Ustawa o podstawowej opiece zdrowotnej

Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej

Obowiązuje
Artykuły 38
Wejście w życie 01.12.2017
Ostatnia zmiana 16.06.2026
art.
Widoczne: 38 z 38 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-10
Art. 1
Ustawa określa cele i organizację podstawowej opieki zdrowotnej oraz
zasady zapewnienia odpowiedniej jakości świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu
podstawowej opieki zdrowotnej.
Art. 2
Podstawowa opieka zdrowotna stanowi miejsce pierwszego kontaktu świadczeniobiorcy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 146, z późn. zm.1)), zwanego dalej „świadczeniobiorcą”, z systemem ochrony zdrowia, z wyłączeniem sytuacji, w których świadczeniobiorca znajduje się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2025 r. poz.
91), lub udzielane są mu świadczenia, o których mowa w art. 57 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, zwanej dalej „ustawą o świadczeniach”, w ramach którego jest zapewniony dostęp do profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczych, pielęgnacyjnych oraz rehabilitacyjnych świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Art. 3
Podstawowa opieka zdrowotna ma na celu:
1) zapewnienie opieki zdrowotnej nad świadczeniobiorcą i jego rodziną;
2) koordynację opieki zdrowotnej nad świadczeniobiorcą w systemie ochrony zdrowia;
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 858, 1222, 1593, 1615 i 1915 oraz z 2025 r. poz. 129 i 304.
3) ocenę potrzeb oraz ustalenie priorytetów zdrowotnych populacji objętej opieką oraz wdrażanie działań profilaktycznych;
4) rozpoznawanie, eliminowanie lub ograniczanie zagrożeń i problemów zdrowia fizycznego i psychicznego;
5) zapewnienie profilaktycznej opieki zdrowotnej oraz promocji zdrowia dostosowanych do potrzeb różnych grup społeczeństwa;
6) zapewnienie edukacji świadczeniobiorcy w zakresie odpowiedzialności za własne zdrowie i kształtowanie świadomości prozdrowotnej.
Art. 4
Koordynacja opieki zdrowotnej nad świadczeniobiorcą w systemie
ochrony zdrowia polega na zintegrowaniu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej,
obejmujących wszystkie etapy i elementy procesu ich realizacji, z wykorzystaniem
systemów teleinformatycznych, środków komunikacji elektronicznej lub publicznie
dostępnych usług telekomunikacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem jakości
i efektywności udzielanych świadczeń.
Art. 5
Art. 6
Art. 7
Art. 8
1. Położna POZ to położna, która:
1) posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego albo
2) ukończyła kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego, albo
3) odbywa szkolenie specjalizacyjne w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego, albo
4) odbywa kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego, albo
5) posiada tytuł zawodowy magistra położnictwa
– z którą Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę o udzielanie świadczeń
z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej albo która wykonuje zawód u świadczeniodawcy, z którym Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę o udzielanie świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, wybrana przez
świadczeniobiorcę zgodnie z art. 9.
2. Położną POZ jest także położna, która:
1) posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa: środowiskowego,
środowiskowo-rodzinnego oraz promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej albo
2) ukończyła kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa: środowiskowego,
środowiskowo-rodzinnego oraz promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej
– udzielająca świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej przed
dniem 31 grudnia 2024 r.
Art. 9
Art. 10
rozdzial

Rozdział 2 - Organizacja podstawowej opieki zdrowotnej

art. 11-21
Art. 11
1. Zadania z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej realizuje zespół
podstawowej opieki zdrowotnej, zwany dalej „zespołem POZ”.
2. W skład zespołu POZ wchodzą: lekarz POZ, pielęgniarka POZ i położna POZ.
3. Pracę zespołu POZ koordynuje lekarz POZ, który rozstrzyga o sposobie
planowania i realizacji postępowania diagnostyczno-leczniczego nad
świadczeniobiorcą.
Art. 12
1. Lekarz POZ planuje i realizuje opiekę lekarską nad
świadczeniobiorcą, w zakresie działań mających na celu zachowanie zdrowia,
profilaktykę chorób, rozpoznawanie i leczenie chorób oraz rehabilitację
świadczeniobiorcy.
2. Pielęgniarka POZ planuje i realizuje opiekę pielęgniarską nad
świadczeniobiorcą i jego rodziną, w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób,
świadczeń pielęgnacyjnych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych.
3. Położna POZ planuje i realizuje pielęgnacyjną opiekę
położniczo-neonatologiczno-ginekologiczną, w zakresie promocji zdrowia
i profilaktyki chorób, świadczeń pielęgnacyjnych, diagnostycznych, leczniczych
i rehabilitacyjnych.
4. Lekarz POZ, pielęgniarka POZ i położna POZ, wybrani przez
świadczeniobiorcę, wydają skierowania na realizację zabiegów i procedur
medycznych, w zakresie posiadanych kompetencji.
Art. 13
Art. 14
1. W ramach koordynacji, o której mowa w art. 4, świadczeniodawca zapewnia:
1) profilaktyczną opiekę zdrowotną dostosowaną do wieku i płci świadczeniobiorcy
oraz zidentyfikowanych problemów zdrowotnych świadczeniobiorcy i populacji
objętej opieką;
2) badania diagnostyczne i konsultacje specjalistyczne, zgodnie z indywidualnym
planem diagnostyki, leczenia i opieki, zgodnie z przepisami wydanymi na
podstawie art. 31d ustawy o świadczeniach.
2. Świadczeniodawca wyznacza osobę, do której zadań należy organizacja
procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, w tym udzielanie informacji o tym
procesie oraz zapewnienie współpracy między osobami udzielającymi świadczeń
zdrowotnych.
Art. 15
1. Osoby udzielające świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej mogą realizować programy edukacyjne i badawczo-rozwojowe. 2. Prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych oraz wdrażanie ich wyników, a także prowadzenie działalności szkoleniowej i edukacyjnej w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej może być prowadzone przez instytut badawczy działający na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 534) lub uczelnię, w której jest prowadzone kształcenie na kierunku studiów w obszarze nauk medycznych i nauk o zdrowiu oraz nauk o kulturze fizycznej.
Art. 16
1. Współpraca w ramach podstawowej opieki zdrowotnej polega na
stałej wymianie informacji o świadczeniobiorcy oraz podejmowaniu wspólnych
działań przez członków zespołu POZ, w zakresie niezbędnym do zachowania zdrowia,
profilaktyki, rozpoznawania i leczenia chorób, pielęgnowania oraz rehabilitacji
świadczeniobiorcy.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1, dotyczą w szczególności rozpoznania,
sposobu leczenia, rokowań, ordynowanych leków, środków spożywczych specjalnego
przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych, w tym okresu ich stosowania
i sposobu dawkowania, oraz wyznaczonych wizyt, udzielonych i zaplanowanych
świadczeń opieki zdrowotnej, w tym w innych niż podstawowa opieka zdrowotna
zakresach świadczeń opieki zdrowotnej określonych w art. 15 ust. 2 ustawy
o świadczeniach.
Art. 17
1. W ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą
zespół POZ współpracuje z pielęgniarką środowiska nauczania i wychowania lub
higienistką szkolną, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 31d
ustawy o świadczeniach.
2. Współpraca, o której mowa w ust. 1, polega na udzielaniu porad,
przekazywaniu informacji, o których mowa w art. 16 ust. 2, oraz podejmowaniu
wspólnych działań w celu zachowania zdrowia i profilaktyki chorób, rozpoznawania
i leczenia chorób oraz rehabilitacji świadczeniobiorcy.
Art. 18
Art. 19
1 orzeczenie
Współpraca, o której mowa w art. 16–18, może odbywać się
z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych, środków komunikacji
elektronicznej lub publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych.
Art. 20
Świadczeniodawca udzielający świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej jest obowiązany do przetwarzania, przechowywania i udostępniania danych osobowych zawartych w deklaracji wyboru oraz w informacjach, o których mowa w art. 16–18, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2024 r. poz. 581) oraz przepisami o ochronie danych osobowych.
Art. 21
Szczegółowe zasady organizacji procesu udzielania świadczeń zdrowotnych, w tym przekazywania informacji o tym procesie, określa regulamin organizacyjny świadczeniodawcy, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 799 i 1897 oraz z 2025 r. poz.
129). Rozdział 3 Finansowanie podstawowej opieki zdrowotnej
rozdzial

Rozdział 3 - Finansowanie podstawowej opieki zdrowotnej

art. 22
Art. 22
Finansowanie podstawowej opieki zdrowotnej następuje na zasadach określonych w ustawie o świadczeniach, ze środków ujętych w planie finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia. Rozdział 4 Jakość świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej
rozdzial

Rozdział 4 - Jakość świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej

art. 23-24
Art. 23
1. Świadczeniodawcy są obowiązani do monitorowania jakości
udzielanych świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej.
2. Monitorowanie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje:
1) dostępność świadczeń opieki zdrowotnej;
2) kompleksowość świadczeń opieki zdrowotnej;
3) ciągłość świadczeń opieki zdrowotnej;
4) zarządzanie i organizację udzielania świadczeń opieki zdrowotnej;
5) uzyskanie efektu zdrowotnego.
3. Minister właściwy do spraw zdrowia może określić, w drodze rozporządzenia,
kryteria monitorowania jakości świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej,
uwzględniając konieczność zapewnienia odpowiedniej jakości świadczeń
zdrowotnych, bezpieczeństwo zdrowotne świadczeniobiorców oraz obszary
monitorowania, o których mowa w ust. 2.
Art. 24
Świadczeniodawca może brać udział w programach poprawy jakości z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej, określonych przez instytut, o którym mowa w art. 15 ust. 2, których celem jest zapewnienie odpowiedniej jakości świadczeń zdrowotnych, bezpieczeństwa zdrowotnego świadczeniobiorców oraz uzyskanie efektu zdrowotnego. Rozdział 5 Przepisy zmieniające
Art. 25–32. (pominięte) Rozdział 6 Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
rozdzial

Rozdział 5 - Przepisy zmieniające

art. 25-32
Art. 25
Art. 26
W ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1643, z późn. zm.)
w art. 153 ust. 7a otrzymuje brzmienie:
„7a. Funkcjonariusz w służbie kandydackiej, na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r.
o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, ma prawo wyboru:
1) lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej lub położnej podstawowej
opieki zdrowotnej, w rozumieniu ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej
(Dz. U. poz. 2217),
2) świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń specjalistycznych,
3) lekarza dentysty,
4) szpitala
– spośród świadczeniodawców, którzy zawarli umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, mających siedzibę
w terytorialnym zasięgu działania jednostki organizacyjnej Straży Granicznej.”.
Art. 27
W ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 665, 666, 768 i 1452)
w art. 115 § 1a otrzymuje brzmienie:
§ 1a. Skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo wyboru:
1) lekarza i pielęgniarki ambulatorium z izbą chorych;
2) lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej
opieki zdrowotnej, określone w ustawie z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U.
poz. 2217);
3) świadczeniodawcy udzielającego ambulatoryjnych świadczeń opieki zdrowotnej, lekarza dentysty oraz szpitala,
określone w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków
publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1938 i 2110).”.
Art. 28
W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2062, z późn.
zm.) w art. 162 w § 2 pkt 4 otrzymuje brzmienie:
„4) zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, wystawione przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. poz. 2217),
stwierdzające brak przeciwwskazań do wykonywania funkcji ławnika;”.
Art. 29
Art. 30
W ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi
(Dz. U. z 2016 r. poz. 1866, 2003 i 2173) w art. 7 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Badania lekarskie u osób, o których mowa w art. 6 ust. 1, przeprowadzają lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U.
poz. 2217), lub lekarze wykonujący zadania służby medycyny pracy, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia
27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2014 r. poz. 1184 oraz z 2017 r. poz. 60).”.
Art. 31
Art. 32
W ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2017 r.
poz. 697 i 1292) wprowadza się następujące zmiany:
1) w art. 42 w ust. 1 w pkt 5 lit. a otrzymuje brzmienie:
„a) zaświadczeniem lekarskim o stanie zdrowia wystawionym przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. poz. 2217), oraz”;
2) w art. 46 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Osoby, o których mowa w ust. 1, są obowiązane do poinformowania starosty o każdej zmianie danych, o których mowa w ust. 2, oraz do przedstawiania co 2 lata zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia, wystawionego przez
lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej, oraz opinii o posiadaniu predyspozycji i motywacji do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub
prowadzenia rodzinnego domu dziecka, wystawionej przez psychologa.”.
rozdzial

Rozdział 6 - Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe

art. 33-38
Art. 34
1. Oświadczenia woli świadczeniobiorców o wyborze świadczeniodawcy, lekarza POZ, pielęgniarki POZ i położnej POZ, złożone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowują ważność. 2. (uchylony)
Art. 35
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 55 ust. 6 oraz art. 56 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 294) oraz art. 22 ust. 4a ustawy zmienianej w art. 315) zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 13 ust. 4 oraz art. 10 ust. 8 niniejszej ustawy oraz art. 22 ust. 4a ustawy zmienianej w art. 315) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie dłużej jednak niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
4)
Art. 29 zawiera zmiany do ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
5)
Art. 31 zawiera zmiany do ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.
Art. 36
Umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej zawarte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zachowują ważność.
Art. 37
Program polityki zdrowotnej realizowany i finansowany przez ministra właściwego do spraw zdrowia na podstawie art. 48a ust. 1a ustawy zmienianej w art. 294), przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, staje się programem polityki zdrowotnej, o którym mowa w art. 48a ust. 17 ustawy zmienianej w art. 294), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 38
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2017 r., z wyjątkiem:
1) art. 29 pkt 7 w zakresie uchylenia ust. 2b w art. 55, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia6);
2) art. 6 ust. 4–6, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;
3) art. 14 ust. 2 i art. 29 pkt 10 i 11, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2021 r.;
4) art. 6 ust. 1 pkt 4 i ust. 2, w zakresie obowiązku ukończenia kursu w dziedzinie medycyny rodzinnej, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2027 r.
6) Ustawa została ogłoszona w dniu 30 listopada 2017 r.
Brak wyników