Ustawa z dnia 19 czerwca 2009 r. o pomocy państwa w spłacie niektórych kredytów mieszkaniowych udzielonych osobom, które utraciły pracę

1. Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1) lokal mieszkalny – samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu art. 2 ust. 2 zdanie pierwsze ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2021 r. poz. 1048 oraz z 2023 r. poz. 1688), położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz taki lokal mieszkalny wraz z pomieszczeniami przynależnymi w rozumieniu art. 2 ust. 4 tej ustawy;
2) dom jednorodzinny – budynek mieszkalny w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 i 1080), położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w którym nie znajduje się będący własnością kredytobiorcy lokal użytkowy;
3) instytucja kredytująca – bank krajowy, oddział instytucji kredytowej, oddział banku zagranicznego, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, 18 i 20 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 1646, z późn. zm.1)) albo spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową, które udzieliły kredytu mieszkaniowego. 2. Kredytem mieszkaniowym w rozumieniu ustawy jest kredyt udzielony na:
1) budowę domu jednorodzinnego, jeżeli przed złożeniem wniosku o pomoc właściwy organ nie zgłosił w terminie sprzeciwu w związku z zawiadomieniem o zakończeniu budowy albo została wydana ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego,
2) nabycie:
a) prawa własności domu jednorodzinnego lub prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego w budynku wielorodzinnym,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego,
c) prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej
– którego spłatę zabezpieczono hipoteką ustanowioną na przedmiocie kredytowania. 3. Kredytem mieszkaniowym w rozumieniu ustawy jest również:
1) kredyt udzielony na spłatę kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w ust. 2, jeżeli kredyt ten został zabezpieczony hipoteką na przedmiocie kredytowania;
2) ta część kredytu udzielonego na spłatę różnych zobowiązań kredytowych, która jest przeznaczona na spłatę kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w ust. 2, jeżeli kredyt ten został zabezpieczony w sposób, o którym mowa w pkt 1.

1. Pomoc może być przyznana kredytobiorcy zobowiązanemu do spłaty kredytu mieszkaniowego, który po dniu 1 lipca 2008 r. utracił pracę rozumianą jako:
1) zatrudnienie lub inną pracę zarobkową lub
2) prowadzenie działalności gospodarczej, podlegającej wpisowi do ewidencji działalności gospodarczej, jako przedsiębiorca niezatrudniający pracowników
– oraz zarejestrował się jako bezrobotny i któremu przyznano prawo do zasiłku dla bezrobotnych, a w dniu złożenia wniosku o pomoc posiada status bezrobotnego, zwanemu dalej „uprawnionym”.
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1685 i 1863 oraz z 2025 r. poz. 146, 222, 525, 769, 820, 1069, 1170, 1191 i 1216. 2. W przypadku określonym w ust. 1 pkt 2 przez utratę pracy należy rozumieć zakończenie prowadzenia działalności, o której mowa w tym przepisie. 3. Pomoc nie może być przyznana, jeżeli utrata zatrudnienia nastąpiła w wyniku rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem przez uprawnionego lub rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w trybie art. 52 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 277, 807 i 1423). 4. W przypadku gdy kredytobiorcą jest jeden z małżonków, między którymi istnieje wspólność majątkowa, a kredytobiorca nie utracił pracy, pomoc może być przyznana, jeżeli małżonek niebędący kredytobiorcą spełnia warunki, o których mowa w ust. 1, i nie utracił zatrudnienia w sposób określony w ust. 3. 5. Pomoc nie może być przyznana na spłatę kredytu mieszkaniowego, jeżeli jeden z kredytobiorców uzyskał pomoc na zasadach określonych w ustawie, chyba że pomoc nie jest już udzielana, a okres udzielonej pomocy nie przekroczył 11 miesięcy. W takim przypadku łączny okres pomocy przyznanej kredytobiorcom na spłatę kredytu mieszkaniowego, zabezpieczonego hipoteką ustanowioną na tym samym przedmiocie kredytowania, nie może przekroczyć 12 miesięcy. 6. Pomoc nie może być przyznana, jeżeli umowa kredytu mieszkaniowego została wypowiedziana.

1. Pomoc polega na przekazywaniu przez Bank Gospodarstwa
Krajowego instytucji kredytującej kwoty środków pieniężnych określonej w decyzji,
o której mowa w art. 6 ust. 1, z przeznaczeniem na spłatę zobowiązań uprawnionego
z tytułu kredytu mieszkaniowego, przez okres nie dłuższy niż 12 miesięcy.
2. Wysokość pomocy określa się w złotych jako równowartość 12 miesięcznych
rat kapitałowych i odsetkowych kredytu mieszkaniowego, z tym że jeżeli wysokość miesięcznej raty kapitałowej i odsetkowej jest wyższa niż 1200 zł, do określenia
wysokości pomocy przyjmuje się kwotę 1200 zł.
3. Pomoc jest przekazywana w ratach miesięcznych, nie wyższych niż 1200 zł,
na wskazany przez instytucję kredytującą rachunek przeznaczony do przekazywania
pomocy na spłatę kredytu mieszkaniowego, przy czym liczba rat nie może być większa niż 12.
4. Wysokość pomocy i terminy jej przekazywania są określane w decyzji,
o której mowa w art. 6 ust. 1, na podstawie informacji zawartych w oświadczeniu
instytucji kredytującej, o którym mowa w art. 6 ust. 4.
5. W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy jest spłacany w walucie obcej, Bank
Gospodarstwa Krajowego przekazuje pomoc w walucie spłaty kredytu, dokonując
przeliczenia wysokości raty pomocy wynikającej z decyzji, o której mowa w art. 6
ust. 1, na walutę spłaty kredytu według kursu sprzedaży ogłoszonego przez Narodowy
Bank Polski, obowiązującego w dniu poprzedzającym dzień przekazania środków
pieniężnych z tytułu pomocy.
6. W przypadku gdy uprawniony zawarł umowę, o której mowa w art. 6 ust. 2
pkt 2 lit. b, przekazywanie rat pomocy rozpoczyna się po upływie okresu wypłaty
świadczenia z tytułu tej umowy.
7. Pomocy przyznanej na podstawie ustawy nie uwzględnia się przy ocenie
zdolności uprawnionego do pokrywania w całości lub części świadczeń wynikających
z umowy kredytu mieszkaniowego.

1. Pomoc jest przyznawana na podstawie decyzji właściwego starosty,
zwanej dalej „decyzją”, na wniosek uprawnionego złożony według ustalonego wzoru,
w terminie do dnia 31 grudnia 2010 r., w powiatowym urzędzie pracy, w którym
został on zarejestrowany jako bezrobotny.
2. We wniosku, o którym mowa w ust. 1, uprawniony:
1) podaje imię i nazwisko, adres miejsca zamieszkania, numer PESEL, o ile został
nadany, oraz numer dowodu osobistego lub rodzaj i numer innego dokumentu
potwierdzającego tożsamość;
2) składa, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych
oświadczeń, oświadczenie o:
a) istnieniu okoliczności stanowiących podstawę przyznania pomocy,
b) warunkach wszystkich umów ubezpieczenia, na podstawie których
przysługuje mu świadczenie z tytułu utraty pracy, w tym o terminie,
w którym upływa okres wypłaty świadczeń z tytułu tych umów –
w przypadku gdy
zawarł umowę ubezpieczenia spłaty kredytu, gwarantującego wypłatę
świadczenia na wypadek utraty pracy.
3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 1, uprawniony dołącza oświadczenie
instytucji kredytującej, o którym mowa w ust. 4.
4. Instytucja kredytująca wydaje na wniosek kredytobiorcy, w terminie 3 dni
roboczych od dnia złożenia wniosku, oświadczenie według ustalonego wzoru
zawierające następujące informacje:
1) nazwę i adres instytucji kredytującej;
2) dane kredytobiorcy w zakresie określonym w ust. 2 pkt 1;
3) numer umowy kredytu mieszkaniowego;
4) numer rachunku wskazany przez instytucję kredytującą przeznaczony do
przekazywania pomocy na spłatę kredytu mieszkaniowego;
5) walutę spłaty kredytu mieszkaniowego;
6) terminy płatności oraz wysokość w złotych kolejnych 12 niewymagalnych
miesięcznych rat kapitałowych i odsetkowych, a w przypadku zawarcia umowy,
o której mowa w ust. 2 pkt 2 lit. b – terminy płatności tych rat rozpoczynające się
od miesiąca następującego po upływie okresu wypłaty świadczenia z tytułu tej
umowy; w przypadku kredytów indeksowanych i walutowych przy przeliczeniu
na złote stosuje się kurs średni ogłoszony przez Narodowy Bank Polski w dniu
wymagalności ostatniej raty kredytu mieszkaniowego.
5. W przypadku gdy kredytobiorca zawarł umowę, o której mowa w ust. 2 pkt 2
lit. b, jest obowiązany podać we wniosku, o którym mowa w ust. 4, informację
o warunkach wszystkich umów ubezpieczenia, na podstawie których przysługuje mu
świadczenie z tytułu utraty pracy, w tym o terminie, w którym upływa okres wypłaty
świadczeń z tytułu tych umów, chyba że instytucja kredytująca jest w posiadaniu tych informacji.
6. Minister właściwy do spraw pracy w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw instytucji finansowych określi, w drodze rozporządzenia:
1) wzór wniosku, o którym mowa w ust. 1, z uwzględnieniem treści oświadczenia,
o którym mowa w ust. 2 pkt 2, oraz konieczności pouczenia wnioskodawcy
o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, a także
skutkach otrzymania pomocy nienależnej,
2) wzór oświadczenia instytucji kredytującej, o którym mowa w ust. 4
– kierując się potrzebą rzetelnego udokumentowania danych niezbędnych do przyznania pomocy.

1. Decyzja, o której mowa w art. 6 ust. 1, zawiera:
1) określenie uprawnionego ze wskazaniem informacji, o których mowa w art. 6
ust. 2 pkt 1;
2) nazwę i adres instytucji kredytującej;
3) numer rachunku wskazany przez instytucję kredytującą przeznaczony do
przekazywania pomocy na spłatę kredytu mieszkaniowego;
4) walutę spłaty kredytu mieszkaniowego;
5) terminy płatności i wysokość w złotych 12 kolejnych rat pomocy według stanu
na dzień wydania decyzji.
2. W decyzji zamieszcza się również pouczenie o jej wygaśnięciu
w przypadkach, o których mowa w art. 10.
3. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.
4. Decyzję doręcza się uprawnionemu, a kopię decyzji przekazuje Bankowi
Gospodarstwa Krajowego oraz instytucji kredytującej.
5. Jeżeli decyzja zawiera oczywiste omyłki uniemożliwiające realizację przez
Bank Gospodarstwa Krajowego decyzji albo nie zawiera danych umożliwiających jej
realizację, Bank informuje niezwłocznie o tym fakcie starostę i uprawnionego.
W takim przypadku Bank nie przekazuje rat pomocy wynikających z decyzji do czasu
otrzymania od starosty kopii postanowienia o sprostowaniu błędów w wydanej decyzji
albo informacji o braku podstaw do wydania postanowienia.

1. Środki Funduszu Pracy, z których jest finansowana pomoc oraz
koszty jej realizacji przez Bank Gospodarstwa Krajowego są przekazywane na
wyodrębniony rachunek w Banku przez ministra właściwego do spraw pracy
z utworzonej na ten cel rezerwy.
2. Sposób przekazywania i rozliczania środków, o których mowa w ust. 1,
z uwzględnieniem przypadku określonego w ust. 6, określa umowa zawarta między
Bankiem Gospodarstwa Krajowego a dysponentem Funduszu Pracy.
3. Dysponent Funduszu Pracy przekazuje środki, o których mowa w ust. 1, na
wyodrębniony rachunek w Banku
Gospodarstwa Krajowego w terminie 7 dni od dnia złożenia zapotrzebowania na te środki.
4. Bank Gospodarstwa Krajowego dokonuje rozliczenia otrzymanych środków
w terminie 20 dni po upływie miesiąca, w którym przekazano środki na realizację pomocy.
5. Bankowi Gospodarstwa Krajowego przysługuje prowizja z tytułu realizacji
zadań wynikających z przepisów ustawy w wysokości określonej w umowie, o której
mowa w ust. 2, nie wyższej jednak niż 1,5 % kwoty środków przekazanych przez
Bank z tytułu pomocy.
6. Jeżeli wysokość środków, o których mowa w ust. 1, nie pozwala na dokonanie
płatności rat pomocy w wysokości wynikającej z decyzji, Bank Gospodarstwa
Krajowego dokona płatności z własnych środków, a dysponent Funduszu Pracy
zwróci Bankowi wypłaconą kwotę wraz z odsetkami określonymi w umowie, o której
mowa w ust. 2.