Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki

Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) badaniach podstawowych – należy przez to rozumieć badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.1));
2) projektach badawczych – należy przez to rozumieć przedsięwzięcia mające na celu wykonanie w ustalonym okresie badań podstawowych o tematyce
1) Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2024 r. poz. 1871 i 1897 oraz z 2025 r. poz. 619, 620, 621, 622, 1162, 1794, 1837 i 1864. określonej przez wnioskodawcę, realizowane na podstawie umowy o realizację i finansowanie projektu;
3) (uchylony)
4) doświadczonym naukowcu – należy przez to rozumieć osobę posiadającą stopień naukowy doktora, która w okresie 10 lat przed rokiem wystąpienia z wnioskiem o przyznanie środków finansowych na badania naukowe lub prace rozwojowe:
a) opublikowała co najmniej pięć publikacji w renomowanych czasopismach naukowych polskich lub zagranicznych,
b) kierowała realizacją projektów badawczych,
c) spełnia co najmniej trzy z poniższych kryteriów:
– była w komitecie naukowym przynajmniej jednej uznanej konferencji międzynarodowej,
– opublikowała co najmniej jedną monografię,
– wygłosiła prezentacje na uznanych konferencjach międzynarodowych,
– zdobyła międzynarodową nagrodę albo wyróżnienie,
– jest lub była członkiem uznanych stowarzyszeń, międzynarodowych organizacji naukowych lub akademii,
– ma inne istotne osiągnięcia w nauce, a w przypadku działalności naukowej w zakresie twórczości i sztuki – osobę, która jest autorem dzieł artystycznych o międzynarodowym znaczeniu lub istotnych dla kultury polskiej oraz brała aktywny udział w międzynarodowych wystawach, festiwalach, wydarzeniach artystycznych, plastycznych, muzycznych, teatralnych i filmowych;
5) Koordynatorze Dyscyplin – należy przez to rozumieć pracownika Centrum odpowiadającego za organizację prac Zespołów Ekspertów i przeprowadzanie konkursów na realizację projektów badawczych w jednej dyscyplinie naukowej lub w grupie kilku dyscyplin naukowych, w tym w szczególności za zapewnienie ich właściwego, bezstronnego i rzetelnego przebiegu. Rozdział 2 Organy i organizacja Centrum

1. Rada przeprowadza konkurs na stanowisko Dyrektora. 2. Rada ogłasza konkurs na stanowisko Dyrektora:
1) co najmniej na 6 tygodni przed upływem kadencji Dyrektora;
2) niezwłocznie – w przypadku odwołania albo śmierci Dyrektora. 3. Informację o ogłoszeniu konkursu Rada przekazuje niezwłocznie ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, zwanemu dalej „Ministrem”. 4. Kandydatem na stanowisko Dyrektora może być osoba, która:
1) korzysta z pełni praw publicznych;
2) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;
3) posiada co najmniej 3-letnie doświadczenie na stanowiskach kierowniczych w sektorze naukowym lub badawczo-rozwojowym;
4) posiada co najmniej stopień naukowy doktora;
5) posiada znajomość języka angielskiego w stopniu pozwalającym na swobodne porozumiewanie się;
6) w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. nie pracowała w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944–1990 oraz treści tych dokumentów (Dz. U. z 2025 r. poz. 1519), nie pełniła w nich służby ani nie współpracowała z tymi organami. 5. W przypadku niewyłonienia kandydata na stanowisko Dyrektora, Rada przeprowadza nowy konkurs. 6. Minister, na wniosek Rady, powołuje Dyrektora wyłonionego w drodze konkursu.

1. Dyrektor kieruje działalnością Centrum, jest odpowiedzialny za
prawidłowe i sprawne realizowanie zadań Centrum i reprezentuje je na zewnątrz.
2. Dyrektor jest odpowiedzialny za gospodarkę finansową Centrum oraz za
zarządzanie i gospodarowanie majątkiem Centrum.
3. Dyrektor jest uprawniony do samodzielnego dokonywania czynności
prawnych w imieniu Centrum.
4. Dyrektor zatwierdza przedłożone przez Koordynatora Dyscyplin listy
rankingowe, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 6 oraz ust. 2, i zawiera umowy
o realizację i finansowanie projektów badawczych oraz umowy, o których mowa
w art. 35 ust. 1.
5. Dyrektor przygotowuje i, po uzyskaniu pozytywnej opinii Rady,
przedstawia Ministrowi do zatwierdzenia projekt rocznego planu finansowego
Centrum i planu finansowego w układzie zadaniowym na dany rok budżetowy oraz
na 2 kolejne lata, z uwzględnieniem terminów określanych przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych dla przedłożenia materiałów do
projektu ustawy budżetowej.
6. Dyrektor przygotowuje i, po uzyskaniu pozytywnej opinii Rady,
przedstawia Ministrowi do zatwierdzenia roczne sprawozdanie finansowe Centrum
wraz ze sprawozdaniem z badania sporządzonym przez firmę audytorską, o której
mowa w art. 42, w terminie do dnia 31 marca każdego roku.
7. Dyrektor przygotowuje i, w terminie do dnia 31 marca każdego roku,
przedstawia Ministrowi zatwierdzony przez Radę projekt rocznego planu
działalności Centrum oraz roczne sprawozdanie z realizacji zadań Centrum
obejmujące informacje o stopniu realizacji poszczególnych zadań Centrum wraz
z ewaluacją realizowanych zadań oraz oceną ich wpływu na rozwój nauki.
8. W terminie 14 dni od dnia zatwierdzenia przez Ministra projektu rocznego
planu finansowego Centrum Dyrektor zamieszcza ten plan na stronie podmiotowej
Centrum w Biuletynie Informacji Publicznej.
9. W terminie 14 dni od dnia zatwierdzenia przez Radę projektu rocznego
planu działalności Centrum Dyrektor zamieszcza ten plan na stronie podmiotowej
Centrum w Biuletynie Informacji Publicznej.
10. Dyrektor przedstawia Radzie kwartalne informacje o zakresie
wykonanych zadań i wydatkowanych na ten cel środkach.
11. Dyrektor może zasięgnąć opinii wyspecjalizowanych instytucji lub
ekspertów, w tym ekspertów zagranicznych.

1. Zespół Identyfikujący, w terminie 2 miesięcy przed upływem kadencji Rady, sporządza i przekazuje Ministrowi listę co najmniej dwudziestu czterech kandydatów na członków Rady, spośród osób zgłoszonych przez podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, posiadające kategorię naukową A+ albo A, oraz przez organizacje reprezentujące środowisko naukowe, kierując się:
1) dorobkiem naukowym kandydata i jego bieżącą aktywnością naukową;
2) zasadami zapewnienia zrównoważonej reprezentacji różnych dziedzin nauki;
3) zasadami zapewnienia zrównoważonej reprezentacji różnych środowisk naukowych. 2. W przypadku niepowołania przez Ministra kandydata na członka Rady Zespół Identyfikujący przedstawia Ministrowi nową kandydaturę spośród osób, o których mowa w ust. 1. 3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb wyłaniania kandydatów na członków Rady, kierując się potrzebą zapewnienia zrównoważonej reprezentacji różnych dziedzin nauki i różnych rodzajów podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

1. W skład Rady wchodzi dwudziestu czterech członków powoływanych przez Ministra spośród kandydatów wskazanych przez Zespół Identyfikujący. 2. Kadencja Rady trwa 4 lata, przy czym co 2 lata następuje wymiana połowy składu Rady. 3. Ta sama osoba może pełnić funkcję członka Rady niedłużej niż przez dwie kolejne kadencje. 4. Członkiem Rady może być osoba, która:
1) posiada co najmniej stopień naukowy doktora;
2) korzysta z pełni praw publicznych;
3) nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;
4) nie pozostaje w związku małżeńskim, pokrewieństwie lub powinowactwie do drugiego stopnia włącznie z członkami Rady, Zespołów Ekspertów, Dyrektorem lub Koordynatorami Dyscyplin;
5) nie pozostaje z członkami Rady, Zespołów Ekspertów, Dyrektorem lub Koordynatorami Dyscyplin w takim stosunku prawnym, który może mieć wpływ na jej prawa i obowiązki. 5. Członkostwa w Radzie nie można łączyć z członkostwem w Zespole Identyfikującym, Komisji Ewaluacji Nauki i Komitecie Polityki Naukowej, o których mowa w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, oraz w organach Narodowego Centrum Badań i Rozwoju i Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. 6. Członkiem Rady nie może być również osoba pełniąca funkcję:
1) rektora lub funkcję kierowniczą w uczelni;
2) dyrektora:
a) instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk,
b) pomocniczej jednostki naukowej Polskiej Akademii Nauk,
c) instytutu badawczego,
d) instytutu działającego w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz;
3) Prezesa lub wiceprezesa:
a) Polskiej Akademii Nauk,
b) Polskiej Akademii Umiejętności,
c) Centrum Łukasiewicz;
4) przewodniczącego Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego albo Rady Głównej Instytutów Badawczych;
5) członka Polskiej Komisji Akredytacyjnej. 7. Członkostwo w Radzie wygasa z dniem:
1) powołania w skład organów, o których mowa w ust. 5;
2) objęcia funkcji, o których mowa w ust. 6.

1. Pracami Rady kieruje przewodniczący wybierany przez Radę spośród jej członków. 2. Przewodniczący Rady zwołuje posiedzenia Rady w miarę potrzeb, nierzadziej jednak niż raz na 2 miesiące. 3. Przewodniczący Rady zwołuje posiedzenia Rady z własnej inicjatywy, na wniosek Dyrektora lub co najmniej jedenastu członków Rady w terminie 2 tygodni od dnia otrzymania wniosku. 4. Z posiedzeń Rady sporządza się protokół zawierający: listę uczestników posiedzenia, przebieg obrad, treść uchwał i liczbę oddanych głosów. Przewodniczący Rady przekazuje Ministrowi, na jego wniosek, kopię protokołu z posiedzenia Rady. 5. Rada wydaje opinie w drodze uchwały podjętej bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków Rady. 6. Projekty opinii przygotowują komisje Rady powołane przez przewodni- czącego Rady spośród jej członków. 7. Komisje Rady mogą zasięgać opinii ekspertów. 8. Szczegółowy tryb działania Rady, wyboru przewodniczącego oraz powoływania komisji Rady określa regulamin ustanowiony przez Radę. 9. Do przewodniczącego i członków Rady stosuje się przepis art. 13 ust. 2. 10. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, wysokość miesięcznego wynagrodzenia przewodniczącego oraz członków Rady, mając na uwadze zakres wykonywanych przez nich zadań oraz znaczenie tych zadań dla efektywnego funkcjonowania Centrum.

Do zadań Rady należy:
1) określanie maksymalnie trzydziestu dyscyplin lub grup dyscyplin, w ramach
których będą ogłaszane i przeprowadzane konkursy na realizację projektów
badawczych;
2) określanie priorytetowych obszarów badań podstawowych zgodnych ze
strategią rozwoju kraju;
3) ustalanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na realizację
projektów badawczych w ramach poszczególnych dyscyplin lub grup
dyscyplin;
4) określanie tematyki projektów badawczych i warunków przeprowadzania
konkursów na ich realizację;
5) ogłaszanie konkursów na finansowanie stypendiów doktorskich i staży po
uzyskaniu stopnia naukowego doktora;
6) ocena merytoryczna wykonania zadań realizowanych przez Dyrektora, jego
zastępców oraz Koordynatorów Dyscyplin;
7) wybór spośród wybitnych naukowców polskich i zagranicznych Zespołów
Ekspertów odpowiedzialnych za ocenę wniosków złożonych w konkursach
oraz wybór Zespołów Ekspertów odpowiedzialnych za ocenę merytoryczną
związaną z rozliczeniem przyznanych środków;
8) powołanie Komisji Odwoławczej, złożonej z członków Rady, w celu
rozpatrywania odwołań od decyzji Dyrektora w sprawach określonych
w art. 33 ust. 2;
9) powoływanie, na wniosek Dyrektora, zewnętrznego audytora do oceny pracy
Zespołów Ekspertów lub Koordynatorów Dyscyplin;
10) opiniowanie rocznych planów i sprawozdań, o których mowa w art. 11 ust. 5
i 6;
11) zatwierdzanie rocznych planów i sprawozdań, o których mowa w art. 11
ust. 7;
12) wyrażanie zgody na rozporządzanie przez Dyrektora majątkiem Centrum
powyżej wartości określonej w statucie;
13) wykonywanie innych zadań wynikających z przepisów ustawy.

1. Do zadań Centrum należy:
1) finansowanie badań podstawowych realizowanych w formie:
a) projektów badawczych, w tym finansowanie zakupu lub wytworzenia aparatury naukowo-badawczej niezbędnej do realizacji tych projektów,
b) niepodlegających współfinansowaniu z zagranicznych środków finanso- wych projektów badawczych realizowanych w ramach programów lub inicjatyw międzynarodowych ogłaszanych we współpracy dwu- lub wielostronnej albo projektów badawczych realizowanych przy wykorzystaniu przez polskie zespoły badawcze wielkich międzynarodo- wych urządzeń badawczych,
c) projektów badawczych realizowanych przez młodych naukowców w rozumieniu art. 360 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w tym mających na celu stworzenie unikatowego warsztatu naukowego lub powołanie nowego zespołu naukowego,
d) stypendiów doktorskich i staży po uzyskaniu stopnia naukowego doktora,
e) projektów badawczych dla doświadczonych naukowców mających na celu realizację pionierskich badań naukowych, w tym interdyscyplinarnych, ważnych dla rozwoju nauki, wykraczających poza dotychczasowy stan wiedzy, i których efektem mogą być odkrycia naukowe;
2) finansowanie badań naukowych innych niż wymienione w pkt 1, nienależących do zakresu badań finansowanych przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju;
3) nadzór nad realizacją badań naukowych, o których mowa w pkt 1 i 2;
4) współpraca międzynarodowa w ramach finansowania działalności w zakresie badań podstawowych, w tym określonej w pkt 1 lit. b;
5) upowszechnianie w środowisku naukowym informacji o ogłaszanych przez Centrum konkursach, o których mowa w ust. 2;
6) inspirowanie i monitorowanie finansowania badań podstawowych ze środków pochodzących spoza budżetu państwa;
7) wykonywanie innych zadań zleconych przez Ministra, ważnych dla rozwoju badań podstawowych, w tym opracowywanie programów badawczych ważnych dla kultury narodowej, przy zapewnieniu środków finansowych na realizację tych zadań;
8) finansowanie nagrody Narodowego Centrum Nauki przyznawanej zgodnie z regulaminem określonym przez Radę i zatwierdzonym przez Ministra. 2. Badania, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, są kwalifikowane do finansowania w drodze konkursów. 3. Przy realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, Centrum może współpracować z podmiotami krajowymi i zagranicznymi. 4. Centrum przeznacza niemniej niż 20 % środków pozostających w jego dyspozycji na wsparcie rozwoju młodych naukowców w rozumieniu art. 360 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. 5. Centrum, za zgodą Ministra, może zlecać wykonywanie zadań w zakresie wspierania badań podstawowych jednostkom organizacyjnym działającym na rzecz upowszechniania nauki. 6. Centrum może uczestniczyć w realizacji programów operacyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818), i programów, o których mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027 (Dz. U. z 2025 r. poz. 1733 i 1844). 7. W zakresie realizacji programów operacyjnych, o których mowa w ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020, i programów, o których mowa w ustawie z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027, Centrum może wykonywać również inne zadania niż wskazane w ust. 1.

1. W konkursie na realizację projektu badawczego mogą brać udział:
1) podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
2) grupy podmiotów, w skład których wchodzą co najmniej dwa podmioty, o których mowa w pkt 1, albo co najmniej jeden z tych podmiotów oraz co najmniej jeden przedsiębiorca;
3) centra naukowo-przemysłowe w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2024 r. poz. 534 oraz z 2025 r. poz. 1017 i
1080);
4) centra Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2020 r. poz. 1796 oraz z 2025 r. poz. 621);
5) biblioteki naukowe;
6) przedsiębiorcy mający status centrum badawczo-rozwojowego w rozumieniu ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2474);
7) jednostki organizacyjne posiadające osobowość prawną i siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
7a) Prezes Głównego Urzędu Miar;
8) osoby fizyczne;
9) przedsiębiorcy prowadzący badania naukowe w innej formie organizacyjnej niż określone w pkt 1–7. 2. Podmioty, o których mowa w ust. 1, przystępując do konkursu, przedstawiają oświadczenie o niefinansowaniu zadań objętych wnioskiem ze środków pochodzących z innych źródeł. 3. W przypadku skierowania do finansowania projektu badawczego zgłoszonego przez osobę fizyczną Dyrektor wydaje decyzję o przyznaniu środków finansowych podmiotowi, o którym mowa w ust. 1 pkt 1–7 i 9, wskazanemu we wniosku jako podmiot realizujący, który zobowiązany jest zatrudnić wnioskodawcę. 4. Dyrektor, na wniosek kierownika projektu badawczego, może wyrazić zgodę na zmianę podmiotu realizującego projekt po pozytywnym zaopiniowaniu wniosku przez podmiot, o którym mowa w ust. 1 pkt 1–7 i 9, realizujący projekt i podmiot przejmujący realizację projektu.

1. Dyrektor zawiera z podmiotem, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1–7 i 9, w którym projekt badawczy ma być realizowany, i z kierownikiem projektu badawczego umowę o realizację i finansowanie tego projektu. 2. W umowie określa się w szczególności:
1) zakres tematyczny projektu badawczego, termin i warunki jego realizacji;
2) wysokość środków finansowych przyznanych na realizację projektu badawczego i tryb ich przekazania przez Centrum;
3) sposób zagospodarowania, po zakończeniu realizacji projektu badawczego, zakupionej lub wytworzonej aparatury naukowo-badawczej;
4) wymierne i spodziewane efekty realizacji projektu badawczego, w tym zobowiązanie wykonawcy do ewaluacji i publikacji wyników badań w wydawnictwie o zasięgu międzynarodowym;
5) sposób i tryb wykonywania przez Centrum nadzoru nad realizacją projektu badawczego;
6) sposób finansowego rozliczenia projektu badawczego;
7) sposób i zakres końcowej oceny merytorycznej projektu badawczego;
8) warunki rozwiązania umowy. 3. Nadzór nad realizacją projektów badawczych obejmuje:
1) ocenę raportów okresowych z realizacji projektów badawczych;
2) kontrolę w siedzibie podmiotu, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1–7 i 9, przez wyznaczony przez Dyrektora zespół kontrolujący;
3) uprawnienia Dyrektora do wstrzymania finansowania projektu badawczego, w przypadku wydatkowania przez wykonawcę środków finansowych niezgodnie z umową lub nieosiągnięcia wyników zaplanowanych na danym etapie realizacji projektu badawczego do czasu wyjaśnienia nieprawidłowości;
4) uprawnienia Dyrektora do przerwania finansowania projektu badawczego w przypadku wydatkowania przez wykonawcę środków finansowych niezgodnie z umową lub nieterminowego albo nienależytego wykonywania umowy, w tym w szczególności stwierdzenia, na podstawie opinii Rady, zmniejszenia zakresu rzeczowego realizowanego projektu badawczego. 4. Dyrektor dokonuje rozliczenia umowy o realizację i finansowanie projektu badawczego finansowanego przez Centrum po przyjęciu sprawozdania finansowego przedłożonego przez podmiot, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1–7 i 9, oraz po uzyskaniu pozytywnej oceny merytorycznej projektu dokonanej przez Zespół Ekspertów oraz Radę. 5. Dla projektów badawczych o całkowitej wartości przekraczającej kwotę określoną przez Radę, odpowiednio do przedmiotu i kosztochłonności badań Dyrektor zleca przeprowadzenie zewnętrznego audytu ich wykonania.

1. Dyrektor zawiera umowę z podmiotem, o którym mowa w art. 27 ust. 1 pkt 1–7 i 9, w którym prowadzi działalność naukową osoba, której przyznano stypendium doktorskie lub środki na staż po uzyskaniu stopnia naukowego doktora. 2. W umowie, o której mowa w ust. 1, określa się termin i warunki jej wykonania, wysokość przyznanych środków finansowych oraz warunki ich przekazywania i rozliczania przez Centrum. 3. W przypadku zaprzestania prowadzenia działalności naukowej przez osobę, o której mowa w ust. 1, w okresie objętym umową, Dyrektor wstrzymuje dalsze finansowanie.

Art. 35a. 1. Należności finansowe wynikające z rozliczenia środków finansowych przyznanych na podstawie art. 33 ust. 1 Dyrektor może umorzyć z urzędu albo na wniosek dłużnika, jeżeli:
1) dłużnik został wykreślony z właściwego rejestru, a odpowiedzialność za długi nie przeszła na osoby trzecie;
2) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych albo postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;
3) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika z przyczyn, o których mowa w art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 614, 1085, 1170 i 1172), albo umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 361 ust. 1 tej ustawy. 2. Dyrektor, na uzasadniony wniosek dłużnika albo z urzędu, może umorzyć, w całości albo w części, należność finansową wynikającą z rozliczenia środków finansowych przyznanych na podstawie art. 33 ust. 1, odroczyć termin spłaty tej należności lub rozłożyć ją na raty, o ile nie będzie to stanowiło pomocy publicznej lub pomocy de minimis, jeżeli:
1) wystąpiła nadzwyczajna zmiana stosunków gospodarczych, której strony nie mogły przewidzieć w dniu otrzymania środków finansowych, z powodu której zapłata należności przez dłużnika groziłaby znacznym pogorszeniem jego sytuacji ekonomicznej;
2) wystąpiły ważne zdarzenia losowe niezależne od dłużnika;
3) jest to uzasadnione ryzykiem naukowym wynikającym z charakteru wykonywanego projektu;
4) jest to uzasadnione ważnymi względami społecznymi lub gospodarczymi oraz uzasadnionym interesem Skarbu Państwa. 3. Umorzenie należności finansowej wynikającej z rozliczenia środków finansowych przyznanych na podstawie art. 33 ust. 1 wymaga zgody Ministra w przypadku, o którym mowa:
1) w ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1‒3, jeżeli wartość należności finansowej przekracza 150 000 zł;
2) w ust. 2 pkt 4. 4. Spłata należności finansowej odroczonej albo rozłożonej na raty następuje na podstawie umowy zawartej z dłużnikiem. 5. Do umorzenia należności finansowych wynikających z rozliczenia środków finansowych przyznanych na podstawie art. 33 ust. 1, w przypadkach, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy o pomocy publicznej lub pomocy de minimis. 6. Dyrektor zamieszcza, na stronie podmiotowej Centrum w Biuletynie Informacji Publicznej, kwartalną informację o umorzeniach należności finansowych wynikających z rozliczenia środków finansowych przyznanych na podstawie art. 33 ust. 1, zawierającą wykaz podmiotów wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia, do końca miesiąca następującego po zakończeniu kwartału.

1. W przypadku wyników:
1) badań naukowych będących wynalazkiem, wzorem użytkowym, wzorem przemysłowym lub topografią układu scalonego, wyhodowaną albo odkrytą i wyprowadzoną odmianą rośliny,
2) prac rozwojowych
– powstałych w ramach prac lub zadań finansowanych przez Centrum oraz know-how związanego z tymi wynikami, prawo do uzyskania patentu na wynalazek albo prawa ochronnego na wzór użytkowy, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego lub układu scalonego oraz prawa do ochrony wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej przez hodowcę odmiany rośliny przysługuje podmiotowi, któremu Dyrektor przyznał środki finansowe, chyba że umowa między Centrum a podmiotem otrzymującym środki finansowe albo decyzja o przyznaniu środków stanowi inaczej. 2. Do własności majątkowych praw autorskich powstałych w wyniku realizacji zadań finansowanych przez Centrum stosuje się przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 24). 3. Do wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych lub topografii układu scalonego, wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny, uzyskanych przez pracownika uczelni publicznej w ramach wykonywania obowiązków ze stosunku pracy w tej uczelni stosuje się przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. 4. Do wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych lub topografii układu scalonego, wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany rośliny, uzyskanych przez pracownika instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk w ramach wykonywania obowiązków ze stosunku pracy w tym instytucie stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk.

1. Minister sprawuje nadzór nad działalnością Centrum pod względem legalności, gospodarności, rzetelności i celowości. 2. W ramach nadzoru Minister:
1) dokonuje kontroli, o której mowa w art. 427 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r.
– Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
2) zatwierdza projekt rocznego planu finansowego Centrum i planu finansowego w układzie zadaniowym na dany rok budżetowy oraz na 2 kolejne lata;
3) zatwierdza roczne sprawozdanie finansowe Centrum;
4) przyjmuje sprawozdanie z działalności Centrum przedstawione przez Dyrektora;
5) dokonuje oceny działalności Centrum na podstawie sprawozdania, o którym mowa w pkt 4;
5a) zatwierdza regulamin wynagradzania Koordynatorów Dyscyplin i pracowników Biura Centrum;
6) może żądać wglądu do wszystkich dokumentów Centrum. 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 6, Dyrektor przedkłada Ministrowi żądaną dokumentację niepóźniej niż w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia żądania.

Art. 43a. 1. Działalność Centrum podlega audytowi zewnętrznemu w zakresie prawidłowości realizacji zadań, rocznego planu finansowego i sprawozdawczości, a także funkcjonowania kontroli zarządczej. 2. Audyt przeprowadza się nierzadziej niż co 4 lata. 3. Audyt obejmuje działalność Centrum w roku kalendarzowym z okresu, o którym mowa w ust. 2. Rozdział 6 Przepis końcowy