Ustawa o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju

Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju

Obowiązuje
Artykuły 51
Wejście w życie 01.10.2010
Ostatnia zmiana 27.02.2026
art.
Widoczne: 51 z 51 artykułów
rozdzial

Rozdział 1 - Przepisy ogólne

art. 1-2
Art. 1
Art. 2
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) projekcie – należy przez to rozumieć przedsięwzięcie realizowane w ramach strategicznego programu badań naukowych i prac rozwojowych albo innych zadań Centrum, o których mowa w art. 29 i art. 30 ust. 1 i 2, zwanych dalej „innymi zadaniami Centrum”, o określonej wartości finansowej, prowadzone w ustalonych ramach czasowych, na podstawie umowy o wykonanie i finansowanie w całości lub w części działań nim objętych, zawieranej między wykonawcą projektu a Centrum;
2) programie – należy przez to rozumieć podstawowy instrument realizacji innych zadań Centrum, wyznaczający cele i działania niezbędne do ich osiągnięcia oraz definiujący w sposób mierzalny oczekiwane efekty;
3) strategicznym programie badań naukowych i prac rozwojowych – należy przez to rozumieć program określony w ramach jednego ze strategicznych kierunków badań naukowych lub prac rozwojowych, określonego w polityce naukowej państwa. Rozdział 2 Organy i organizacja Centrum
rozdzial

Rozdział 2 - Organy i organizacja Centrum

art. 3-26
Art. 3
Organami Centrum są:
1) Dyrektor Centrum, zwany dalej „Dyrektorem”;
2) Rada Centrum, zwana dalej „Radą”;
3) Komitet Sterujący do spraw badań naukowych i prac rozwojowych w obszarze
bezpieczeństwa i obronności państwa, zwany dalej „Komitetem Sterującym”.
Art. 4
Art. 5
Art. 6
1. Kadencja Dyrektora i zastępców Dyrektora trwa 4 lata.
2. Ta sama osoba może pełnić funkcję Dyrektora lub zastępcy Dyrektora nie
dłużej niż przez dwie kadencje.
3. Dyrektor oraz jego zastępcy pełnią obowiązki do dnia powołania ich
następców.
Art. 7
1. Wynagrodzenie Dyrektora ustala Minister, po zasięgnięciu opinii
Rady.
2. Wynagrodzenie zastępców Dyrektora ustala Dyrektor, po zasięgnięciu opinii
Rady.
Art. 8
1. Powołanie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 3, stanowi nawiązanie stosunku pracy na podstawie powołania w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. 2. Do powołania Dyrektora, zastępców Dyrektora oraz kierowników komórek organizacyjnych Centrum i ich zastępców nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 409). 3. W Centrum nie może powstać stosunek podległości służbowej między małżonkami oraz osobami pozostającymi ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego stopnia.
Art. 9
1. Minister odwołuje Dyrektora w przypadku:
1) złożenia rezygnacji;
2) utraty zdolności do pełnienia obowiązków na skutek długotrwałej choroby,
trwającej co najmniej 6 miesięcy;
3) działania niezgodnego z prawem, zasadami rzetelności, gospodarności,
celowości oraz zasadami etyki naukowej;
4) zaprzestania spełniania któregokolwiek z wymagań określonych w art. 5 ust. 1
pkt 1 i 2;
5) niezatwierdzenia rocznego sprawozdania finansowego Centrum lub jego
nieprzedstawienia w terminie określonym w art. 11 ust. 4;
6) nieprzeprowadzenia audytu zewnętrznego, o którym mowa w art. 34a.
2. Dyrektor odwołuje zastępców Dyrektora w przypadkach określonych w ust. 1
pkt 1–4.
3. W przypadku odwołania Dyrektora albo jego śmierci przed upływem kadencji
nowo powołany Dyrektor może odwołać zastępców Dyrektora i przeprowadzić
konkurs na stanowiska zastępców Dyrektora.
3a. W przypadku odwołania Dyrektora albo jego śmierci przed upływem
kadencji, do czasu powołania nowego Dyrektora obowiązki Dyrektora pełni wskazany
przez Ministra zastępca Dyrektora lub inna osoba wskazana przez Ministra,
spełniająca warunki określone w art. 5 ust. 1, przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
Art. 10
1. Dyrektor kieruje działalnością Centrum, w szczególności podejmuje
decyzje w sprawach związanych z realizacją i podziałem środków finansowych na
realizację strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych oraz
realizacją innych zadań Centrum. Dyrektor jest odpowiedzialny za prawidłowość
i sprawność realizacji zadań Centrum.
2. Dyrektor samodzielnie dokonuje czynności prawnych w imieniu Centrum
i reprezentuje je na zewnątrz.
3. Dyrektor jest odpowiedzialny za gospodarkę finansową Centrum oraz za
zarządzanie i gospodarowanie majątkiem Centrum.
4. Do skuteczności oświadczeń woli Dyrektora w zakresie rozporządzania
majątkiem Centrum powyżej wartości określonej w statucie konieczna jest zgoda
Rady.
Art. 11
Art. 12
Art. 13
Art. 14
Art. 15
1. Rada przygotowuje i przedstawia Ministrowi do zatwierdzenia
projekty strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych,
z zastrzeżeniem art. 17 pkt 1.
2. Rada wyraża opinie w sprawach:
1) projektu rocznego planu finansowego Centrum;
2) projektu rocznego planu działalności Centrum;
3) okresowych sprawozdań i końcowego sprawozdania z realizacji strategicznego
programu badań naukowych i prac rozwojowych, z zastrzeżeniem art. 17 pkt 4;
4) rocznego sprawozdania finansowego Centrum;
5) rocznego sprawozdania z działalności Centrum;
6) realizacji innych zadań Centrum.
3. Rada wyraża zgodę na rozporządzanie majątkiem Centrum powyżej wartości
określonej w statucie.
4. Rada w celu wykonania swoich zadań ma prawo wglądu do dokumentów
Centrum i może żądać niezbędnych informacji od Dyrektora.
Art. 16
Art. 17
Art. 18
Art. 19
1. Obsługę administracyjną Centrum wykonuje Biuro Centrum, zwane
dalej „Biurem”.
2. Sposób działania Biura określa regulamin ustanawiany przez Dyrektora.
3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze
rozporządzenia, szczegółowe kryteria wynagradzania pracowników Biura, mając na
uwadze zakres zadań tych pracowników i kwalifikacje niezbędne do ich
wykonywania.
Art. 20
1. Nabór kandydatów na wolne stanowiska pracy w Biurze jest otwarty
i konkurencyjny.
2. Ogłoszenie o naborze udostępnia się na stronie podmiotowej Centrum w
Biuletynie Informacji Publicznej.
Art. 21
Informacje o kandydatach, którzy zgłosili się do naboru, stanowią
informację publiczną w zakresie objętym wymaganiami określonymi w ogłoszeniu
o naborze.
Art. 22
Termin do składania dokumentów określony w ogłoszeniu o naborze
nie może być krótszy niż 14 dni od dnia opublikowania tego ogłoszenia na stronie
podmiotowej Centrum w Biuletynie Informacji Publicznej.
Art. 23
1. Po upływie terminu, o którym mowa w art. 22, niezwłocznie
upowszechnia się listę kandydatów, którzy spełniają wymagania formalne określone
w ogłoszeniu o naborze, w sposób, o którym mowa w art. 20 ust. 2.
2. Lista, o której mowa w ust. 1, zawiera imię i nazwisko kandydata oraz jego
miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.
Art. 24
1. Z przeprowadzonego naboru kandydatów na wolne stanowiska pracy
w Biurze sporządza się protokół.
2. Protokół zawiera w szczególności:
1) określenie stanowiska pracy, na które był prowadzony nabór;
2) liczbę kandydatów;
3) imiona, nazwiska i adresy nie więcej niż pięciu najlepszych kandydatów
uszeregowanych według poziomu spełniania przez nich wymagań określonych
w ogłoszeniu o naborze;
4) informację o zastosowanych metodach i technikach naboru;
5) uzasadnienie dokonanego wyboru.
Art. 25
1. Informację o wyniku naboru upowszechnia się w terminie 14 dni od
dnia zatrudnienia wybranego kandydata albo zakończenia naboru, w przypadku gdy
w jego wyniku nie doszło do zatrudnienia żadnego kandydata.
2. Informacja, o której mowa w ust. 1, zawiera:
1) określenie stanowiska pracy;
2) imię i nazwisko wybranego kandydata oraz jego miejsce zamieszkania
w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego;
3) uzasadnienie dokonanego wyboru kandydata albo informację o niezatrudnieniu
żadnego kandydata.
3. Informację, o której mowa w ust. 1, upowszechnia się w sposób, o którym
mowa w art. 20 ust. 2.
Art. 26
Jeżeli stosunek pracy osoby wyłonionej w drodze naboru ustał w terminie 3 miesięcy od dnia nawiązania stosunku pracy, można zatrudnić na tym samym stanowisku kolejną osobę spośród kandydatów, o których mowa w art. 24 ust. 2 pkt 3. Informację o zatrudnieniu tej osoby zamieszcza się zgodnie z przepisami art. 25. Rozdział 3 Zadania Centrum oraz kompetencje nadzorcze Ministra
rozdzial

Rozdział 3 - Zadania Centrum oraz kompetencje nadzorcze Ministra

art. 27-34
Art. 27
1. Centrum zarządza strategicznymi programami badań naukowych
i prac rozwojowych oraz finansuje lub współfinansuje te programy.
2. Strategiczne programy badań naukowych i prac rozwojowych, w tym na rzecz
obronności i bezpieczeństwa państwa, są finansowane ze środków finansowych, o których mowa w art. 365 pkt 11 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce, zgodnie z rocznym planem finansowym Centrum, o którym mowa w art. 48 ust. 1.
3. Centrum może realizować programy badań naukowych lub prac rozwojowych,
które nie zostały ustanowione w polityce naukowej państwa, o której mowa
w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce,
oraz inne zadania Centrum finansowane ze środków pochodzących z innych źródeł niż
budżet państwa.
Art. 28
1. Centrum zarządza realizacją badań naukowych lub prac rozwojowych
na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa oraz je finansuje lub współfinansuje.
2. Badania naukowe lub prace rozwojowe na rzecz obronności i bezpieczeństwa
państwa są realizowane w ramach strategicznych programów badań naukowych i prac
rozwojowych, lub innych zadań Centrum.
3. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki w porozumieniu
z Ministrem Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, sposób realizacji
przez Centrum zadań, o których mowa w ust. 1, a także kryteria i warunki udziału
w konkursach na wykonanie poszczególnych projektów, uwzględniając konieczność
zapewnienia zgodności tych projektów z polityką naukową państwa oraz polityką
obronności i bezpieczeństwa państwa.
Art. 29
Do zadań Centrum należy pobudzanie inwestowania przez
przedsiębiorców w działalność naukową, w szczególności przez:
1) współfinansowanie przedsięwzięć prowadzonych przez podmiot posiadający
zdolność do zastosowania wyników projektu w praktyce;
2) wspieranie pozyskiwania przez podmioty, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1,
2 i 4–8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce,
środków na działalność naukową pochodzących z innych źródeł niż budżet
państwa.
Art. 30
Art. 31
1. Centrum prowadzi systematyczną ewaluację realizowanych
strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych oraz innych zadań
Centrum, w tym ocenę ich wpływu na rozwój nauki i gospodarki.
2. Dyrektor przedstawia Ministrowi plan ewaluacji, o której mowa w ust. 1, oraz
informację o jej wynikach.
Art. 32
Art. 33
1. Za pośrednictwem Centrum może być udzielana pomoc publiczna w związku z realizacją zadań, o których mowa w art. 27, art. 29 i art. 30 ust. 1 i 2. 2. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb udzielania pomocy publicznej za pośrednictwem Centrum, w tym:
1) przeznaczenie pomocy,
2) rodzaje kosztów kwalifikujących się do objęcia pomocą,
3) sposób kumulowania pomocy,
4) maksymalne wielkości pomocy
– z uwzględnieniem celów polityki naukowej państwa.
Art. 34
1. Minister sprawuje nadzór nad działalnością Centrum z punktu widzenia legalności, gospodarności i rzetelności. 2. W ramach nadzoru Minister:
1) sprawuje kontrolę nad Centrum na zasadach i w trybie określonych w przepisach o kontroli w administracji rządowej;
2) zatwierdza roczny plan działalności Centrum i jego zmiany;
3) zatwierdza roczny plan finansowy Centrum i jego zmiany;
4) zatwierdza roczne sprawozdanie finansowe Centrum;
5) przyjmuje kwartalne sprawozdania finansowe Centrum;
6) przyjmuje roczne sprawozdanie z działalności Centrum wraz z informacją o wynikach ewaluacji, o której mowa w art. 31 ust. 2;
7) przyjmuje okresowe sprawozdania i końcowe sprawozdanie z realizacji strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych oraz z realizacji innych zadań Centrum.

Art. 34a. 1. Działalność Centrum podlega audytowi zewnętrznemu w zakresie prawidłowości realizacji zadań, rocznego planu finansowego i sprawozdawczości, a także funkcjonowania kontroli zarządczej. 2. Audyt przeprowadza się nie rzadziej niż co 4 lata. 3. Audyt obejmuje działalność Centrum w roku kalendarzowym z okresu, o którym mowa w ust. 2. Rozdział 4 Tryb realizacji zadań Centrum
rozdzial

Rozdział 4 - Tryb realizacji zadań Centrum

art. 35-45
Art. 35
1. Realizacja zadań Centrum obejmuje w szczególności:
1) określanie zakresów tematycznych programów, terminów i warunków ich
realizacji;
2) ogłaszanie konkursów na wykonanie projektów w ramach realizowanych
programów;
3) ocenę i wybór wniosków dotyczących wykonania projektów, zwanych dalej
„wnioskami”;
4) zawieranie umów o wykonanie projektów i ich finansowanie;
5) nadzór nad wykonaniem projektów, ich odbiór, ocenę i rozliczenie finansowe.
2. Dyrektor określa i przedstawia do zatwierdzenia Radzie zakresy tematyczne,
terminy i warunki realizacji programów, z zastrzeżeniem art. 15 ust. 1 i art. 17 pkt 2.
Art. 36
1. Wybór wykonawców projektów następuje w drodze konkursu
ogłaszanego przez Dyrektora, z zastrzeżeniem art. 17 pkt 6. Dyrektor ustala i ogłasza
regulamin konkursu, z zastrzeżeniem art. 17 pkt 7.
2. Wnioski dotyczące wykonania i finansowania projektów w ramach innych
zadań Centrum mogą być składane przez podmioty posiadające zdolność zastosowania
wyników projektu w praktyce oraz przez osoby fizyczne na podstawie otwartego
naboru. Do wnioskodawców będących osobami fizycznymi stosuje się odpowiednio
przepis art. 37 ust. 2.
3. Ogłoszenie o konkursie zamieszcza się w co najmniej jednym dzienniku
o zasięgu ogólnopolskim, na stronie podmiotowej Centrum w Biuletynie Informacji
Publicznej, na stronie podmiotowej urzędu obsługującego Ministra, w Biuletynie
Informacji Publicznej oraz udostępnia w siedzibie Centrum i urzędu obsługującego
Ministra. Termin składania wniosków określony w ogłoszeniu o konkursie nie może
być krótszy niż miesiąc od dnia opublikowania tego ogłoszenia.
Art. 37
Art. 38
Art. 39
Art. 40
Art. 41
Art. 42
Nadzór nad wykonaniem projektu obejmuje:
1) ocenę raportów okresowych z wykonania projektu;
2) kontrolę w siedzibie wykonawcy projektu przez wyznaczony przez Dyrektora
zespół kontrolujący;
3) uprawnienia Dyrektora do wstrzymania finansowania projektu w przypadku
wydatkowania przez wykonawcę środków finansowych niezgodnie z umową lub
nieosiągnięcia wyników zaplanowanych na danym etapie realizacji projektu do
czasu wyjaśnienia nieprawidłowości;
4) uprawnienia Dyrektora do przerwania finansowania projektu w przypadku
wydatkowania przez wykonawcę środków finansowych niezgodnie z umową lub
nieterminowego albo nienależytego wykonywania umowy, w szczególności
stwierdzenia, na podstawie opinii komisji Rady do spraw realizacji
strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych lub innej
właściwej komisji Rady, lub – w odniesieniu do projektów, o których mowa w
art. 17 pkt 6 – Komitetu Sterującego, zmniejszenia zakresu rzeczowego
realizowanego projektu.
Art. 43
1. Końcowa ocena merytoryczna projektu obejmuje kontrolę zgodności
wykonania projektu z warunkami określonymi w umowie. Ocenę tę przeprowadzają
eksperci lub zespoły ekspertów powoływani przez Dyrektora zgodnie z art. 38 ust. 1,
z zastrzeżeniem art. 17 pkt 11.
2. Dyrektor, po uzyskaniu końcowej oceny merytorycznej projektu, dokonuje
przyjęcia i oceny wyników projektu.
Art. 44
Art. 45
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb realizacji zadań Centrum, uwzględniając konieczność zapewnienia przejrzystości i bezstronności procedury oceny wniosków i wyboru projektów do finansowania. Rozdział 5 Gospodarka finansowa Centrum
rozdzial

Rozdział 5 - Gospodarka finansowa Centrum

art. 46-50
Art. 46
Art. 47
Wydatkowanie środków, o których mowa w art. 46, przez Centrum jest
dokonywane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych oraz z przepisami niniejszej ustawy.
Art. 48
Art. 49
1. Centrum tworzy:
1) fundusz statutowy;
1a) fundusz rezerwowy;
2) fundusze określone w odrębnych ustawach.
2. Fundusz statutowy Centrum odzwierciedla równowartość netto środków
trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz innych składników majątku,
stanowiących wyposażenie Centrum na dzień rozpoczęcia przez nie działalności.
3. Fundusz rezerwowy:
1) zwiększa się o wartość zysku netto Centrum;
2) zmniejsza się o wartość straty netto Centrum.
Art. 50
1. Roczne sprawozdanie finansowe Centrum podlega badaniu przez firmę audytorską. 2. Minister dokonuje wyboru firmy audytorskiej w trybie przepisów ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1605 i 1720). Rozdział 6 Przepis końcowy
rozdzial

Rozdział 6 - Przepis końcowy

art. 51
Art. 51
Ustawa wchodzi w życie w terminie5) i na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz. U. poz. 620 i 1036 oraz z 2012 r. poz. 756).
5) Ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2010 r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz. U. poz. 620), która weszła w życie z dniem 1 października 2010 r.
Brak wyników