków wynikających z ustawy.

Art. 40a. Rada przedstawia Przewodniczącemu Komitetu, na koniec kadencji,
sprawozdanie ze swojej działalności.
Art. 41
dzial

Dział III - Wolontariat

art. 42-53
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 42-44
Art. 42
1. Wolontariusze mogą wykonywać, na zasadach określonych
w niniejszym rozdziale, świadczenia na rzecz:
1) organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3
w zakresie ich działalności statutowej, w szczególności w zakresie działalności
pożytku publicznego, z wyłączeniem prowadzonej przez nie działalności gospodarczej,
2) organów administracji publicznej, z wyłączeniem prowadzonej przez nie
działalności gospodarczej,
3) jednostek organizacyjnych podległych organom administracji publicznej lub
nadzorowanych przez te organy, z wyłączeniem prowadzonej przez te jednostki
działalności gospodarczej,
4) podmiotów leczniczych w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej
w zakresie wykonywanej przez nie działalności leczniczej
– zwanych dalej „korzystającymi”.
2. Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się odpowiednio do wolontariuszy
wykonujących na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej świadczenia na rzecz
organizacji międzynarodowych, jeżeli postanowienia umów międzynarodowych nie
stanowią inaczej.
3. Członek stowarzyszenia może również wykonywać świadczenia, jako
wolontariusz, na rzecz stowarzyszenia, którego jest członkiem.
Art. 43
Wolontariusz powinien posiadać kwalifikacje i spełniać wymagania odpowiednie do rodzaju i zakresu wykonywanych świadczeń, jeżeli obowiązek posiadania takich kwalifikacji i spełniania stosownych wymagań wynika z odręb- nych przepisów.
Art. 44
1. Świadczenia wolontariuszy są wykonywane w zakresie, w sposób i w czasie określonych w porozumieniu z korzystającym. Porozumienie powinno zawierać postanowienie o możliwości jego rozwiązania. 2. Na żądanie wolontariusza korzystający jest obowiązany potwierdzić na piśmie treść porozumienia, o którym mowa w ust. 1, a także wydać pisemne zaświadczenie o wykonaniu świadczeń przez wolontariusza, w tym o zakresie wykonywanych świadczeń. 3. Na prośbę wolontariusza korzystający może przedłożyć pisemną opinię o wykonaniu świadczeń przez wolontariusza. 4. Jeżeli świadczenie wolontariusza wykonywane jest przez okres dłuższy niż 30 dni, porozumienie powinno być sporządzone na piśmie. 5. Do porozumień zawieranych między korzystającym a wolontariuszem w zakresie nieuregulowanym niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny. Rozdział 2 Przepisy szczególne
rozdzial

Rozdział 2 - Przepisy szczególne

art. 45-53
Art. 45
1. Korzystający ma obowiązek:
1) informować wolontariusza o ryzyku dla zdrowia i bezpieczeństwa związanym
z wykonywanymi świadczeniami oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami;
2) zapewnić wolontariuszowi, na dotyczących pracowników zasadach określonych
w odrębnych przepisach, bezpieczne i higieniczne warunki wykonywania przez
niego świadczeń, w tym – w zależności od rodzaju świadczeń i zagrożeń
związanych z ich wykonywaniem – odpowiednie środki ochrony indywidualnej;
3) pokrywać, na dotyczących pracowników zasadach określonych w odrębnych
przepisach, koszty podróży służbowych i diet.
2. Korzystający może pokrywać, na dotyczących pracowników zasadach
określonych w odrębnych przepisach, także inne niezbędne koszty ponoszone przez
wolontariusza, związane z wykonywaniem świadczeń na rzecz korzystającego.
3. Korzystający może pokrywać koszty szkoleń wolontariuszy w zakresie
wykonywanych przez nich świadczeń określonych w porozumieniu, o którym mowa
w art. 44 ust. 1.
4. Wolontariusz może, w formie pisemnej pod rygorem nieważności, zwolnić
korzystającego w całości lub w części z obowiązków wymienionych w ust. 1 pkt 3.
Art. 46
Art. 47
Korzystający ma obowiązek poinformować wolontariusza
o przysługujących mu prawach i ciążących obowiązkach oraz zapewnić dostępność
tych informacji.
Art. 48
Jeżeli porozumienie zawarte między korzystającym, o którym mowa
w art. 42 ust. 1 pkt 2 i 3, a wolontariuszem dotyczy wydelegowania wolontariusza
w celu wykonywania przez niego świadczeń na terytorium innego państwa, na
podstawie umowy międzynarodowej wiążącej Rzeczpospolitą Polską,
wolontariuszowi przysługuje prawo do świadczeń i pokrycia kosztów ogólnie
przyjętych w stosunkach danego rodzaju, chyba że umowy międzynarodowe stanowią
inaczej.
Art. 49
Wydatki na cele, o których mowa w art. 45 ust. 1 i 3 oraz w art. 46 ust. 3 i 6 stanowią:
7) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 858, 1222, 1593, 1615 i 1915 oraz z 2025 r. poz. 129, 304, 620, 637, 779, 1083, 1192 i 1211.
1) koszty prowadzenia działalności statutowej organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 jako korzystających;
2) koszty korzystających, o których mowa w art. 42 ust. 1 pkt 2 i 3.
Art. 50
Art. 53
Ustawa wchodzi w życie na zasadach określonych w odrębnej ustawie8).
8) Ustawa weszła w życie z dniem 29 czerwca 2003 r., z wyjątkiem art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 11–34 oraz art. 35 ust. 2 pkt 5, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. poz. 874, 1956, 1958 i 2262).
Brak wyników